alırğa

/alɯrʁa/

1. (v.) to take

ol gırjın aldı — he took bread
qolğa alırğa — to take in hand
işni qolğa alırğa — to take the work in hand
sabiyni qoynunga alırğa — to take a child into your arms
esge alırğa — to take into account
ortağa alırğa — to surround, to hem in
tögeregin alırğa — to surround it

2. (v.) to buy, to purchase

satıb alırğa — to buy
munu üç somğa aldım — I bought this for three roubles
bağa alırğa — to buy at a high price
uçuz alırğa — to buy at a low price

3. (v.) to receive, to get, to earn

ayğa jüz som aladı — he earns a hundred roubles a month
ustalıq alırğa — to obtain a qualification

4. (v.) to take out, remove, or extract something from a place

jaradan oqnu alırğa — to extract the bullet from the wound
atdan alırğa — to take someone down off the horse
stoldan alırğa — to take something off the table

5. (v.) to take on loan, to hire, to rent

jalğa alırğa — to take on hire, to rent
hawh alırğa — to hire for temporary use
biz üynü jalğa aldıq — we rented the house

6. (v.) to capture, to seize control of a place (fig. )

şaharnı alırğa — to take the city
asker elni aldı — the army took the village

7. (v.) to take away from someone, to deprive someone of something

sıyırıb alırğa — to take away by force
anı atın aldıla — they took his horse from him
jaşdan kitabnı aldım — I took the book from the boy
ongun alırğa — to deprive someone of strength
awruw anı ongun alğandı — illness has taken away their strength

8. (v.) to admit, to enrol, to accept

institutha alırğa — to enrol someone in the institute
askerge alırğa — to call someone up into the army
towarnı alırğa — to accept the goods

9. (v.) to marry a woman, to take a wife

süymegenimi qalay alayım? — how am I to marry one I do not love?
erinçekni er almaz — no man will marry a lazy woman
ol qıznı aldı — he married the girl

10. (v.) to subtract (math. )

ondan beşni alırğa — to subtract five from ten
altıdan ekini al — subtract two from six
jüzden onnu aldıq — we subtracted ten from a hundred

11. (v.) to make a copy of a text, document, or picture

kopiyasın alırğa — to make a copy of it

12. (v.) to perceive or assimilate information, knowledge, or behaviour

bilim alırğa — to acquire knowledge
aytılğannı terk alğan sabiy — a child who quickly grasps what is said
qılıqnı alırğa — to acquire a habit

13. (v.) to collect a required payment, such as a tax or fine

bay zharlıdan tazir aladı — the rich man collects a fine from the poor man

14. (v.) to occupy or fill a space

kitabla bütew taphanı aldıla — the books occupied the whole shelf

15. (v.) to hold a place in a ranking

mağanalı zherni aladı — holds an important place in the ranking

16. (v.) to prefer something to an alternative

duniyanı mülkünden alır edim — I would prefer it to the wealth of the world

17. (v.) to consider something as an example or subject for examination

18. (v.) to overwhelm someone with a thought or feeling (fig. )

anı qorquw alğandı — fear has overwhelmed him

19. (v.) to require time or energy, to consume time or energy (fig. )

