saqlarğa
/saqlarʁa/
1. to wait, to wait for
- juwab saqlarğa — to wait for an answer
- jangur tohtağınçı saqlarğa — to wait until the rain stops
- beş sağatha deri saqlarğa — to wait until five o'clock
- biz seni saqlaybız — we are waiting for you
2. to expect something of someone
- men senden anı saqlamay edim — I did not expect that of you
- saqlamağan işni etding — you did a thing nobody expected
- andan igilik saqlarğa — to expect good of him
3. to guard, to watch over
- çekni saqlarğa — to guard the border
- temir jolnu saqlarğa — to guard the railway
- kesingi saqlarğa — to take care of yourself
4. to keep, to store, to preserve
- açhanı amanat kassada saqlarğa — to keep the money in the savings bank
- esde saqlarğa — to keep in mind
- saqlab turğan zatım — the thing I have been keeping
5. to observe, to keep (a custom, a law, an order)
- adetni saqlarğa — to keep the custom
- zakonnu saqlarğa — to observe the law
- joruqnu saqlarğa — to keep the rules
6. to protect someone or something from danger or harm
- jawdan saqlarğa — to protect from the enemy
- sabiyni suwuqdan saqlarğa — to keep the child from the cold
- qıyınlıqdan saqlarğa — to keep from harm
Conjugation
Common forms
- saqlaydıhe is waiting
- saqladıhe waited
- saqlağandıhe has waited
- saqlarhe will wait
- saqlarıqdıhe is going to wait
- saqlay edihe was waiting
- saqlasaif he waits
- saqla!wait!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is waiting | mensaqlayma | sensaqlaysa | olsaqlaydı | bizsaqlaybız | sizsaqlaysız | alasaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not waiting | mensaqlamayma | sensaqlamaysa | olsaqlamaydı | bizsaqlamaybız | sizsaqlamaysız | alasaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he waiting? | mensaqlaymıma? saqlaymamı? | sensaqlaymısa? | olsaqlaymıdı? | bizsaqlaymıbız? saqlaybızmı? | sizsaqlaymısız? | alasaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he waiting? | mensaqlamaymıma? saqlamaymamı? | sensaqlamaymısa? | olsaqlamaymıdı? | bizsaqlamaymıbız? saqlamaybızmı? | sizsaqlamaymısız? | alasaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually waits | mensaqlawçanma | sensaqlawçansa | olsaqlawçandı | bizsaqlawçanbız | sizsaqlawçansız | alasaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually wait | mensaqlawçan tülme | sensaqlawçan tülse | olsaqlawçan tüldü | bizsaqlawçan tülbüz | sizsaqlawçan tülsüz | alasaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually wait? | mensaqlawçanmıma? saqlawçanmamı? | sensaqlawçanmısa? | olsaqlawçanmıdı? | bizsaqlawçanmıbız? saqlawçanbızmı? | sizsaqlawçanmısız? | alasaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually wait? | mensaqlawçan tülmüme? | sensaqlawçan tülmüse? | olsaqlawçan tülmüdü? | bizsaqlawçan tülmübüz? | sizsaqlawçan tülmüsüz? | alasaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has waited and remains so | olsaqlabdı | alasaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he waited? | olsaqlabmıdı? | alasaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of waiting | mensaqlay turama | sensaqlay turasa | olsaqlay turadı | bizsaqlay turabız | sizsaqlay turasız | alasaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of waiting | mensaqlay turmayma | sensaqlay turmaysa | olsaqlay turmaydı | bizsaqlay turmaybız | sizsaqlay turmaysız | alasaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of waiting? | mensaqlay turamıma? saqlay turamamı? | sensaqlay turamısa? | olsaqlay turamıdı? | bizsaqlay turamıbız? saqlay turabızmı? | sizsaqlay turamısız? | alasaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of