tüşerge

/tyʃerɡe/

1. (v.) to fall, descend, alight, drop down, land

tawdan tüşerge — to descend from a mountain
atından tüşerge — to dismount from a horse
qar tüşgendi — snow has fallen

2. (v.) to descend on someone, to befall, to strike (of misfortune) (fig. )

üyge qıyınlıq tüşdü — misfortune descended on the house
halqğa açlıq tüşdü — famine struck the people
anı başına buşuw tüşdü — grief befell him

3. (v.) to have to, must (impersonal necessity)

izlerge tüşedi — one has to look for it
jaşarğa tüşedi — one has to live [there]
teşerge tüşe edi — he had to dig through it

4. (v.) to set in, to arrive (of a season or weather)

qış tüşdü — winter set in
suwuq tüşgünçü — before the cold sets in

5. (v.) to lie (in a specified position, e.g. on one's back, face down)

6. (v.) to sneak into (a garden or orchard), to trespass to steal

7. (v.) to be imprinted, to be stamped, or to be applied (of a pattern)

oyuw tüşgendi — the pattern has been imprinted

8. (v.) to move into, to settle in (a dwelling)

9. (v.) to enroll, to join (an organization or group)

10. (v.) to arise, to break out (of fire); to suddenly appear or turn up

ot tüşdü — a fire broke out
tob deb ol tüşdü — he appeared suddenly

11. (v.) to form lumps during churning (of butter)

jaw tüşgendi — the butter has formed lumps

12. (v.) to be entered or to be recorded (in writing)

jıyılıwda aytılğan qağıtha tüşdü — what was said at the meeting was recorded

13. (v.) to come in (of money)

açha jüz som tüşgendi — one hundred rubles have come in

14. (v.) to be caught (in a trap or captivity)

15. (v.) to end up, to find oneself (in a place or situation)

jaman qazağa tüşerge — to fall into misfortune
tanımağan jerime tüşüb qaldım — I found myself in an unfamiliar place

16. (v.) to reduce the asking price, to make a price concession

17. (v.) to present itself (of an opportunity)

tabı tüşdü — an opportunity presented itself

18. (v.) to accrue (of a profit or loss)

mülkge zaran tüşdü — the farm incurred a loss

19. (v.) to decrease, to decline (in level, value, or standing)

sıyı tüşgendi — his standing has declined

20. (v.) to coincide with (a date or period)

21. (v.) to hang down (of hair)

