qararğa

/qararʁa/

1. (v.) to look at, to look

qaraçı — just look
filmge qararğa — to watch a film
terezeden qararğa — to look out of the window
sağatha qararğa — to look at the clock
menge qara! — look at me!

2. (v.) to look after, to care for, to tend

awruğannga qararğa — to look after a sick person
sabiylege qararğa — to look after the children
jarağa qararğa — to treat a wound

3. (v.) to hear, to consider, to review

tarığıwğa qararğa — to consider a complaint
bügün işine qaraydıla — his case is being heard today
işni bolumuna qararğa kerekdi — the state of the business must be looked into

4. (v.) to check, to inspect, to go over

şkolnu işine qararğa — to inspect the school's work
dersleringe qara — go over your lessons
sürüwge qararğa — to keep an eye on the flock

5. (v.) to look for, to search

çabırların qaradı — he looked for his shoes
tögerekge qararğa — to look about one
tışına qararğa — to look outside

6. (v.) to heed, to listen to, to take notice of

adam sözlege qarama — pay no heed to what people say
aqıl üretib aythannga qararğa kerekdi — one must heed wise advice
manga qarama — take no notice of me

7. (v.) to wait for (fig. )

mennge qaramağız — do not wait for me
bir kesek qarayıq — let us wait a little
allına qararğa — to wait for someone, to meet them

8. (v.) to face, to look out onto

üynü terezeleri terek baçhağa qaraydıla — the house's windows look onto the orchard
eşik oramğa qaraydı — the door faces the street
tereze tawğa qaraydı — the window looks onto the mountain

9. (v.) to belong to, to come under

bu el ol rayonnga qaraydı — this village comes under that district
jer kolhozğa qaraydı — the land belongs to the collective farm
mal anga qaraydı — the animal belongs to him

10. (v.) to treat, to regard, to relate to

barına da bir közden qararğa — to regard everyone alike
suwuq qararğa — to be cool towards someone
işine igi qaraydı — he takes his work seriously

11. (v.) to manage, to cope with

üyge qarağız — see to the house
jumuşuma qarayalmayma — I cannot cope with my chores
işine kesi qaraydı — he manages his own affairs

12. (v.) to look at oneself — in a mirror or in water

küzgüge qararğa — to look at oneself in the mirror
suwğa qaraydı — she looks at herself in the water
küzgüge qaradı — he looked at himself in the mirror

