tınkayırğa
/tɯnkajɯrʁa/
die, pass away, perish, be killed — Marked as a Karachay (not Balkar) word. Used of death from illness, hunger or a bullet: açdan tınkayırğa "die of hunger".
- açdan tınkayırğa — to die of hunger
- andan sora uzaymay tınkaydı — not long after that he died
- oq tiyib tınkaydı — he was killed by a bullet
- qart it tınkaydı — the old dog died
- qazawatda köble tınkaydıla — many perished in the war
- jaralı bolub tınkaydı — he was wounded and perished
Conjugation
Common forms
- tınkayadıhe is dying
- tınkaydıhe died
- tınkayğandıhe has died
- tınkayırhe will die
- tınkayırıqdıhe is going to die
- tınkaya edihe was dying
- tınkaysaif he dies
- tınkay!die!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | mentınkayamaI am dying | sentınkayasayou are dying | oltınkayadıhe is dying | biztınkayabızwe are dying | siztınkayasızyou all are dying | alatınkayadılathey are dying |
| Present (simple & continuous) | mentınkaymaymaI am not dying | sentınkaymaysayou are not dying | oltınkaymaydıhe is not dying | biztınkaymaybızwe are not dying | siztınkaymaysızyou all are not dying | alatınkaymaydılathey are not dying |
| Present (simple & continuous) | mentınkayamamı? tınkayamıma?am I dying? | sentınkayamısa?are you dying? | oltınkayamıdı?is he dying? | biztınkayabızmı? tınkayamıbız?are we dying? | siztınkayamısız?are you all dying? | alatınkayamıdıla?are they dying? |
| Present (simple & continuous) | mentınkaymaymamı? tınkaymaymıma?aren't I dying? | sentınkaymaymısa?aren't you dying? | oltınkaymaymıdı?isn't he dying? | biztınkaymaybızmı? tınkaymaymıbız?aren't we dying? | siztınkaymaymısız?aren't you all dying? | alatınkaymaymıdıla?aren't they dying? |
| Habitual (usually, tends to) | mentınkayıwçanmaI usually die | sentınkayıwçansayou usually die | oltınkayıwçandıhe usually dies | biztınkayıwçanbızwe usually die | siztınkayıwçansızyou all usually die | alatınkayıwçandılathey usually die |
| Habitual (usually, tends to) | mentınkaymawçanmaI usually don't die | sentınkaymawçansayou usually don't die | oltınkaymawçandıhe usually doesn't die | biztınkaymawçanbızwe usually don't die | siztınkaymawçansızyou all usually don't die | alatınkaymawçandılathey usually don't die |
| Habitual (usually, tends to) | mentınkayıwçanmamı? tınkayıwçanmıma?do I usually die? | sentınkayıwçanmısa?do you usually die? | oltınkayıwçanmıdı?does he usually die? | biztınkayıwçanbızmı? tınkayıwçanmıbız?do we usually die? | siztınkayıwçanmısız?do you all usually die? | alatınkayıwçanmıdıla?do they usually die? |
| Habitual (usually, tends to) | mentınkaymawçanmamı? tınkaymawçanmıma?do I usually not die? | sentınkaymawçanmısa?do you usually not die? | oltınkaymawçanmıdı?does he usually not die? | biztınkaymawçanbızmı? tınkaymawçanmıbız?do we usually not die? | siztınkaymawçanmısız?do you all usually not die? | alatınkaymawçanmıdıla?do they usually not die? |
| Resultative (has become and stays) | oltınkayıbdıhe has died and remains so | alatınkayıbdılathey have died and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | oltınkayıbmıdı?has he died? | alatınkayıbmıdıla?have they died? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | mentınkayıb turamaI keep dying | sentınkayıb turasayou keep dying | oltınkayıb turadıhe keeps dying | biztınkayıb turabızwe keep dying | siztınkayıb turasızyou all keep dying | alatınkayıb turadılathey keep dying |
| Durative (keeps doing) | mentınkayıb turmaymaI don't keep dying | sentınkayıb turmaysayou don't keep dying | oltınkayıb turmaydıhe doesn't keep dying | biztınkayıb turmaybızwe don't keep dying | siztınkayıb turmaysızyou all don't keep dying | alatınkayıb turmaydılathey don't keep dying |
