tartınırğa

/tartɯnɯrʁa/

1. (v.) to be shy of someone, to be embarrassed, to hold back out of deference — the one deferred to stands in the ablative

qartdan tartınırğa — to hold back out of deference to an old man
men tartınama — I feel shy
tartınmağan adam — a person with no reserve at all

2. (v.) to be seized with a cramp, to contract

sol butum tartınngandı — my left leg has been seized with cramp
qolum tartındı — my hand cramped
singiri tartındı — his sinew seized up

3. (v.) to be drawn to something, to strive towards — what one strives for stands in the dative

bilimge tartınırğa — to strive after knowledge
işge tartınadı — he is drawn to the work
erkinlikge tartınırğa — to strive towards freedom

Conjugation

Common forms

tartınadıhe is being shy of someone
tartındıhe was shy of someone
tartınngandıhe has been shy of someone
tartınırhe will be shy of someone
tartınnıqdıhe is going to be shy of someone
tartına edihe was being shy of someone
tartınsaif he is shy of someone
tartın!be shy of someone!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is being shy of someone	mentartınama	sentartınasa	oltartınadı	biztartınabız	siztartınasız	alatartınadıla
Present (simple & continuous)he is not being shy of someone	mentartınmayma	sentartınmaysa	oltartınmaydı	biztartınmaybız	siztartınmaysız	alatartınmaydıla
Present (simple & continuous)is he being shy of someone?	mentartınamıma? tartınamamı?	sentartınamısa?	oltartınamıdı?	biztartınamıbız? tartınabızmı?	siztartınamısız?	alatartınamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he being shy of someone?	mentartınmaymıma? tartınmaymamı?	sentartınmaymısa?	oltartınmaymıdı?	biztartınmaymıbız? tartınmaybızmı?	siztartınmaymısız?	alatartınmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he is usually shy of someone	mentartınıwçanma	sentartınıwçansa	oltartınıwçandı	biztartınıwçanbız	siztartınıwçansız	alatartınıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he is not usually shy of someone	mentartınıwçan tülme	sentartınıwçan tülse	oltartınıwçan tüldü	biztartınıwçan tülbüz	siztartınıwçan tülsüz	alatartınıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)is he usually shy of someone?	mentartınıwçanmıma? tartınıwçanmamı?	sentartınıwçanmısa?	oltartınıwçanmıdı?	biztartınıwçanmıbız? tartınıwçanbızmı?	siztartınıwçanmısız?	alatartınıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)isn't he usually shy of someone?	mentartınıwçan tülmüme?	sentartınıwçan tülmüse?	oltartınıwçan tülmüdü?	biztartınıwçan tülmübüz?	siztartınıwçan tülmüsüz?	alatartınıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has been shy of someone and remains so			oltartınıbdı			alatartınıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he been shy of someone?			oltartınıbmıdı?			alatartınıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of being shy of someone	mentartına turama	sentartına turasa	oltartına turadı	biztartına turabız	siztartına turasız	alatartına turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being shy of someone	mentartına turmayma	sentartına turmaysa	oltartına turmaydı	biztartına turmaybız	siztartına turmaysız	alatartına turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of being shy of someone?	mentartına turamıma? tartına turamamı?	sentartına turamısa?	oltartına turamıdı?	biztartına turamıbız? tartına turabızmı?	siztartına turamısız?	alatartına turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being shy of someone?	mentartına turmaymıma? tartına turmaymamı?	sentartına turmaymısa?	oltartına turmaymıdı?	biztartına turmaymıbız? tartına turmaybızmı?	siztartına turmaymısız?	alatartına turmaymıdıla?
Simple past (definite)he was shy of someone	mentartındım	sentartındıng	oltartındı	biztartındıq	siztartındığız	alatartındıla
Simple past (definite)he wasn't shy of someone	mentartınmadım	sentartınmadıng	oltartınmadı	biztartınmadıq	siztartınmadığız	alatartınmadıla
Simple past (definite)was he shy of someone?	mentartındımmı?	sentartındıngmı?	oltartındımı?	biztartındıqmı?	siztartındığızmı?	alatartındılamı?