Conjugation

Common forms

tüşedihe is falling
tüşdühe fell
tüşgendihe has fallen
tüşerhe will fall
tüşerikdihe is going to fall
tüşe edihe was falling
tüşseif he falls
tüş!fall!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is falling	mentüşeme	sentüşese	oltüşedi	biztüşebiz	siztüşesiz	alatüşedile
Present (simple & continuous)he is not falling	mentüşmeyme	sentüşmeyse	oltüşmeydi	biztüşmeybiz	siztüşmeysiz	alatüşmeydile
Present (simple & continuous)is he falling?	mentüşemime? tüşememi?	sentüşemise?	oltüşemidi?	biztüşemibiz? tüşebizmi?	siztüşemisiz?	alatüşemidile?
Present (simple & continuous)isn't he falling?	mentüşmeymime? tüşmeymemi?	sentüşmeymise?	oltüşmeymidi?	biztüşmeymibiz? tüşmeybizmi?	siztüşmeymisiz?	alatüşmeymidile?
Habitual (usually, tends to)he usually falls	mentüşüwçenme	sentüşüwçense	oltüşüwçendi	biztüşüwçenbiz	siztüşüwçensiz	alatüşüwçendile
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually fall	mentüşüwçen tülme	sentüşüwçen tülse	oltüşüwçen tüldü	biztüşüwçen tülbüz	siztüşüwçen tülsüz	alatüşüwçen tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually fall?	mentüşüwçenmime? tüşüwçenmemi?	sentüşüwçenmise?	oltüşüwçenmidi?	biztüşüwçenmibiz? tüşüwçenbizmi?	siztüşüwçenmisiz?	alatüşüwçenmidile?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually fall?	mentüşüwçen tülmüme?	sentüşüwçen tülmüse?	oltüşüwçen tülmüdü?	biztüşüwçen tülmübüz?	siztüşüwçen tülmüsüz?	alatüşüwçen tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has fallen and remains so			oltüşübdü			alatüşübdüle
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he fallen?			oltüşübmüdü?			alatüşübmüdüle?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of falling	mentüşe turama	sentüşe turasa	oltüşe turadı	biztüşe turabız	siztüşe turasız	alatüşe turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of falling	mentüşe turmayma	sentüşe turmaysa	oltüşe turmaydı	biztüşe turmaybız	siztüşe turmaysız	alatüşe turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of falling?	mentüşe turamıma? tüşe turamamı?	sentüşe turamısa?	oltüşe turamıdı?	biztüşe turamıbız? tüşe turabızmı?	siztüşe turamısız?	alatüşe turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of falling?	mentüşe turmaymıma? tüşe turmaymamı?	sentüşe turmaymısa?	oltüşe turmaymıdı?	biztüşe turmaymıbız? tüşe turmaybızmı?	siztüşe turmaymısız?	alatüşe turmaymıdıla?
Simple past (definite)he fell	mentüşdüm	sentüşdüng	oltüşdü	biztüşdük	siztüşdügüz	alatüşdüle
Simple past (definite)he didn't fall	mentüşmedim	sentüşmeding	oltüşmedi	biztüşmedik	siztüşmedigiz	alatüşmedile
Simple past (definite)did he fall?	mentüşdümmü?	sentüşdüngmü?	oltüşdümü?	biztüşdükmü?	siztüşdügüzmü?	alatüşdülemi?
Simple past (definite)didn't he fall?	mentüşmedimmi?	sentüşmedingmi?	oltüşmedimi?	biztüşmedikmi?	siztüşmedigizmi?	alatüşmedilemi?
Perfect (past indefinite)he has fallen	mentüşgenme	sentüşgense	oltüşgendi	biztüşgenbiz	siztüşgensiz	alatüşgendile
Perfect (past indefinite)he hasn't fallen	mentüşmegenme	sentüşmegense	oltüşmegendi	biztüşmegenbiz	siztüşmegensiz	alatüşmegendile
Perfect (past indefinite)has he fallen?	mentüşgenmime? tüşgenmemi?	sentüşgenmise?	oltüşgenmidi?	biztüşgenmibiz? tüşgenbizmi?	siztüşgenmisiz?	alatüşgenmidile?
Perfect (past indefinite)hasn't he fallen?	mentüşmegenmime? tüşmegenmemi?	sentüşmegenmise?	oltüşmegenmidi?	biztüşmegenmibiz? tüşmegenbizmi?	siztüşmegenmisiz?	alatüşmegenmidile?
Indefinite future (future I)he will fall	mentüşerme	sentüşerse	oltüşer	biztüşerbiz	siztüşersiz	alatüşerle
