Expressions
Expressions whose meaning or use belongs to the whole phrase. Each entry links to its source evidence and component words.
Showing 201–400 of 4398 expressions
Idioms
- ant jetsin — curse someone
- antın bla hantın teŋ aşağan — untrustworthy liar
- antına ölmezge — keep one's word
- antsız bolsun bilgen — I have no idea
- appa şoşu, ınna şoşu bolurğa — live in peace
- appiy bilgen – tıbına — one-trick person
- apsatını jırımıdı — what I say counts
- aq altın — cotton; platinum
- aq atha mindirirge — exalt publicly
- aq da, qara da demezge — say nothing
- aq özden — impoverished noble
- aq saqalı bla — on one's grey beard
- aq söz — verse, poetry
- aq ururğa — turn grey
- aqdan qara bolmazğa — stand firm; not admit guilt
- aqdan qara tanırğa — become literate
- aqdan, qaradan juq qoşmazğa — say nothing
- aqğa – aq, qarağa qara derge — call a spade a spade
- aqğa qara derge — twist the truth
- aqğan çalqı — skilled craftsman
- aqıl alırğa — make up one's mind
- aqıl bölürge — pay attention
- aqıl tapdırırğa — teach a lesson
- aqıl töbe — very wise
- aqıldan çığarğa — go mad
- aqıldan jartı — half-witted
- aqıldan şaşarğa — go mad
- aqılğa kirirge — resolve to act
- aqılı jetmezge — fail to grasp
- aqılı joqdu — has no intention
- aqılı keterge — be captivated
- aqılın aşarğa — talk foolishly
- aqılın başına jıyarğa — collect one's thoughts
- aqılın içerge — become a drunkard
- aqılına sohan tuwrayım — what nonsense
- aqlı-köklü bolurğa — live well-dressed
- aqnı, qaranı ayıra bilirge — judge soundly; learn life's ways; tell good from bad
- aqsuw qaşıq — watered-down milk
- araları açıq bolurğa — clear the air
- araları atlı bla jayaw kibikdi — worlds apart
- araları ayrı bolurğa — fall out
- araları bla qara kiştik ozarğa — fall out
- araları bla qıl ötmezge — be inseparable
- araları it bla börü kibikdi — at daggers drawn
- aralarına kesin suğarğa — come between friends
- aralarına suwuq söz kirirge — fall out
- aralarına suwuqluq tüşerge — fall out
- aralarında suw süzülmezge — not get along
- arbaz qıŋırdı da, iynek sawalmayma — lame excuse
- arğı duniya — the afterlife
- arğı duniyağa barıb qaytırğa — survive grave illness
- arı – oraq, beri – çalğı — two-faced person
- arı abınsa, beri sürüne — live in hardship
- arı deri köb suw keter — long time yet
- arığan ölgenŋe minŋenley — helpless helping helpless
- arısı-berisi bolmağan — mild-tempered
- ariw at da, quru çıq — generous but left empty
- ariw körürge — be fond of
- ariw köz bla qaramazğa — bear ill will
- ariw köz bla qararğa — look kindly on
- ariw suwnu kişi eşikge tökmeydi — keep the best home
- arqa jikleri qaltırarğa — be terrified
- arqası qızsa — eager to do
- arqasın aylandırırğa — turn one's back
- arqasın terletirge — wear someone out
- arqasında tügü joqdu — know everything about
- arqasından qayişlik alırğa — beat, punish
- artha taş atıb ketmezge — not forsake homeland
- artı bla allı birge qatarğa — skin and bones
- artı çirimpis bolurğa — go to ruin
- artı qalın bolurğa — well-backed
- artı üzülürge — die out childless
- artı, allı da — all told
- artına awdururğa — leave helpless
- artına barmazğa — not back down
- artına jeterge — master fully
- artına keterge — go downhill; dwindle
- artına oltururğa — be set back
- artına qaramazğa — without hesitation
- artına-allına qaramay — without hesitation