Simple past (definite)wasn't he shy of someone?	mentartınmadımmı?	sentartınmadıngmı?	oltartınmadımı?	biztartınmadıqmı?	siztartınmadığızmı?	alatartınmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has been shy of someone	mentartınnganma	sentartınngansa	oltartınngandı	biztartınnganbız	siztartınngansız	alatartınngandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't been shy of someone	mentartınmağanma	sentartınmağansa	oltartınmağandı	biztartınmağanbız	siztartınmağansız	alatartınmağandıla
Perfect (past indefinite)has he been shy of someone?	mentartınnganmıma? tartınnganmamı?	sentartınnganmısa?	oltartınnganmıdı?	biztartınnganmıbız? tartınnganbızmı?	siztartınnganmısız?	alatartınnganmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he been shy of someone?	mentartınmağanmıma? tartınmağanmamı?	sentartınmağanmısa?	oltartınmağanmıdı?	biztartınmağanmıbız? tartınmağanbızmı?	siztartınmağanmısız?	alatartınmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will be shy of someone	mentartınırma	sentartınırsa	oltartınır	biztartınırbız	siztartınırsız	alatartınırla
Indefinite future (future I)he won't be shy of someone	mentartınmazma	sentartınmazsa	oltartınmaz	biztartınmazbız	siztartınmazsız	alatartınmazla
Indefinite future (future I)will he be shy of someone?	mentartınırmıma? tartınırmamı?	sentartınırmısa?	oltartınırmı?	biztartınırmıbız? tartınırbızmı?	siztartınırmısız?	alatartınırmıla?
Indefinite future (future I)won't he be shy of someone?	mentartınmazmıma? tartınmazmamı?	sentartınmazmısa?	oltartınmazmı?	biztartınmazmıbız? tartınmazbızmı?	siztartınmazmısız?	alatartınmazmıla?
Definite future (future II)he is going to be shy of someone	mentartınnıqma¹	sentartınnıqsa¹	oltartınnıqdı¹	biztartınnıqbız¹	siztartınnıqsız¹	alatartınnıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to be shy of someone	mentartınnıq tülme¹	sentartınnıq tülse¹	oltartınnıq tüldü¹	biztartınnıq tülbüz¹	siztartınnıq tülsüz¹	alatartınnıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to be shy of someone?	mentartınnıqmıma?¹ tartınnıqmamı?	sentartınnıqmısa?¹	oltartınnıqmıdı?¹	biztartınnıqmıbız?¹ tartınnıqbızmı?	siztartınnıqmısız?¹	alatartınnıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to be shy of someone?	mentartınnıq tülmüme?¹	sentartınnıq tülmüse?¹	oltartınnıq tülmüdü?¹	biztartınnıq tülmübüz?¹	siztartınnıq tülmüsüz?¹	alatartınnıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so tartınırıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had been shy of someone	mentartınngan edimtartınnganem	sentartınngan edingtartınnganeng	oltartınngan editartınnganed	biztartınngan ediktartınnganek	siztartınngan edigiztartınnganegiz	alatartınngan ediletartınnganelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't been shy of someone	mentartınmağan edimtartınmağanem	sentartınmağan edingtartınmağaneng	oltartınmağan editartınmağaned	biztartınmağan ediktartınmağanek	siztartınmağan edigiztartınmağanegiz	alatartınmağan ediletartınmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was being shy of someone	mentartına edimtartınaem	sentartına edingtartınaeng	oltartına editartınaed	biztartına ediktartınaek	siztartına edigiztartınaegiz	alatartına ediletartınaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't being shy of someone	mentartınmay edimtartınmayem	sentartınmay edingtartınmayeng	oltartınmay editartınmayed	biztartınmay ediktartınmayek	siztartınmay edigiztartınmayegiz	alatartınmay ediletartınmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to