Conjugation

Common forms

qaraydıhe is looking at
qaradıhe looked at
qarağandıhe has looked at
qararhe will look at
qararıqdıhe is going to look at
qaray edihe was looking at
qarasaif he looks at
qara!look at!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is looking at	menqarayma	senqaraysa	olqaraydı	bizqaraybız	sizqaraysız	alaqaraydıla
Present (simple & continuous)he is not looking at	menqaramayma	senqaramaysa	olqaramaydı	bizqaramaybız	sizqaramaysız	alaqaramaydıla
Present (simple & continuous)is he looking at?	menqaraymıma? qaraymamı?	senqaraymısa?	olqaraymıdı?	bizqaraymıbız? qaraybızmı?	sizqaraymısız?	alaqaraymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he looking at?	menqaramaymıma? qaramaymamı?	senqaramaymısa?	olqaramaymıdı?	bizqaramaymıbız? qaramaybızmı?	sizqaramaymısız?	alaqaramaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually looks at	menqarawçanma	senqarawçansa	olqarawçandı	bizqarawçanbız	sizqarawçansız	alaqarawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually look at	menqarawçan tülme	senqarawçan tülse	olqarawçan tüldü	bizqarawçan tülbüz	sizqarawçan tülsüz	alaqarawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually look at?	menqarawçanmıma? qarawçanmamı?	senqarawçanmısa?	olqarawçanmıdı?	bizqarawçanmıbız? qarawçanbızmı?	sizqarawçanmısız?	alaqarawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually look at?	menqarawçan tülmüme?	senqarawçan tülmüse?	olqarawçan tülmüdü?	bizqarawçan tülmübüz?	sizqarawçan tülmüsüz?	alaqarawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has looked at and remains so			olqarabdı			alaqarabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he looked at?			olqarabmıdı?			alaqarabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of looking at	menqaray turama	senqaray turasa	olqaray turadı	bizqaray turabız	sizqaray turasız	alaqaray turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of looking at	menqaray turmayma	senqaray turmaysa	olqaray turmaydı	bizqaray turmaybız	sizqaray turmaysız	alaqaray turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of looking at?	menqaray turamıma? qaray turamamı?	senqaray turamısa?	olqaray turamıdı?	bizqaray turamıbız? qaray turabızmı?	sizqaray turamısız?	alaqaray turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of looking at?	menqaray turmaymıma? qaray turmaymamı?	senqaray turmaymısa?	olqaray turmaymıdı?	bizqaray turmaymıbız? qaray turmaybızmı?	sizqaray turmaymısız?	alaqaray turmaymıdıla?
Simple past (definite)he looked at	menqaradım	senqaradıng	olqaradı	bizqaradıq	sizqaradığız	alaqaradıla
Simple past (definite)he didn't look at	menqaramadım	senqaramadıng	olqaramadı	bizqaramadıq	sizqaramadığız	alaqaramadıla
Simple past (definite)did he look at?	menqaradımmı?	senqaradıngmı?	olqaradımı?	bizqaradıqmı?	sizqaradığızmı?	alaqaradılamı?
Simple past (definite)didn't he look at?	menqaramadımmı?	senqaramadıngmı?	olqaramadımı?	bizqaramadıqmı?	sizqaramadığızmı?	alaqaramadılamı?
Perfect (past indefinite)he has looked at	menqarağanma	senqarağansa	olqarağandı	bizqarağanbız	sizqarağansız	alaqarağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't looked at	menqaramağanma	senqaramağansa	olqaramağandı	bizqaramağanbız	sizqaramağansız	alaqaramağandıla
Perfect (past indefinite)has he looked at?	menqarağanmıma? qarağanmamı?	senqarağanmısa?	olqarağanmıdı?	bizqarağanmıbız? qarağanbızmı?	sizqarağanmısız?	alaqarağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he looked at?	menqaramağanmıma? qaramağanmamı?	senqaramağanmısa?	olqaramağanmıdı?	bizqaramağanmıbız? qaramağanbızmı?	sizqaramağanmısız?	alaqaramağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will look at	menqararma	senqararsa	olqarar	bizqararbız	sizqararsız	alaqararla
Indefinite future (future I)he won't look at	menqaramazma	senqaramazsa	olqaramaz	bizqaramazbız	sizqaramazsız	alaqaramazla
Indefinite future (future I)will he look at?	menqararmıma? qararmamı?	senqararmısa?	olqararmı?	bizqararmıbız? qararbızmı?	sizqararmısız?	alaqararmıla?
Indefinite future (future I)won't he look at?	menqaramazmıma? qaramazmamı?	senqaramazmısa?	olqaramazmı?	bizqaramazmıbız? qaramazbızmı?	sizqaramazmısız?	alaqaramazmıla?
Definite future (future II)he is going to look at	menqararıqma	senqararıqsa	olqararıqdı	bizqararıqbız	sizqararıqsız	alaqararıqdıla