Indefinite future (future I)he won't fall	mentüşmezme	sentüşmezse	oltüşmez	biztüşmezbiz	siztüşmezsiz	alatüşmezle
Indefinite future (future I)will he fall?	mentüşermime? tüşermemi?	sentüşermise?	oltüşermi?	biztüşermibiz? tüşerbizmi?	siztüşermisiz?	alatüşermile?
Indefinite future (future I)won't he fall?	mentüşmezmime? tüşmezmemi?	sentüşmezmise?	oltüşmezmi?	biztüşmezmibiz? tüşmezbizmi?	siztüşmezmisiz?	alatüşmezmile?
Definite future (future II)he is going to fall	mentüşerikme	sentüşerikse	oltüşerikdi	biztüşerikbiz	siztüşeriksiz	alatüşerikdile
Definite future (future II)he is not going to fall	mentüşerik tülme	sentüşerik tülse	oltüşerik tüldü	biztüşerik tülbüz	siztüşerik tülsüz	alatüşerik tüldüle
Definite future (future II)is he going to fall?	mentüşerikmime? tüşerikmemi?	sentüşerikmise?	oltüşerikmidi?	biztüşerikmibiz? tüşerikbizmi?	siztüşerikmisiz?	alatüşerikmidile?
Definite future (future II)isn't he going to fall?	mentüşerik tülmüme?	sentüşerik tülmüse?	oltüşerik tülmüdü?	biztüşerik tülmübüz?	siztüşerik tülmüsüz?	alatüşerik tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had fallen	mentüşgen edimtüşgenem	sentüşgen edingtüşgeneng	oltüşgen editüşgened	biztüşgen ediktüşgenek	siztüşgen edigiztüşgenegiz	alatüşgen ediletüşgenelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't fallen	mentüşmegen edimtüşmegenem	sentüşmegen edingtüşmegeneng	oltüşmegen editüşmegened	biztüşmegen ediktüşmegenek	siztüşmegen edigiztüşmegenegiz	alatüşmegen ediletüşmegenelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was falling	mentüşe edimtüşem	sentüşe edingtüşeng	oltüşe editüşed	biztüşe ediktüşek	siztüşe edigiztüşegiz	alatüşe ediletüşelle
Past continuous (imperfect)he wasn't falling	mentüşmey edimtüşmeyem	sentüşmey edingtüşmeyeng	oltüşmey editüşmeyed	biztüşmey ediktüşmeyek	siztüşmey edigiztüşmeyegiz	alatüşmey ediletüşmeyelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to fall	mentüşüwçen edimtüşüwçenem	sentüşüwçen edingtüşüwçeneng	oltüşüwçen editüşüwçened	biztüşüwçen ediktüşüwçenek	siztüşüwçen edigiztüşüwçenegiz	alatüşüwçen ediletüşüwçenelle
Habitual past (used to)he didn't use to fall	mentüşüwçen tül edimtüşüwçen tül em	sentüşüwçen tül edingtüşüwçen tül eng	oltüşüwçen tül editüşüwçen tül ed	biztüşüwçen tül ediktüşüwçen tül ek	siztüşüwçen tül edigiztüşüwçen tül egiz	alatüşüwçen tül ediletüşüwçen tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had fallen and remained so			oltüşüb edi			alatüşüb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't fallen			oltüşüb tül edi			alatüşüb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of falling	mentüşe tura edimtüşe turaem	sentüşe tura edingtüşe turaeng	oltüşe tura editüşe turaed	biztüşe tura ediktüşe turaek	siztüşe tura edigiztüşe turaegiz	alatüşe tura ediletüşe turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of falling	mentüşe turmay edimtüşe turmayem	sentüşe turmay edingtüşe turmayeng	oltüşe turmay editüşe turmayed	biztüşe turmay ediktüşe turmayek	siztüşe turmay edigiztüşe turmayegiz	alatüşe turmay ediletüşe turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would fall	mentüşer edimtüşer em	sentüşer edingtüşer eng	oltüşer editüşer ed	biztüşer ediktüşer ek	siztüşer edigiztüşer egiz	alatüşer ediletüşer elle
