tartarğa

/tartarʁa/

1. (v.) to pull, to drag, to haul

ol meni jengimden tartdı — he tugged me by the sleeve
eşikni beri tart — pull the door to
bathan maşinanı tartıb çığardıla — they hauled the bogged-down car out
jabıwnu tartarğa — to draw the curtain
tarthan da ögüz — the ox that pulls

2. (v.) to pull on, to draw on, to pull up over oneself

juwurğannı üsünge tart — pull the blanket up over yourself

3. (v.) to tug at, to jerk

qulağından tartarğa — to pull someone by the ear
çaçından tartdı — he tugged at her hair

4. (v.) to stretch, to draw taut (a cord or line) — of a cord, rope or line

jibni qatı tartdı — he drew the rope taut
qılnı tartarğa — to tighten the string
arbazda jızhım tartıb — having stretched a line across the yard

5. (v.) to row, to pull at the oars

qayıqnı tartarğa — to row the boat
qayıqnı tartıb baradıla — they are rowing the boat along
biz qayıqnı tartabız — we are rowing the boat

6. (v.) to attract by a physical force — of a magnet, the earth or the sun

jer kesine tartadı — the earth draws things to itself

7. (v.) to draw someone into something, to involve someone in — what someone is drawn into stands in the dative

ayıbha tartarğa — to call someone to account
işge tartarğa — to draw someone into the work
kesi janınga tartarğa — to win someone over to your side

8. (v.) to tighten (a belt, girth or reins)

ayılnı qatı tartarğa — to pull the girth tight
belibawnu tartdı — he tightened his belt
ayılnı tartarğa — to tighten the girth
atnı awuzun tart — draw in the horse's reins

9. (v.) to have a weight of

harbız awur tartadı — the watermelon weighs heavy
bu taş köb tartadı — this stone weighs a great deal

10. (v.) to carry weight, to count for something (fig. )

anı sözü tartadı — his word carries weight
bu iş köb tartadı — this matter counts for much
anı oyumu tartmaydı — his opinion carries no weight

11. (v.) to play an instrument — of an accordion, a pipe

qobuz tartarğa — to play the accordion
qobuznu tartadı — he is playing the accordion
sıbızğı tartarğa — to play the pipe

12. (v.) to grind, to mill, to crush

buday tartarğa — to mill wheat
etni tartarğa — to mince the meat
tirmening igi tartadı — your mill grinds well

13. (v.) to smoke, to draw on tobacco

tütün tartarğa — to smoke tobacco

14. (v.) to draw, to trace a line or mark

sız tartarğa — to draw a line
eki sız tartdı — he drew two lines
ıznı tartarğa — to trace the line

15. (v.) to mow, to cut grass

çalqı tartarğa — to mow
biçenlikleni tartarğa kerekdi — the hayfields must be mown
biçenni tartdıla — they mowed the hay

16. (v.) to be drawn to something, to have a leaning towards — what draws one stands in the dative

ilmuğa tartarğa — to have a leaning towards learning
muzıkağa tartarğa — to be drawn to music
juquğa tartarğa — to feel sleepy

17. (v.) to take after someone, to resemble — the one resembled stands in the dative

atasına tartadı — he takes after his father
anasına tartadı — she takes after her mother
qarnaşına tartadı — he takes after his brother

18. (v.) to bear, to carry, to shoulder a responsibility or burden (fig. )

üynü bütew jügün ol tartadı — he carries the whole house on his shoulders
işni jügün tartadı — he shoulders the burden of the work

19. (v.) to move beads or move counters along a rosary or abacus

mınçaq tarthan — one who fingers prayer beads

20. (v.) to light a match

21. (v.) to separate (milk, with a separator)

sütnü maşinalada tartadıla — they separate the milk in machines

22. (v.) to head towards, set off in a direction

23. (v.) to draw smoke upwards (of a chimney or stove)

24. (v.) to blow or waft (of wind, cold or damp air)

25. (v.) to suck in, to engulf (of a whirlpool or bog)

mırdı adamnı içine tartadı — the bog sucks a man down

26. (v.) to take on, acquire (a color, shape, or form)