zamannı köp alsa da — even if it takes much time

Conjugation

Common forms

aladıhe is taking
aldıhe took
alğandıhe has taken
alırhe will take
allıqdıhe is going to take
ala edihe was taking
alsaif he takes
al!take!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is taking	menalama	senalasa	olaladı	bizalabız	sizalasız	alaaladıla
Present (simple & continuous)he is not taking	menalmayma	senalmaysa	olalmaydı	bizalmaybız	sizalmaysız	alaalmaydıla
Present (simple & continuous)is he taking?	menalamıma? alamamı?	senalamısa?	olalamıdı?	bizalamıbız? alabızmı?	sizalamısız?	alaalamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he taking?	menalmaymıma? almaymamı?	senalmaymısa?	olalmaymıdı?	bizalmaymıbız? almaybızmı?	sizalmaymısız?	alaalmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually takes	menalıwçanma	senalıwçansa	olalıwçandı	bizalıwçanbız	sizalıwçansız	alaalıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually take	menalıwçan tülme	senalıwçan tülse	olalıwçan tüldü	bizalıwçan tülbüz	sizalıwçan tülsüz	alaalıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually take?	menalıwçanmıma? alıwçanmamı?	senalıwçanmısa?	olalıwçanmıdı?	bizalıwçanmıbız? alıwçanbızmı?	sizalıwçanmısız?	alaalıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually take?	menalıwçan tülmüme?	senalıwçan tülmüse?	olalıwçan tülmüdü?	bizalıwçan tülmübüz?	sizalıwçan tülmüsüz?	alaalıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has taken and remains so			olalıbdı			alaalıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he taken?			olalıbmıdı?			alaalıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of taking	menala turama	senala turasa	olala turadı	bizala turabız	sizala turasız	alaala turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of taking	menala turmayma	senala turmaysa	olala turmaydı	bizala turmaybız	sizala turmaysız	alaala turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of taking?	menala turamıma? ala turamamı?	senala turamısa?	olala turamıdı?	bizala turamıbız? ala turabızmı?	sizala turamısız?	alaala turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of taking?	menala turmaymıma? ala turmaymamı?	senala turmaymısa?	olala turmaymıdı?	bizala turmaymıbız? ala turmaybızmı?	sizala turmaymısız?	alaala turmaymıdıla?
Simple past (definite)he took	menaldım	senaldıng	olaldı	bizaldıq	sizaldığız	alaaldıla
Simple past (definite)he didn't take	menalmadım	senalmadıng	olalmadı	bizalmadıq	sizalmadığız	alaalmadıla
Simple past (definite)did he take?	menaldımmı?	senaldıngmı?	olaldımı?	bizaldıqmı?	sizaldığızmı?	alaaldılamı?
Simple past (definite)didn't he take?	menalmadımmı?	senalmadıngmı?	olalmadımı?	bizalmadıqmı?	sizalmadığızmı?	alaalmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has taken	menalğanma	senalğansa	olalğandı	bizalğanbız	sizalğansız	alaalğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't taken	menalmağanma	senalmağansa	olalmağandı	bizalmağanbız	sizalmağansız	alaalmağandıla
Perfect (past indefinite)has he taken?	menalğanmıma? alğanmamı?	senalğanmısa?	olalğanmıdı?	bizalğanmıbız? alğanbızmı?	sizalğanmısız?	alaalğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he taken?	menalmağanmıma? almağanmamı?	senalmağanmısa?	olalmağanmıdı?	bizalmağanmıbız? almağanbızmı?	sizalmağanmısız?	alaalmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will take	menalırma	senalırsa	olalır	bizalırbız	sizalırsız	alaalırla
Indefinite future (future I)he won't take	menalmazma	senalmazsa	olalmaz	bizalmazbız	sizalmazsız	alaalmazla
Indefinite future (future I)will he take?	menalırmıma? alırmamı?	senalırmısa?	olalırmı?	bizalırmıbız? alırbızmı?	sizalırmısız?	alaalırmıla?
Indefinite future (future I)won't he take?	menalmazmıma? almazmamı?	senalmazmısa?	olalmazmı?	bizalmazmıbız? almazbızmı?	sizalmazmısız?	alaalmazmıla?