Conditional result (would)he wouldn't fall	mentüşmez edimtüşmez em	sentüşmez edingtüşmez eng	oltüşmez editüşmez ed	biztüşmez ediktüşmez ek	siztüşmez edigiztüşmez egiz	alatüşmez ediletüşmez elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have fallen	mentüşerik edimtüşerik em	sentüşerik edingtüşerik eng	oltüşerik editüşerik ed	biztüşerik ediktüşerik ek	siztüşerik edigiztüşerik egiz	alatüşerik ediletüşerik elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have fallen	mentüşerik tül edimtüşerik tül em	sentüşerik tül edingtüşerik tül eng	oltüşerik tül editüşerik tül ed	biztüşerik tül ediktüşerik tül ek	siztüşerik tül edigiztüşerik tül egiz	alatüşerik tül ediletüşerik tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he falls	mentüşsem	sentüşseng	oltüşse	biztüşsek	siztüşsegiz	alatüşsele
Conditionalif he doesn't fall	mentüşmesem	sentüşmeseng	oltüşmese	biztüşmesek	siztüşmesegiz	alatüşmesele
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is falling	mentüşe esem	sentüşe eseng	oltüşe ese	biztüşe esek	siztüşe esegiz	alatüşe esele
Conditional, present realif he is not falling	mentüşmey esem	sentüşmey eseng	oltüşmey ese	biztüşmey esek	siztüşmey esegiz	alatüşmey esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he fell	mentüşsem editüşsem ed	sentüşseng editüşseng ed	oltüşse editüşsed	biztüşsek editüşsek ed	siztüşsegiz editüşsegiz ed	alatüşsele editüşseled
Wish, present/future (if only)if only he didn't fall	mentüşmesem editüşmesem ed	sentüşmeseng editüşmeseng ed	oltüşmese editüşmesed	biztüşmesek editüşmesek ed	siztüşmesegiz editüşmesegiz ed	alatüşmesele editüşmeseled
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he fell	mentüşdüm esem	sentüşdüng eseng	oltüşdü ese	biztüşdük esek	siztüşdügüz esegiz	alatüşdüle esele
Conditional, definite past¹if he didn't fall	mentüşmedim esem	sentüşmeding eseng	oltüşmedi ese	biztüşmedik esek	siztüşmedigiz esegiz	alatüşmedile esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did fall (indeed)	mentüşgen esem	sentüşgen eseng	oltüşgen ese	biztüşgen esek	siztüşgen esegiz	alatüşgen esele
Conditional, past realif he didn't fall (indeed)	mentüşmegen esem	sentüşmegen eseng	oltüşmegen ese	biztüşmegen esek	siztüşmegen esegiz	alatüşmegen esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had fallen	mentüşgen bolsam	sentüşgen bolsang	oltüşgen bolsa	biztüşgen bolsaq	siztüşgen bolsağız	alatüşgen bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't fallen	mentüşmegen bolsam	sentüşmegen bolsang	oltüşmegen bolsa	biztüşmegen bolsaq	siztüşmegen bolsağız	alatüşmegen bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had fallen	mentüşgen bolsam editüşgen bolsam ed	sentüşgen bolsang editüşgen bolsang ed	oltüşgen bolsa editüşgen bolsaed	biztüşgen bolsaq editüşgen bolsaq ed	siztüşgen bolsağız editüşgen bolsağız ed	alatüşgen bolsala editüşgen bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't fallen	mentüşmegen bolsam editüşmegen bolsam ed	sentüşmegen bolsang editüşmegen bolsang ed	oltüşmegen bolsa editüşmegen bolsaed	biztüşmegen bolsaq editüşmegen bolsaq ed	siztüşmegen bolsağız editüşmegen bolsağız ed	alatüşmegen bolsala editüşmegen bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will fall	mentüşer esem	sentüşer eseng	oltüşer ese	biztüşer esek	siztüşer esegiz	alatüşer esele
Conditional, aoristif he won't fall	mentüşmez esem	sentüşmez eseng	oltüşmez ese	biztüşmez esek	siztüşmez esegiz	alatüşmez esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to fall	mentüşerik esem	sentüşerik eseng	oltüşerik ese	biztüşerik esek	siztüşerik esegiz	alatüşerik esele
