Expressions

Idioms

• eşek bilgen – arba jol — knows only one thing
• eşek buzğa tirelgenley — flatly refuse
• eşek mıyısı aşarğa — act like a fool
• eşek tınçayğanı elek ağaç kötürmez — the idle are useless
• eşekge müyüz çıqğınçı — never
• eşekge qoŋurow taqğança — dressed up absurdly
• eşekge qoşaq dep — uninvited tag-along; needless addition
• eşekni qulağına qobuz soqğanlay — utterly futile
• eşigi artından etilirge — fall into ruin
• eşigi jabılırğa — be ruined; die
• eşigi qaysı janından açılğanın bilmezge — never visit someone
• eşigi tartılsın — a curse on someone
• eşigin jabarğa — bring ruin on; kill
• eşigin japdırmay — visit constantly
• eşiginden kirmezge — stop visiting someone
• eşik bla kirib, tereze bla çıqğanlay — life passes quickly
• eşik jarığın qoymazğa — visit constantly
• eşikge çığarğa — get married
• eşikge çıqmazlıq bolurğa — be publicly disgraced
• eşikli çıçhan üylü çıçhannı qıstağanlay — outsider gives orders
• eşitmegenin eşitdirirge — scold severely
• et bla biçaq bolurğa — become sworn enemies
• et bla teriça — inseparable and loving
• et da, şiş da küymezça — satisfy both sides
• et juwuq — close blood relative
• et qozlarğa — abnormal growth forms; wound fills in
• etegi, jeŋi bla keltirmezge — truly one's own child
• etegi, jeŋi keŋ bolurğa — have many backers
• etegine baş ururğa — grovel before someone
• etegine qısarğa — take under one's wing
• etek kötürürge — serve slavishly
• etek tübüne tartırğa — take under wing
• etekleri jel eterge — rush, hurry
• eti erirge — grow thin
• eti igi — quick to heal
• eti jenine sıyınmazğa — to grow enormously fat
• eti terisine sıyınmazğa — grow extremely fat
• eti-beti keterge — look gaunt
• eti-jeni dızıldarğa — be shaken up
• etin aşarğa — torment someone
• etin terisinden ayırğança — in agony
• etinden bir qabarğa uğay demezge — thirst for revenge
• etinden üzüb bergença — grudgingly given
• etni hateri bla şorpasın iç — kindness by association
• ey-ya talanŋan — oh no!
• ezilanı jeŋsuqmaz — never satisfied
• faqıraçını artmağına qatılğança — flare up angrily
• gakkını qayağa urğança — utterly futile
• galoşha oltururğa — lose a contest
• gepperleri tüşerge — lose heart
• gıbıt qobuz kibik — chatterbox
• gıl tüşürürge — take a cut
• gırjından esirgen — drunk on wealth
• gırjının jilyamuğu bla teŋ aşarğa — live in poverty
• gırnaw kiştik kibik — unsociable person
• gibirine kirirge — skimp on oneself
• gonaynı qoyanıça — glancing around warily
• grawnu apasısıça — inexhaustible supply
• gumuljuk uya kibik — crowded with people
• gur dep qobarğa — flush red
• gura qılığı tutarğa — fly into a sulk
• guroşha tiymezge — be worthless
• gurt tawuq kibik — bristling with anger
• güh tüygença — at a headlong run
• günyahı kerek tüyüldü — not to malign
• günyahı qurusun — may they rest in peace
• günyahın alırğa — think ill of
• günyahın boyununa alırğa — take the blame
• günyahına kirirge — commit a sin
• gürbesinde kaklığı hurjununda biyadağı joq — destitute person
• güttü üsüne qalaç — trouble upon trouble
• hada, hıyda da joqdu — of no account
• hajige barğança — go there constantly
• halal jürekli — kind-hearted
• halı eşerge — seek a pretext; set one's sights
• halına tartırğa — take after someone
• halq allında aylanŋan — public figure
• hans sibirtgiça aylanırğa — bustle and fawn
• hansdan alaşa, suwdan şoş — meek and quiet
• hantha batmazğa — have no appetite
• hantın bla antın teŋ aşağan — unreliable liar
• har atlamdan bir — every so often
• haram eterge — not begrudge; turn against
• haram-halal dep — have it out
• harbız içinden qumuqlu çıqğanlay — out of nowhere
• harsha kelirge — come to agreement
• harsına tepsemezge — not do someone's bidding
• hata-hayırnı aŋılarğa — come of age
• hawa çıraq — electric light
• hayıwan et aşağan — you crazy fool
• hayt degen — strong and brave
• hazırğa bismillya — freeloader
• hı degen — first-rate
• hıkkilerin ağızırğa — snivel, whimper
• hudes qobannı boqlağança — throw into turmoil
• huna teşikden çıqmazğa — be of decent birth
• hunağa jaraşmağan taşça — misfit