- artında qalırğa — outlive someone
- artmaq bolurğa — be a match
- asıl atdan tüşmez — good blood shows
- asmağından asarğa — coerce someone
- aş berme da, qaş ber — greet guests warmly
- aş da, suw da berme — utterly absorbed
- aşağan da ölür, aşamağan da ölür — tasteless food
- aşağanı içine jaraşmazğa — have no peace
- aşağanı-içgeni suw bolurğa — lose all peace
- aşar aşı, içer suwu tawusulurğa — die; time is up
- aşasa da – börü, aşamasa da – börü — blamed regardless
- aşaw bolurğa — be at someone's mercy
- aşha batmazğa — have no appetite
- at ayağan bet tapmaydı — stinginess brings dishonour
- at ayağı da boqlaydı suw — anyone can harm
- at aytırığın qoymazğa — wipe out utterly
- at bağası — a fortune
- at bashannı jer biledi — only the sufferer knows
- at başından qararğa — do carelessly; speak dismissively
- at belinde aylanırğa — live in ease
- at belinde öserge — raised in the saddle
- at çabar kün aqsağanlay — excuse at the worst moment
- at oynatırğa — torment someone
- at-bet atarğa — defame someone
- ata taş — native place
- atam qabırdan qobub kelgença — overjoyed
- atamı etin aşağan kibikdi — dishonorable, forbidden
- atamı jılqısın sür — do your worst
- atamımı öltürgendi — what harm has he done?
- ataŋ-anaŋ demezge — never speak abusively
- ataŋa at — keep your gift
- ataŋdanmı tuwğandı? — no special claim
- ataŋı aman közüne — I fear no one; do your worst
- ataŋı başı — no way!
- ataŋı qonağıma — I beg you
- ataŋı qulumudu — what right have you
- atar oğu, urur kiyigi bolurğa — sworn enemy
- atarallay taralğın — may you grieve
- atası-anası da — all told
- atasın öltürgen kibik — as if gravely wronged
- atasın tuwrağan gırjınŋa satmağandı — grieved for a parent
- atasın-anasın aytırğa — curse someone out
- atasını baş jartısımı qalğandı? — no business there
- atasını başınamı? — what for?
- atasını janına barırğa — to die
- atasını qanı bolsun — may it be cursed
- atasını topurağın saqlarğa — stay on ancestral land
- atdan jığarğa — throw off balance
- atdan tüşüb, eşekge minerge — be demoted; demean oneself
- athan oğu jerge tüşmegen — crack shot
- atı aytılğan — renowned, prominent
- atı aytılğan altınlı — overrated
- atı birni – antı bir — true to one's word
- atı uşhuwur artında aytılsın — may he die
- atı-çuwu çıqmazğa — no word of someone
- atı-sanı bolurğa — do perfunctorily
- atın awuzdan almazğa — constantly mention
- atın aytdırırğa — win renown
- atın jerge salmazğa — uphold someone's honor
- atın tabarğa — honor with a gift; gift the in-laws
- atından qarğanırğa — owe someone gratitude
- atlanŋan ayaq — stirrup cup
- atlı atı bla, itli iti bla — all together, as one
- atlı bla jayaw kibik — worlds apart
- atnı eki qulağı kibik — two peas in a pod
- aw tübünde — as a new bride
- awar taşha tayanma — don't trust the unreliable; don't chase the impossible
- awruğan – ölgenŋe degenley — asking the helpless
- awrumağan başha jawluq qısma — mind your own business
- awrumağan şaytandı, jekdi — everyone falls ill
- awruw iesi bolurğa — fall ill
- awruw-talaw demezge — not speak harshly
- awruwu bölünsün — pardon the interruption
- awruwun alsın — gladly, by all means
- awruwuŋu alayım — may I die first
- awur aqıllı — level-headed
- awur körürge — find burdensome
- awur sözlü — harsh-tongued
- awurluğu bolurğa — be pregnant
- awurluğu tierge — be a burden
- awurnu üsü bla, jeŋilni tübü bla — by cunning