waiting? | mensaqlay turmaymıma? saqlay turmaymamı? | sensaqlay turmaymısa? | olsaqlay turmaymıdı? | bizsaqlay turmaymıbız? saqlay turmaybızmı? | sizsaqlay turmaymısız? | alasaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he waited | mensaqladım | sensaqladıng | olsaqladı | bizsaqladıq | sizsaqladığız | alasaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't wait | mensaqlamadım | sensaqlamadıng | olsaqlamadı | bizsaqlamadıq | sizsaqlamadığız | alasaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he wait? | mensaqladımmı? | sensaqladıngmı? | olsaqladımı? | bizsaqladıqmı? | sizsaqladığızmı? | alasaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he wait? | mensaqlamadımmı? | sensaqlamadıngmı? | olsaqlamadımı? | bizsaqlamadıqmı? | sizsaqlamadığızmı? | alasaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has waited | mensaqlağanma | sensaqlağansa | olsaqlağandı | bizsaqlağanbız | sizsaqlağansız | alasaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't waited | mensaqlamağanma | sensaqlamağansa | olsaqlamağandı | bizsaqlamağanbız | sizsaqlamağansız | alasaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he waited? | mensaqlağanmıma? saqlağanmamı? | sensaqlağanmısa? | olsaqlağanmıdı? | bizsaqlağanmıbız? saqlağanbızmı? | sizsaqlağanmısız? | alasaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he waited? | mensaqlamağanmıma? saqlamağanmamı? | sensaqlamağanmısa? | olsaqlamağanmıdı? | bizsaqlamağanmıbız? saqlamağanbızmı? | sizsaqlamağanmısız? | alasaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will wait | mensaqlarma | sensaqlarsa | olsaqlar | bizsaqlarbız | sizsaqlarsız | alasaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't wait | mensaqlamazma | sensaqlamazsa | olsaqlamaz | bizsaqlamazbız | sizsaqlamazsız | alasaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he wait? | mensaqlarmıma? saqlarmamı? | sensaqlarmısa? | olsaqlarmı? | bizsaqlarmıbız? saqlarbızmı? | sizsaqlarmısız? | alasaqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he wait? | mensaqlamazmıma? saqlamazmamı? | sensaqlamazmısa? | olsaqlamazmı? | bizsaqlamazmıbız? saqlamazbızmı? | sizsaqlamazmısız? | alasaqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to wait | mensaqlarıqma | sensaqlarıqsa | olsaqlarıqdı | bizsaqlarıqbız | sizsaqlarıqsız | alasaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to wait | mensaqlarıq tülme | sensaqlarıq tülse | olsaqlarıq tüldü | bizsaqlarıq tülbüz | sizsaqlarıq tülsüz | alasaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to wait? | mensaqlarıqmıma? saqlarıqmamı? | sensaqlarıqmısa? | olsaqlarıqmıdı? | bizsaqlarıqmıbız? saqlarıqbızmı? | sizsaqlarıqmısız? | alasaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to wait? | mensaqlarıq tülmüme? | sensaqlarıq tülmüse? | olsaqlarıq tülmüdü? | bizsaqlarıq tülmübüz? | sizsaqlarıq tülmüsüz? | alasaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had waited | mensaqlağan edimsaqlağanem | sensaqlağan edingsaqlağaneng | olsaqlağan edisaqlağaned | bizsaqlağan ediksaqlağanek | sizsaqlağan edigizsaqlağanegiz | alasaqlağan edilesaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't waited | mensaqlamağan edimsaqlamağanem | sensaqlamağan edingsaqlamağaneng | olsaqlamağan edisaqlamağaned | bizsaqlamağan ediksaqlamağanek | sizsaqlamağan edigizsaqlamağanegiz | alasaqlamağan edilesaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was waiting | mensaqlay edimsaqlayem | sensaqlay edingsaqlayeng | olsaqlay edisaqlayed | bizsaqlay ediksaqlayek | sizsaqlay