be shy of someone	mentartınıwçan edimtartınıwçanem	sentartınıwçan edingtartınıwçaneng	oltartınıwçan editartınıwçaned	biztartınıwçan ediktartınıwçanek	siztartınıwçan edigiztartınıwçanegiz	alatartınıwçan ediletartınıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to be shy of someone	mentartınıwçan tül edimtartınıwçan tül em	sentartınıwçan tül edingtartınıwçan tül eng	oltartınıwçan tül editartınıwçan tül ed	biztartınıwçan tül ediktartınıwçan tül ek	siztartınıwçan tül edigiztartınıwçan tül egiz	alatartınıwçan tül ediletartınıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had been shy of someone and remained so			oltartınıb edi			alatartınıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't been shy of someone			oltartınıb tül edi			alatartınıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being shy of someone	mentartına tura edimtartına turaem	sentartına tura edingtartına turaeng	oltartına tura editartına turaed	biztartına tura ediktartına turaek	siztartına tura edigiztartına turaegiz	alatartına tura ediletartına turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being shy of someone	mentartına turmay edimtartına turmayem	sentartına turmay edingtartına turmayeng	oltartına turmay editartına turmayed	biztartına turmay ediktartına turmayek	siztartına turmay edigiztartına turmayegiz	alatartına turmay ediletartına turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would be shy of someone	mentartınır edimtartınır em	sentartınır edingtartınır eng	oltartınır editartınır ed	biztartınır ediktartınır ek	siztartınır edigiztartınır egiz	alatartınır ediletartınır elle
Conditional result (would)he wouldn't be shy of someone	mentartınmaz edimtartınmaz em	sentartınmaz edingtartınmaz eng	oltartınmaz editartınmaz ed	biztartınmaz ediktartınmaz ek	siztartınmaz edigiztartınmaz egiz	alatartınmaz ediletartınmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have been shy of someone	mentartınnıq edim²tartınnıq em	sentartınnıq eding²tartınnıq eng	oltartınnıq edi²tartınnıq ed	biztartınnıq edik²tartınnıq ek	siztartınnıq edigiz²tartınnıq egiz	alatartınnıq edile²tartınnıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have been shy of someone	mentartınnıq tül edim²tartınnıq tül em	sentartınnıq tül eding²tartınnıq tül eng	oltartınnıq tül edi²tartınnıq tül ed	biztartınnıq tül edik²tartınnıq tül ek	siztartınnıq tül edigiz²tartınnıq tül egiz	alatartınnıq tül edile²tartınnıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so tartınırıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he is shy of someone	mentartınsam	sentartınsang	oltartınsa	biztartınsaq	siztartınsağız	alatartınsala
Conditionalif he is not shy of someone	mentartınmasam	sentartınmasang	oltartınmasa	biztartınmasaq	siztartınmasağız	alatartınmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is being shy of someone	mentartına esem	sentartına eseng	oltartına ese	biztartına esek	siztartına esegiz	alatartına esele
Conditional, present realif he is not being shy of someone	mentartınmay esem	sentartınmay eseng	oltartınmay ese	biztartınmay esek	siztartınmay esegiz	alatartınmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he was shy of someone	mentartınsam editartınsam ed	sentartınsang editartınsang ed	oltartınsa editartınsaed	biztartınsaq editartınsaq ed	siztartınsağız editartınsağız ed	alatartınsala editartınsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't be shy of someone	mentartınmasam editartınmasam ed	sentartınmasang editartınmasang ed	oltartınmasa editartınmasaed	biztartınmasaq editartınmasaq ed	siztartınmasağız editartınmasağız ed	alatartınmasala editartınmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past³if he was shy of someone	mentartındım esem	sentartındıng eseng	oltartındı ese	biztartındıq esek	siztartındığız esegiz	alatartındıla esele