Definite future (future II)he is not going to look at	menqararıq tülme	senqararıq tülse	olqararıq tüldü	bizqararıq tülbüz	sizqararıq tülsüz	alaqararıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to look at?	menqararıqmıma? qararıqmamı?	senqararıqmısa?	olqararıqmıdı?	bizqararıqmıbız? qararıqbızmı?	sizqararıqmısız?	alaqararıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to look at?	menqararıq tülmüme?	senqararıq tülmüse?	olqararıq tülmüdü?	bizqararıq tülmübüz?	sizqararıq tülmüsüz?	alaqararıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had looked at	menqarağan edimqarağanem	senqarağan edingqarağaneng	olqarağan ediqarağaned	bizqarağan edikqarağanek	sizqarağan edigizqarağanegiz	alaqarağan edileqarağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't looked at	menqaramağan edimqaramağanem	senqaramağan edingqaramağaneng	olqaramağan ediqaramağaned	bizqaramağan edikqaramağanek	sizqaramağan edigizqaramağanegiz	alaqaramağan edileqaramağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was looking at	menqaray edimqarayem	senqaray edingqarayeng	olqaray ediqarayed	bizqaray edikqarayek	sizqaray edigizqarayegiz	alaqaray edileqarayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't looking at	menqaramay edimqaramayem	senqaramay edingqaramayeng	olqaramay ediqaramayed	bizqaramay edikqaramayek	sizqaramay edigizqaramayegiz	alaqaramay edileqaramayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to look at	menqarawçan edimqarawçanem	senqarawçan edingqarawçaneng	olqarawçan ediqarawçaned	bizqarawçan edikqarawçanek	sizqarawçan edigizqarawçanegiz	alaqarawçan edileqarawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to look at	menqarawçan tül edimqarawçan tül em	senqarawçan tül edingqarawçan tül eng	olqarawçan tül ediqarawçan tül ed	bizqarawçan tül edikqarawçan tül ek	sizqarawçan tül edigizqarawçan tül egiz	alaqarawçan tül edileqarawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had looked at and remained so			olqarab edi			alaqarab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't looked at			olqarab tül edi			alaqarab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of looking at	menqaray tura edimqaray turaem	senqaray tura edingqaray turaeng	olqaray tura ediqaray turaed	bizqaray tura edikqaray turaek	sizqaray tura edigizqaray turaegiz	alaqaray tura edileqaray turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of looking at	menqaray turmay edimqaray turmayem	senqaray turmay edingqaray turmayeng	olqaray turmay ediqaray turmayed	bizqaray turmay edikqaray turmayek	sizqaray turmay edigizqaray turmayegiz	alaqaray turmay edileqaray turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would look at	menqarar edimqarar em	senqarar edingqarar eng	olqarar ediqarar ed	bizqarar edikqarar ek	sizqarar edigizqarar egiz	alaqarar edileqarar elle
Conditional result (would)he wouldn't look at	menqaramaz edimqaramaz em	senqaramaz edingqaramaz eng	olqaramaz ediqaramaz ed	bizqaramaz edikqaramaz ek	sizqaramaz edigizqaramaz egiz	alaqaramaz edileqaramaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have looked at	menqararıq edimqararıq em	senqararıq edingqararıq eng	olqararıq ediqararıq ed	bizqararıq edikqararıq ek	sizqararıq edigizqararıq egiz	alaqararıq edileqararıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have looked at	menqararıq tül edimqararıq tül em	senqararıq tül edingqararıq tül eng	olqararıq tül ediqararıq tül ed	bizqararıq tül edikqararıq tül ek	sizqararıq tül edigizqararıq tül egiz	alaqararıq tül edileqararıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he looks at	menqarasam	senqarasang	olqarasa	bizqarasaq	sizqarasağız	alaqarasala
Conditionalif he doesn't look at	menqaramasam	senqaramasang	olqaramasa	bizqaramasaq	sizqaramasağız	alaqaramasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is looking at	menqaray esem	senqaray eseng	olqaray ese	bizqaray esek	sizqaray esegiz	alaqaray esele