edigizsaqlayegiz | alasaqlay edilesaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't waiting | mensaqlamay edimsaqlamayem | sensaqlamay edingsaqlamayeng | olsaqlamay edisaqlamayed | bizsaqlamay ediksaqlamayek | sizsaqlamay edigizsaqlamayegiz | alasaqlamay edilesaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to wait | mensaqlawçan edimsaqlawçanem | sensaqlawçan edingsaqlawçaneng | olsaqlawçan edisaqlawçaned | bizsaqlawçan ediksaqlawçanek | sizsaqlawçan edigizsaqlawçanegiz | alasaqlawçan edilesaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to wait | mensaqlawçan tül edimsaqlawçan tül em | sensaqlawçan tül edingsaqlawçan tül eng | olsaqlawçan tül edisaqlawçan tül ed | bizsaqlawçan tül ediksaqlawçan tül ek | sizsaqlawçan tül edigizsaqlawçan tül egiz | alasaqlawçan tül edilesaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had waited and remained so | olsaqlab edi | alasaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't waited | olsaqlab tül edi | alasaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of waiting | mensaqlay tura edimsaqlay turaem | sensaqlay tura edingsaqlay turaeng | olsaqlay tura edisaqlay turaed | bizsaqlay tura ediksaqlay turaek | sizsaqlay tura edigizsaqlay turaegiz | alasaqlay tura edilesaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of waiting | mensaqlay turmay edimsaqlay turmayem | sensaqlay turmay edingsaqlay turmayeng | olsaqlay turmay edisaqlay turmayed | bizsaqlay turmay ediksaqlay turmayek | sizsaqlay turmay edigizsaqlay turmayegiz | alasaqlay turmay edilesaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would wait | mensaqlar edimsaqlar em | sensaqlar edingsaqlar eng | olsaqlar edisaqlar ed | bizsaqlar ediksaqlar ek | sizsaqlar edigizsaqlar egiz | alasaqlar edilesaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't wait | mensaqlamaz edimsaqlamaz em | sensaqlamaz edingsaqlamaz eng | olsaqlamaz edisaqlamaz ed | bizsaqlamaz ediksaqlamaz ek | sizsaqlamaz edigizsaqlamaz egiz | alasaqlamaz edilesaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have waited | mensaqlarıq edimsaqlarıq em | sensaqlarıq edingsaqlarıq eng | olsaqlarıq edisaqlarıq ed | bizsaqlarıq ediksaqlarıq ek | sizsaqlarıq edigizsaqlarıq egiz | alasaqlarıq edilesaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have waited | mensaqlarıq tül edimsaqlarıq tül em | sensaqlarıq tül edingsaqlarıq tül eng | olsaqlarıq tül edisaqlarıq tül ed | bizsaqlarıq tül ediksaqlarıq tül ek | sizsaqlarıq tül edigizsaqlarıq tül egiz | alasaqlarıq tül edilesaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he waits | mensaqlasam | sensaqlasang | olsaqlasa | bizsaqlasaq | sizsaqlasağız | alasaqlasala |
| Conditionalif he doesn't wait | mensaqlamasam | sensaqlamasang | olsaqlamasa | bizsaqlamasaq | sizsaqlamasağız | alasaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is waiting | mensaqlay esem | sensaqlay eseng | olsaqlay ese | bizsaqlay esek | sizsaqlay esegiz | alasaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not waiting | mensaqlamay esem | sensaqlamay eseng | olsaqlamay ese | bizsaqlamay esek | sizsaqlamay esegiz | alasaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he waited | mensaqlasam edisaqlasam ed | sensaqlasang edisaqlasang ed | olsaqlasa edisaqlasaed | bizsaqlasaq edisaqlasaq ed | sizsaqlasağız edisaqlasağız ed | alasaqlasala edisaqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't wait | mensaqlamasam edisaqlamasam ed | sensaqlamasang edisaqlamasang ed | olsaqlamasa edisaqlamasaed | bizsaqlamasaq edisaqlamasaq ed | sizsaqlamasağız