| Durative (keeps doing) | mentınkayıb turamamı? tınkayıb turamıma?do I keep dying? | sentınkayıb turamısa?do you keep dying? | oltınkayıb turamıdı?does he keep dying? | biztınkayıb turabızmı? tınkayıb turamıbız?do we keep dying? | siztınkayıb turamısız?do you all keep dying? | alatınkayıb turamıdıla?do they keep dying? |
| Durative (keeps doing) | mentınkayıb turmaymamı? tınkayıb turmaymıma?don't I keep dying? | sentınkayıb turmaymısa?don't you keep dying? | oltınkayıb turmaymıdı?doesn't he keep dying? | biztınkayıb turmaybızmı? tınkayıb turmaymıbız?don't we keep dying? | siztınkayıb turmaymısız?don't you all keep dying? | alatınkayıb turmaymıdıla?don't they keep dying? |
| Progressive (in the middle of) | mentınkaya turamaI am in the middle of dying | sentınkaya turasayou are in the middle of dying | oltınkaya turadıhe is in the middle of dying | biztınkaya turabızwe are in the middle of dying | siztınkaya turasızyou all are in the middle of dying | alatınkaya turadılathey are in the middle of dying |
| Progressive (in the middle of) | mentınkaya turmaymaI am not in the middle of dying | sentınkaya turmaysayou are not in the middle of dying | oltınkaya turmaydıhe is not in the middle of dying | biztınkaya turmaybızwe are not in the middle of dying | siztınkaya turmaysızyou all are not in the middle of dying | alatınkaya turmaydılathey are not in the middle of dying |
| Progressive (in the middle of) | mentınkaya turamamı? tınkaya turamıma?am I in the middle of dying? | sentınkaya turamısa?are you in the middle of dying? | oltınkaya turamıdı?is he in the middle of dying? | biztınkaya turabızmı? tınkaya turamıbız?are we in the middle of dying? | siztınkaya turamısız?are you all in the middle of dying? | alatınkaya turamıdıla?are they in the middle of dying? |
| Progressive (in the middle of) | mentınkaya turmaymamı? tınkaya turmaymıma?aren't I in the middle of dying? | sentınkaya turmaymısa?aren't you in the middle of dying? | oltınkaya turmaymıdı?isn't he in the middle of dying? | biztınkaya turmaybızmı? tınkaya turmaymıbız?aren't we in the middle of dying? | siztınkaya turmaymısız?aren't you all in the middle of dying? | alatınkaya turmaymıdıla?aren't they in the middle of dying? |
| Simple past (definite) | mentınkaydımI died | sentınkaydıŋyou died | oltınkaydıhe died | biztınkaydıqwe died | siztınkaydığızyou all died | alatınkaydılathey died |
| Simple past (definite) | mentınkaymadımI didn't die | sentınkaymadıŋyou didn't die | oltınkaymadıhe didn't die | biztınkaymadıqwe didn't die | siztınkaymadığızyou all didn't die | alatınkaymadılathey didn't die |
| Simple past (definite) | mentınkaydımmı?did I die? | sentınkaydıŋmı?did you die? | oltınkaydımı?did he die? | biztınkaydıqmı?did we die? | siztınkaydığızmı?did you all die? | alatınkaydılamı?did they die? |
| Simple past (definite) | mentınkaymadımmı?didn't I die? | sentınkaymadıŋmı?didn't you die? | oltınkaymadımı?didn't he die? | biztınkaymadıqmı?didn't we die? | siztınkaymadığızmı?didn't you all die? | alatınkaymadılamı?didn't they die? |
| Perfect (past indefinite) | mentınkayğanmaI have died | sentınkayğansayou have died | oltınkayğandıhe has died | biztınkayğanbızwe have died | siztınkayğansızyou all have died | alatınkayğandılathey have died |
| Perfect (past indefinite) | mentınkaymağanmaI haven't died | sentınkaymağansayou haven't died | oltınkaymağandıhe hasn't died | biztınkaymağanbızwe haven't died | siztınkaymağansızyou all haven't died | alatınkaymağandılathey haven't died |
