bir

/bir/

1. (num.) one — Also the digit 1. With nouns of time or turn it counts occurrences: bir kere 'once', bir jolğa 'at one go', bir birde 'sometimes'.

bir terek — one tree
bir at — one horse
bir qol bla — with one hand
bir sağatnı içinde qaytırma — I will come back within one hour
bir misal aytayım — let me give one example
bir jaŋız — one single one
bir közüwde — at one time

2. (det.) a, a certain, some — Stands before a noun and leaves the person, thing, time or place unspecified.

bir adam keldi — a man came
bir hapar eşitdim — I heard a certain story
men seni bir jerde körgenme — I have seen you somewhere
bir keçe tüşümde alay kördüm — one night I saw that in my dream
bir kesek sağış et — think a little
bir jerde turğandı — he lived in a certain place

3. (ptcl.) such, so — Strengthens the quality named by the word that follows: bir ariw qız 'such a pretty girl'.

bir ariw qız! — such a beautiful girl!
bir suwuqdu — it is so cold
bir alamat zat — such a splendid thing
bir awur iş — such hard work
bir aman jığıldı — he fell so badly
bir tatlı — so sweet

4. (det.) the same, identical — Usually stands as the predicate of the clause, in the form birdi 'is the same'. Before a noun it means shared or common: bir oyum 'a common opinion'.

işibiz, nietibiz da birdi — our work and intentions are the same
ekibizni da muratıbız birdi — the wish of both of us is the same
bizni tilibiz, adetibiz da birdi — our language and our custom are the same
bir tilde söleşebiz — we speak the same language

5. (det.) all the same, of no consequence — Stands as the predicate birdi, saying that the alternatives make no difference to someone: meni üçün birdi 'it is all the same to me'.

meni üçün birdi — it is all the same to me
sawu, şawu da birdi — his being alive or dead is all the same
bügün da, tambla da birdi — today or tomorrow, it is all the same
barsa da, barmasa da birdi — whether he goes or not, it is all the same

6. (ptcl.) just, please — Softens a request or a command. Used with the imperative or with a first-person wish: kitabıŋı bir ber 'give me your book, please'; bir barıb keleyim 'let me just go and come back'.

kitabıŋı bir ber — give me your book, please
arı bir qara — just look over there
bir tınçayığız — rest, please
beri bir tıŋıla — listen here, please
bir hapar ayt — tell a story, please
bir barıb keleyim — let me just go and come back

7. (conj.) now ... now — Repeated before each of two clauses that take turns: bir qar jawadı … bir jawun jawadı 'now it snows, now it rains'.

bir mında, bir anda — now here, now there
bir arı, bir beri — now there, now here
bir alay, bir bılay — now that way, now this way
bir qar, bir jawun jawadı — now it snows, now it rains
bir şuwuldaydı, bir şoş boladı — now it howls, now it goes quiet

8. (ptcl.) about, roughly, some (before a number) — Makes the number that follows approximate, often together with çaqlı: aŋa bir altmış çaqlı bolğandı 'he is about sixty'.

bir on çaqlı adam keldi — about ten people came
anda bir eki ay turdum — I stayed there about two months

9. (num.) a containerful, a whole measure — Follows a container or measure noun joined by the postposition bla: çelek bla bir süt 'a bucketful of milk'.

çelek bla bir süt — a bucketful of milk
maşok bla bir un — a sackful of flour
tabaq bla bir — a bowlful
quçağım bla bir — as much as my arms can hold

Expressions

barı bir — all the same (Idiom)
bir da qurusa da — at least (Idiom)
bir da, bir da — not at all (Formula · Refusal)
bir dep — not a single one; one by one (Idiom · Collocation)

Counting forms

The numbers, cardinal to distributive
Number	the number	in order	that many people	as a group	that many each
nol	nolzero
sıfır	sıfırzero
bir	birone	birinçithe first	birewthe one of them		birerone each
eki	ekitwo	ekinçithe second	ekewthe two of them	ekewlena group of two
üç	üçthree	üçünçüthe third	üçewthe three of them	üçewlena group of three	üçüşerthree each
tört	törtfour	törtünçüthe fourth	törtewthe four of them	törtewlena group of four	törtüşerfour each
beş	beşfive	beşinçithe fifth	beşewthe five of them	beşewlena group of five	beşişerfive each
altı	altısix	altınçıthe sixth	altawthe six of them	altawlana group of six	altışarsix each
jeti	jetiseven	jetinçithe seventh	jetewthe seven of them	jetewlena group of seven	jetişerseven each
segiz	segizeight	segizinçithe eighth		segizewlena group of eight	segizişereight each
toğuz	toğuznine	toğuzunçuthe ninth		toğuzawlana group of nine	toğuzuşarnine each
on	onten	onunçuthe tenth		onawlana group of ten	onuşarten each
jıyırma	jıyırmatwenty	jıyırmançıthe twentieth
otuz	otuzthirty	otuzunçuthe thirtieth
qırq	qırqforty	qırqınçıthe fortieth
elli	ellififty	ellinçithe fiftieth			ellişerfifty each
altmış	altmışsixty	altmışınçıthe sixtieth			altmışışarsixty each
jetmiş	jetmişseventy	jetmişinçithe seventieth
seksen	sekseneighty	sekseninçithe eightieth
tohsan	tohsanninety	tohsanınçıthe ninetieth			tohsanışarninety each
jüz	jüzone hundred	jüzünçüthe hundredth			jüzüşerone hundred each
miŋ	miŋone thousand	miŋinçithe thousandth			miŋişerone thousand each
million	millionmillion
milliard	milliardbillion
trillion	trilliona trillion

The books stop the people-counting forms after ten, so the bigger numbers show only the cardinal, ordinal and distributive. The numbers bank shows how these combine into larger numbers.