Expressions
Expressions whose meaning or use belongs to the whole phrase. Each entry links to its source evidence and component words.
Showing 2401–2600 of 4398 expressions
Idioms
- közü ilinŋen — choice, favored
- közü jana turğanlay — while still alive; before one's eyes
- közü janmağan — listless and lazy
- közü jeterge — catch sight of; get around to
- közü jetmezge — to see poorly
- közü kötürülmezge — stay joyless
- közü qan körürge — get angry
- közü qaraŋı eterge — feel faint
- közü qararğa — take a liking to
- közü qıymazğa — begrudge parting with; not have the heart
- közü toymazğa — be insatiably greedy
- közü-başı jarırğa — light up with joy
- közü-başı teşilirge — brighten up
- közü-başı tögerek aylanırğa — feel dizzy
- közü-qaşımı kereklidi — flawless
- közün almaydı — gaze fixedly
- közün awuzuna qapdırırğa — get a harsh rebuke
- közün jerde izletirge — knock an eye out
- közün kök eterge — beat up
- közün kökge açdırmazğa — leave helpless
- közün qaraŋı etdirirge — leave powerless; dizzyingly high
- közünde aythanıma kölü ullu bolmasın — may it not swell his head
- közünde aytmazğa — not flatter openly
- közünde oğu bolsa urluq bolurğa — glare with hatred
- közünde teregi bolğan çöbü bolğanŋa külgenley — pot calling kettle
- közünden ketmezge — stay vivid in memory
- közünden körürge — treasure as keepsake
- közünden qararğa — begin to recover
- közüne aw çabarğa — lose one's sight
- közüne biterge — stare at someone
- közüne çöp bolub tüşse da, uwmazğa — dote on someone
- közüne jetgende — when time runs short
- közüne juqu kirmezge — not sleep a wink
- közüne kökden jurun körünmezge — oblivious with grief
- közüne körünmezge — pay no heed; cost nothing
- közüne qan çabarğa — fly into a rage
- közüne qararğa — depend on someone; be ashamed
- közüne quyarıq kibik — a tiny bit
- közüne tutarğa — throw in someone's face
- közüne urunurğa — catch one's eye
- közüne-başına jetdirirge — rough someone up
- közüne-başına suğarğa — dote on someone
- közüŋ qara bolsun demezge — never wish ill
- közüŋe qaramam — I'll be offended
- kukuk qıçırğan kün uzunu — all day long
- kukukga aldatırğa — hear cuckoo while hungry
- kunduş aşağan tawuq kibik — dazed and foolish
- kunduş kibik kiyinirge — dress smartly
- kursun tawusurğa — know it already
- kübe teşmegen — unmarried girl
- kübür jamaw — portion of wealth
- küç körürge — suffer hardship
- küçden bla butdan — with great difficulty
- kül bolurğa — perish, be killed
- külkü tarırğa — burst out laughing
- külün kökge suwururğa — wipe out
- kümüşçünü kümüşü buzulurğa — tell a lie
- kümüşçünü tawruhu — tall tale
- kümüşge qarasawut salğança — beautifully adorned
- kün anasını qoyununa tüşgen — winter solstice
- kün beline öterge — feel lazy
- kün bermezge — give no peace
- kün çığarğa — better days come
- kün joqdu — no peace
- kün keçindirirge — idle away days; living out last days
- kün kirirge — get heatstroke
- kün körmezge — live in hardship
- kün közü — the sun
- kün qaytırğa — days start lengthening
- kün tayaqla — sunbeams
- kün tierge — fortunes improve
- kün tiygença bolurğa — welcome joyfully
- kün tuwuş — sunny spot
- künamannı quşuça — dejected, crestfallen
- kündüz çıraq bla izleseŋ da tapmazğa — nowhere to be found
- kündüz it bolub, keçe börü bolub — toil in poverty
- künleri sanalırğa — days are numbered
- künnü janı joqdu — days are short
- künü batarğa — fall on hard times
- künü kelsin — may they suffer likewise
- künü qaraŋı bolurğa — fall on hard times; go blind; woe is me
- künü quruğan — struck by disaster
- künü tüyüldü — out of sorts
- künün berirge — give a beating
- künün qaraŋı eterge — ruin someone's life
- künün tögerge — go downhill
- kütüb aylanmazğa — not be responsible
- küwşenŋenin buzmazğa — carry on unchanged
- küygen jürek — grieving heart
- küygen üyden çıqğan kibik — destitute
- küz soqur çibin qaphança bolurğa — start in pain
- laqırda bla dininden çığar — joking can wound
- ma maŋa, ma saŋa dep — first-rate, splendid
- maça kibik — very many; greedy, insatiable
- maça qars kibik — chattering nonstop
- maçadan biri artıq — a great many
- mah dep — egg on
- mah dep berirge — dupe someone
- mahtay, tişleri tüşerge — praise excessively
- majüsü otha tabınŋança — venerate pointlessly
- mal bawğa jaraşhan — late autumn
- mal qanatırğa — slaughter an animal
- mamuliy bla totuliyça — inseparable friends
- maŋa bolğan kimge boldu derge — lose heart
- maŋılay jarıqlıq — warm cordiality
- maŋılay qıyın — hard-earned wages
- maŋılayı açıq — open and welcoming
- maŋılayın teşerge — pray constantly
- maŋılayına jazılğan — one's destiny
- maŋılayına jazılırğa — be predestined
- maŋırmazğa çığarğa — come of age
- maqa qaqlarğa — live in poverty; start out poor
- maqağa müyüz çıqğınçı — never
- mart közüne barmağım — good riddance, winter
- matçı qonağınlay — struck by misfortune
- may jürekli — self-confident rich person