27. (v.) to call upon, invite (someone to something)

28. (v.) to bring closer, magnify (of binoculars, a periscope)

29. (v.) to turn into a joke or turn into an argument

söznü naqırdağa tartırğa — to turn the conversation into a joke

30. (v.) to hit, strike (someone) (fig. ; colloq. )

31. (v.) to strike up a song or strike up a tune

32. (v.) to drink away money, to squander on alcohol

33. (v.) to spread, to waft (of a smell)

sabanladan ötmek iyis tartadı — the smell of bread wafts from the fields

34. (v.) to deal out, distribute (cards)

35. (v.) to pull a trigger, to release an arrow

36. (v.) to draw a weapon

tapançanı tartdı — he whipped out the pistol

37. (v.) to weigh an object, to weigh out a quantity

bazmannga salıb tartırğa — to weigh it on the scales
eki kilo şeker tartçı — weigh out two kilos of sugar

38. (v.) to write text

qağıtha qalam tarthanlay — as if putting pen to paper

39. (v.) to install a radio connection, install a telephone connection or install a power connection

40. (v.) to milk an animal (colloq. )

eçkileni tartıb — having milked the goats

41. (v.) to drink a liquid

ayaqnı başından tart — take a sip from the top of the bowl

42. (v.) to drink alcohol (fig. )

ol tartarğa öçdü — he is fond of a drink
bozadan tarta edile — they were drinking boza

43. (v.) to sing or chirp (of birds or insects), or to babble (of flowing water)

