Expressions
Expressions whose meaning or use belongs to the whole phrase. Each entry links to its source evidence and component words.
Showing 3001–3200 of 4398 expressions
Idioms
- qara qan tögerge — wage war
- qara qıznı qoludu — supernatural power
- qara saban sürürge — plot against someone; speak ill of
- qara som — very precious
- qara söz — grievous news; empty words; prose
- qara şaynı tutmazğa — worth nothing
- qara tanığan — literate
- qara tanırğa — become literate; tell good from bad
- qara tarta bilgen — literate
- qara tartırğa — learn to read and write
- qara taşha baylarğa — disgrace publicly
- qara tıŋılawnu basarğa — keep dead silent
- qara tizme — blacklist
- qara tutarğa — bear ill will
- qara tuwar kiri basmağan — young and untested
- qara tülkü — the very best
- qara uşkok — trusty rifle
- qarağa aqdı derge — distort the truth
- qarançhasına qars qağarğa — fawn over someone
- qaranı aqdan ayırmağan — dim-witted
- qaraŋı adam — illiterate person
- qaraŋı bet alırğa — dusk falls
- qarap qareldimi da körmezse — vanish without trace
- qarap toymazça — strikingly beautiful
- qarap toymazğa — not get enough of looking
- qarap turğan jerim joqdu — not dependent on
- qarasın açarğa — end mourning
- qaraton hanŋa ulan tuwğança — great rejoicing
- qarğa qabar eti bolmağan — skin and bones
- qarğa soyğanŋa basınŋança — crowd around gawking
- qarğala ülüşü eterge — leave unburied
- qarğamı, quzğunmu aytır — word gets out
- qarğanı quzğunnu tilin bilgen — wise and perceptive
- qarın awruwu — one's real aim
- qarın etdirse da, jaw etdirmez — stingy and grudging
- qarın jal — work for food
- qarın qayğı eterge — scrape a living
- qarın suw alırğa — become pregnant
- qarın uyathan, jayaq qımıldathan — light snack
- qarındaşnı kirpiginde da bardı egeçni ülüşü — sister's rightful share
- qarını – toq, qayğısı joq — well-off and carefree
- qarını awrumazğa — not to care; too lazy to bother
- qarını bla qan salğan — glutton
- qarını bolurğa — be pregnant; be in young
- qarını burununa jeterge — be heavily pregnant
- qarını bururğa — hope in vain
- qarını içine qururğa — be ravenous
- qarını qısarğa — be weak from hunger
- qarını qobuz soğarğa — stomach rumbles
- qarını toysa da, közü toymağan — insatiably greedy
- qarını tüyülürge — stomach cramp; laugh hard
- qarının asırarğa — feed and support
- qarının tapdırırğa — feed someone
- qarınıŋı qanjığaŋa qıs — endure hunger
- qarıwu bolğan — well-off
- qars qaqğança eterge — do in a flash
- qars uruwçula — flatterers, yes-men
- qart başı bla — old as one is
- qart başın jaş eterge — act young despite age
- qart börü — hardened criminal; old hand
- qart da, jaş da — everyone, young and old
- qart ögüznü barazağa tarthanlay — acting one's age
- qart qurtha — witch, soothsayer
- qartha tartırğa — grow old
- qartlığı maŋamı qallıqdı — no need to spare
- qaşı-başı teşilmezge — stay gloomy
- qaşın berirge — welcome warmly
- qaşına salırğa — let someone down; outdo someone
- qaşıq bla qapdırıb sabı bla qusdururğa — do more harm than good
- qaşların tüerge — scowl in anger
- qatdır beliŋi — be strong
- qateli qurt kibik — never staying put
- qathan qabırğa — very thin person
- qatı jürekli — hard-hearted
- qatın hapar — idle rumour
- qatın köllü, tawuq közlü bolsun — blessing for a boy
- qatına da qoymazğa — refuse flatly; let none surpass
- qatınını etek tübüne buğarğa — be a coward
- qatınladan güttü urlağança — petty theft
- qatış-qara eterge — turn upside down
- qaya kibik — huge and powerful
- qaya qızı – qarılğaç — echo
- qayda da — no way
- qayda qışlağanın bilmezge — know nothing about
- qayğı söz berirça eterge — kill
- qayın anası süerge — arrive at mealtime
- qayiş tawuş etdirirge — flog with a belt
- qayişlik alırğa — flog mercilessly
- qaytmazğa keterge — pass away
- qaz-qaz basıb — under compulsion
- qazan qara jağarğa — disgrace publicly
- qazan quruqça — very tall
- qazaq börü — lone animal; loner
- qazaq keterge — leave one's husband
- qazğan körüne tüşerge — caught in own trap
- qazıq oynatırğa — brawl, beat up
- qazıq süd — mob justice
- qazıq ururğa — settle down
- qaziy qanı bolurğa — cost a fortune
- qıçırıb eşitdiralmazsız, çaqırıb keltiralmazsız — far out of reach
- qıçırığı kökge bara — screaming and wailing
- qıl çaynarğa — vent one's rage
- qıl elek ağaç bla eşekni haparınlay — be lazy
- qıl elek bla elerge — scrutinize everything
- qıl quwurdaq eterge — bring to heel
- qılıç awuzuna tüşerge — join battle
- qılıç kibik — tall and slender; never-ending
- qılıfı çığarğa — be exposed
