Expressions

Idioms

• araları açıq bolurğa — clear the air
• araları atlı bla jayaw kibikdi — worlds apart
• araları ayrı bolurğa — fall out
• araları bla qara kiştik ozarğa — fall out
• araları bla qıl ötmezge — be inseparable
• araları it bla börü kibikdi — at daggers drawn
• aralarına kesin suğarğa — come between friends
• aralarına suwuq söz kirirge — fall out
• aralarına suwuqluq tüşerge — fall out
• aralarında suw süzülmezge — not get along
• arbaz qıŋırdı da, iynek sawalmayma — lame excuse
• arğı duniya — the afterlife
• arğı duniyağa barıb qaytırğa — survive grave illness
• arı – oraq, beri – çalğı — two-faced person
• arı abınsa, beri sürüne — live in hardship
• arı deri köb suw keter — long time yet
• arığan ölgenŋe minŋenley — helpless helping helpless
• arısı-berisi bolmağan — mild-tempered
• ariw at da, quru çıq — generous but left empty
• ariw körürge — be fond of
• ariw köz bla qaramazğa — bear ill will
• ariw köz bla qararğa — look kindly on
• ariw suwnu kişi eşikge tökmeydi — keep the best home
• arqa jikleri qaltırarğa — be terrified
• arqası qızsa — eager to do
• arqasın aylandırırğa — turn one's back
• arqasın terletirge — wear someone out
• arqasında tügü joqdu — know everything about
• arqasından qayişlik alırğa — beat, punish
• artha taş atıb ketmezge — not forsake homeland
• artı bla allı birge qatarğa — skin and bones
• artı çirimpis bolurğa — go to ruin
• artı qalın bolurğa — well-backed
• artı üzülürge — die out childless
• artı, allı da — all told
• artına awdururğa — leave helpless
• artına barmazğa — not back down
• artına jeterge — master fully
• artına keterge — go downhill; dwindle
• artına oltururğa — be set back
• artına qaramazğa — without hesitation
• artına-allına qaramay — without hesitation
• artında qalırğa — outlive someone
• artmaq bolurğa — be a match
• asıl atdan tüşmez — good blood shows
• asmağından asarğa — coerce someone
• aş berme da, qaş ber — greet guests warmly
• aş da, suw da berme — utterly absorbed
• aşağan da ölür, aşamağan da ölür — tasteless food
• aşağanı içine jaraşmazğa — have no peace
• aşağanı-içgeni suw bolurğa — lose all peace
• aşar aşı, içer suwu tawusulurğa — die; time is up
• aşasa da – börü, aşamasa da – börü — blamed regardless
• aşaw bolurğa — be at someone's mercy
• aşha batmazğa — have no appetite
• at ayağan bet tapmaydı — stinginess brings dishonour
• at ayağı da boqlaydı suw — anyone can harm
• at aytırığın qoymazğa — wipe out utterly
• at bağası — a fortune
• at bashannı jer biledi — only the sufferer knows
• at başından qararğa — do carelessly; speak dismissively
• at belinde aylanırğa — live in ease
• at belinde öserge — raised in the saddle
• at çabar kün aqsağanlay — excuse at the worst moment
• at oynatırğa — torment someone
• at-bet atarğa — defame someone
• ata taş — native place
• atam qabırdan qobub kelgença — overjoyed
• atamı etin aşağan kibikdi — dishonorable, forbidden
• atamı jılqısın sür — do your worst
• atamımı öltürgendi — what harm has he done?
• ataŋ-anaŋ demezge — never speak abusively
• ataŋa at — keep your gift
• ataŋdanmı tuwğandı? — no special claim
• ataŋı aman közüne — I fear no one; do your worst
• ataŋı başı — no way!
• ataŋı qonağıma — I beg you
• ataŋı qulumudu — what right have you
• atar oğu, urur kiyigi bolurğa — sworn enemy
• atarallay taralğın — may you grieve
• atası-anası da — all told
• atasın öltürgen kibik — as if gravely wronged
• atasın tuwrağan gırjınŋa satmağandı — grieved for a parent
• atasın-anasın aytırğa — curse someone out
• atasını baş jartısımı qalğandı? — no business there
• atasını başınamı? — what for?