- may kekirtirge — keep in comfort
- maydal tağarğa — reward and praise
- mayıl grawdan az taqıl — slightly better
- maymul aqıllı — foolish, wrong-headed
- mejege bere barsaŋ, jee barır — greed only grows
- men allıq qız alıqa tuwmağandı — too choosy to marry
- men anı-munu bilmeyme — none of my business
- men da men tüyülme — or my name isn't mine
- men keltirgen kibik — shy as a bride
- men körgen — one I vouch for
- men ölsem da, bir künüŋ qalır — grant me this favour
- men qaynay esem, sen bürkese — you live better
- men saw bolayım derge — count on me
- menden alğa bir zat qabarıqsa — you took the words
- menden boşa — may I die
- menden ketsin, iesine jetsin — slapdash work
- menden körme — don't blame me
- menden qalmasa, qallıq tüyüldü — no worse than me
- menden saŋa joq, senden maŋa joq — break off a friendship
- menden sora gaçada erkek qıçırmasın — supremely self-centred
- meni mıyığımı ol jülüsün — may I be disgraced
- meni terime kirgin — walk in my shoes
- meni üçün çıpçıq da sıtılmasın — let no one suffer
- meniça kim bardı — brag, put on airs
- meteke qabına kirgenley — keeping to oneself
- meteke qabından jiyirgenŋenley — disgusted with oneself
- mıllık atarğa — dash, rush off; throw oneself into; fall greedily upon
- mıllık saqlağan ayıwça — watching intently
- mıŋılan aşağança bolurğa — go out of one's mind
- mırhık kibik jabışıwçu — clingy person or thing
- mıshal çaqlı bir — a tiny amount
- mıstısından tuzu ozğan — good-for-nothing
- mıyığı bolğan — a real man
- mıyığım joqdu — I'm no man
- mıyığın jibitirge — weep bitterly
- mıyığın qoluna tutdururğa — disrespect a man
- mıyığına biterge — pester someone
- mıyıq tübünden külürge — mock secretly; smile with pleasure
- mıyıqları üsünde bolurğa — be a real man
- mıyıqlını mıyıqsız aldarğa — youth outwits elder
- mıyısında at teberge — be worried sick
- mildew bolmazğa — count for nothing
- miŋ da jüz da ayt — say what you will
- miyala tabaq kibik — guard a girl's honour
- muqur qaynarğa — freeze solid
- murdarlıqğa kirirge — commit murder
- musliman qanlı — Muslim in appearance
- muslimanŋa kindigi kesilgen — born Muslim
- muwal bolurğa — be abashed
- müyüz saldırama dep, eşek qulağın kesdirgença — well-meant harm
- müyüzsüz qoy — euphemism for pig
- nağujurlaça eterge — talk past each other
Proverbs and sayings
- közünde teregi bolğan çöbü bolğanŋa külgenley — pot calling kettle
- kunduş aşağan tawuq kibik — dazed and foolish
- kün betden ayğaq — prosperity shows on face
- laqırda bla dininden çığar — joking can wound
- mart közüne barmağım — good riddance, winter
- mayıl grawdan az taqıl — slightly better
- mejege bere barsaŋ, jee barır — greed only grows
- menden sora gaçada erkek qıçırmasın — supremely self-centred
- miyala tabaq kibik — guard a girl's honour
- müyüz saldırama dep, eşek qulağın kesdirgença — well-meant harm
Formulas
- közünde aythanıma kölü ullu bolmasın — may it not swell his head
- közüŋe qaramam — I'll be offended
- külür sözügüznü aytayım — funnily enough
- künü kelsin — may they suffer likewise
- künü qaraŋı bolurğa — woe is me
- künü quruğan — struck by disaster
- ma men, ma sen — face to face; we both witness
- ma-a deyse — wow!
- mart közüne barmağım — good riddance, winter
- men anı-munu bilmeyme — none of my business
- men da men tüyülme — or my name isn't mine
- men körgen — one I vouch for
- men ölsem da, bir künüŋ qalır — grant me this favour
- men ölsem da, sen saw qal — I swear
- menden alğa bir zat qabarıqsa — you took the words
- menden boşa — may I die
- menden körme — don't blame me
- menden qalmasa, qallıq tüyüldü — no worse than me
- menden qaytmasa da, allahdan qaytsın — may God repay you
- menden saŋa joq, senden maŋa joq — break off a friendship
- meni amaltın — because of me
- meni janım saw bolub — while I live
- meni mıyığımı ol jülüsün — may I be disgraced
- meni qanlımı üyüne sen kirgin — curse at a woman
- meni sartın — in my opinion
- meni terime kirgin — walk in my shoes
- meni üçün çıpçıq da sıtılmasın — let no one suffer
- mıyığım joqdu — I'm no man
- miŋ da jüz da ayt — say what you will
- miŋ kere şukur bolsun — thanks be to God
Collocations
- közü keŋŋe keterge — gaze into distance
- közü-başı bla körgüztürge — signal wordlessly
- közüne aralırğa — stare at someone
- kurs eterge — have fun
- kün bet — sunny side
- kün buzulurğa — weather turns bad
- kün jawun — sunshower
- kün quşluq — mid-morning
- kün tutulurğa — solar eclipse
- künahşı alırğa — return a greeting
- künahşı berirge — greet someone
- lıb dep — flare up instantly
- loh etdirirge — make a horse trot
- mal juhun salır — grazing land
- malgar at — pack horse
- malközlük eterge — covet wealth
- marqa ulaq — suckling kid
- masağat eterge — appraise the value
- maymul jıl — monkey year
- mıllık atarğa — pounce on someone
- muhajir azabın sınarğa — suffer exile
- musliman topuraq — Muslim lands
- muwal bolurğa — wilt, droop