- qıllı qalırğa — be left with only
- qınq derigin qoymazğa — wipe out completely
- qıptı bla qırqılğandı — utterly perverse
- qıptı qını kibik — skin-tight
- qıptı tübünde qoy kibik — meek, patient person
- qıptısından qan tamğan — gifted needlewoman
- qıraw urğan kaskaça — crestfallen and flustered
- qırdıŋ da ketdiŋ — worn me out
- qırqınjikden bolurğa — go all out
- qırtiş qozlarğa — lie fallow
- qıshatamaq bolurğa — blurt out
- qısır jatıw eterge — lie in late
- qış kün qarış bla bir — winter days are short
- qış qıyama — dead of winter
- qıyama bolurğa — be a great ordeal
- qıyını suwğa keterge — labor wasted
- qıyının töksün — may he suffer
- qıyıq qararğa — look askance
- qıyır saqlarğa — keep night watch
- qıyırdan tutub — from start to finish
- qıyırı-başı körünmegen — vast, boundless
- qıyırı-çegi bolmağan — boundless
- qız başı bla — though a girl
- qız beti buzulmağan — still young and lovely
- qız çığarırğa — marry off daughter
- qız közü qıl qıyar — women see true worth
- qız qaçhanŋa jetgendi — at the final stage
- qız qısımlı — modest and well-mannered
- qızbaydan janı çığadı — utterly cowardly
- qızdırğansa da, qızğanma — you started it
- qızıl almağa taş atarğa süygen — envious slanderer
- qızıl tini – qısha — meat soon gone
- qızılı bla ağı tögülgen — rosy and radiant
- qızıwu bla — heat of the moment
- qıznı ızından maqa da sekiredi — every man looks
- qıznı kesi jawu kesin iyler — it pays for itself
- qobannı köp suwu keter — long time will pass
- qobannı suwun içmez jerge — banish from Karachay
- qobuz bla qars jaraşhança — in perfect harmony
- qoçharla uruşhança — collide with a crash
- qoduğa aşalmazça — do carelessly for show
- qol açarğa — make the first move
- qol ayaz kibik — tiny, minuscule
- qol ayazda jürütürge — cherish someone
- qol ayazdaça — in plain view
- qol ayırırğa — finish the job
- qol ayırmazğa — work nonstop
- qol başından qararğa — be haughty
- qol berirge — strike a deal
- qol boyarğa — set to work; join a bad deed
- qol bulğarğa — wave off
- qol eterge — get full benefit; beat up
Proverbs and sayings
- qarğamı, quzğunmu aytır — word gets out
- qarındaşnı kirpiginde da bardı egeçni ülüşü — sister's rightful share
- qarınıŋı qanjığaŋa qıs — endure hunger
- qart ögüznü barazağa tarthanlay — acting one's age
- qaşıq bla qapdırıb sabı bla qusdururğa — do more harm than good
- qatın köllü, tawuq közlü bolsun — blessing for a boy
- qıl elek ağaç bla eşekni haparınlay — be lazy
- qış kün qarış bla bir — winter days are short
- qız közü qıl qıyar — women see true worth
- qızıl tini – qısha — meat soon gone
- qıznı ızından maqa da sekiredi — every man looks
- qıznı kesi jawu kesin iyler — it pays for itself
Formulas
- qara qıznı qoludu — supernatural power
- qarap qareldimi da körmezse — vanish without trace
- qarını awrumazğa — too lazy to bother
- qaroljanŋa jetgin — curse of misfortune
- qartlığı maŋamı qallıqdı — no need to spare
- qatın köllü, tawuq közlü bolsun — blessing for a boy
- qay arı — get lost!
- qayda da — no way
- qayın anası süerge — arrive at mealtime
- qırdıŋ da ketdiŋ — worn me out
- qısha söz — in short
- qıyının töksün — may he suffer
- qızdırğansa da, qızğanma — you started it
Collocations
- qara qaraçay — all Karachay
- qara qış — snowless cold winter
- qara som — twenty-five kopecks
- qara suwuq — black frost
- qara şinli — dark-complexioned
- qara tamır — medicinal cough herb
- qaran qalırğa — lie uncultivated
- qarın qayğı eterge — scrape a living
- qarındaş qabır — mass grave
- qartıq alırğa — perform cupping
- qartlıq jaş — last child
- qast eterge — strive to do
- qaş tübünden qararğa — look askance
- qatı söz — harsh word
- qawqalaq eterge — loaf about
- qayğı söz — condolences
- qıjğıl bolurğa — become jumbled
- qıl köpür — bridge of judgment
- qılqıyar biçaq bla kesgença — cut clean through
- qım-tım eterge — be tongue-tied
- qımsız bolurğa — fall silent
- qına saqallı — red-bearded
- qınq etmezge — not make a sound
- qıŋır qaç eterge — mark one's astonishment
- qırallıq jürütürge — wield power
- qırqar ay — August
- qırqawuz ay — September
- qısır jatıw eterge — lie in late
- qısır qaya — bare cliff
- qış çille — depth of winter
- qıt elek — winnowing sieve
- qıt kirirge — famine sets in
- qıyama aylanırğa — doomsday to come
- qıyamat kün — judgment day
- qıyını tas bolurğa — labor go to waste
- qıythı eterge — harrow in seed
- qızıl ala eterge — make bloody
- qodana halı — coarse linen thread
- qol alışırğa — shake hands
- qol ayaz — palm
- qol berirge — greet, shake hands
- qol bulğarğa — beckon someone