Conjugation

Common forms

tartadıhe is pulling
tartdıhe pulled
tarthandıhe has pulled
tartarhe will pull
tartarıqdıhe is going to pull
tarta edihe was pulling
tartsaif he pulls
tart!pull!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is pulling	mentartama	sentartasa	oltartadı	biztartabız	siztartasız	alatartadıla
Present (simple & continuous)he is not pulling	mentartmayma	sentartmaysa	oltartmaydı	biztartmaybız	siztartmaysız	alatartmaydıla
Present (simple & continuous)is he pulling?	mentartamıma? tartamamı?	sentartamısa?	oltartamıdı?	biztartamıbız? tartabızmı?	siztartamısız?	alatartamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he pulling?	mentartmaymıma? tartmaymamı?	sentartmaymısa?	oltartmaymıdı?	biztartmaymıbız? tartmaybızmı?	siztartmaymısız?	alatartmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually pulls	mentartıwçanma	sentartıwçansa	oltartıwçandı	biztartıwçanbız	siztartıwçansız	alatartıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually pull	mentartıwçan tülme	sentartıwçan tülse	oltartıwçan tüldü	biztartıwçan tülbüz	siztartıwçan tülsüz	alatartıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually pull?	mentartıwçanmıma? tartıwçanmamı?	sentartıwçanmısa?	oltartıwçanmıdı?	biztartıwçanmıbız? tartıwçanbızmı?	siztartıwçanmısız?	alatartıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually pull?	mentartıwçan tülmüme?	sentartıwçan tülmüse?	oltartıwçan tülmüdü?	biztartıwçan tülmübüz?	siztartıwçan tülmüsüz?	alatartıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has pulled and remains so			oltartıbdı			alatartıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he pulled?			oltartıbmıdı?			alatartıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of pulling	mentarta turama	sentarta turasa	oltarta turadı	biztarta turabız	siztarta turasız	alatarta turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of pulling	mentarta turmayma	sentarta turmaysa	oltarta turmaydı	biztarta turmaybız	siztarta turmaysız	alatarta turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of pulling?	mentarta turamıma? tarta turamamı?	sentarta turamısa?	oltarta turamıdı?	biztarta turamıbız? tarta turabızmı?	siztarta turamısız?	alatarta turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of pulling?	mentarta turmaymıma? tarta turmaymamı?	sentarta turmaymısa?	oltarta turmaymıdı?	biztarta turmaymıbız? tarta turmaybızmı?	siztarta turmaymısız?	alatarta turmaymıdıla?
Simple past (definite)he pulled	mentartdım	sentartdıng	oltartdı	biztartdıq	siztartdığız	alatartdıla
Simple past (definite)he didn't pull	mentartmadım	sentartmadıng	oltartmadı	biztartmadıq	siztartmadığız	alatartmadıla
Simple past (definite)did he pull?	mentartdımmı?	sentartdıngmı?	oltartdımı?	biztartdıqmı?	siztartdığızmı?	alatartdılamı?
Simple past (definite)didn't he pull?	mentartmadımmı?	sentartmadıngmı?	oltartmadımı?	biztartmadıqmı?	siztartmadığızmı?	alatartmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has pulled	mentarthanma	sentarthansa	oltarthandı	biztarthanbız	siztarthansız	alatarthandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't pulled	mentartmağanma	sentartmağansa	oltartmağandı	biztartmağanbız	siztartmağansız	alatartmağandıla
Perfect (past indefinite)has he pulled?	mentarthanmıma? tarthanmamı?	sentarthanmısa?	oltarthanmıdı?	biztarthanmıbız? tarthanbızmı?	siztarthanmısız?	alatarthanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he pulled?	mentartmağanmıma? tartmağanmamı?	sentartmağanmısa?	oltartmağanmıdı?	biztartmağanmıbız? tartmağanbızmı?	siztartmağanmısız?	alatartmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will pull	mentartarma	sentartarsa	oltartar	biztartarbız	siztartarsız	alatartarla
Indefinite future (future I)he won't pull	mentartmazma	sentartmazsa	oltartmaz	biztartmazbız	siztartmazsız	alatartmazla
Indefinite future (future I)will he pull?	mentartarmıma? tartarmamı?	sentartarmısa?	oltartarmı?	biztartarmıbız? tartarbızmı?	siztartarmısız?	alatartarmıla?
Indefinite future (future I)won't he pull?	mentartmazmıma? tartmazmamı?	sentartmazmısa?	oltartmazmı?	biztartmazmıbız? tartmazbızmı?	siztartmazmısız?	alatartmazmıla?