Conditional, definite past³if he wasn't shy of someone	mentartınmadım esem	sentartınmadıng eseng	oltartınmadı ese	biztartınmadıq esek	siztartınmadığız esegiz	alatartınmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he was shy of someone (indeed)	mentartınngan esem	sentartınngan eseng	oltartınngan ese	biztartınngan esek	siztartınngan esegiz	alatartınngan esele
Conditional, past realif he wasn't shy of someone (indeed)	mentartınmağan esem	sentartınmağan eseng	oltartınmağan ese	biztartınmağan esek	siztartınmağan esegiz	alatartınmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had been shy of someone	mentartınngan bolsam	sentartınngan bolsang	oltartınngan bolsa	biztartınngan bolsaq	siztartınngan bolsağız	alatartınngan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't been shy of someone	mentartınmağan bolsam	sentartınmağan bolsang	oltartınmağan bolsa	biztartınmağan bolsaq	siztartınmağan bolsağız	alatartınmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had been shy of someone	mentartınngan bolsam editartınngan bolsam ed	sentartınngan bolsang editartınngan bolsang ed	oltartınngan bolsa editartınngan bolsaed	biztartınngan bolsaq editartınngan bolsaq ed	siztartınngan bolsağız editartınngan bolsağız ed	alatartınngan bolsala editartınngan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't been shy of someone	mentartınmağan bolsam editartınmağan bolsam ed	sentartınmağan bolsang editartınmağan bolsang ed	oltartınmağan bolsa editartınmağan bolsaed	biztartınmağan bolsaq editartınmağan bolsaq ed	siztartınmağan bolsağız editartınmağan bolsağız ed	alatartınmağan bolsala editartınmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will be shy of someone	mentartınır esem	sentartınır eseng	oltartınır ese	biztartınır esek	siztartınır esegiz	alatartınır esele
Conditional, aoristif he won't be shy of someone	mentartınmaz esem	sentartınmaz eseng	oltartınmaz ese	biztartınmaz esek	siztartınmaz esegiz	alatartınmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to be shy of someone	mentartınnıq esem⁴	sentartınnıq eseng⁴	oltartınnıq ese⁴	biztartınnıq esek⁴	siztartınnıq esegiz⁴	alatartınnıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to be shy of someone	mentartınnıq tül esem⁴	sentartınnıq tül eseng⁴	oltartınnıq tül ese⁴	biztartınnıq tül esek⁴	siztartınnıq tül esegiz⁴	alatartınnıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to be shy of someone	mentartınnıq bolsam⁵	sentartınnıq bolsang⁵	oltartınnıq bolsa⁵	biztartınnıq bolsaq⁵	siztartınnıq bolsağız⁵	alatartınnıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to be shy of someone	mentartınmazlıq bolsam	sentartınmazlıq bolsang	oltartınmazlıq bolsa	biztartınmazlıq bolsaq	siztartınmazlıq bolsağız	alatartınmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso tartındıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so tartınırıq ese
Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so tartınırıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be being shy of someone	mentartına bolurma	sentartına bolursa	oltartına bolur	biztartına bolurbuz	siztartına bolursuz	alatartına bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be being shy of someone	mentartınmay bolurma	sentartınmay bolursa	oltartınmay bolur	biztartınmay bolurbuz	siztartınmay bolursuz	alatartınmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being shy of someone	mentartına tura bolurma	sentartına tura bolursa	oltartına tura bolur	biztartına tura bolurbuz	siztartına tura bolursuz	alatartına tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being shy of someone	mentartınmay tura bolurma	sentartınmay tura bolursa	oltartınmay tura bolur	biztartınmay tura bolurbuz	siztartınmay tura bolursuz	alatartınmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have been shy of someone	mentartınngan bolurma	sentartınngan bolursa	oltartınngan bolur	biztartınngan bolurbuz	siztartınngan bolursuz	alatartınngan bolurla
Inference (must have)he must not have been shy of someone	mentartınmağan bolurma	sentartınmağan bolursa	oltartınmağan bolur	biztartınmağan bolurbuz	siztartınmağan bolursuz	alatartınmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to be shy of someone	mentartınnıq bolurma⁶	sentartınnıq bolursa⁶	oltartınnıq bolur⁶	biztartınnıq bolurbuz⁶	siztartınnıq bolursuz⁶	alatartınnıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to be shy of someone	mentartınmazlıq bolurma	sentartınmazlıq bolursa	oltartınmazlıq bolur	biztartınmazlıq bolurbuz	siztartınmazlıq bolursuz	alatartınmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so tartınırıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it be shy of someone	mentartınayım	sentartın!	oltartınsın	biztartınayıq	siztartınığız!	alatartınsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not be shy of someone	mentartınmayım	sentartınma!	oltartınmasın	biztartınmayıq	siztartınmağız!	alatartınmasınla
Commands & suggestionsshould he be shy of someone?	mentartınayımmı?		oltartınsınmı?	biztartınayıqmı?		alatartınsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not be shy of someone?	mentartınmayımmı?		oltartınmasınmı?	biztartınmayıqmı?		alatartınmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it be shy of someone		sentartınçı⁷	oltartınsınçı		siztartınçığız	alatartınsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not be shy of someone		sentartınmaçı⁷	oltartınmasınçı		siztartınmaçığız	alatartınmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you be shy of someone		sentartınngıntartınngı
Blessings & curses — may you…may you not be shy of someone		sentartınmağıntartınmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he were shy of someone	mentartınngay edim tartınnga edim	sentartınngay eding tartınnga eding	oltartınngay edi tartınnga edi	biztartınngay edik tartınnga edik	siztartınngay edigiz tartınnga edigiz	alatartınngay edile tartınnga edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he were not shy of someone	mentartınmağay edim tartınmağa edim	sentartınmağay eding tartınmağa eding	oltartınmağay edi tartınmağa edi	biztartınmağay edik tartınmağa edik	siztartınmağay edigiz tartınmağa edigiz	alatartınmağay edile tartınmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be shy of someone	mentartınmağa qoyayımtartınma qoyayım	sentartınmağa qoy!tartınma qoy!	oltartınmağa qoysuntartınma qoysun	biztartınmağa qoyayıqtartınma qoyayıq	siztartınmağa qoyuğuz!tartınma qoyuğuz!	alatartınmağa qoysunlatartınma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be shy of someone	mentartınmağa qoymayımtartınma qoymayım	sentartınmağa qoyma!tartınma qoyma!	