Conditional, present realif he is not looking at	menqaramay esem	senqaramay eseng	olqaramay ese	bizqaramay esek	sizqaramay esegiz	alaqaramay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he looked at	menqarasam ediqarasam ed	senqarasang ediqarasang ed	olqarasa ediqarasaed	bizqarasaq ediqarasaq ed	sizqarasağız ediqarasağız ed	alaqarasala ediqarasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't look at	menqaramasam ediqaramasam ed	senqaramasang ediqaramasang ed	olqaramasa ediqaramasaed	bizqaramasaq ediqaramasaq ed	sizqaramasağız ediqaramasağız ed	alaqaramasala ediqaramasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he looked at	menqaradım esem	senqaradıng eseng	olqaradı ese	bizqaradıq esek	sizqaradığız esegiz	alaqaradıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't look at	menqaramadım esem	senqaramadıng eseng	olqaramadı ese	bizqaramadıq esek	sizqaramadığız esegiz	alaqaramadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did look at (indeed)	menqarağan esem	senqarağan eseng	olqarağan ese	bizqarağan esek	sizqarağan esegiz	alaqarağan esele
Conditional, past realif he didn't look at (indeed)	menqaramağan esem	senqaramağan eseng	olqaramağan ese	bizqaramağan esek	sizqaramağan esegiz	alaqaramağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had looked at	menqarağan bolsam	senqarağan bolsang	olqarağan bolsa	bizqarağan bolsaq	sizqarağan bolsağız	alaqarağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't looked at	menqaramağan bolsam	senqaramağan bolsang	olqaramağan bolsa	bizqaramağan bolsaq	sizqaramağan bolsağız	alaqaramağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had looked at	menqarağan bolsam ediqarağan bolsam ed	senqarağan bolsang ediqarağan bolsang ed	olqarağan bolsa ediqarağan bolsaed	bizqarağan bolsaq ediqarağan bolsaq ed	sizqarağan bolsağız ediqarağan bolsağız ed	alaqarağan bolsala ediqarağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't looked at	menqaramağan bolsam ediqaramağan bolsam ed	senqaramağan bolsang ediqaramağan bolsang ed	olqaramağan bolsa ediqaramağan bolsaed	bizqaramağan bolsaq ediqaramağan bolsaq ed	sizqaramağan bolsağız ediqaramağan bolsağız ed	alaqaramağan bolsala ediqaramağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will look at	menqarar esem	senqarar eseng	olqarar ese	bizqarar esek	sizqarar esegiz	alaqarar esele
Conditional, aoristif he won't look at	menqaramaz esem	senqaramaz eseng	olqaramaz ese	bizqaramaz esek	sizqaramaz esegiz	alaqaramaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to look at	menqararıq esem	senqararıq eseng	olqararıq ese	bizqararıq esek	sizqararıq esegiz	alaqararıq esele
Conditional, futureif he is not going to look at	menqararıq tül esem	senqararıq tül eseng	olqararıq tül ese	bizqararıq tül esek	sizqararıq tül esegiz	alaqararıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to look at	menqararıq bolsam	senqararıq bolsang	olqararıq bolsa	bizqararıq bolsaq	sizqararıq bolsağız	alaqararıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to look at	menqaramazlıq bolsam	senqaramazlıq bolsang	olqaramazlıq bolsa	bizqaramazlıq bolsaq	sizqaramazlıq bolsağız	alaqaramazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qaradıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be looking at	menqaray bolurma	senqaray bolursa	olqaray bolur	bizqaray bolurbuz	sizqaray bolursuz	alaqaray bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be looking at	menqaramay bolurma	senqaramay bolursa	olqaramay bolur	bizqaramay bolurbuz	sizqaramay bolursuz	alaqaramay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of looking at	menqaray tura bolurma	senqaray tura bolursa	olqaray tura bolur	bizqaray tura bolurbuz	sizqaray tura bolursuz	alaqaray tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not looking at	menqaramay tura bolurma	senqaramay tura bolursa	olqaramay tura bolur	bizqaramay tura bolurbuz	sizqaramay tura bolursuz	alaqaramay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have looked at	menqarağan bolurma	senqarağan bolursa	olqarağan bolur	bizqarağan bolurbuz	sizqarağan bolursuz	alaqarağan bolurla
Inference (must have)he must not have looked at	menqaramağan bolurma	senqaramağan bolursa	olqaramağan bolur	bizqaramağan bolurbuz	sizqaramağan bolursuz	alaqaramağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to look at	menqararıq bolurma	senqararıq bolursa	olqararıq bolur	bizqararıq bolurbuz	sizqararıq bolursuz	alaqararıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to look at	menqaramazlıq bolurma	senqaramazlıq bolursa	olqaramazlıq bolur	bizqaramazlıq bolurbuz	sizqaramazlıq bolursuz	alaqaramazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it look at	menqarayım	senqara!	olqarasın	bizqarayıq	sizqarağız!	alaqarasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not look at	menqaramayım	senqarama!	olqaramasın	bizqaramayıq	sizqaramağız!	alaqaramasınla