Conditional, futureif he is not going to fall	mentüşerik tül esem	sentüşerik tül eseng	oltüşerik tül ese	biztüşerik tül esek	siztüşerik tül esegiz	alatüşerik tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to fall	mentüşerik bolsam	sentüşerik bolsang	oltüşerik bolsa	biztüşerik bolsaq	siztüşerik bolsağız	alatüşerik bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to fall	mentüşmezlik bolsam	sentüşmezlik bolsang	oltüşmezlik bolsa	biztüşmezlik bolsaq	siztüşmezlik bolsağız	alatüşmezlik bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso tüşdüng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be falling	mentüşe bolurma	sentüşe bolursa	oltüşe bolur	biztüşe bolurbuz	siztüşe bolursuz	alatüşe bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be falling	mentüşmey bolurma	sentüşmey bolursa	oltüşmey bolur	biztüşmey bolurbuz	siztüşmey bolursuz	alatüşmey bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of falling	mentüşe tura bolurma	sentüşe tura bolursa	oltüşe tura bolur	biztüşe tura bolurbuz	siztüşe tura bolursuz	alatüşe tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not falling	mentüşmey tura bolurma	sentüşmey tura bolursa	oltüşmey tura bolur	biztüşmey tura bolurbuz	siztüşmey tura bolursuz	alatüşmey tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have fallen	mentüşgen bolurma	sentüşgen bolursa	oltüşgen bolur	biztüşgen bolurbuz	siztüşgen bolursuz	alatüşgen bolurla
Inference (must have)he must not have fallen	mentüşmegen bolurma	sentüşmegen bolursa	oltüşmegen bolur	biztüşmegen bolurbuz	siztüşmegen bolursuz	alatüşmegen bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to fall	mentüşerik bolurma	sentüşerik bolursa	oltüşerik bolur	biztüşerik bolurbuz	siztüşerik bolursuz	alatüşerik bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to fall	mentüşmezlik bolurma	sentüşmezlik bolursa	oltüşmezlik bolur	biztüşmezlik bolurbuz	siztüşmezlik bolursuz	alatüşmezlik bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it fall	mentüşeyim	sentüş!	oltüşsün	biztüşeyik	siztüşügüz!	alatüşsünle
Commands & suggestionslet him/her/it not fall	mentüşmeyim	sentüşme!	oltüşmesin	biztüşmeyik	siztüşmegiz!	alatüşmesinle
Commands & suggestionsshould he fall?	mentüşeyimmi?		oltüşsünmü?	biztüşeyikmi?		alatüşsünlemi?
Commands & suggestionsshould he not fall?	mentüşmeyimmi?		oltüşmesinmi?	biztüşmeyikmi?		alatüşmesinlemi?
Requestsdo let him/her/it fall		sentüşçü²	oltüşsünçü		siztüşçügüz	alatüşsünleçi
Requestsdo let him/her/it not fall		sentüşmeçi²	oltüşmesinçi		siztüşmeçigiz	alatüşmesinleçi
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you fall		sentüşgüntüşgü
Blessings & curses — may you…may you not fall		sentüşmegintüşmegi
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he fell	mentüşgey edim tüşge edim	sentüşgey eding tüşge eding	oltüşgey edi tüşge edi	biztüşgey edik tüşge edik	siztüşgey edigiz tüşge edigiz	alatüşgey edile tüşge edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not fall	mentüşmegey edim tüşmege edim	sentüşmegey eding tüşmege eding	oltüşmegey edi tüşmege edi	biztüşmegey edik tüşmege edik	siztüşmegey edigiz tüşmege edigiz	alatüşmegey edile tüşmege edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to fall	mentüşmege qoyayımtüşme qoyayım	sentüşmege qoy!tüşme qoy!	oltüşmege qoysuntüşme qoysun	biztüşmege qoyayıqtüşme qoyayıq	siztüşmege qoyuğuz!tüşme qoyuğuz!	alatüşmege qoysunlatüşme qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to fall	mentüşmege qoymayımtüşme qoymayım	sentüşmege qoyma!tüşme qoyma!	