| Perfect (past indefinite) | mentınkayğanmamı? tınkayğanmıma?have I died? | sentınkayğanmısa?have you died? | oltınkayğanmıdı?has he died? | biztınkayğanbızmı? tınkayğanmıbız?have we died? | siztınkayğanmısız?have you all died? | alatınkayğanmıdıla?have they died? |
| Perfect (past indefinite) | mentınkaymağanmamı? tınkaymağanmıma?haven't I died? | sentınkaymağanmısa?haven't you died? | oltınkaymağanmıdı?hasn't he died? | biztınkaymağanbızmı? tınkaymağanmıbız?haven't we died? | siztınkaymağanmısız?haven't you all died? | alatınkaymağanmıdıla?haven't they died? |
| Durative, definite past (kept doing) | mentınkayıb turdumI kept dying | sentınkayıb turduŋyou kept dying | oltınkayıb turduhe kept dying | biztınkayıb turduqwe kept dying | siztınkayıb turduğuzyou all kept dying | alatınkayıb turdulathey kept dying |
| Durative, definite past (kept doing) | mentınkayıb turmadımI didn't keep dying | sentınkayıb turmadıŋyou didn't keep dying | oltınkayıb turmadıhe didn't keep dying | biztınkayıb turmadıqwe didn't keep dying | siztınkayıb turmadığızyou all didn't keep dying | alatınkayıb turmadılathey didn't keep dying |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | mentınkayırmaI will die | sentınkayırsayou will die | oltınkayırhe will die | biztınkayırbızwe will die | siztınkayırsızyou all will die | alatınkayırlathey will die |
| Indefinite future (future I) | mentınkaymazmaI won't die | sentınkaymazsayou won't die | oltınkaymazhe won't die | biztınkaymazbızwe won't die | siztınkaymazsızyou all won't die | alatınkaymazlathey won't die |
| Indefinite future (future I) | mentınkayırmamı? tınkayırmıma?will I die? | sentınkayırmısa?will you die? | oltınkayırmı?will he die? | biztınkayırbızmı? tınkayırmıbız?will we die? | siztınkayırmısız?will you all die? | alatınkayırlamı? tınkayırmıla?will they die? |
| Indefinite future (future I) | mentınkaymazmamı? tınkaymazmıma?won't I die? | sentınkaymazmısa?won't you die? | oltınkaymazmı?won't he die? | biztınkaymazbızmı? tınkaymazmıbız?won't we die? | siztınkaymazmısız?won't you all die? | alatınkaymazlamı? tınkaymazmıla?won't they die? |
| Definite future (future II) | mentınkayırıqmaI am going to die | sentınkayırıqsayou are going to die | oltınkayırıqdıhe is going to die | biztınkayırıqbızwe are going to die | siztınkayırıqsızyou all are going to die | alatınkayırıqdılathey are going to die |
| Definite future (future II) | mentınkayırıq tülmeI am not going to die | sentınkayırıq tülseyou are not going to die | oltınkayırıq tüldühe is not going to die | biztınkayırıq tülbüzwe are not going to die | siztınkayırıq tülsüzyou all are not going to die | alatınkayırıq tüldülethey are not going to die |
| Definite future (future II) | mentınkayırıqmamı? tınkayırıqmıma?am I going to die? | sentınkayırıqmısa?are you going to die? | oltınkayırıqmıdı?is he going to die? | biztınkayırıqbızmı? tınkayırıqmıbız?are we going to die? | siztınkayırıqmısız?are you all going to die? | alatınkayırıqmıdıla?are they going to die? |
| Definite future (future II) | mentınkayırıq tülmüme?aren't I going to die? | sentınkayırıq tülmüse?aren't you going to die? | oltınkayırıq tülmüdü?isn't he going to die? | biztınkayırıq tülmübüz?aren't we going to die? | siztınkayırıq tülmüsüz?aren't you all going to die? | alatınkayırıq tülmüdüle?aren't they going to die? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | mentınkayğan edimtınkayğanemI had died | sentınkayğan ediŋtınkayğaneŋyou had died | oltınkayğan editınkayğanedhe had died | biztınkayğan ediktınkayğanekwe had died | siztınkayğan edigiztınkayğanegizyou all had died | alatınkayğan ediletınkayğanellethey had died |
