jaş
/dʒaʃ/ · plural jaşla
1. boy, lad, young man, youth
- jaş bla qız — a lad and a girl
- eki jaş keledile — two lads are coming
- jaş üyge keledi — the boy is coming home
- azat köllü jaş — a freedom-loving lad
- jetgen jaş — a grown lad
- teŋ jaşla — lads of the same age
2. son
- jaş tuwğandı — a son has been born
- jaşım kelgendi — my son has come
- teŋimi jaşı — my friend's son
- jaş üy — a family with only sons
3. son of a country or people; a native or devoted member of a nation, party or cause
- Malqarnı aythılıq jaşı — a famous son of Malkar
- ol partiyanı kertiçi jaşıdı — he is a true son of the party
- Qaysın kesin jerini jaşına sanaydı — Kaisyn considers himself a son of his land
4. young — Of plants and grass it also means fresh or tender (jaş kırdık 'tender young grass'). Of wine it means not yet aged.
- jaş adam — a young person
- jaş terek — a young tree
- sen alqın jaşsa — you are still young
- ol menden jaşdı — he is younger than I
- jaş tölü — the young generation
- jaş kırdık — tender young grass
- küzgüge qarab jaş bolmaydı adam — a person does not become young by looking in the mirror
5. inexperienced, immature, childish
- ol alqın jaşdı — he is still inexperienced
- jaş qılıqla — childish pranks
- jaş ustaz — a novice teacher
- sen işde alqın jaşsa — you are still inexperienced at the work
6. tear — Tenishev and Suyunchev 1989 lists this as a separate homonym (jaş III), as in köz jaş 'tears'.
- köz jaş — tears
- közünden jaş çığadı — a tear comes from his eye
- köz jaşın sürtdü — she wiped away her tears
- köz jaşı tohtamaydı — her tears do not stop
- soqur közden jaş çığar — even a blind eye will shed a tear
Expressions
- jaşdan qartha — all one's life
- jaşırğanıŋ jaşladan çıqsın — may your secret out
- jetgen jaş — young man
- köz jaşların sığarğa — weep, grieve
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | jaşthe boy | jaşımmy boy | jaşıŋyour boy | jaşıhis boy | jaşıbızour boy | jaşığızyou all's boy | jaşlarıtheir boys |
| Genitive | jaşnıthe boy's | jaşımımy boy's | jaşıŋıyour boy's | jaşınıhis boy's | jaşıbıznıour boy's | jaşığıznıyou all's boy's | jaşlarınıtheir boys' |
| Accusative | jaşnıthe boy (as the object) | jaşımımy boy (as the object) | jaşıŋıyour boy (as the object) | jaşınhis boy (as the object) | jaşıbıznıour boy (as the object) | jaşığıznıyou all's boy (as the object) | jaşlarıntheir boys (as the object) |
| Dative | jaşhato the boy | jaşımato my boy | jaşıŋato your boy | jaşınato his boy | jaşıbızğato our boy | jaşığızğato you all's boy | jaşlarınato their boys |
| Locative | jaşdain / at the boy | jaşımdain / at my boy | jaşıŋdain / at your boy | jaşındain / at his boy | jaşıbızdain / at our boy | jaşığızdain / at you all's boy | jaşlarındain / at their boys |
| Ablative | jaşdanfrom the boy | jaşımdanfrom my boy | jaşıŋdanfrom your boy | jaşındanfrom his boy | jaşıbızdanfrom our boy | jaşığızdanfrom you all's boy | jaşlarındanfrom their boys |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | jaşlathe boys | jaşlarımmy boys | jaşlarıŋyour boys | jaşlarıhis boys | jaşlarıbızour boys | jaşlarığızyou all's boys | jaşlarıtheir boys |
| Genitive | jaşlanıthe boys' | jaşlarımımy boys' | jaşlarıŋıyour boys' | jaşlarınıhis boys' | jaşlarıbıznıour boys' | jaşlarığıznıyou all's boys' | jaşlarınıtheir boys' |
| Accusative | jaşlanıthe boys (as the object) | jaşlarımımy boys (as the object) | jaşlarıŋıyour boys (as the object) | jaşlarınhis boys (as the object) | jaşlarıbıznıour boys (as the object) | jaşlarığıznıyou all's boys (as the object) | jaşlarıntheir boys (as the object) |
| Dative | jaşlağato the boys | jaşlarımato my boys | jaşlarıŋato your boys | jaşlarınato his boys | jaşlarıbızğato our boys | jaşlarığızğato you all's boys | jaşlarınato their boys |
| Locative | jaşladain / at the boys | jaşlarımdain / at my boys | jaşlarıŋdain / at your boys | jaşlarındain / at his boys | jaşlarıbızdain / at our boys | jaşlarığızdain / at you all's boys | jaşlarındain / at their boys |
| Ablative | jaşladanfrom the boys | jaşlarımdanfrom my boys | jaşlarıŋdanfrom your boys | jaşlarındanfrom his boys | jaşlarıbızdanfrom our boys | jaşlarığızdanfrom you all's boys | jaşlarındanfrom their boys |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: jaşları can mean "his / her boys", "their boy", or "their boys" — context decides.