Definite future (future II)he is going to pull	mentartarıqma	sentartarıqsa	oltartarıqdı	biztartarıqbız	siztartarıqsız	alatartarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to pull	mentartarıq tülme	sentartarıq tülse	oltartarıq tüldü	biztartarıq tülbüz	siztartarıq tülsüz	alatartarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to pull?	mentartarıqmıma? tartarıqmamı?	sentartarıqmısa?	oltartarıqmıdı?	biztartarıqmıbız? tartarıqbızmı?	siztartarıqmısız?	alatartarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to pull?	mentartarıq tülmüme?	sentartarıq tülmüse?	oltartarıq tülmüdü?	biztartarıq tülmübüz?	siztartarıq tülmüsüz?	alatartarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had pulled	mentarthan edimtarthanem	sentarthan edingtarthaneng	oltarthan editarthaned	biztarthan ediktarthanek	siztarthan edigiztarthanegiz	alatarthan ediletarthanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't pulled	mentartmağan edimtartmağanem	sentartmağan edingtartmağaneng	oltartmağan editartmağaned	biztartmağan ediktartmağanek	siztartmağan edigiztartmağanegiz	alatartmağan ediletartmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was pulling	mentarta edimtartaem	sentarta edingtartaeng	oltarta editartaed	biztarta ediktartaek	siztarta edigiztartaegiz	alatarta ediletartaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't pulling	mentartmay edimtartmayem	sentartmay edingtartmayeng	oltartmay editartmayed	biztartmay ediktartmayek	siztartmay edigiztartmayegiz	alatartmay ediletartmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to pull	mentartıwçan edimtartıwçanem	sentartıwçan edingtartıwçaneng	oltartıwçan editartıwçaned	biztartıwçan ediktartıwçanek	siztartıwçan edigiztartıwçanegiz	alatartıwçan ediletartıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to pull	mentartıwçan tül edimtartıwçan tül em	sentartıwçan tül edingtartıwçan tül eng	oltartıwçan tül editartıwçan tül ed	biztartıwçan tül ediktartıwçan tül ek	siztartıwçan tül edigiztartıwçan tül egiz	alatartıwçan tül ediletartıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had pulled and remained so			oltartıb edi			alatartıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't pulled			oltartıb tül edi			alatartıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of pulling	mentarta tura edimtarta turaem	sentarta tura edingtarta turaeng	oltarta tura editarta turaed	biztarta tura ediktarta turaek	siztarta tura edigiztarta turaegiz	alatarta tura ediletarta turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of pulling	mentarta turmay edimtarta turmayem	sentarta turmay edingtarta turmayeng	oltarta turmay editarta turmayed	biztarta turmay ediktarta turmayek	siztarta turmay edigiztarta turmayegiz	alatarta turmay ediletarta turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would pull	mentartar edimtartar em	sentartar edingtartar eng	oltartar editartar ed	biztartar ediktartar ek	siztartar edigiztartar egiz	alatartar ediletartar elle
Conditional result (would)he wouldn't pull	mentartmaz edimtartmaz em	sentartmaz edingtartmaz eng	oltartmaz editartmaz ed	biztartmaz ediktartmaz ek	siztartmaz edigiztartmaz egiz	alatartmaz ediletartmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have pulled	mentartarıq edimtartarıq em	sentartarıq edingtartarıq eng	oltartarıq editartarıq ed	biztartarıq ediktartarıq ek	siztartarıq edigiztartarıq egiz	alatartarıq ediletartarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have pulled	mentartarıq tül edimtartarıq tül em	sentartarıq tül edingtartarıq tül eng	oltartarıq tül editartarıq tül ed	biztartarıq tül ediktartarıq tül ek	siztartarıq tül edigiztartarıq tül egiz	alatartarıq tül ediletartarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he pulls	mentartsam	sentartsang	oltartsa	biztartsaq	siztartsağız	alatartsala
Conditionalif he doesn't pull	mentartmasam	sentartmasang	oltartmasa	biztartmasaq	siztartmasağız	alatartmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is pulling	mentarta esem	sentarta eseng	oltarta ese	biztarta esek	siztarta esegiz	alatarta esele
