Expressions
Expressions whose meaning or use belongs to the whole phrase. Each entry links to its source evidence and component words.
Showing 4201–4398 of 4398 expressions
Idioms
- tükge barırça eterge — sharpen keenly
- tükge körmezge — think nothing of; do effortlessly
- tükge tergemezge — disregard entirely
- tükge tiymezge — have no effect
- tüklesinleri qozğalırğa — be famished
- tüklü qoynu urluğu — of good stock
- tüklüayaq tawuq kibik — untidy, disorganized
- tüknü çüyresine sılarğa — go against the grain
- tüknü gırhısına sılarğa — smooth things over
- tüknü qarası çaqlı bir — the tiniest bit
- tüknü tükge jalğarğa — use sparingly
- tükürügü jerge tüşmegen — highly respected
- tükürügü quruğunçu — speak insistently
- tükürügün atarğa küsemezge — look down on
- tükürük bla jabışdırğança — flimsy, barely holding
- tülkü tili bla jalarğa — clean out completely
- tünene aşağanın unuturğa — become forgetful
- tünkesi tawusulurğa — grow weak
- tünü-tüşü da — chief preoccupation
- tüp alırğa — uncover a secret
- tüp berirge — give away a secret
- tüp bilirge — find out secretly
- tüp bolurğa — die out; be destroyed; be ruined
- tüp erini salınırğa — become dejected
- tüp erinin qabarğa — regret too late; grow downcast
- tüp eterge — be childless; squander property; wipe out
- tüp izlerge — probe for secrets
- tüp jıyarğa — inherit the dead's property
- tüp tığırıq bolurğa — be left homeless
- tüp ururğa — take root
- tüplü-başlı bolurğa — come to blows
- tüpsüz çelek kibik — unreliable liar; never enough
- tüpsüz kölge ketgen taş kibik — vanished without trace
- türk abejige barırğa — flounder desperately
- türmeni tögeregin otlaw — associate with wrongdoers
- türt sözlü adam — sharp-tongued person
- türt-mürt eterge — dawdle
- tüşünde da körmezge — never expect
- tüşünde-tününde bolmazğa — have no inkling
- tütün çığarırğa — keep a household; burn up
- tütün etdirib — at full tilt
- tütün eterge — sweat profusely
- tütünün, buqusun çığarırğa — beat and humiliate
- tüw degen sağatha — in an instant
- tüyümmek teşerge — cure a knotted gut
- tüz allah jarathança — flawless, unspoilt
- tüz allah üçün — in all honesty
- tüz bolmazğa — not right mentally
- tüz boyunlu — upright and good-natured
- tüz boyunlu bolmazğa — not be right
- tüz jolğa çığarğa — set one's life right
- tüz jolğa salırğa — set on right path
- tüz közden qararğa — be honest with
- tüzge keterge — put on airs
- tüznü ötmegi tüzde jatadı — honesty is remembered
- uçar quşça — in high spirits
- uçhan oqdan köz jummazğa — fight fearlessly
- uçhan quşdan tük alğan — bold and brave
- uçhun bolurğa — turn pale
- uçu-qıyırı joqdu — endless, countless
- uçu-qıyırı körünmezge — endless
- uf deseŋ awarça bolurğa — utterly frail
- uf-çuf dep — putting on airs
- ugusu sınarğa — be worn out
- uğay öŋe ua — why, of course
- ulan jaşım – jıyın başım — words of endearment
- ulan süek bolsun — may a boy follow
- ulan süek tuwarğa — a son is born
- ullu başı bla — as a respected elder
- ullu başın gitçe eterge — lower oneself
- ullu biçaqnı awuzundaça — in great torment
- ullu eşikli — of high standing
- ullu köllü bolurğa — not care; get carried away; stay attentive; be arrogant
- ullu söleşirge — speak harshly
- ullu söleşme da, ullu qap — don't talk big
- ullu suwğa balta bla çabarğa — overreach
- umut üzerge — lose hope
- uppa eterge tapmazğa — nowhere to be found
- uppa közüŋe — you'd like that
- ur da jıq, tart da kes — flatly refuse
- ura tursaŋ, quday da ölür — persistence finishes anything
- urçuqça aylanırğa — bustle about; dance attendance
- uru qazarğa — plot against
- uruçunu başında ot janar — guilt shows itself
- uruçunu hurjunu teşik bolur — stolen goods bring no good
- uruda turub çıqğança — out of touch
- urusu, börüsü bolmağan — upright and self-reliant
- uruşnu allahı — heavy artillery
- uruşurğa barğan jumduruhun unuthanlay — forgetting the essential
- uşkok ot iyisgemegen — untested by war
- uw jilyan — venomous person
- uwahtı unuthan — wicked old wretch
- uwahtısına qutururğa — court death recklessly
- uwanıknı biçaqğa sozğanlay — back to front
- uwaq ayaqlı — small livestock
- uwu jeterge — cause secret harm
- uwuç berirge — pay the miller
- uwuçha jıyarğa — take control; take prisoner
- uwuçu tolu qurt bolsa da... — bear parents' burden
- uwuçuna jıyarğa — take control
- uzun tilli — gossipy, talkative
- uzunquyruq qağıt — troublemaking letter
- üç atağa aylanŋan — three generations removed
- üçayaq it kibik — always on the go
- üçden-üçden sekirtirge — drive someone hard