edisaqlamasağız ed | alasaqlamasala edisaqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he waited | mensaqladım esem | sensaqladıng eseng | olsaqladı ese | bizsaqladıq esek | sizsaqladığız esegiz | alasaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't wait | mensaqlamadım esem | sensaqlamadıng eseng | olsaqlamadı ese | bizsaqlamadıq esek | sizsaqlamadığız esegiz | alasaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did wait (indeed) | mensaqlağan esem | sensaqlağan eseng | olsaqlağan ese | bizsaqlağan esek | sizsaqlağan esegiz | alasaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't wait (indeed) | mensaqlamağan esem | sensaqlamağan eseng | olsaqlamağan ese | bizsaqlamağan esek | sizsaqlamağan esegiz | alasaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had waited | mensaqlağan bolsam | sensaqlağan bolsang | olsaqlağan bolsa | bizsaqlağan bolsaq | sizsaqlağan bolsağız | alasaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't waited | mensaqlamağan bolsam | sensaqlamağan bolsang | olsaqlamağan bolsa | bizsaqlamağan bolsaq | sizsaqlamağan bolsağız | alasaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had waited | mensaqlağan bolsam edisaqlağan bolsam ed | sensaqlağan bolsang edisaqlağan bolsang ed | olsaqlağan bolsa edisaqlağan bolsaed | bizsaqlağan bolsaq edisaqlağan bolsaq ed | sizsaqlağan bolsağız edisaqlağan bolsağız ed | alasaqlağan bolsala edisaqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't waited | mensaqlamağan bolsam edisaqlamağan bolsam ed | sensaqlamağan bolsang edisaqlamağan bolsang ed | olsaqlamağan bolsa edisaqlamağan bolsaed | bizsaqlamağan bolsaq edisaqlamağan bolsaq ed | sizsaqlamağan bolsağız edisaqlamağan bolsağız ed | alasaqlamağan bolsala edisaqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will wait | mensaqlar esem | sensaqlar eseng | olsaqlar ese | bizsaqlar esek | sizsaqlar esegiz | alasaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't wait | mensaqlamaz esem | sensaqlamaz eseng | olsaqlamaz ese | bizsaqlamaz esek | sizsaqlamaz esegiz | alasaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to wait | mensaqlarıq esem | sensaqlarıq eseng | olsaqlarıq ese | bizsaqlarıq esek | sizsaqlarıq esegiz | alasaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to wait | mensaqlarıq tül esem | sensaqlarıq tül eseng | olsaqlarıq tül ese | bizsaqlarıq tül esek | sizsaqlarıq tül esegiz | alasaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to wait | mensaqlarıq bolsam | sensaqlarıq bolsang | olsaqlarıq bolsa | bizsaqlarıq bolsaq | sizsaqlarıq bolsağız | alasaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to wait | mensaqlamazlıq bolsam | sensaqlamazlıq bolsang | olsaqlamazlıq bolsa | bizsaqlamazlıq bolsaq | sizsaqlamazlıq bolsağız | alasaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso saqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be waiting | mensaqlay bolurma | sensaqlay bolursa | olsaqlay bolur | bizsaqlay bolurbuz | sizsaqlay bolursuz | alasaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be waiting | mensaqlamay bolurma | sensaqlamay bolursa | olsaqlamay bolur | bizsaqlamay bolurbuz | sizsaqlamay bolursuz | alasaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of waiting | mensaqlay tura bolurma | sensaqlay tura bolursa | olsaqlay tura bolur | bizsaqlay tura bolurbuz | sizsaqlay tura bolursuz | alasaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not waiting | mensaqlamay tura bolurma | sensaqlamay tura bolursa | olsaqlamay tura bolur | bizsaqlamay tura bolurbuz | sizsaqlamay tura