oltartınmağa qoymasıntartınma qoymasın	biztartınmağa qoymayıqtartınma qoymayıq	siztartınmağa qoymağız!tartınma qoymağız!	alatartınmağa qoymasınlatartınma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoyayımmı?tartınma qoyayımmı?		oltartınmağa qoysunmu?tartınma qoysunmu?	biztartınmağa qoyayıqmı?tartınma qoyayıqmı?		alatartınmağa qoysunlamı?tartınma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoymayımmı?tartınma qoymayımmı?		oltartınmağa qoymasınmı?tartınma qoymasınmı?	biztartınmağa qoymayıqmı?tartınma qoymayıqmı?		alatartınmağa qoymasınlamı?tartınma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to be shy of someone	mentartınmağa qoyamatartınma qoyama	sentartınmağa qoyasatartınma qoyasa	oltartınmağa qoyadıtartınma qoyadı	biztartınmağa qoyabıztartınma qoyabız	siztartınmağa qoyasıztartınma qoyasız	alatartınmağa qoyadılatartınma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to be shy of someone	mentartınmağa qoymaymatartınma qoymayma	sentartınmağa qoymaysatartınma qoymaysa	oltartınmağa qoymaydıtartınma qoymaydı	biztartınmağa qoymaybıztartınma qoymaybız	siztartınmağa qoymaysıztartınma qoymaysız	alatartınmağa qoymaydılatartınma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoyamıma?tartınma qoyamıma?	sentartınmağa qoyamısa?tartınma qoyamısa?	oltartınmağa qoyamıdı?tartınma qoyamıdı?	biztartınmağa qoyamıbız?tartınma qoyamıbız?	siztartınmağa qoyamısız?tartınma qoyamısız?	alatartınmağa qoyamıdıla?tartınma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoymaymıma?tartınma qoymaymıma?	sentartınmağa qoymaymısa?tartınma qoymaymısa?	oltartınmağa qoymaymıdı?tartınma qoymaymıdı?	biztartınmağa qoymaymıbız?tartınma qoymaymıbız?	siztartınmağa qoymaymısız?tartınma qoymaymısız?	alatartınmağa qoymaymıdıla?tartınma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to be shy of someone	mentartınmağa qoydumtartınma qoydum	sentartınmağa qoydungtartınma qoydung	oltartınmağa qoydutartınma qoydu	biztartınmağa qoyduqtartınma qoyduq	siztartınmağa qoyduğuztartınma qoyduğuz	alatartınmağa qoydulatartınma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to be shy of someone	mentartınmağa qoymadımtartınma qoymadım	sentartınmağa qoymadıngtartınma qoymadıng	oltartınmağa qoymadıtartınma qoymadı	biztartınmağa qoymadıqtartınma qoymadıq	siztartınmağa qoymadığıztartınma qoymadığız	alatartınmağa qoymadılatartınma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoydummu?tartınma qoydummu?	sentartınmağa qoydungmu?tartınma qoydungmu?	oltartınmağa qoydumu?tartınma qoydumu?	biztartınmağa qoyduqmu?tartınma qoyduqmu?	siztartınmağa qoyduğuzmu?tartınma qoyduğuzmu?	alatartınmağa qoydulamı?tartınma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to be shy of someone?	mentartınmağa qoymadımmı?tartınma qoymadımmı?	sentartınmağa qoymadıngmı?tartınma qoymadıngmı?	oltartınmağa qoymadımı?tartınma qoymadımı?	biztartınmağa qoymadıqmı?tartınma qoymadıqmı?	siztartınmağa qoymadığızmı?tartınma qoymadığızmı?	alatartınmağa qoymadılamı?tartınma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of tartınırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can be shy of someone	mentartınalama	sentartınalasa	oltartınaladı	biztartınalabız	siztartınalasız	alatartınaladıla
Ability — presenthe can't be shy of someone	mentartınalmayma	sentartınalmaysa	oltartınalmaydı	biztartınalmaybız	siztartınalmaysız	alatartınalmaydıla
Ability — presentcan he be shy of someone?	mentartınalamıma? tartınalamamı?	sentartınalamısa?	oltartınalamıdı?	biztartınalamıbız? tartınalabızmı?	siztartınalamısız?	alatartınalamıdıla?