• hur qız kibik — very beautiful
• hurjunu juqa bolurğa — run out of money
• hurjunu qalın bolurğa — be well off
• hurjunumda adam baş bar ese ua — hands off
• hurjununda jel oynarğa — be broke
• ıh degenin — understand unspoken grief
• ıh degenley — at the slightest word
• ıh demezge — not say a word
• ındır bashan uwanıkça — going in circles
• ırbınŋa tıyarğa — render powerless; out-argue
• ırımı tartmazğa — not feel like
• ırıshı qonmazğa — have no luck
• ırıshı suwdan alınmaydı — wealth needs toil
• ırıshıdan tuwmazğa — put honor above wealth
• ırıshısı tutarğa — get what one seeks
• ıshatına bersinle — death curse
• ıspasım joqdu — serves you right
• ıstawatha börü kirgenley — throw into chaos
• ıstawatın joqlarğa — return to old life
• ıstım keçe — seventh-day sacrifice
• ışanŋan başnı it aşar — rely on yourself
• ışartıb qoyarğa — lead on and deceive
• ıtta-bıtda dep — by any means
• ızı qalın bolsun — many more such
• ızından taş atarğa — speak ill of
• iç duniyası — character and outlook
• iç söz — unspoken thought
• içer suwnda it öltürgen — spiteful person
• içer suwu tawusulurğa — one's time is up
• içgen suwu tamağında tanılğan — strikingly beautiful
• içgini sürürge — drink heavily
• içi artına qatarğa — waste away
• içi bilirge — know inwardly
• içi duw derge — feel suddenly sick
• içi janarğa — be parched; be heartsick
• içi küerge — grieve deeply; founder an animal
• içi ot bolurğa — burn with anguish
• içi qızsa — set one's heart on
• içi sarı suw bolurğa — be sick with grief
• içi tar — envious, grudging
• içi tüşgen eçki kibik — skin and bone
• içim bla çegem çeregi barsa da — would not care
• için açarğa — open up
• için ot alırğa — burn with anger; be seized with anxiety
• için suwuq qaltırawuq alırğa — be seized with dread
• için tartırğa — sob helplessly
• için tögerge — pour out one's heart
• için ururğa — breathe hard
• içinde janı bar ese — if he dares
• içinde janı joqdu — scared to death
• içinde qalırğa — stay secret
• içinde qazan qaynarğa — seethe inwardly
• içinden bişgen — thoughtful and wise; cunning and self-serving
• iegilerin sanarğa — beat up
• ier bashannı at biledi — only the sufferer knows
• igi awuz açarğa — augur well
• igi ayaq bla kelsin — may good come
• igi kesek — a good deal
• igi taŋ atsın başıŋa — reply to good news
• ilişanŋa salırğa — shoot dead
• in minçaqça — hold in high esteem
• issi qapdırırğa — do harm, take revenge
• iş eterge — make a point of
• iş etme — don't underestimate
• iş köllü — hardworking
• iş tohtatırğa — settle on a date
• iş tuwdururğa — stir up trouble
• işi biterge — be done for
• işi bolmağan itleni suwğa sürür — idleness breeds uselessness
• işni közüne jetgende — when the time comes
• işni qolğa alırğa — take charge
• it awuzundan süek alğança — with great difficulty
• it ayağındandı — very plentiful
• it bla börü eterge — set at odds
• it bla börü kibik bolurğa — be sworn enemies
• it bla börüça jaşarğa — live at odds
• it boldu — worn out
• it da, bit da — absolutely everyone
• it ılığın körürge — suffer hardship
• it künün körürge — suffer greatly
• it qushanın jalağanlay — act disgracefully
• it telisi suwdan börek izlegença — vain hope
• it tumanŋa ürgença — talk pointlessly
• itden alıb, itge salırğa — revile harshly
• itge çabır etgen kibikdi — wasted effort
• itleni suwğa sürürge — loaf about
• itlikgemi aşarıqdı — will pay it back
• iymanı quruğan — faithless, godless
• iymanı, dini da — one's whole world
• iymanın jıydırırğa — frighten into obedience
• iymanın tuman eterge — terrify, unnerve
• iymatın üyürürge — scare stiff
• iyne burunu bla kör qazğan kibik — excruciatingly slow work
• iyne közünden çığarırğa — torment endlessly
• iyne qaphan it kibik — skin and bones
• iyne teŋli — tiny bit
• iyne top bla atın tapmazğa — never give a trifle
• iyne topha boyalmazğa — get nothing
• iyneden jipden çıqğanlay — brand new
• iyneden öterik bolurğa — extremely thin
• iynege halı suwura bilmezge — cannot sew
• iynek ayağı buzow közü çığarmaz — kin do no harm
• iynek buhçağına jabışırğa — own a milk cow