Definite future (future II)he is going to take	menallıqma	senallıqsa	olallıqdı	bizallıqbız	sizallıqsız	alaallıqdıla
Definite future (future II)he is not going to take	menallıq tülme	senallıq tülse	olallıq tüldü	bizallıq tülbüz	sizallıq tülsüz	alaallıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to take?	menallıqmıma? allıqmamı?	senallıqmısa?	olallıqmıdı?	bizallıqmıbız? allıqbızmı?	sizallıqmısız?	alaallıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to take?	menallıq tülmüme?	senallıq tülmüse?	olallıq tülmüdü?	bizallıq tülmübüz?	sizallıq tülmüsüz?	alaallıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had taken	menalğan edimalğanem	senalğan edingalğaneng	olalğan edialğaned	bizalğan edikalğanek	sizalğan edigizalğanegiz	alaalğan edilealğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't taken	menalmağan edimalmağanem	senalmağan edingalmağaneng	olalmağan edialmağaned	bizalmağan edikalmağanek	sizalmağan edigizalmağanegiz	alaalmağan edilealmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was taking	menala edimalaem	senala edingalaeng	olala edialaed	bizala edikalaek	sizala edigizalaegiz	alaala edilealaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't taking	menalmay edimalmayem	senalmay edingalmayeng	olalmay edialmayed	bizalmay edikalmayek	sizalmay edigizalmayegiz	alaalmay edilealmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to take	menalıwçan edimalıwçanem	senalıwçan edingalıwçaneng	olalıwçan edialıwçaned	bizalıwçan edikalıwçanek	sizalıwçan edigizalıwçanegiz	alaalıwçan edilealıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to take	menalıwçan tül edimalıwçan tül em	senalıwçan tül edingalıwçan tül eng	olalıwçan tül edialıwçan tül ed	bizalıwçan tül edikalıwçan tül ek	sizalıwçan tül edigizalıwçan tül egiz	alaalıwçan tül edilealıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had taken and remained so			olalıb edi			alaalıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't taken			olalıb tül edi			alaalıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of taking	menala tura edimala turaem	senala tura edingala turaeng	olala tura ediala turaed	bizala tura edikala turaek	sizala tura edigizala turaegiz	alaala tura edileala turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of taking	menala turmay edimala turmayem	senala turmay edingala turmayeng	olala turmay ediala turmayed	bizala turmay edikala turmayek	sizala turmay edigizala turmayegiz	alaala turmay edileala turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would take	menalır edimalır em	senalır edingalır eng	olalır edialır ed	bizalır edikalır ek	sizalır edigizalır egiz	alaalır edilealır elle
Conditional result (would)he wouldn't take	menalmaz edimalmaz em	senalmaz edingalmaz eng	olalmaz edialmaz ed	bizalmaz edikalmaz ek	sizalmaz edigizalmaz egiz	alaalmaz edilealmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have taken	menallıq edimallıq em	senallıq edingallıq eng	olallıq ediallıq ed	bizallıq edikallıq ek	sizallıq edigizallıq egiz	alaallıq edileallıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have taken	menallıq tül edimallıq tül em	senallıq tül edingallıq tül eng	olallıq tül ediallıq tül ed	bizallıq tül edikallıq tül ek	sizallıq tül edigizallıq tül egiz	alaallıq tül edileallıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he takes	menalsam	senalsang	olalsa	bizalsaq	sizalsağız	alaalsala
Conditionalif he doesn't take	menalmasam	senalmasang	olalmasa	bizalmasaq	sizalmasağız	alaalmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is taking	menala esem	senala eseng	olala ese	bizala esek	sizala esegiz	alaala esele