oltüşmege qoymasıntüşme qoymasın	biztüşmege qoymayıqtüşme qoymayıq	siztüşmege qoymağız!tüşme qoymağız!	alatüşmege qoymasınlatüşme qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to fall?	mentüşmege qoyayımmı?tüşme qoyayımmı?		oltüşmege qoysunmu?tüşme qoysunmu?	biztüşmege qoyayıqmı?tüşme qoyayıqmı?		alatüşmege qoysunlamı?tüşme qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to fall?	mentüşmege qoymayımmı?tüşme qoymayımmı?		oltüşmege qoymasınmı?tüşme qoymasınmı?	biztüşmege qoymayıqmı?tüşme qoymayıqmı?		alatüşmege qoymasınlamı?tüşme qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to fall	mentüşmege qoyamatüşme qoyama	sentüşmege qoyasatüşme qoyasa	oltüşmege qoyadıtüşme qoyadı	biztüşmege qoyabıztüşme qoyabız	siztüşmege qoyasıztüşme qoyasız	alatüşmege qoyadılatüşme qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to fall	mentüşmege qoymaymatüşme qoymayma	sentüşmege qoymaysatüşme qoymaysa	oltüşmege qoymaydıtüşme qoymaydı	biztüşmege qoymaybıztüşme qoymaybız	siztüşmege qoymaysıztüşme qoymaysız	alatüşmege qoymaydılatüşme qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to fall?	mentüşmege qoyamıma?tüşme qoyamıma?	sentüşmege qoyamısa?tüşme qoyamısa?	oltüşmege qoyamıdı?tüşme qoyamıdı?	biztüşmege qoyamıbız?tüşme qoyamıbız?	siztüşmege qoyamısız?tüşme qoyamısız?	alatüşmege qoyamıdıla?tüşme qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to fall?	mentüşmege qoymaymıma?tüşme qoymaymıma?	sentüşmege qoymaymısa?tüşme qoymaymısa?	oltüşmege qoymaymıdı?tüşme qoymaymıdı?	biztüşmege qoymaymıbız?tüşme qoymaymıbız?	siztüşmege qoymaymısız?tüşme qoymaymısız?	alatüşmege qoymaymıdıla?tüşme qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to fall	mentüşmege qoydumtüşme qoydum	sentüşmege qoydungtüşme qoydung	oltüşmege qoydutüşme qoydu	biztüşmege qoyduqtüşme qoyduq	siztüşmege qoyduğuztüşme qoyduğuz	alatüşmege qoydulatüşme qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to fall	mentüşmege qoymadımtüşme qoymadım	sentüşmege qoymadıngtüşme qoymadıng	oltüşmege qoymadıtüşme qoymadı	biztüşmege qoymadıqtüşme qoymadıq	siztüşmege qoymadığıztüşme qoymadığız	alatüşmege qoymadılatüşme qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to fall?	mentüşmege qoydummu?tüşme qoydummu?	sentüşmege qoydungmu?tüşme qoydungmu?	oltüşmege qoydumu?tüşme qoydumu?	biztüşmege qoyduqmu?tüşme qoyduqmu?	siztüşmege qoyduğuzmu?tüşme qoyduğuzmu?	alatüşmege qoydulamı?tüşme qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to fall?	mentüşmege qoymadımmı?tüşme qoymadımmı?	sentüşmege qoymadıngmı?tüşme qoymadıngmı?	oltüşmege qoymadımı?tüşme qoymadımı?	biztüşmege qoymadıqmı?tüşme qoymadıqmı?	siztüşmege qoymadığızmı?tüşme qoymadığızmı?	alatüşmege qoymadılamı?tüşme qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of tüşerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can fall	mentüşalama	sentüşalasa	oltüşaladı	biztüşalabız	siztüşalasız	alatüşaladıla
Ability — presenthe can't fall	mentüşalmayma	sentüşalmaysa	oltüşalmaydı	biztüşalmaybız	siztüşalmaysız	alatüşalmaydıla
Ability — presentcan he fall?	mentüşalamıma? tüşalamamı?	sentüşalamısa?	oltüşalamıdı?	biztüşalamıbız? tüşalabızmı?	siztüşalamısız?	alatüşalamıdıla?
Ability — presentcan't he fall?	mentüşalmaymıma? tüşalmaymamı?	sentüşalmaymısa?	oltüşalmaymıdı?	biztüşalmaymıbız? tüşalmaybızmı?	siztüşalmaymısız?	alatüşalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can fall	mentüşalsam	sentüşalsang	oltüşalsa	biztüşalsaq	siztüşalsağız	alatüşalsala