Commands & suggestionsshould he look at?	menqarayımmı?		olqarasınmı?	bizqarayıqmı?		alaqarasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not look at?	menqaramayımmı?		olqaramasınmı?	bizqaramayıqmı?		alaqaramasınlamı?
Requestsdo let him/her/it look at		senqaraçı²	olqarasınçı		sizqaraçığız	alaqarasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not look at		senqaramaçı²	olqaramasınçı		sizqaramaçığız	alaqaramasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you look at		senqarağınqarağı
Blessings & curses — may you…may you not look at		senqaramağınqaramağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he looked at	menqarağay edim qarağa edim	senqarağay eding qarağa eding	olqarağay edi qarağa edi	bizqarağay edik qarağa edik	sizqarağay edigiz qarağa edigiz	alaqarağay edile qarağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not look at	menqaramağay edim qaramağa edim	senqaramağay eding qaramağa eding	olqaramağay edi qaramağa edi	bizqaramağay edik qaramağa edik	sizqaramağay edigiz qaramağa edigiz	alaqaramağay edile qaramağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to look at	menqaramağa qoyayımqarama qoyayım	senqaramağa qoy!qarama qoy!	olqaramağa qoysunqarama qoysun	bizqaramağa qoyayıqqarama qoyayıq	sizqaramağa qoyuğuz!qarama qoyuğuz!	alaqaramağa qoysunlaqarama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to look at	menqaramağa qoymayımqarama qoymayım	senqaramağa qoyma!qarama qoyma!	olqaramağa qoymasınqarama qoymasın	bizqaramağa qoymayıqqarama qoymayıq	sizqaramağa qoymağız!qarama qoymağız!	alaqaramağa qoymasınlaqarama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to look at?	menqaramağa qoyayımmı?qarama qoyayımmı?		olqaramağa qoysunmu?qarama qoysunmu?	bizqaramağa qoyayıqmı?qarama qoyayıqmı?		alaqaramağa qoysunlamı?qarama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to look at?	menqaramağa qoymayımmı?qarama qoymayımmı?		olqaramağa qoymasınmı?qarama qoymasınmı?	bizqaramağa qoymayıqmı?qarama qoymayıqmı?		alaqaramağa qoymasınlamı?qarama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to look at	menqaramağa qoyamaqarama qoyama	senqaramağa qoyasaqarama qoyasa	olqaramağa qoyadıqarama qoyadı	bizqaramağa qoyabızqarama qoyabız	sizqaramağa qoyasızqarama qoyasız	alaqaramağa qoyadılaqarama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to look at	menqaramağa qoymaymaqarama qoymayma	senqaramağa qoymaysaqarama qoymaysa	olqaramağa qoymaydıqarama qoymaydı	bizqaramağa qoymaybızqarama qoymaybız	sizqaramağa qoymaysızqarama qoymaysız	alaqaramağa qoymaydılaqarama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to look at?	menqaramağa qoyamıma?qarama qoyamıma?	senqaramağa qoyamısa?qarama qoyamısa?	olqaramağa qoyamıdı?qarama qoyamıdı?	bizqaramağa qoyamıbız?qarama qoyamıbız?	sizqaramağa qoyamısız?qarama qoyamısız?	alaqaramağa qoyamıdıla?qarama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to look at?	menqaramağa qoymaymıma?qarama qoymaymıma?	senqaramağa qoymaymısa?qarama qoymaymısa?	olqaramağa qoymaymıdı?qarama qoymaymıdı?	bizqaramağa qoymaymıbız?qarama qoymaymıbız?	sizqaramağa qoymaymısız?qarama qoymaymısız?	alaqaramağa qoymaymıdıla?qarama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to look at	menqaramağa qoydumqarama qoydum	senqaramağa qoydungqarama qoydung	olqaramağa qoyduqarama qoydu	bizqaramağa qoyduqqarama qoyduq	sizqaramağa qoyduğuzqarama qoyduğuz	alaqaramağa qoydulaqarama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to look at	menqaramağa qoymadımqarama qoymadım	senqaramağa qoymadıngqarama qoymadıng	olqaramağa qoymadıqarama qoymadı	bizqaramağa qoymadıqqarama qoymadıq	sizqaramağa qoymadığızqarama qoymadığız	alaqaramağa qoymadılaqarama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to look at?	menqaramağa qoydummu?qarama qoydummu?	senqaramağa qoydungmu?qarama qoydungmu?	olqaramağa qoydumu?qarama qoydumu?	bizqaramağa qoyduqmu?qarama qoyduqmu?	sizqaramağa qoyduğuzmu?qarama qoyduğuzmu?	alaqaramağa qoydulamı?qarama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to look at?	menqaramağa qoymadımmı?qarama qoymadımmı?	senqaramağa qoymadıngmı?qarama qoymadıngmı?	olqaramağa qoymadımı?qarama qoymadımı?	bizqaramağa qoymadıqmı?qarama qoymadıqmı?	sizqaramağa qoymadığızmı?qarama qoymadığızmı?	alaqaramağa qoymadılamı?qarama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qararğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can look at	menqarayalama	senqarayalasa	olqarayaladı	bizqarayalabız	sizqarayalasız	alaqarayaladıla