• atasını janına barırğa — to die
• atasını qanı bolsun — may it be cursed
• atasını topurağın saqlarğa — stay on ancestral land
• atdan jığarğa — throw off balance
• atdan tüşüb, eşekge minerge — be demoted; demean oneself
• athan oğu jerge tüşmegen — crack shot
• atı aytılğan — renowned, prominent
• atı aytılğan altınlı — overrated
• atı birni – antı bir — true to one's word
• atı uşhuwur artında aytılsın — may he die
• atı-çuwu çıqmazğa — no word of someone
• atı-sanı bolurğa — do perfunctorily
• atın awuzdan almazğa — constantly mention
• atın aytdırırğa — win renown
• atın jerge salmazğa — uphold someone's honor
• atın tabarğa — honor with a gift; gift the in-laws
• atından qarğanırğa — owe someone gratitude
• atlanŋan ayaq — stirrup cup
• atlı atı bla, itli iti bla — all together, as one
• atlı bla jayaw kibik — worlds apart
• atnı eki qulağı kibik — two peas in a pod
• aw tübünde — as a new bride
• awar taşha tayanma — don't trust the unreliable; don't chase the impossible
• awruğan – ölgenŋe degenley — asking the helpless
• awrumağan başha jawluq qısma — mind your own business
• awrumağan şaytandı, jekdi — everyone falls ill
• awruw iesi bolurğa — fall ill
• awruw-talaw demezge — not speak harshly
• awruwu bölünsün — pardon the interruption
• awruwun alsın — gladly, by all means
• awruwuŋu alayım — may I die first
• awur aqıllı — level-headed
• awur körürge — find burdensome
• awur sözlü — harsh-tongued
• awurluğu bolurğa — be pregnant
• awurluğu tierge — be a burden
• awurnu üsü bla, jeŋilni tübü bla — by cunning
• awuz – bir, qulaq – eki — think before speaking
• awuz açarğa — ask for a girl's hand; break the fast
• awuz açarğa qoymay — not letting a word in
• awuz aylandırırğa — have a bite
• awuz baramta tutarğa — give the silent treatment
• awuz çayqamdı bolurğa — become village gossip
• awuz jel — a good word
• awuz jel jetdirirge — put in a word; butt in
• awuz kir eterge — have a bite
• awuz qabın — food and drink
• awuz qara tutarğa — sulk, give silent treatment
• awuz suwları barırğa — mouth water
• awuzdan awuzğa — by word of mouth; gossip about; travel around
• awuzdan awuzğa söleşirge — speak face to face
• awuzdan qatı — sharp-tongued
• awuzğa alırğa — mention someone
• awuzların açıb qararğa — stare in amazement
• awuzluq çaynarğa — drag out a task
• awuzluq üzerge — talk endlessly
• awuzu açılıb — struck speechless
• awuzu balta bla urub jarılırğa — tongue-tied
• awuzu batmazğa — carry no weight
• awuzu bla quş tuthan — boastful braggart
• awuzu joqdu — cannot speak well
• awuzu ot çağarğa — speak eloquently; rage, shout
• awuzu qatı — tight-lipped
• awuzu qulağına jetedi — beaming with joy; big-mouthed
• awuzu quyruq kesmewçü — sharp-tongued
• awuzu tutulurğa — be speechless
• awuzu-tili bolmağan — speechless, voiceless
• awuzu-tili jaraşhan — well-spoken
• awuzumda suwum quruğunçu — until blue in the face
• awuzumdan qanım kelgen kibikdi — deeply ashamed; utterly unbefitting
• awuzun açarğa — prepare to speak; be amazed; be left empty-handed
• awuzun açıb jabhınçı — in an instant
• awuzun açsa, öpkeleri körüne — skin and bones
• awuzun boş etmezge — talk nonstop
• awuzun da açdırmazğa — anticipate a wish; silence someone
• awuzun jabarğa — silence someone
• awuzun jetdirirge — badmouth someone
• awuzun juwarğa — give first water
• awuzun juwmazğa — go hungry
• awuzun ozdururğa — talk back rudely
• awuzun qısarğa — keep quiet
• awuzun tıyarğa — silence someone
• awuzuna aralırğa — hang on words
• awuzuna aşarğa — bite someone's head off
• awuzuna çabarğa — interrupt someone
• awuzuna çaynab qabdırırğa — spoon-feed
• awuzuna çibinle qozlarğa — go hungry
• awuzuna el qarağan, awuzuna qarathan — widely respected
• awuzuna jeterge — share a neighbour's food; taste something
• awuzuna juq tiymezge — eat nothing
• awuzuna kelgenni aytırğa — hurl abuse
• awuzuna kirit salırğa — keep silent
• awuzuna qararğa — obey someone; await someone's word
• awuzuna quwut alğança — dead silent
• awuzuna saq bolurğa — watch one's words
• awuzuna suw urtlamazğa — hold in high esteem
• awuzuna tüşerge — be talked about
• awuzuna urğança eterge — shut someone up
• awuzunda it ölürge — speak viciously
• awuzunda qılıçı bolğan — sharp-tongued, fearless speaker
• awuzunda sözü bolmazğa — talk of nothing else
• awuzunda suwu bolmazğa — go hungry
• awuzunda sütü qurumağan — wet behind the ears
• awuzunda tükürügü qalmazğa — plead at length
• awuzundan ayırmazğa — consume constantly
• awuzundan çıqğan jel — spoken word
• awuzundan ketmezge — keep talking about
• awuzundan sözün alırğa — interrupt someone
• awuzundan sütü tögüle — still a child
• awuzundan üzerge — take food from; eat with relish
• awuzuŋ qandan tolsa da, qanlıŋa bildirme — never beg your enemy
• awuzuŋa – bal — bless you
• awuzuŋu juw — don't jinx it
• awuzuŋu qıs — shut up