bolursuz | alasaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have waited | mensaqlağan bolurma | sensaqlağan bolursa | olsaqlağan bolur | bizsaqlağan bolurbuz | sizsaqlağan bolursuz | alasaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have waited | mensaqlamağan bolurma | sensaqlamağan bolursa | olsaqlamağan bolur | bizsaqlamağan bolurbuz | sizsaqlamağan bolursuz | alasaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to wait | mensaqlarıq bolurma | sensaqlarıq bolursa | olsaqlarıq bolur | bizsaqlarıq bolurbuz | sizsaqlarıq bolursuz | alasaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to wait | mensaqlamazlıq bolurma | sensaqlamazlıq bolursa | olsaqlamazlıq bolur | bizsaqlamazlıq bolurbuz | sizsaqlamazlıq bolursuz | alasaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it wait | mensaqlayım | sensaqla! | olsaqlasın | bizsaqlayıq | sizsaqlağız! | alasaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not wait | mensaqlamayım | sensaqlama! | olsaqlamasın | bizsaqlamayıq | sizsaqlamağız! | alasaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he wait? | mensaqlayımmı? | olsaqlasınmı? | bizsaqlayıqmı? | alasaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not wait? | mensaqlamayımmı? | olsaqlamasınmı? | bizsaqlamayıqmı? | alasaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it wait | sensaqlaçı2 | olsaqlasınçı | sizsaqlaçığız | alasaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not wait | sensaqlamaçı2 | olsaqlamasınçı | sizsaqlamaçığız | alasaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you wait | sensaqlağınsaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not wait | sensaqlamağınsaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he waited | mensaqlağay edim saqlağa edim | sensaqlağay eding saqlağa eding | olsaqlağay edi saqlağa edi | bizsaqlağay edik saqlağa edik | sizsaqlağay edigiz saqlağa edigiz | alasaqlağay edile saqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not wait | mensaqlamağay edim saqlamağa edim | sensaqlamağay eding saqlamağa eding | olsaqlamağay edi saqlamağa edi | bizsaqlamağay edik saqlamağa edik | sizsaqlamağay edigiz saqlamağa edigiz | alasaqlamağay edile saqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to wait | mensaqlamağa qoyayımsaqlama qoyayım | sensaqlamağa qoy!saqlama qoy! | olsaqlamağa qoysunsaqlama qoysun | bizsaqlamağa qoyayıqsaqlama qoyayıq | sizsaqlamağa qoyuğuz!saqlama qoyuğuz! | alasaqlamağa qoysunlasaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to wait | mensaqlamağa qoymayımsaqlama qoymayım | sensaqlamağa qoyma!saqlama qoyma! | olsaqlamağa qoymasınsaqlama qoymasın | bizsaqlamağa qoymayıqsaqlama qoymayıq | sizsaqlamağa qoymağız!saqlama qoymağız! | alasaqlamağa qoymasınlasaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to wait? | mensaqlamağa qoyayımmı?saqlama qoyayımmı? | olsaqlamağa qoysunmu?saqlama qoysunmu? | bizsaqlamağa qoyayıqmı?saqlama qoyayıqmı? | alasaqlamağa qoysunlamı?saqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to wait? | mensaqlamağa qoymayımmı?saqlama qoymayımmı? | olsaqlamağa qoymasınmı?saqlama qoymasınmı? | bizsaqlamağa qoymayıqmı?saqlama qoymayıqmı? | alasaqlamağa qoymasınlamı?saqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to wait | mensaqlamağa qoyamasaqlama qoyama | sensaqlamağa qoyasasaqlama qoyasa | olsaqlamağa qoyadısaqlama qoyadı | bizsaqlamağa qoyabızsaqlama qoyabız | sizsaqlamağa qoyasızsaqlama qoyasız | alasaqlamağa qoyadılasaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to wait | mensaqlamağa qoymaymasaqlama qoymayma | sensaqlamağa qoymaysasaqlama qoymaysa | olsaqlamağa qoymaydısaqlama qoymaydı | bizsaqlamağa qoymaybızsaqlama qoymaybız | sizsaqlamağa qoymaysızsaqlama qoymaysız | alasaqlamağa qoymaydılasaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to wait? | mensaqlamağa qoyamıma?saqlama qoyamıma? | sensaqlamağa qoyamısa?saqlama qoyamısa? | olsaqlamağa qoyamıdı?saqlama qoyamıdı? | bizsaqlamağa qoyamıbız?saqlama qoyamıbız? | sizsaqlamağa qoyamısız?saqlama qoyamısız? | alasaqlamağa qoyamıdıla?saqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to wait? | mensaqlamağa qoymaymıma?saqlama qoymaymıma? | sensaqlamağa qoymaymısa?saqlama qoymaymısa? | olsaqlamağa qoymaymıdı?saqlama qoymaymıdı? | bizsaqlamağa qoymaymıbız?saqlama qoymaymıbız? | sizsaqlamağa qoymaymısız?saqlama qoymaymısız? | alasaqlamağa qoymaymıdıla?saqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to wait | mensaqlamağa qoydumsaqlama qoydum | sensaqlamağa qoydungsaqlama qoydung | olsaqlamağa qoydusaqlama qoydu | bizsaqlamağa qoyduqsaqlama qoyduq | sizsaqlamağa qoyduğuzsaqlama qoyduğuz | alasaqlamağa qoydulasaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to wait | mensaqlamağa qoymadımsaqlama qoymadım | sensaqlamağa qoymadıngsaqlama qoymadıng | olsaqlamağa qoymadısaqlama qoymadı | bizsaqlamağa qoymadıqsaqlama qoymadıq | sizsaqlamağa qoymadığızsaqlama qoymadığız | alasaqlamağa qoymadılasaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to wait? | mensaqlamağa qoydummu?saqlama qoydummu? | sensaqlamağa qoydungmu?saqlama qoydungmu? | olsaqlamağa qoydumu?saqlama qoydumu? | bizsaqlamağa qoyduqmu?saqlama qoyduqmu? | sizsaqlamağa qoyduğuzmu?saqlama qoyduğuzmu? | alasaqlamağa qoydulamı?saqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to wait? | mensaqlamağa qoymadımmı?saqlama qoymadımmı? | sensaqlamağa qoymadıngmı?saqlama qoymadıngmı? | olsaqlamağa qoymadımı?saqlama qoymadımı? | bizsaqlamağa qoymadıqmı?saqlama qoymadıqmı? | sizsaqlamağa qoymadığızmı?saqlama qoymadığızmı? | alasaqlamağa qoymadılamı?saqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can wait | mensaqlayalama | sensaqlayalasa | olsaqlayaladı | bizsaqlayalabız | sizsaqlayalasız | alasaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't wait | mensaqlayalmayma | sensaqlayalmaysa | olsaqlayalmaydı | bizsaqlayalmaybız | sizsaqlayalmaysız | alasaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he wait? | mensaqlayalamıma? saqlayalamamı? | sensaqlayalamısa? | olsaqlayalamıdı? | bizsaqlayalamıbız? saqlayalabızmı? | sizsaqlayalamısız? | alasaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he wait? | mensaqlayalmaymıma? saqlayalmaymamı? | sensaqlayalmaymısa? | olsaqlayalmaymıdı? | bizsaqlayalmaymıbız? saqlayalmaybızmı? | sizsaqlayalmaymısız? | alasaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can wait | mensaqlayalsam | sensaqlayalsang | olsaqlayalsa | bizsaqlayalsaq | sizsaqlayalsağız | alasaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't wait | mensaqlayalmasam | sensaqlayalmasang | olsaqlayalmasa | bizsaqlayalmasaq | sizsaqlayalmasağız | alasaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to wait | mensaqlayaldım | sensaqlayaldıng | olsaqlayaldı | bizsaqlayaldıq | sizsaqlayaldığız | alasaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not wait | mensaqlayalmadım | sensaqlayalmadıng | olsaqlayalmadı | bizsaqlayalmadıq | sizsaqlayalmadığız | alasaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to wait? | mensaqlayaldımmı? | sensaqlayaldıngmı? | olsaqlayaldımı? | bizsaqlayaldıqmı? | sizsaqlayaldığızmı? | alasaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he