sabır
/sabɯr/ · plural sabırla
1. patience, forbearance, self-restraint
- sabır bla işni boşadı — he finished the work with patience
- sabırı köb adamdı — he is a person of great patience
- sabır adamnı jolu uzaq bolur — the road of a patient person will be long
2. calm, unhurried, even-tempered
- sabır awaz bla söleşdi — he spoke in a calm voice
- sabır jaş qartlanı sözüne tıngılaydı — a calm young man listens to the word of his elders
- sabır söz jürekni jumuşatadı — a calm word softens the heart
3. aloe, the aloe plant and its dried sap used medicinally
- sabır ot — the aloe plant
- sabır otdan darman etdile — they made medicine from aloe
- sabır otnu ösdürdüle — they grew the aloe plant
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe patience | —sabır | menisabırım | senisabırıng | anısabırı | biznisabırıbız | siznisabırığız | alanısabırları |
| Genitivethe patience's | —sabırnı | menisabırımı | senisabırıngı | anısabırını | biznisabırıbıznı | siznisabırığıznı | alanısabırlarını |
| Accusativethe patience (as the object) | —sabırnı | menisabırımı | senisabırıngı | anısabırın | biznisabırıbıznı | siznisabırığıznı | alanısabırların |
| Dativeto the patience | —sabırğa | menisabırıma | senisabırınga | anısabırına | biznisabırıbızğa | siznisabırığızğa | alanısabırlarına |
| Locativeat / in the patience | —sabırda | menisabırımda | senisabırıngda | anısabırında | biznisabırıbızda | siznisabırığızda | alanısabırlarında |
| Ablativefrom the patience | —sabırdan | menisabırımdan | senisabırıngdan | anısabırından | biznisabırıbızdan | siznisabırığızdan | alanısabırlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe patiences | —sabırla | menisabırlarım | senisabırlarıng | anısabırları | biznisabırlarıbız | siznisabırlarığız | alanısabırları |
| Genitivethe patiences' | —sabırlanı | menisabırlarımı | senisabırlarıngı | anısabırlarını | biznisabırlarıbıznı | siznisabırlarığıznı | alanısabırlarını |
| Accusativethe patiences (as the object) | —sabırlanı | menisabırlarımı | senisabırlarıngı | anısabırların | biznisabırlarıbıznı | siznisabırlarığıznı | alanısabırların |
| Dativeto the patiences | —sabırlağa | menisabırlarıma | senisabırlarınga | anısabırlarına | biznisabırlarıbızğa | siznisabırlarığızğa | alanısabırlarına |
| Locativeat / in the patiences | —sabırlada | menisabırlarımda | senisabırlarıngda | anısabırlarında | biznisabırlarıbızda | siznisabırlarığızda | alanısabırlarında |
| Ablativefrom the patiences | —sabırladan | menisabırlarımdan | senisabırlarıngdan | anısabırlarından | biznisabırlarıbızdan | siznisabırlarığızdan | alanısabırlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: sabırları can mean "his / her patiences", "their patience", or "their patiences" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are calm | mensabırma | sensabırsa | olsabırdı | bizsabırbız | sizsabırsız | alasabırdıla |
| comparative — moream/is/are calmer | mensabırıraqma | sensabırıraqsa | olsabırıraqdı | bizsabırıraqbız | sizsabırıraqsız | alasabırıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very calm | menbek sabırma | senbek sabırsa | olbek sabırdı | bizbek sabırbız | sizbek sabırsız | alabek sabırdıla |
| superlative — mostam/is/are the calmest | menem sabırma | senem sabırsa | olem sabırdı | bizem sabırbız | sizem sabırsız | alaem sabırdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden sabırdı — "compared to me, he is calm."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are calm | menikimeniki sabırdı | senikiseniki sabırdı | anıqıanıqı sabırdı | biznikibizniki sabırdı | siznikisizniki sabırdı | alanıqıalanıqı sabırdı |
| comparative — moreis / are calmer | menikimeniki sabırıraqdı | senikiseniki sabırıraqdı | anıqıanıqı sabırıraqdı | biznikibizniki sabırıraqdı | siznikisizniki sabırıraqdı | alanıqıalanıqı sabırıraqdı |
| intensifier — veryis / are very calm | menikimeniki bek sabırdı | senikiseniki bek sabırdı | anıqıanıqı bek sabırdı | biznikibizniki bek sabırdı | siznikisizniki bek sabırdı | alanıqıalanıqı bek sabırdı |
| superlative — mostis / are the calmest | menikimeniki em sabırdı | senikiseniki em sabırdı | anıqıanıqı em sabırdı | biznikibizniki em sabırdı | siznikisizniki em sabırdı | alanıqıalanıqı em sabırdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are calm | menikilemenikile sabırdıla | senikilesenikile sabırdıla | anıqılaanıqıla sabırdıla | biznikilebiznikile sabırdıla | siznikilesiznikile sabırdıla | alanıqılaalanıqıla sabırdıla |
| comparative — moreis / are calmer | menikilemenikile sabırıraqdıla | senikilesenikile sabırıraqdıla | anıqılaanıqıla sabırıraqdıla | biznikilebiznikile sabırıraqdıla | siznikilesiznikile sabırıraqdıla | alanıqılaalanıqıla sabırıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very calm | menikilemenikile bek sabırdıla | senikilesenikile bek sabırdıla | anıqılaanıqıla bek sabırdıla | biznikilebiznikile bek sabırdıla | siznikilesiznikile bek sabırdıla | alanıqılaalanıqıla bek sabırdıla |
| superlative — mostis / are the calmest | menikilemenikile em sabırdıla | senikilesenikile em sabırdıla | anıqılaanıqıla em sabırdıla | biznikilebiznikile em sabırdıla | siznikilesiznikile em sabırdıla | alanıqılaalanıqıla em sabırdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu sabırdı, bıla sabırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".