- üçge deri tepsi ayaq — three times settles it
- üsü bla atlarğa — act without consent
- üsüne aylanırğa — turn on someone
- üsüne biterge — dote on someone
- üsüne bolurğa — lay into someone
- üsüne körürge — to menstruate
- üsüne minerge — bully someone
- üsüne ölürge — dote on someone
- üsüne tük qondurmazğa — admit no blame
- üsüne-başına qararğa — clothe someone
- üş dep tawuq uçurmağan — gentle and harmless
- üy birge zamandaça — in happier days
- üy bla bir — a great many
- üy bla bir üydegi — large family
- üy da bek, men da bek — shut in at home
- üy işlegen balta eşikde qaldı — nothing to show
- üyde – kirpi, tışında – supu — two-faced at home
- üyde qalırğa — be left unmarried
- üyge juwuq eterge — invite in
- üyge kiyirirge — unveil the bride
- üylerini tütünü birge qoşulurğa — live next door
- üynü başına kötürürge — raise an uproar
- üynü eşikleri açıq bolurğa — be hospitable
- üynü orta çiginjisi — head of the family
- üysüz-künsüz bolurğa — live destitute
- üyü çaçılırğa — family breaks up
- üyü quruğan — exclamation of astonishment
- üyü üsüne tüşerge — be widowed
- üyüm degen — devoted to home
- üyüm degen üyü teŋli taş kötürür — a home costs labour
- üyün çaçarğa — wreck a home
- üyün quruturğa — ruin someone's life
- üyün suw bla juwdururğa — ruin a household
- üyün tuthan — family breadwinner
- üyünden itin çığarmaz — foul weather
- üyüne eltsin — empty threat
- üyüne jıyılmazğa — roam away from home
- üyüne ot salırğa — bring ruin on
- üyüne qan jawarğa — disaster strikes
- üyüne suw quyğanlay bolurğa — be plunged into grief
- üyüŋe alay igilik — as if!
- üyür-bawur – bir qoyan bolurğa — live in harmony
- üyütülgen baş kibik — bare hairless head
- üzmezge suw quyğanlay — to no avail
- zalıqıldı aşağan tawuq kibik — reeling about
- zemzem suw — paradise water
- zıldı bodurqu kibik — worthless nonsense
- zıqısı ağarğa — weaken from fear
- zıqısın ağızırğa — expose cowardice
- zırq kirirge — lose one's peace
- zin alırğa — receive religious instruction
- zukku çibin — next to nothing
- zuw qanamat — vanish without trace
Proverbs and sayings
- tüznü ötmegi tüzde jatadı — honesty is remembered
- ullu söleşme da, ullu qap — don't talk big
- ura tursaŋ, quday da ölür — persistence finishes anything
- uru artı – quru — theft brings no gain
- uruçunu başında ot janar — guilt shows itself
- uruçunu hurjunu teşik bolur — stolen goods bring no good
- uruşurğa barğan jumduruhun unuthanlay — forgetting the essential
- uwuçu tolu qurt bolsa da... — bear parents' burden
- uyalmağan buyurulmağannı aşar — shamelessness pays
- üçge deri tepsi ayaq — three times settles it
- üy işlegen balta eşikde qaldı — nothing to show
- üyde – kirpi, tışında – supu — two-faced at home
- üyüm degen üyü teŋli taş kötürür — a home costs labour
- üzmezge suw quyğanlay — to no avail
Formulas
- tüw dep betime tükür — I bet you
- tüw maşalla — ward off evil eye; expression of delight
- tüzün aytsaq — to tell the truth
- uğay öŋe ua — why, of course
- uğayım joqdu — no objection
- ulan beşikle tebiretilsinle — may you have many sons
- ulan jaşım – jıyın başım — words of endearment
- ulan süek bolsun — may a boy follow
- uppa közüŋe — you'd like that
- uşayma da — summon one's courage
- uzaq ömürlü bol — may you live long
- uzun söznü qıshası — in short
- üyge da igilik — greeting on entering
- üyü quruğan — exclamation of astonishment
- üyü qurusun — curse it
- üyüne eltsin — empty threat
- üyüne emina kirsin — damn you
- üyüŋe alay igilik — as if!
- ya allah — O Allah; good heavens
- ya rabbiy allah — O Lord God
- ya suphan allah — good heavens
- zuw qanamat — vanish without trace
Collocations
- tüplü-başlı üy — multi-storey house
- türslep qararğa — look closely
- türt-mürt eterge — potter about
- tüşü tün bolurğa — dream comes true
- tüz aqıllı — fair-minded
- uça qazan — large cauldron
- ulan nöger — best man
- urmay-tüymey jilyatırğa — scold to tears
- urtlar suw, qabar qabın — food and drink
- uwaq kerek — women's trinkets
- uwuç bla bir — very little
- üçge çığarğa — turn three years
- üsüne qaratırğa — draw attention
- üy başından — per household
- üy biyçe — mother of the household; wife
- üy bolub — set up house
- üy qaç — bride's honor gift
- üydegili bolurğa — start a family
- üydegili, üyürlü eterge — marry off
- üyür qurarğa — start a family
- yasın oqurğa — recite Yasin
- zada irik — three-year-old wether
- zamansız qart bolurğa — age prematurely
- zamansız zamanda — at a bad time
- ziyarat eterge — make pilgrimage