wait? | mensaqlayalmadımmı? | sensaqlayalmadıngmı? | olsaqlayalmadımı? | bizsaqlayalmadıqmı? | sizsaqlayalmadığızmı? | alasaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to wait | mensaqlayalğanma | sensaqlayalğansa | olsaqlayalğandı | bizsaqlayalğanbız | sizsaqlayalğansız | alasaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to wait | mensaqlayalmağanma | sensaqlayalmağansa | olsaqlayalmağandı | bizsaqlayalmağanbız | sizsaqlayalmağansız | alasaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to wait? | mensaqlayalğanmıma? saqlayalğanmamı? | sensaqlayalğanmısa? | olsaqlayalğanmıdı? | bizsaqlayalğanmıbız? saqlayalğanbızmı? | sizsaqlayalğanmısız? | alasaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to wait? | mensaqlayalmağanmıma? saqlayalmağanmamı? | sensaqlayalmağanmısa? | olsaqlayalmağanmıdı? | bizsaqlayalmağanmıbız? saqlayalmağanbızmı? | sizsaqlayalmağanmısız? | alasaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to wait | mensaqlayalğan edimsaqlayalğanem | sensaqlayalğan edingsaqlayalğaneng | olsaqlayalğan edisaqlayalğaned | bizsaqlayalğan ediksaqlayalğanek | sizsaqlayalğan edigizsaqlayalğanegiz | alasaqlayalğan edilesaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to wait | mensaqlayalmağan edimsaqlayalmağanem | sensaqlayalmağan edingsaqlayalmağaneng | olsaqlayalmağan edisaqlayalmağaned | bizsaqlayalmağan ediksaqlayalmağanek | sizsaqlayalmağan edigizsaqlayalmağanegiz | alasaqlayalmağan edilesaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could wait | mensaqlayala edimsaqlayalaem | sensaqlayala edingsaqlayalaeng | olsaqlayala edisaqlayalaed | bizsaqlayala ediksaqlayalaek | sizsaqlayala edigizsaqlayalaegiz | alasaqlayala edilesaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not wait | mensaqlayalmay edimsaqlayalmayem | sensaqlayalmay edingsaqlayalmayeng | olsaqlayalmay edisaqlayalmayed | bizsaqlayalmay ediksaqlayalmayek | sizsaqlayalmay edigizsaqlayalmayegiz | alasaqlayalmay edilesaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to wait | mensaqlayalırma | sensaqlayalırsa | olsaqlayalır | bizsaqlayalırbız | sizsaqlayalırsız | alasaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to wait | mensaqlayalmazma | sensaqlayalmazsa | olsaqlayalmaz | bizsaqlayalmazbız | sizsaqlayalmazsız | alasaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to wait? | mensaqlayalırmıma? saqlayalırmamı? | sensaqlayalırmısa? | olsaqlayalırmı? | bizsaqlayalırmıbız? saqlayalırbızmı? | sizsaqlayalırmısız? | alasaqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to wait? | mensaqlayalmazmıma? saqlayalmazmamı? | sensaqlayalmazmısa? | olsaqlayalmazmı? | bizsaqlayalmazmıbız? saqlayalmazbızmı? | sizsaqlayalmazmısız? | alasaqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to wait | mensaqlayallıqma | sensaqlayallıqsa | olsaqlayallıqdı | bizsaqlayallıqbız | sizsaqlayallıqsız | alasaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to wait | mensaqlayallıq tülme | sensaqlayallıq tülse | olsaqlayallıq tüldü | bizsaqlayallıq tülbüz | sizsaqlayallıq tülsüz | alasaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to wait? | mensaqlayallıqmıma? saqlayallıqmamı? | sensaqlayallıqmısa? | olsaqlayallıqmıdı? | bizsaqlayallıqmıbız? saqlayallıqbızmı? | sizsaqlayallıqmısız? | alasaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to wait? | mensaqlayallıq tülmüme? | sensaqlayallıq tülmüse? | olsaqlayallıq tülmüdü? | bizsaqlayallıq tülmübüz? | sizsaqlayallıq tülmüsüz? | alasaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to