Conditional, present realif he is not taking	menalmay esem	senalmay eseng	olalmay ese	bizalmay esek	sizalmay esegiz	alaalmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he took	menalsam edialsam ed	senalsang edialsang ed	olalsa edialsaed	bizalsaq edialsaq ed	sizalsağız edialsağız ed	alaalsala edialsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't take	menalmasam edialmasam ed	senalmasang edialmasang ed	olalmasa edialmasaed	bizalmasaq edialmasaq ed	sizalmasağız edialmasağız ed	alaalmasala edialmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he took	menaldım esem	senaldıng eseng	olaldı ese	bizaldıq esek	sizaldığız esegiz	alaaldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't take	menalmadım esem	senalmadıng eseng	olalmadı ese	bizalmadıq esek	sizalmadığız esegiz	alaalmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did take (indeed)	menalğan esem	senalğan eseng	olalğan ese	bizalğan esek	sizalğan esegiz	alaalğan esele
Conditional, past realif he didn't take (indeed)	menalmağan esem	senalmağan eseng	olalmağan ese	bizalmağan esek	sizalmağan esegiz	alaalmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had taken	menalğan bolsam	senalğan bolsang	olalğan bolsa	bizalğan bolsaq	sizalğan bolsağız	alaalğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't taken	menalmağan bolsam	senalmağan bolsang	olalmağan bolsa	bizalmağan bolsaq	sizalmağan bolsağız	alaalmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had taken	menalğan bolsam edialğan bolsam ed	senalğan bolsang edialğan bolsang ed	olalğan bolsa edialğan bolsaed	bizalğan bolsaq edialğan bolsaq ed	sizalğan bolsağız edialğan bolsağız ed	alaalğan bolsala edialğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't taken	menalmağan bolsam edialmağan bolsam ed	senalmağan bolsang edialmağan bolsang ed	olalmağan bolsa edialmağan bolsaed	bizalmağan bolsaq edialmağan bolsaq ed	sizalmağan bolsağız edialmağan bolsağız ed	alaalmağan bolsala edialmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will take	menalır esem	senalır eseng	olalır ese	bizalır esek	sizalır esegiz	alaalır esele
Conditional, aoristif he won't take	menalmaz esem	senalmaz eseng	olalmaz ese	bizalmaz esek	sizalmaz esegiz	alaalmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to take	menallıq esem	senallıq eseng	olallıq ese	bizallıq esek	sizallıq esegiz	alaallıq esele
Conditional, futureif he is not going to take	menallıq tül esem	senallıq tül eseng	olallıq tül ese	bizallıq tül esek	sizallıq tül esegiz	alaallıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to take	menallıq bolsam	senallıq bolsang	olallıq bolsa	bizallıq bolsaq	sizallıq bolsağız	alaallıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to take	menalmazlıq bolsam	senalmazlıq bolsang	olalmazlıq bolsa	bizalmazlıq bolsaq	sizalmazlıq bolsağız	alaalmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso aldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be taking	menala bolurma	senala bolursa	olala bolur	bizala bolurbuz	sizala bolursuz	alaala bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be taking	menalmay bolurma	senalmay bolursa	olalmay bolur	bizalmay bolurbuz	sizalmay bolursuz	alaalmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of taking	menala tura bolurma	senala tura bolursa	olala tura bolur	bizala tura bolurbuz	sizala tura bolursuz	alaala tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not taking	menalmay tura bolurma	senalmay tura bolursa	olalmay tura bolur	bizalmay tura bolurbuz	sizalmay tura bolursuz	alaalmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have taken	menalğan bolurma	senalğan bolursa	olalğan bolur	bizalğan bolurbuz	sizalğan bolursuz	alaalğan bolurla