Ability — if I can…if he can't fall	mentüşalmasam	sentüşalmasang	oltüşalmasa	biztüşalmasaq	siztüşalmasağız	alatüşalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to fall	mentüşaldım	sentüşaldıng	oltüşaldı	biztüşaldıq	siztüşaldığız	alatüşaldıla
Ability — simple pasthe could not fall	mentüşalmadım	sentüşalmadıng	oltüşalmadı	biztüşalmadıq	siztüşalmadığız	alatüşalmadıla
Ability — simple pastwas he able to fall?	mentüşaldımmı?	sentüşaldıngmı?	oltüşaldımı?	biztüşaldıqmı?	siztüşaldığızmı?	alatüşaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he fall?	mentüşalmadımmı?	sentüşalmadıngmı?	oltüşalmadımı?	biztüşalmadıqmı?	siztüşalmadığızmı?	alatüşalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to fall	mentüşalğanma	sentüşalğansa	oltüşalğandı	biztüşalğanbız	siztüşalğansız	alatüşalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to fall	mentüşalmağanma	sentüşalmağansa	oltüşalmağandı	biztüşalmağanbız	siztüşalmağansız	alatüşalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to fall?	mentüşalğanmıma? tüşalğanmamı?	sentüşalğanmısa?	oltüşalğanmıdı?	biztüşalğanmıbız? tüşalğanbızmı?	siztüşalğanmısız?	alatüşalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to fall?	mentüşalmağanmıma? tüşalmağanmamı?	sentüşalmağanmısa?	oltüşalmağanmıdı?	biztüşalmağanmıbız? tüşalmağanbızmı?	siztüşalmağanmısız?	alatüşalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to fall	mentüşalğan edimtüşalğanem	sentüşalğan edingtüşalğaneng	oltüşalğan editüşalğaned	biztüşalğan ediktüşalğanek	siztüşalğan edigiztüşalğanegiz	alatüşalğan ediletüşalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to fall	mentüşalmağan edimtüşalmağanem	sentüşalmağan edingtüşalmağaneng	oltüşalmağan editüşalmağaned	biztüşalmağan ediktüşalmağanek	siztüşalmağan edigiztüşalmağanegiz	alatüşalmağan ediletüşalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could fall	mentüşala edimtüşalaem	sentüşala edingtüşalaeng	oltüşala editüşalaed	biztüşala ediktüşalaek	siztüşala edigiztüşalaegiz	alatüşala ediletüşalaelle
Ability — past backgroundhe could not fall	mentüşalmay edimtüşalmayem	sentüşalmay edingtüşalmayeng	oltüşalmay editüşalmayed	biztüşalmay ediktüşalmayek	siztüşalmay edigiztüşalmayegiz	alatüşalmay ediletüşalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to fall	mentüşalırma	sentüşalırsa	oltüşalır	biztüşalırbız	siztüşalırsız	alatüşalırla
Ability — future Ihe won't be able to fall	mentüşalmazma	sentüşalmazsa	oltüşalmaz	biztüşalmazbız	siztüşalmazsız	alatüşalmazla
Ability — future Iwill he be able to fall?	mentüşalırmıma? tüşalırmamı?	sentüşalırmısa?	oltüşalırmı?	biztüşalırmıbız? tüşalırbızmı?	siztüşalırmısız?	alatüşalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to fall?	mentüşalmazmıma? tüşalmazmamı?	sentüşalmazmısa?	oltüşalmazmı?	biztüşalmazmıbız? tüşalmazbızmı?	siztüşalmazmısız?	alatüşalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to fall	mentüşallıqma	sentüşallıqsa	oltüşallıqdı	biztüşallıqbız	siztüşallıqsız	alatüşallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to fall	mentüşallıq tülme	sentüşallıq tülse	oltüşallıq tüldü	biztüşallıq tülbüz	siztüşallıq tülsüz	alatüşallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to fall?	mentüşallıqmıma? tüşallıqmamı?	sentüşallıqmısa?	oltüşallıqmıdı?	biztüşallıqmıbız? tüşallıqbızmı?	siztüşallıqmısız?	alatüşallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to fall?	mentüşallıq tülmüme?	