Conditional, present realif he is not pulling	mentartmay esem	sentartmay eseng	oltartmay ese	biztartmay esek	siztartmay esegiz	alatartmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he pulled	mentartsam editartsam ed	sentartsang editartsang ed	oltartsa editartsaed	biztartsaq editartsaq ed	siztartsağız editartsağız ed	alatartsala editartsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't pull	mentartmasam editartmasam ed	sentartmasang editartmasang ed	oltartmasa editartmasaed	biztartmasaq editartmasaq ed	siztartmasağız editartmasağız ed	alatartmasala editartmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he pulled	mentartdım esem	sentartdıng eseng	oltartdı ese	biztartdıq esek	siztartdığız esegiz	alatartdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't pull	mentartmadım esem	sentartmadıng eseng	oltartmadı ese	biztartmadıq esek	siztartmadığız esegiz	alatartmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did pull (indeed)	mentarthan esem	sentarthan eseng	oltarthan ese	biztarthan esek	siztarthan esegiz	alatarthan esele
Conditional, past realif he didn't pull (indeed)	mentartmağan esem	sentartmağan eseng	oltartmağan ese	biztartmağan esek	siztartmağan esegiz	alatartmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had pulled	mentarthan bolsam	sentarthan bolsang	oltarthan bolsa	biztarthan bolsaq	siztarthan bolsağız	alatarthan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't pulled	mentartmağan bolsam	sentartmağan bolsang	oltartmağan bolsa	biztartmağan bolsaq	siztartmağan bolsağız	alatartmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had pulled	mentarthan bolsam editarthan bolsam ed	sentarthan bolsang editarthan bolsang ed	oltarthan bolsa editarthan bolsaed	biztarthan bolsaq editarthan bolsaq ed	siztarthan bolsağız editarthan bolsağız ed	alatarthan bolsala editarthan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't pulled	mentartmağan bolsam editartmağan bolsam ed	sentartmağan bolsang editartmağan bolsang ed	oltartmağan bolsa editartmağan bolsaed	biztartmağan bolsaq editartmağan bolsaq ed	siztartmağan bolsağız editartmağan bolsağız ed	alatartmağan bolsala editartmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will pull	mentartar esem	sentartar eseng	oltartar ese	biztartar esek	siztartar esegiz	alatartar esele
Conditional, aoristif he won't pull	mentartmaz esem	sentartmaz eseng	oltartmaz ese	biztartmaz esek	siztartmaz esegiz	alatartmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to pull	mentartarıq esem	sentartarıq eseng	oltartarıq ese	biztartarıq esek	siztartarıq esegiz	alatartarıq esele
Conditional, futureif he is not going to pull	mentartarıq tül esem	sentartarıq tül eseng	oltartarıq tül ese	biztartarıq tül esek	siztartarıq tül esegiz	alatartarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to pull	mentartarıq bolsam	sentartarıq bolsang	oltartarıq bolsa	biztartarıq bolsaq	siztartarıq bolsağız	alatartarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to pull	mentartmazlıq bolsam	sentartmazlıq bolsang	oltartmazlıq bolsa	biztartmazlıq bolsaq	siztartmazlıq bolsağız	alatartmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso tartdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be pulling	mentarta bolurma	sentarta bolursa	oltarta bolur	biztarta bolurbuz	siztarta bolursuz	alatarta bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be pulling	mentartmay bolurma	sentartmay bolursa	oltartmay bolur	biztartmay bolurbuz	siztartmay bolursuz	alatartmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of pulling	mentarta tura bolurma	sentarta tura bolursa	oltarta tura bolur	biztarta tura bolurbuz	siztarta tura bolursuz	alatarta tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not pulling	mentartmay tura bolurma	sentartmay tura bolursa	oltartmay tura bolur	biztartmay tura bolurbuz	siztartmay tura bolursuz	alatartmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have pulled	mentarthan bolurma	sentarthan bolursa	oltarthan bolur	biztarthan bolurbuz	siztarthan bolursuz	alatarthan bolurla