wait | mensaqlayalır edimsaqlayalır em | sensaqlayalır edingsaqlayalır eng | olsaqlayalır edisaqlayalır ed | bizsaqlayalır ediksaqlayalır ek | sizsaqlayalır edigizsaqlayalır egiz | alasaqlayalır edilesaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to wait | mensaqlayalmaz edimsaqlayalmaz em | sensaqlayalmaz edingsaqlayalmaz eng | olsaqlayalmaz edisaqlayalmaz ed | bizsaqlayalmaz ediksaqlayalmaz ek | sizsaqlayalmaz edigizsaqlayalmaz egiz | alasaqlayalmaz edilesaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to wait | sensaqlayalğınsaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to wait | sensaqlayalmağınsaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be waiting | mensaqlay bolmazma | sensaqlay bolmazsa | olsaqlay bolmaz | bizsaqlay bolmazbız | sizsaqlay bolmazsız | alasaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be waiting (emphatic) | mensaqlamay bolmazma | sensaqlamay bolmazsa | olsaqlamay bolmaz | bizsaqlamay bolmazbız | sizsaqlamay bolmazsız | alasaqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of waiting | mensaqlay tura bolmazma | sensaqlay tura bolmazsa | olsaqlay tura bolmaz | bizsaqlay tura bolmazbız | sizsaqlay tura bolmazsız | alasaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not waiting (emphatic) | mensaqlamay tura bolmazma | sensaqlamay tura bolmazsa | olsaqlamay tura bolmaz | bizsaqlamay tura bolmazbız | sizsaqlamay tura bolmazsız | alasaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not waiting | mensaqlamay turama | sensaqlamay turasa | olsaqlamay turadı | bizsaqlamay turabız | sizsaqlamay turasız | alasaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not waiting | mensaqlamay turmayma | sensaqlamay turmaysa | olsaqlamay turmaydı | bizsaqlamay turmaybız | sizsaqlamay turmaysız | alasaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not waiting? | mensaqlamay turmaymıma | sensaqlamay turmaymısa | olsaqlamay turmaymıdı | bizsaqlamay turmaymıbız | sizsaqlamay turmaymısız | alasaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have waited | mensaqlağan bolmazma | sensaqlağan bolmazsa | olsaqlağan bolmaz | bizsaqlağan bolmazbız | sizsaqlağan bolmazsız | alasaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have waited (emphatic) | mensaqlamağan bolmazma | sensaqlamağan bolmazsa | olsaqlamağan bolmaz | bizsaqlamağan bolmazbız | sizsaqlamağan bolmazsız | alasaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had waited | mensaqlağan bolmasam | sensaqlağan bolmasang | olsaqlağan bolmasa | bizsaqlağan bolmasaq | sizsaqlağan bolmasağız | alasaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't waited | mensaqlamağan bolmasam | sensaqlamağan bolmasang | olsaqlamağan bolmasa | bizsaqlamağan bolmasaq | sizsaqlamağan bolmasağız | alasaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to wait | mensaqlarıq bolmazma | sensaqlarıq bolmazsa | olsaqlarıq bolmaz | bizsaqlarıq bolmazbız | sizsaqlarıq bolmazsız | alasaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to wait (emphatic) | mensaqlamazlıq bolmazma | sensaqlamazlıq bolmazsa | olsaqlamazlıq bolmaz | bizsaqlamazlıq bolmazbız | sizsaqlamazlıq bolmazsız | alasaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to wait | mensaqlarıq bolmasam | sensaqlarıq bolmasang | olsaqlarıq bolmasa | bizsaqlarıq bolmasaq | sizsaqlarıq bolmasağız | alasaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to wait | mensaqlamazlıq bolmasam | sensaqlamazlıq bolmasang | olsaqlamazlıq bolmasa | bizsaqlamazlıq bolmasaq | sizsaqlamazlıq bolmasağız | alasaqlamazlıq bolmasala |