Ability — presenthe can't look at	menqarayalmayma	senqarayalmaysa	olqarayalmaydı	bizqarayalmaybız	sizqarayalmaysız	alaqarayalmaydıla
Ability — presentcan he look at?	menqarayalamıma? qarayalamamı?	senqarayalamısa?	olqarayalamıdı?	bizqarayalamıbız? qarayalabızmı?	sizqarayalamısız?	alaqarayalamıdıla?
Ability — presentcan't he look at?	menqarayalmaymıma? qarayalmaymamı?	senqarayalmaymısa?	olqarayalmaymıdı?	bizqarayalmaymıbız? qarayalmaybızmı?	sizqarayalmaymısız?	alaqarayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can look at	menqarayalsam	senqarayalsang	olqarayalsa	bizqarayalsaq	sizqarayalsağız	alaqarayalsala
Ability — if I can…if he can't look at	menqarayalmasam	senqarayalmasang	olqarayalmasa	bizqarayalmasaq	sizqarayalmasağız	alaqarayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to look at	menqarayaldım	senqarayaldıng	olqarayaldı	bizqarayaldıq	sizqarayaldığız	alaqarayaldıla
Ability — simple pasthe could not look at	menqarayalmadım	senqarayalmadıng	olqarayalmadı	bizqarayalmadıq	sizqarayalmadığız	alaqarayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to look at?	menqarayaldımmı?	senqarayaldıngmı?	olqarayaldımı?	bizqarayaldıqmı?	sizqarayaldığızmı?	alaqarayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he look at?	menqarayalmadımmı?	senqarayalmadıngmı?	olqarayalmadımı?	bizqarayalmadıqmı?	sizqarayalmadığızmı?	alaqarayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to look at	menqarayalğanma	senqarayalğansa	olqarayalğandı	bizqarayalğanbız	sizqarayalğansız	alaqarayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to look at	menqarayalmağanma	senqarayalmağansa	olqarayalmağandı	bizqarayalmağanbız	sizqarayalmağansız	alaqarayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to look at?	menqarayalğanmıma? qarayalğanmamı?	senqarayalğanmısa?	olqarayalğanmıdı?	bizqarayalğanmıbız? qarayalğanbızmı?	sizqarayalğanmısız?	alaqarayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to look at?	menqarayalmağanmıma? qarayalmağanmamı?	senqarayalmağanmısa?	olqarayalmağanmıdı?	bizqarayalmağanmıbız? qarayalmağanbızmı?	sizqarayalmağanmısız?	alaqarayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to look at	menqarayalğan edimqarayalğanem	senqarayalğan edingqarayalğaneng	olqarayalğan ediqarayalğaned	bizqarayalğan edikqarayalğanek	sizqarayalğan edigizqarayalğanegiz	alaqarayalğan edileqarayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to look at	menqarayalmağan edimqarayalmağanem	senqarayalmağan edingqarayalmağaneng	olqarayalmağan ediqarayalmağaned	bizqarayalmağan edikqarayalmağanek	sizqarayalmağan edigizqarayalmağanegiz	alaqarayalmağan edileqarayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could look at	menqarayala edimqarayalaem	senqarayala edingqarayalaeng	olqarayala ediqarayalaed	bizqarayala edikqarayalaek	sizqarayala edigizqarayalaegiz	alaqarayala edileqarayalaelle
Ability — past backgroundhe could not look at	menqarayalmay edimqarayalmayem	senqarayalmay edingqarayalmayeng	olqarayalmay ediqarayalmayed	bizqarayalmay edikqarayalmayek	sizqarayalmay edigizqarayalmayegiz	alaqarayalmay edileqarayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to look at	menqarayalırma	senqarayalırsa	olqarayalır	bizqarayalırbız	sizqarayalırsız	alaqarayalırla
Ability — future Ihe won't be able to look at	menqarayalmazma	senqarayalmazsa	olqarayalmaz	bizqarayalmazbız	sizqarayalmazsız	alaqarayalmazla