Inference (must have)he must not have pulled	mentartmağan bolurma	sentartmağan bolursa	oltartmağan bolur	biztartmağan bolurbuz	siztartmağan bolursuz	alatartmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to pull	mentartarıq bolurma	sentartarıq bolursa	oltartarıq bolur	biztartarıq bolurbuz	siztartarıq bolursuz	alatartarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to pull	mentartmazlıq bolurma	sentartmazlıq bolursa	oltartmazlıq bolur	biztartmazlıq bolurbuz	siztartmazlıq bolursuz	alatartmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it pull	mentartayım	sentart!	oltartsın	biztartayıq	siztartığız!	alatartsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not pull	mentartmayım	sentartma!	oltartmasın	biztartmayıq	siztartmağız!	alatartmasınla
Commands & suggestionsshould he pull?	mentartayımmı?		oltartsınmı?	biztartayıqmı?		alatartsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not pull?	mentartmayımmı?		oltartmasınmı?	biztartmayıqmı?		alatartmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it pull		sentartçı²	oltartsınçı		siztartçığız	alatartsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not pull		sentartmaçı²	oltartmasınçı		siztartmaçığız	alatartmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you pull		sentarthıntarthı
Blessings & curses — may you…may you not pull		sentartmağıntartmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he pulled	mentarthay edim tartha edim	sentarthay eding tartha eding	oltarthay edi tartha edi	biztarthay edik tartha edik	siztarthay edigiz tartha edigiz	alatarthay edile tartha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not pull	mentartmağay edim tartmağa edim	sentartmağay eding tartmağa eding	oltartmağay edi tartmağa edi	biztartmağay edik tartmağa edik	siztartmağay edigiz tartmağa edigiz	alatartmağay edile tartmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to pull	mentartmağa qoyayımtartma qoyayım	sentartmağa qoy!tartma qoy!	oltartmağa qoysuntartma qoysun	biztartmağa qoyayıqtartma qoyayıq	siztartmağa qoyuğuz!tartma qoyuğuz!	alatartmağa qoysunlatartma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to pull	mentartmağa qoymayımtartma qoymayım	sentartmağa qoyma!tartma qoyma!	oltartmağa qoymasıntartma qoymasın	biztartmağa qoymayıqtartma qoymayıq	siztartmağa qoymağız!tartma qoymağız!	alatartmağa qoymasınlatartma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to pull?	mentartmağa qoyayımmı?tartma qoyayımmı?		oltartmağa qoysunmu?tartma qoysunmu?	biztartmağa qoyayıqmı?tartma qoyayıqmı?		alatartmağa qoysunlamı?tartma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to pull?	mentartmağa qoymayımmı?tartma qoymayımmı?		oltartmağa qoymasınmı?tartma qoymasınmı?	biztartmağa qoymayıqmı?tartma qoymayıqmı?		alatartmağa qoymasınlamı?tartma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to pull	mentartmağa qoyamatartma qoyama	sentartmağa qoyasatartma qoyasa	oltartmağa qoyadıtartma qoyadı	biztartmağa qoyabıztartma qoyabız	siztartmağa qoyasıztartma qoyasız	alatartmağa qoyadılatartma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to pull	mentartmağa qoymaymatartma qoymayma	sentartmağa qoymaysatartma qoymaysa	oltartmağa qoymaydıtartma qoymaydı	biztartmağa qoymaybıztartma qoymaybız	siztartmağa qoymaysıztartma qoymaysız	alatartmağa qoymaydılatartma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to pull?	mentartmağa qoyamıma?tartma qoyamıma?	sentartmağa qoyamısa?tartma qoyamısa?	oltartmağa qoyamıdı?tartma qoyamıdı?	biztartmağa qoyamıbız?tartma qoyamıbız?	siztartmağa qoyamısız?tartma qoyamısız?	alatartmağa qoyamıdıla?tartma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to pull?	mentartmağa qoymaymıma?tartma qoymaymıma?	sentartmağa qoymaymısa?tartma qoymaymısa?	oltartmağa qoymaymıdı?tartma qoymaymıdı?	biztartmağa qoymaymıbız?tartma qoymaymıbız?	siztartmağa qoymaymısız?tartma qoymaymısız?	alatartmağa qoymaymıdıla?tartma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to pull	mentartmağa qoydumtartma qoydum	sentartmağa qoydungtartma qoydung	oltartmağa qoydutartma qoydu	biztartmağa qoyduqtartma qoyduq	siztartmağa qoyduğuztartma qoyduğuz	alatartmağa qoydulatartma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to pull	mentartmağa qoymadımtartma qoymadım	sentartmağa qoymadıngtartma qoymadıng	oltartmağa qoymadıtartma qoymadı	biztartmağa qoymadıqtartma qoymadıq	siztartmağa qoymadığıztartma qoymadığız	alatartmağa qoymadılatartma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to pull?	mentartmağa qoydummu?tartma qoydummu?	