Ability — presentcan't he be shy of someone?	mentartınalmaymıma? tartınalmaymamı?	sentartınalmaymısa?	oltartınalmaymıdı?	biztartınalmaymıbız? tartınalmaybızmı?	siztartınalmaymısız?	alatartınalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can be shy of someone	mentartınalsam	sentartınalsang	oltartınalsa	biztartınalsaq	siztartınalsağız	alatartınalsala
Ability — if I can…if he can't be shy of someone	mentartınalmasam	sentartınalmasang	oltartınalmasa	biztartınalmasaq	siztartınalmasağız	alatartınalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to be shy of someone	mentartınaldım	sentartınaldıng	oltartınaldı	biztartınaldıq	siztartınaldığız	alatartınaldıla
Ability — simple pasthe could not be shy of someone	mentartınalmadım	sentartınalmadıng	oltartınalmadı	biztartınalmadıq	siztartınalmadığız	alatartınalmadıla
Ability — simple pastwas he able to be shy of someone?	mentartınaldımmı?	sentartınaldıngmı?	oltartınaldımı?	biztartınaldıqmı?	siztartınaldığızmı?	alatartınaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he be shy of someone?	mentartınalmadımmı?	sentartınalmadıngmı?	oltartınalmadımı?	biztartınalmadıqmı?	siztartınalmadığızmı?	alatartınalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be shy of someone	mentartınalğanma	sentartınalğansa	oltartınalğandı	biztartınalğanbız	siztartınalğansız	alatartınalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be shy of someone	mentartınalmağanma	sentartınalmağansa	oltartınalmağandı	biztartınalmağanbız	siztartınalmağansız	alatartınalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be shy of someone?	mentartınalğanmıma? tartınalğanmamı?	sentartınalğanmısa?	oltartınalğanmıdı?	biztartınalğanmıbız? tartınalğanbızmı?	siztartınalğanmısız?	alatartınalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be shy of someone?	mentartınalmağanmıma? tartınalmağanmamı?	sentartınalmağanmısa?	oltartınalmağanmıdı?	biztartınalmağanmıbız? tartınalmağanbızmı?	siztartınalmağanmısız?	alatartınalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to be shy of someone	mentartınalğan edimtartınalğanem	sentartınalğan edingtartınalğaneng	oltartınalğan editartınalğaned	biztartınalğan ediktartınalğanek	siztartınalğan edigiztartınalğanegiz	alatartınalğan ediletartınalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to be shy of someone	mentartınalmağan edimtartınalmağanem	sentartınalmağan edingtartınalmağaneng	oltartınalmağan editartınalmağaned	biztartınalmağan ediktartınalmağanek	siztartınalmağan edigiztartınalmağanegiz	alatartınalmağan ediletartınalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could be shy of someone	mentartınala edimtartınalaem	sentartınala edingtartınalaeng	oltartınala editartınalaed	biztartınala ediktartınalaek	siztartınala edigiztartınalaegiz	alatartınala ediletartınalaelle
Ability — past backgroundhe could not be shy of someone	mentartınalmay edimtartınalmayem	sentartınalmay edingtartınalmayeng	oltartınalmay editartınalmayed	biztartınalmay ediktartınalmayek	siztartınalmay edigiztartınalmayegiz	alatartınalmay ediletartınalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to be shy of someone	mentartınalırma	sentartınalırsa	oltartınalır	biztartınalırbız	siztartınalırsız	alatartınalırla
Ability — future Ihe won't be able to be shy of someone	mentartınalmazma	sentartınalmazsa	oltartınalmaz	biztartınalmazbız	siztartınalmazsız	alatartınalmazla
Ability — future Iwill he be able to be shy of someone?	mentartınalırmıma? tartınalırmamı?	sentartınalırmısa?	oltartınalırmı?	biztartınalırmıbız? tartınalırbızmı?	siztartınalırmısız?	alatartınalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to be shy of someone?	mentartınalmazmıma? tartınalmazmamı?	sentartınalmazmısa?	oltartınalmazmı?	biztartınalmazmıbız? tartınalmazbızmı?	siztartınalmazmısız?	alatartınalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to be shy of someone	mentartınallıqma	sentartınallıqsa	oltartınallıqdı	biztartınallıqbız	siztartınallıqsız	alatartınallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to be shy of someone	mentartınallıq tülme	sentartınallıq tülse	oltartınallıq tüldü	biztartınallıq tülbüz	siztartınallıq tülsüz	alatartınallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to be shy of someone?	