Whose it is
| Case | one thing, one owner | several things, one owner | one thing, several owners | several things, several owners |
|---|---|---|---|---|
| Nominative | jaşnıqıthe boy's one | jaşnıqılathe boy's ones | jaşlanıqıthe boys' one | jaşlanıqılathe boys' ones |
| Genitive | jaşnıqınıof the boy's one | jaşnıqılanıof the boy's ones | jaşlanıqınıof the boys' one | jaşlanıqılanıof the boys' ones |
| Accusative | jaşnıqınthe boy's one (as the object) | jaşnıqılanıthe boy's ones (as the object) | jaşlanıqınthe boys' one (as the object) | jaşlanıqılanıthe boys' ones (as the object) |
| Dative | jaşnıqınato the boy's one | jaşnıqılağato the boy's ones | jaşlanıqınato the boys' one | jaşlanıqılağato the boys' ones |
| Locative | jaşnıqındain / at the boy's one | jaşnıqıladain / at the boy's ones | jaşlanıqındain / at the boys' one | jaşlanıqıladain / at the boys' ones |
| Ablative | jaşnıqındanfrom the boy's one | jaşnıqıladanfrom the boy's ones | jaşlanıqındanfrom the boys' one | jaşlanıqıladanfrom the boys' ones |
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | jaşmaI am young | jaşsayou are young | jaşdıhe is young | jaşbızwe are young | jaşsızyou all are young | jaşdılathey are young |
| comparative — more | jaşıraqmaI am younger | jaşıraqsayou are younger | jaşıraqdıhe is younger | jaşıraqbızwe are younger | jaşıraqsızyou all are younger | jaşıraqdılathey are younger |
| intensifier — very | bek jaşmaI am very young | bek jaşsayou are very young | bek jaşdıhe is very young | bek jaşbızwe are very young | bek jaşsızyou all are very young | bek jaşdılathey are very young |
| superlative — most | em jaşmaI am the youngest | em jaşsayou are the youngest | em jaşdıhe is the youngest | em jaşbızwe are the youngest | em jaşsızyou all are the youngest | em jaşdılathey are the youngest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden jaşdı — "compared to me, he is young."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki jaşdımine is young | seniki jaşdıyours is young | anıqı jaşdıhis is young | bizniki jaşdıours is young | sizniki jaşdıyours (pl.) is young | alanıqı jaşdıtheirs is young |
| comparative — more | meniki jaşıraqdımine is younger | seniki jaşıraqdıyours is younger | anıqı jaşıraqdıhis is younger | bizniki jaşıraqdıours is younger | sizniki jaşıraqdıyours (pl.) is younger | alanıqı jaşıraqdıtheirs is younger |
| intensifier — very | meniki bek jaşdımine is very young | seniki bek jaşdıyours is very young | anıqı bek jaşdıhis is very young | bizniki bek jaşdıours is very young | sizniki bek jaşdıyours (pl.) is very young | alanıqı bek jaşdıtheirs is very young |
| superlative — most | meniki em jaşdımine is the youngest | seniki em jaşdıyours is the youngest | anıqı em jaşdıhis is the youngest | bizniki em jaşdıours is the youngest | sizniki em jaşdıyours (pl.) is the youngest | alanıqı em jaşdıtheirs is the youngest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile jaşdılamine are young | senikile jaşdılayours are young | anıqıla jaşdılahis are young | biznikile jaşdılaours are young | siznikile jaşdılayours (pl.) are young | alanıqıla jaşdılatheirs are young |
| comparative — more | menikile jaşıraqdılamine are younger | senikile jaşıraqdılayours are younger | anıqıla jaşıraqdılahis are younger | biznikile jaşıraqdılaours are younger | siznikile jaşıraqdılayours (pl.) are younger | alanıqıla jaşıraqdılatheirs are younger |
| intensifier — very | menikile bek jaşdılamine are very young | senikile bek jaşdılayours are very young | anıqıla bek jaşdılahis are very young | biznikile bek jaşdılaours are very young | siznikile bek jaşdılayours (pl.) are very young | alanıqıla bek jaşdılatheirs are very young |
| superlative — most | menikile em jaşdılamine are the youngest | senikile em jaşdılayours are the youngest | anıqıla em jaşdılahis are the youngest | biznikile em jaşdılaours are the youngest | siznikile em jaşdılayours (pl.) are the youngest | alanıqıla em jaşdılatheirs are the youngest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu jaşdı, bıla jaşdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".