sentartmağa qoydungmu?tartma qoydungmu?	oltartmağa qoydumu?tartma qoydumu?	biztartmağa qoyduqmu?tartma qoyduqmu?	siztartmağa qoyduğuzmu?tartma qoyduğuzmu?	alatartmağa qoydulamı?tartma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to pull?	mentartmağa qoymadımmı?tartma qoymadımmı?	sentartmağa qoymadıngmı?tartma qoymadıngmı?	oltartmağa qoymadımı?tartma qoymadımı?	biztartmağa qoymadıqmı?tartma qoymadıqmı?	siztartmağa qoymadığızmı?tartma qoymadığızmı?	alatartmağa qoymadılamı?tartma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of tartarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can pull	mentartalama	sentartalasa	oltartaladı	biztartalabız	siztartalasız	alatartaladıla
Ability — presenthe can't pull	mentartalmayma	sentartalmaysa	oltartalmaydı	biztartalmaybız	siztartalmaysız	alatartalmaydıla
Ability — presentcan he pull?	mentartalamıma? tartalamamı?	sentartalamısa?	oltartalamıdı?	biztartalamıbız? tartalabızmı?	siztartalamısız?	alatartalamıdıla?
Ability — presentcan't he pull?	mentartalmaymıma? tartalmaymamı?	sentartalmaymısa?	oltartalmaymıdı?	biztartalmaymıbız? tartalmaybızmı?	siztartalmaymısız?	alatartalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can pull	mentartalsam	sentartalsang	oltartalsa	biztartalsaq	siztartalsağız	alatartalsala
Ability — if I can…if he can't pull	mentartalmasam	sentartalmasang	oltartalmasa	biztartalmasaq	siztartalmasağız	alatartalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to pull	mentartaldım	sentartaldıng	oltartaldı	biztartaldıq	siztartaldığız	alatartaldıla
Ability — simple pasthe could not pull	mentartalmadım	sentartalmadıng	oltartalmadı	biztartalmadıq	siztartalmadığız	alatartalmadıla
Ability — simple pastwas he able to pull?	mentartaldımmı?	sentartaldıngmı?	oltartaldımı?	biztartaldıqmı?	siztartaldığızmı?	alatartaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he pull?	mentartalmadımmı?	sentartalmadıngmı?	oltartalmadımı?	biztartalmadıqmı?	siztartalmadığızmı?	alatartalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to pull	mentartalğanma	sentartalğansa	oltartalğandı	biztartalğanbız	siztartalğansız	alatartalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to pull	mentartalmağanma	sentartalmağansa	oltartalmağandı	biztartalmağanbız	siztartalmağansız	alatartalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to pull?	mentartalğanmıma? tartalğanmamı?	sentartalğanmısa?	oltartalğanmıdı?	biztartalğanmıbız? tartalğanbızmı?	siztartalğanmısız?	alatartalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to pull?	mentartalmağanmıma? tartalmağanmamı?	sentartalmağanmısa?	oltartalmağanmıdı?	biztartalmağanmıbız? tartalmağanbızmı?	siztartalmağanmısız?	alatartalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to pull	mentartalğan edimtartalğanem	sentartalğan edingtartalğaneng	oltartalğan editartalğaned	biztartalğan ediktartalğanek	siztartalğan edigiztartalğanegiz	alatartalğan ediletartalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to pull	mentartalmağan edimtartalmağanem	sentartalmağan edingtartalmağaneng	oltartalmağan editartalmağaned	biztartalmağan ediktartalmağanek	siztartalmağan edigiztartalmağanegiz	alatartalmağan ediletartalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could pull	mentartala edimtartalaem	sentartala edingtartalaeng	oltartala editartalaed	biztartala ediktartalaek	siztartala edigiztartalaegiz	alatartala ediletartalaelle
Ability — past backgroundhe could not pull	mentartalmay edimtartalmayem	sentartalmay edingtartalmayeng	oltartalmay editartalmayed	biztartalmay ediktartalmayek	siztartalmay edigiztartalmayegiz	alatartalmay ediletartalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to pull	mentartalırma	sentartalırsa	oltartalır	biztartalırbız	siztartalırsız	alatartalırla
Ability — future Ihe won't be able to pull	mentartalmazma	sentartalmazsa	oltartalmaz	biztartalmazbız	siztartalmazsız	alatartalmazla