- awuz – bir, qulaq – eki — think before speaking
- awuz açarğa — ask for a girl's hand; break the fast
- awuz açarğa qoymay — not letting a word in
- awuz aylandırırğa — have a bite
- awuz baramta tutarğa — give the silent treatment
- awuz çayqamdı bolurğa — become village gossip
- awuz jel — a good word
- awuz jel jetdirirge — put in a word; butt in
- awuz kir eterge — have a bite
- awuz qabın — food and drink
- awuz qara tutarğa — sulk, give silent treatment
- awuz suwları barırğa — mouth water
- awuzdan awuzğa — by word of mouth; gossip about; travel around
- awuzdan awuzğa söleşirge — speak face to face
Proverbs and sayings
- appiy bilgen – tıbına — one-trick person
- arbaz qıŋırdı da, iynek sawalmayma — lame excuse
- ariw at da, quru çıq — generous but left empty
- ariw suwnu kişi eşikge tökmeydi — keep the best home
- asıl atdan tüşmez — good blood shows
- aş berme da, qaş ber — greet guests warmly
- aşağan da ölür, aşamağan da ölür — tasteless food
- aşasa da – börü, aşamasa da – börü — blamed regardless
- at ayağan bet tapmaydı — stinginess brings dishonour
- at ayağı da boqlaydı suw — anyone can harm
- at bashannı jer biledi — only the sufferer knows
- ata jurtuŋ – ata üyüŋden artıq — homeland above home
- atı aytılğan altınlı — overrated
- atı birni – antı bir — true to one's word
- awar taşha tayanma — don't trust the unreliable; don't chase the impossible
- awruğan – ölgenŋe degenley — asking the helpless
- awruğannı jastığında saw ölür — death is unpredictable
- awrumağan başha jawluq qısma — mind your own business
- awrumağan şaytandı, jekdi — everyone falls ill
- awuz – bir, qulaq – eki — think before speaking
Formulas
- ant jetsin — curse someone
- antsız bolsun bilgen — I have no idea
- apsatını jırımıdı — what I say counts
- aq saqalı bla — on one's grey beard
- aqılına sohan tuwrayım — what nonsense
- assalam aleykum — peace be upon you
- assıdan tuwğan — infidel's offspring
- aşawun-jaşawun qoysun — condolence formula
- atamı etin aşağan kibikdi — dishonorable, forbidden
- atamı jılqısın sür — do your worst
- atamımı öltürgendi — what harm has he done?
- ataŋa at — keep your gift
- ataŋa goliya — damn you!
- ataŋdanmı tuwğandı? — no special claim
- ataŋı aman közüne — I fear no one; do your worst
- ataŋı başı — no way!
- ataŋı qonağıma — I beg you
- ataŋı qulumudu — what right have you
- atarallay taralğın — may you grieve
- atasını baş jartısımı qalğandı? — no business there
- atasını başınamı? — what for?
- atasını qanı bolsun — may it be cursed
- atı uşhuwur artında aytılsın — may he die
- awruwu bölünsün — pardon the interruption
- awruwun alsın — gladly, by all means
- awruwuŋu alayım — may I die first
Collocations
- ant-qran eterge — swear an oath
- antlı teŋ — sworn friend
- aq üy — the White House
- aqılbalıq bolurğa — come of age
- araları tap bolurğa — be on good terms
- araların buzmazğa — keep on good terms
- ariw til bla — with sweet words
- ariw tilli — sweet-tongued
- artına çığarğa — see through
- assı bolmazğa — not sin
- aşın-taşın eterge — hold a memorial feast
- aşügüle jeterge — be ready to harvest
- at tizginine jabışırğa — hold the stirrup
- ata jurt — homeland
- ata-babadan beri — from time immemorial
- atalıq-analıq eterge — raise as one's own
- atı aman bla aytılğan — notorious
- atlanŋan toy — farewell dance
- awuz süd — customary court