Inference (must have)he must not have taken	menalmağan bolurma	senalmağan bolursa	olalmağan bolur	bizalmağan bolurbuz	sizalmağan bolursuz	alaalmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to take	menallıq bolurma	senallıq bolursa	olallıq bolur	bizallıq bolurbuz	sizallıq bolursuz	alaallıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to take	menalmazlıq bolurma	senalmazlıq bolursa	olalmazlıq bolur	bizalmazlıq bolurbuz	sizalmazlıq bolursuz	alaalmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it take	menalayım	senal!	olalsın	bizalayıq	sizalığız!	alaalsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not take	menalmayım	senalma!	olalmasın	bizalmayıq	sizalmağız!	alaalmasınla
Commands & suggestionsshould he take?	menalayımmı?		olalsınmı?	bizalayıqmı?		alaalsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not take?	menalmayımmı?		olalmasınmı?	bizalmayıqmı?		alaalmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it take		senalçı²	olalsınçı		sizalçığız	alaalsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not take		senalmaçı²	olalmasınçı		sizalmaçığız	alaalmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you take		senalğınalğı
Blessings & curses — may you…may you not take		senalmağınalmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he took	menalğay edim alğa edim	senalğay eding alğa eding	olalğay edi alğa edi	bizalğay edik alğa edik	sizalğay edigiz alğa edigiz	alaalğay edile alğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not take	menalmağay edim almağa edim	senalmağay eding almağa eding	olalmağay edi almağa edi	bizalmağay edik almağa edik	sizalmağay edigiz almağa edigiz	alaalmağay edile almağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to take	menalmağa qoyayımalma qoyayım	senalmağa qoy!alma qoy!	olalmağa qoysunalma qoysun	bizalmağa qoyayıqalma qoyayıq	sizalmağa qoyuğuz!alma qoyuğuz!	alaalmağa qoysunlaalma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to take	menalmağa qoymayımalma qoymayım	senalmağa qoyma!alma qoyma!	olalmağa qoymasınalma qoymasın	bizalmağa qoymayıqalma qoymayıq	sizalmağa qoymağız!alma qoymağız!	alaalmağa qoymasınlaalma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to take?	menalmağa qoyayımmı?alma qoyayımmı?		olalmağa qoysunmu?alma qoysunmu?	bizalmağa qoyayıqmı?alma qoyayıqmı?		alaalmağa qoysunlamı?alma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to take?	menalmağa qoymayımmı?alma qoymayımmı?		olalmağa qoymasınmı?alma qoymasınmı?	bizalmağa qoymayıqmı?alma qoymayıqmı?		alaalmağa qoymasınlamı?alma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to take	menalmağa qoyamaalma qoyama	senalmağa qoyasaalma qoyasa	olalmağa qoyadıalma qoyadı	bizalmağa qoyabızalma qoyabız	sizalmağa qoyasızalma qoyasız	alaalmağa qoyadılaalma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to take	menalmağa qoymaymaalma qoymayma	senalmağa qoymaysaalma qoymaysa	olalmağa qoymaydıalma qoymaydı	bizalmağa qoymaybızalma qoymaybız	sizalmağa qoymaysızalma qoymaysız	alaalmağa qoymaydılaalma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to take?	menalmağa qoyamıma?alma qoyamıma?	senalmağa qoyamısa?alma qoyamısa?	olalmağa qoyamıdı?alma qoyamıdı?	bizalmağa qoyamıbız?alma qoyamıbız?	sizalmağa qoyamısız?alma qoyamısız?	alaalmağa qoyamıdıla?alma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to take?	menalmağa qoymaymıma?alma qoymaymıma?	senalmağa qoymaymısa?alma qoymaymısa?	olalmağa qoymaymıdı?alma qoymaymıdı?	bizalmağa qoymaymıbız?alma qoymaymıbız?	sizalmağa qoymaymısız?alma qoymaymısız?	alaalmağa qoymaymıdıla?alma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to take	menalmağa qoydumalma qoydum	senalmağa qoydungalma qoydung	olalmağa qoydualma qoydu	bizalmağa qoyduqalma qoyduq	sizalmağa qoyduğuzalma qoyduğuz	alaalmağa qoydulaalma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to take	menalmağa qoymadımalma qoymadım	senalmağa qoymadıngalma qoymadıng	olalmağa qoymadıalma qoymadı	bizalmağa qoymadıqalma qoymadıq	sizalmağa qoymadığızalma qoymadığız	alaalmağa qoymadılaalma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to take?	menalmağa qoydummu?alma qoydummu?	senalmağa qoydungmu?alma qoydungmu?	