Ability — future Iwill he be able to look at?	menqarayalırmıma? qarayalırmamı?	senqarayalırmısa?	olqarayalırmı?	bizqarayalırmıbız? qarayalırbızmı?	sizqarayalırmısız?	alaqarayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to look at?	menqarayalmazmıma? qarayalmazmamı?	senqarayalmazmısa?	olqarayalmazmı?	bizqarayalmazmıbız? qarayalmazbızmı?	sizqarayalmazmısız?	alaqarayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to look at	menqarayallıqma	senqarayallıqsa	olqarayallıqdı	bizqarayallıqbız	sizqarayallıqsız	alaqarayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to look at	menqarayallıq tülme	senqarayallıq tülse	olqarayallıq tüldü	bizqarayallıq tülbüz	sizqarayallıq tülsüz	alaqarayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to look at?	menqarayallıqmıma? qarayallıqmamı?	senqarayallıqmısa?	olqarayallıqmıdı?	bizqarayallıqmıbız? qarayallıqbızmı?	sizqarayallıqmısız?	alaqarayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to look at?	menqarayallıq tülmüme?	senqarayallıq tülmüse?	olqarayallıq tülmüdü?	bizqarayallıq tülmübüz?	sizqarayallıq tülmüsüz?	alaqarayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to look at	menqarayalır edimqarayalır em	senqarayalır edingqarayalır eng	olqarayalır ediqarayalır ed	bizqarayalır edikqarayalır ek	sizqarayalır edigizqarayalır egiz	alaqarayalır edileqarayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to look at	menqarayalmaz edimqarayalmaz em	senqarayalmaz edingqarayalmaz eng	olqarayalmaz ediqarayalmaz ed	bizqarayalmaz edikqarayalmaz ek	sizqarayalmaz edigizqarayalmaz egiz	alaqarayalmaz edileqarayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to look at		senqarayalğınqarayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to look at		senqarayalmağınqarayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qararğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be looking at	menqaray bolmazma	senqaray bolmazsa	olqaray bolmaz	bizqaray bolmazbız	sizqaray bolmazsız	alaqaray bolmazla
Inference, present — double negationhe must be looking at (emphatic)	menqaramay bolmazma	senqaramay bolmazsa	olqaramay bolmaz	bizqaramay bolmazbız	sizqaramay bolmazsız	alaqaramay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of looking at	menqaray tura bolmazma	senqaray tura bolmazsa	olqaray tura bolmaz	bizqaray tura bolmazbız	sizqaray tura bolmazsız	alaqaray tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not looking at (emphatic)	menqaramay tura bolmazma	senqaramay tura bolmazsa	olqaramay tura bolmaz	bizqaramay tura bolmazbız	sizqaramay tura bolmazsız	alaqaramay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not looking at	menqaramay turama	senqaramay turasa	olqaramay turadı	bizqaramay turabız	sizqaramay turasız	alaqaramay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not looking at	menqaramay turmayma	senqaramay turmaysa	olqaramay turmaydı	bizqaramay turmaybız	sizqaramay turmaysız	alaqaramay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not looking at?	menqaramay turmaymıma	senqaramay turmaymısa	olqaramay turmaymıdı	bizqaramay turmaymıbız	sizqaramay turmaymısız	alaqaramay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have looked at	menqarağan bolmazma	senqarağan bolmazsa	olqarağan bolmaz	bizqarağan bolmazbız	sizqarağan bolmazsız	alaqarağan bolmazla
Inference — double negationhe must have looked at (emphatic)	menqaramağan bolmazma	senqaramağan bolmazsa	olqaramağan bolmaz	bizqaramağan bolmazbız	sizqaramağan bolmazsız	alaqaramağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had looked at	menqarağan bolmasam	senqarağan bolmasang	olqarağan bolmasa	bizqarağan bolmasaq	sizqarağan bolmasağız	alaqarağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't looked at	menqaramağan bolmasam	senqaramağan bolmasang	olqaramağan bolmasa	bizqaramağan bolmasaq	sizqaramağan bolmasağız	alaqaramağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to look at	menqararıq bolmazma	senqararıq bolmazsa	olqararıq bolmaz	bizqararıq bolmazbız	sizqararıq bolmazsız	alaqararıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to look at (emphatic)	menqaramazlıq bolmazma	senqaramazlıq bolmazsa	olqaramazlıq bolmaz	bizqaramazlıq bolmazbız	sizqaramazlıq bolmazsız	alaqaramazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to look at	menqararıq bolmasam	senqararıq bolmasang	olqararıq bolmasa	bizqararıq bolmasaq	sizqararıq bolmasağız	alaqararıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to look at	menqaramazlıq bolmasam	senqaramazlıq bolmasang	olqaramazlıq bolmasa	bizqaramazlıq bolmasaq	sizqaramazlıq bolmasağız	alaqaramazlıq bolmasala