Ability — future Iwill he be able to pull?	mentartalırmıma? tartalırmamı?	sentartalırmısa?	oltartalırmı?	biztartalırmıbız? tartalırbızmı?	siztartalırmısız?	alatartalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to pull?	mentartalmazmıma? tartalmazmamı?	sentartalmazmısa?	oltartalmazmı?	biztartalmazmıbız? tartalmazbızmı?	siztartalmazmısız?	alatartalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to pull	mentartallıqma	sentartallıqsa	oltartallıqdı	biztartallıqbız	siztartallıqsız	alatartallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to pull	mentartallıq tülme	sentartallıq tülse	oltartallıq tüldü	biztartallıq tülbüz	siztartallıq tülsüz	alatartallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to pull?	mentartallıqmıma? tartallıqmamı?	sentartallıqmısa?	oltartallıqmıdı?	biztartallıqmıbız? tartallıqbızmı?	siztartallıqmısız?	alatartallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to pull?	mentartallıq tülmüme?	sentartallıq tülmüse?	oltartallıq tülmüdü?	biztartallıq tülmübüz?	siztartallıq tülmüsüz?	alatartallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to pull	mentartalır edimtartalır em	sentartalır edingtartalır eng	oltartalır editartalır ed	biztartalır ediktartalır ek	siztartalır edigiztartalır egiz	alatartalır ediletartalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to pull	mentartalmaz edimtartalmaz em	sentartalmaz edingtartalmaz eng	oltartalmaz editartalmaz ed	biztartalmaz ediktartalmaz ek	siztartalmaz edigiztartalmaz egiz	alatartalmaz ediletartalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to pull		sentartalğıntartalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to pull		sentartalmağıntartalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of tartarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be pulling	mentarta bolmazma	sentarta bolmazsa	oltarta bolmaz	biztarta bolmazbız	siztarta bolmazsız	alatarta bolmazla
Inference, present — double negationhe must be pulling (emphatic)	mentartmay bolmazma	sentartmay bolmazsa	oltartmay bolmaz	biztartmay bolmazbız	siztartmay bolmazsız	alatartmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of pulling	mentarta tura bolmazma	sentarta tura bolmazsa	oltarta tura bolmaz	biztarta tura bolmazbız	siztarta tura bolmazsız	alatarta tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not pulling (emphatic)	mentartmay tura bolmazma	sentartmay tura bolmazsa	oltartmay tura bolmaz	biztartmay tura bolmazbız	siztartmay tura bolmazsız	alatartmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not pulling	mentartmay turama	sentartmay turasa	oltartmay turadı	biztartmay turabız	siztartmay turasız	alatartmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not pulling	mentartmay turmayma	sentartmay turmaysa	oltartmay turmaydı	biztartmay turmaybız	siztartmay turmaysız	alatartmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not pulling?	mentartmay turmaymıma	sentartmay turmaymısa	oltartmay turmaymıdı	biztartmay turmaymıbız	siztartmay turmaymısız	alatartmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have pulled	mentarthan bolmazma	sentarthan bolmazsa	oltarthan bolmaz	biztarthan bolmazbız	siztarthan bolmazsız	alatarthan bolmazla
Inference — double negationhe must have pulled (emphatic)	mentartmağan bolmazma	sentartmağan bolmazsa	oltartmağan bolmaz	biztartmağan bolmazbız	siztartmağan bolmazsız	alatartmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had pulled	mentarthan bolmasam	sentarthan bolmasang	oltarthan bolmasa	biztarthan bolmasaq	siztarthan bolmasağız	alatarthan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't pulled	mentartmağan bolmasam	sentartmağan bolmasang	oltartmağan bolmasa	biztartmağan bolmasaq	siztartmağan bolmasağız	alatartmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to pull	mentartarıq bolmazma	sentartarıq bolmazsa	oltartarıq bolmaz	biztartarıq bolmazbız	siztartarıq bolmazsız	alatartarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to pull (emphatic)	mentartmazlıq bolmazma	sentartmazlıq bolmazsa	oltartmazlıq bolmaz	biztartmazlıq bolmazbız	siztartmazlıq bolmazsız	alatartmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to pull	mentartarıq bolmasam	sentartarıq bolmasang	oltartarıq bolmasa	biztartarıq bolmasaq	siztartarıq bolmasağız	alatartarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to pull	mentartmazlıq bolmasam	sentartmazlıq bolmasang	oltartmazlıq bolmasa	biztartmazlıq bolmasaq	siztartmazlıq bolmasağız	alatartmazlıq bolmasala