olalmağa qoydumu?alma qoydumu?	bizalmağa qoyduqmu?alma qoyduqmu?	sizalmağa qoyduğuzmu?alma qoyduğuzmu?	alaalmağa qoydulamı?alma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to take?	menalmağa qoymadımmı?alma qoymadımmı?	senalmağa qoymadıngmı?alma qoymadıngmı?	olalmağa qoymadımı?alma qoymadımı?	bizalmağa qoymadıqmı?alma qoymadıqmı?	sizalmağa qoymadığızmı?alma qoymadığızmı?	alaalmağa qoymadılamı?alma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of alırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can take	menalalama	senalalasa	olalaladı	bizalalabız	sizalalasız	alaalaladıla
Ability — presenthe can't take	menalalmayma	senalalmaysa	olalalmaydı	bizalalmaybız	sizalalmaysız	alaalalmaydıla
Ability — presentcan he take?	menalalamıma? alalamamı?	senalalamısa?	olalalamıdı?	bizalalamıbız? alalabızmı?	sizalalamısız?	alaalalamıdıla?
Ability — presentcan't he take?	menalalmaymıma? alalmaymamı?	senalalmaymısa?	olalalmaymıdı?	bizalalmaymıbız? alalmaybızmı?	sizalalmaymısız?	alaalalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can take	menalalsam	senalalsang	olalalsa	bizalalsaq	sizalalsağız	alaalalsala
Ability — if I can…if he can't take	menalalmasam	senalalmasang	olalalmasa	bizalalmasaq	sizalalmasağız	alaalalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to take	menalaldım	senalaldıng	olalaldı	bizalaldıq	sizalaldığız	alaalaldıla
Ability — simple pasthe could not take	menalalmadım	senalalmadıng	olalalmadı	bizalalmadıq	sizalalmadığız	alaalalmadıla
Ability — simple pastwas he able to take?	menalaldımmı?	senalaldıngmı?	olalaldımı?	bizalaldıqmı?	sizalaldığızmı?	alaalaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he take?	menalalmadımmı?	senalalmadıngmı?	olalalmadımı?	bizalalmadıqmı?	sizalalmadığızmı?	alaalalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to take	menalalğanma	senalalğansa	olalalğandı	bizalalğanbız	sizalalğansız	alaalalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to take	menalalmağanma	senalalmağansa	olalalmağandı	bizalalmağanbız	sizalalmağansız	alaalalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to take?	menalalğanmıma? alalğanmamı?	senalalğanmısa?	olalalğanmıdı?	bizalalğanmıbız? alalğanbızmı?	sizalalğanmısız?	alaalalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to take?	menalalmağanmıma? alalmağanmamı?	senalalmağanmısa?	olalalmağanmıdı?	bizalalmağanmıbız? alalmağanbızmı?	sizalalmağanmısız?	alaalalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to take	menalalğan edimalalğanem	senalalğan edingalalğaneng	olalalğan edialalğaned	bizalalğan edikalalğanek	sizalalğan edigizalalğanegiz	alaalalğan edilealalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to take	menalalmağan edimalalmağanem	senalalmağan edingalalmağaneng	olalalmağan edialalmağaned	bizalalmağan edikalalmağanek	sizalalmağan edigizalalmağanegiz	alaalalmağan edilealalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could take	menalala edimalalaem	senalala edingalalaeng	olalala edialalaed	bizalala edikalalaek	sizalala edigizalalaegiz	alaalala edilealalaelle
Ability — past backgroundhe could not take	menalalmay edimalalmayem	senalalmay edingalalmayeng	olalalmay edialalmayed	bizalalmay edikalalmayek	sizalalmay edigizalalmayegiz	alaalalmay edilealalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to take	menalalırma	senalalırsa	olalalır	bizalalırbız	sizalalırsız	alaalalırla
Ability — future Ihe won't be able to take	menalalmazma	senalalmazsa	olalalmaz	bizalalmazbız	sizalalmazsız	alaalalmazla