mentartınallıqmıma? tartınallıqmamı?	sentartınallıqmısa?	oltartınallıqmıdı?	biztartınallıqmıbız? tartınallıqbızmı?	siztartınallıqmısız?	alatartınallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to be shy of someone?	mentartınallıq tülmüme?	sentartınallıq tülmüse?	oltartınallıq tülmüdü?	biztartınallıq tülmübüz?	siztartınallıq tülmüsüz?	alatartınallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to be shy of someone	mentartınalır edimtartınalır em	sentartınalır edingtartınalır eng	oltartınalır editartınalır ed	biztartınalır ediktartınalır ek	siztartınalır edigiztartınalır egiz	alatartınalır ediletartınalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to be shy of someone	mentartınalmaz edimtartınalmaz em	sentartınalmaz edingtartınalmaz eng	oltartınalmaz editartınalmaz ed	biztartınalmaz ediktartınalmaz ek	siztartınalmaz edigiztartınalmaz egiz	alatartınalmaz ediletartınalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to be shy of someone		sentartınalğıntartınalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to be shy of someone		sentartınalmağıntartınalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of tartınırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being shy of someone	mentartına bolmazma	sentartına bolmazsa	oltartına bolmaz	biztartına bolmazbız	siztartına bolmazsız	alatartına bolmazla
Inference, present — double negationhe must be being shy of someone (emphatic)	mentartınmay bolmazma	sentartınmay bolmazsa	oltartınmay bolmaz	biztartınmay bolmazbız	siztartınmay bolmazsız	alatartınmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being shy of someone	mentartına tura bolmazma	sentartına tura bolmazsa	oltartına tura bolmaz	biztartına tura bolmazbız	siztartına tura bolmazsız	alatartına tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not being shy of someone (emphatic)	mentartınmay tura bolmazma	sentartınmay tura bolmazsa	oltartınmay tura bolmaz	biztartınmay tura bolmazbız	siztartınmay tura bolmazsız	alatartınmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not being shy of someone	mentartınmay turama	sentartınmay turasa	oltartınmay turadı	biztartınmay turabız	siztartınmay turasız	alatartınmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not being shy of someone	mentartınmay turmayma	sentartınmay turmaysa	oltartınmay turmaydı	biztartınmay turmaybız	siztartınmay turmaysız	alatartınmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not being shy of someone?	mentartınmay turmaymıma	sentartınmay turmaymısa	oltartınmay turmaymıdı	biztartınmay turmaymıbız	siztartınmay turmaymısız	alatartınmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have been shy of someone	mentartınngan bolmazma	sentartınngan bolmazsa	oltartınngan bolmaz	biztartınngan bolmazbız	siztartınngan bolmazsız	alatartınngan bolmazla
Inference — double negationhe must have been shy of someone (emphatic)	mentartınmağan bolmazma	sentartınmağan bolmazsa	oltartınmağan bolmaz	biztartınmağan bolmazbız	siztartınmağan bolmazsız	alatartınmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been shy of someone	mentartınngan bolmasam	sentartınngan bolmasang	oltartınngan bolmasa	biztartınngan bolmasaq	siztartınngan bolmasağız	alatartınngan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been shy of someone	mentartınmağan bolmasam	sentartınmağan bolmasang	oltartınmağan bolmasa	biztartınmağan bolmasaq	siztartınmağan bolmasağız	alatartınmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be shy of someone	mentartınnıq bolmazma	sentartınnıq bolmazsa	oltartınnıq bolmaz	biztartınnıq bolmazbız	siztartınnıq bolmazsız	alatartınnıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to be shy of someone (emphatic)	mentartınmazlıq bolmazma	sentartınmazlıq bolmazsa	oltartınmazlıq bolmaz	biztartınmazlıq bolmazbız	siztartınmazlıq bolmazsız	alatartınmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be shy of someone	mentartınnıq bolmasam	sentartınnıq bolmasang	oltartınnıq bolmasa	biztartınnıq bolmasaq	siztartınnıq bolmasağız	alatartınnıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be shy of someone	mentartınmazlıq bolmasam	sentartınmazlıq bolmasang	oltartınmazlıq bolmasa	biztartınmazlıq bolmasaq	siztartınmazlıq bolmasağız	alatartınmazlıq bolmasala