sentüşallıq tülmüse?	oltüşallıq tülmüdü?	biztüşallıq tülmübüz?	siztüşallıq tülmüsüz?	alatüşallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to fall	mentüşalır edimtüşalır em	sentüşalır edingtüşalır eng	oltüşalır editüşalır ed	biztüşalır ediktüşalır ek	siztüşalır edigiztüşalır egiz	alatüşalır ediletüşalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to fall	mentüşalmaz edimtüşalmaz em	sentüşalmaz edingtüşalmaz eng	oltüşalmaz editüşalmaz ed	biztüşalmaz ediktüşalmaz ek	siztüşalmaz edigiztüşalmaz egiz	alatüşalmaz ediletüşalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to fall		sentüşalğıntüşalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to fall		sentüşalmağıntüşalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of tüşerge: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be falling	mentüşe bolmazma	sentüşe bolmazsa	oltüşe bolmaz	biztüşe bolmazbız	siztüşe bolmazsız	alatüşe bolmazla
Inference, present — double negationhe must be falling (emphatic)	mentüşmey bolmazma	sentüşmey bolmazsa	oltüşmey bolmaz	biztüşmey bolmazbız	siztüşmey bolmazsız	alatüşmey bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of falling	mentüşe tura bolmazma	sentüşe tura bolmazsa	oltüşe tura bolmaz	biztüşe tura bolmazbız	siztüşe tura bolmazsız	alatüşe tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not falling (emphatic)	mentüşmey tura bolmazma	sentüşmey tura bolmazsa	oltüşmey tura bolmaz	biztüşmey tura bolmazbız	siztüşmey tura bolmazsız	alatüşmey tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not falling	mentüşmey turama	sentüşmey turasa	oltüşmey turadı	biztüşmey turabız	siztüşmey turasız	alatüşmey turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not falling	mentüşmey turmayma	sentüşmey turmaysa	oltüşmey turmaydı	biztüşmey turmaybız	siztüşmey turmaysız	alatüşmey turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not falling?	mentüşmey turmaymıma	sentüşmey turmaymısa	oltüşmey turmaymıdı	biztüşmey turmaymıbız	siztüşmey turmaymısız	alatüşmey turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have fallen	mentüşgen bolmazma	sentüşgen bolmazsa	oltüşgen bolmaz	biztüşgen bolmazbız	siztüşgen bolmazsız	alatüşgen bolmazla
Inference — double negationhe must have fallen (emphatic)	mentüşmegen bolmazma	sentüşmegen bolmazsa	oltüşmegen bolmaz	biztüşmegen bolmazbız	siztüşmegen bolmazsız	alatüşmegen bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had fallen	mentüşgen bolmasam	sentüşgen bolmasang	oltüşgen bolmasa	biztüşgen bolmasaq	siztüşgen bolmasağız	alatüşgen bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't fallen	mentüşmegen bolmasam	sentüşmegen bolmasang	oltüşmegen bolmasa	biztüşmegen bolmasaq	siztüşmegen bolmasağız	alatüşmegen bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to fall	mentüşerik bolmazma	sentüşerik bolmazsa	oltüşerik bolmaz	biztüşerik bolmazbız	siztüşerik bolmazsız	alatüşerik bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to fall (emphatic)	mentüşmezlik bolmazma	sentüşmezlik bolmazsa	oltüşmezlik bolmaz	biztüşmezlik bolmazbız	siztüşmezlik bolmazsız	alatüşmezlik bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to fall	mentüşerik bolmasam	sentüşerik bolmasang	oltüşerik bolmasa	biztüşerik bolmasaq	siztüşerik bolmasağız	alatüşerik bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to fall	mentüşmezlik bolmasam	sentüşmezlik bolmasang	oltüşmezlik bolmasa	biztüşmezlik bolmasaq	siztüşmezlik bolmasağız	alatüşmezlik bolmasala