Ability — future Iwill he be able to take?	menalalırmıma? alalırmamı?	senalalırmısa?	olalalırmı?	bizalalırmıbız? alalırbızmı?	sizalalırmısız?	alaalalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to take?	menalalmazmıma? alalmazmamı?	senalalmazmısa?	olalalmazmı?	bizalalmazmıbız? alalmazbızmı?	sizalalmazmısız?	alaalalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to take	menalallıqma	senalallıqsa	olalallıqdı	bizalallıqbız	sizalallıqsız	alaalallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to take	menalallıq tülme	senalallıq tülse	olalallıq tüldü	bizalallıq tülbüz	sizalallıq tülsüz	alaalallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to take?	menalallıqmıma? alallıqmamı?	senalallıqmısa?	olalallıqmıdı?	bizalallıqmıbız? alallıqbızmı?	sizalallıqmısız?	alaalallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to take?	menalallıq tülmüme?	senalallıq tülmüse?	olalallıq tülmüdü?	bizalallıq tülmübüz?	sizalallıq tülmüsüz?	alaalallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to take	menalalır edimalalır em	senalalır edingalalır eng	olalalır edialalır ed	bizalalır edikalalır ek	sizalalır edigizalalır egiz	alaalalır edilealalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to take	menalalmaz edimalalmaz em	senalalmaz edingalalmaz eng	olalalmaz edialalmaz ed	bizalalmaz edikalalmaz ek	sizalalmaz edigizalalmaz egiz	alaalalmaz edilealalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to take		senalalğınalalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to take		senalalmağınalalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of alırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be taking	menala bolmazma	senala bolmazsa	olala bolmaz	bizala bolmazbız	sizala bolmazsız	alaala bolmazla
Inference, present — double negationhe must be taking (emphatic)	menalmay bolmazma	senalmay bolmazsa	olalmay bolmaz	bizalmay bolmazbız	sizalmay bolmazsız	alaalmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of taking	menala tura bolmazma	senala tura bolmazsa	olala tura bolmaz	bizala tura bolmazbız	sizala tura bolmazsız	alaala tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not taking (emphatic)	menalmay tura bolmazma	senalmay tura bolmazsa	olalmay tura bolmaz	bizalmay tura bolmazbız	sizalmay tura bolmazsız	alaalmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not taking	menalmay turama	senalmay turasa	olalmay turadı	bizalmay turabız	sizalmay turasız	alaalmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not taking	menalmay turmayma	senalmay turmaysa	olalmay turmaydı	bizalmay turmaybız	sizalmay turmaysız	alaalmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not taking?	menalmay turmaymıma	senalmay turmaymısa	olalmay turmaymıdı	bizalmay turmaymıbız	sizalmay turmaymısız	alaalmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have taken	menalğan bolmazma	senalğan bolmazsa	olalğan bolmaz	bizalğan bolmazbız	sizalğan bolmazsız	alaalğan bolmazla
Inference — double negationhe must have taken (emphatic)	menalmağan bolmazma	senalmağan bolmazsa	olalmağan bolmaz	bizalmağan bolmazbız	sizalmağan bolmazsız	alaalmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had taken	menalğan bolmasam	senalğan bolmasang	olalğan bolmasa	bizalğan bolmasaq	sizalğan bolmasağız	alaalğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't taken	menalmağan bolmasam	senalmağan bolmasang	olalmağan bolmasa	bizalmağan bolmasaq	sizalmağan bolmasağız	alaalmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to take	menallıq bolmazma	senallıq bolmazsa	olallıq bolmaz	bizallıq bolmazbız	sizallıq bolmazsız	alaallıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to take (emphatic)	menalmazlıq bolmazma	senalmazlıq bolmazsa	olalmazlıq bolmaz	bizalmazlıq bolmazbız	sizalmazlıq bolmazsız	alaalmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to take	menallıq bolmasam	senallıq bolmasang	olallıq bolmasa	bizallıq bolmasaq	sizallıq bolmasağız	alaallıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to take	menalmazlıq bolmasam	senalmazlıq bolmasang	olalmazlıq bolmasa	bizalmazlıq bolmasaq	sizalmazlıq bolmasağız	alaalmazlıq bolmasala