| Past perfect (pluperfect) | mentınkaymağan edimtınkaymağanemI hadn't died | sentınkaymağan ediŋtınkaymağaneŋyou hadn't died | oltınkaymağan editınkaymağanedhe hadn't died | biztınkaymağan ediktınkaymağanekwe hadn't died | siztınkaymağan edigiztınkaymağanegizyou all hadn't died | alatınkaymağan ediletınkaymağanellethey hadn't died |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | mentınkaya edimtınkayaemI was dying | sentınkaya ediŋtınkayaeŋyou were dying | oltınkaya editınkayaedhe was dying | biztınkaya ediktınkayaekwe were dying | siztınkaya edigiztınkayaegizyou all were dying | alatınkaya ediletınkayaellethey were dying |
| Past continuous (imperfect) | mentınkaymay edimtınkaymayemI wasn't dying | sentınkaymay ediŋtınkaymayeŋyou weren't dying | oltınkaymay editınkaymayedhe wasn't dying | biztınkaymay ediktınkaymayekwe weren't dying | siztınkaymay edigiztınkaymayegizyou all weren't dying | alatınkaymay ediletınkaymayellethey weren't dying |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | mentınkayıwçan edimtınkayıwçanemI used to die | sentınkayıwçan ediŋtınkayıwçaneŋyou used to die | oltınkayıwçan editınkayıwçanedhe used to die | biztınkayıwçan ediktınkayıwçanekwe used to die | siztınkayıwçan edigiztınkayıwçanegizyou all used to die | alatınkayıwçan ediletınkayıwçanellethey used to die |
| Habitual past (used to) | mentınkaymawçan edimtınkaymawçanemI didn't use to die | sentınkaymawçan ediŋtınkaymawçaneŋyou didn't use to die | oltınkaymawçan editınkaymawçanedhe didn't use to die | biztınkaymawçan ediktınkaymawçanekwe didn't use to die | siztınkaymawçan edigiztınkaymawçanegizyou all didn't use to die | alatınkaymawçan ediletınkaymawçanellethey didn't use to die |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | oltınkayıb edihe had died and remained so | alatınkayıb edilethey had died and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | oltınkayıb tül edihe hadn't died | alatınkayıb tül edilethey hadn't died | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | mentınkayıb tura edimtınkayıb turaemI had kept dying | sentınkayıb tura ediŋtınkayıb turaeŋyou had kept dying | oltınkayıb tura editınkayıb turaedhe had kept dying | biztınkayıb tura ediktınkayıb turaekwe had kept dying | siztınkayıb tura edigiztınkayıb turaegizyou all had kept dying | alatınkayıb tura ediletınkayıb turaellethey had kept dying |
| Past durative (had kept doing) | mentınkayıb turmay edimtınkayıb turmayemI hadn't kept dying | sentınkayıb turmay ediŋtınkayıb turmayeŋyou hadn't kept dying | oltınkayıb turmay editınkayıb turmayedhe hadn't kept dying | biztınkayıb turmay ediktınkayıb turmayekwe hadn't kept dying | siztınkayıb turmay edigiztınkayıb turmayegizyou all hadn't kept dying | alatınkayıb turmay ediletınkayıb turmayellethey hadn't kept dying |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | mentınkaya tura edimtınkaya turaemI was in the middle of dying | sentınkaya tura ediŋtınkaya turaeŋyou were in the middle of dying | oltınkaya tura editınkaya turaedhe was in the middle of dying | biztınkaya tura ediktınkaya turaekwe were in the middle of dying | siztınkaya tura edigiztınkaya turaegizyou all were in the middle of dying | alatınkaya tura ediletınkaya turaellethey were in the middle of dying |
| Past progressive (was in the middle of) | mentınkaya turmay edimtınkaya turmayemI wasn't in the middle of dying | sentınkaya turmay ediŋtınkaya turmayeŋyou weren't in the middle of dying | oltınkaya turmay editınkaya turmayedhe wasn't in the middle of dying | biztınkaya turmay ediktınkaya turmayekwe weren't in the middle of dying | siztınkaya turmay edigiztınkaya turmayegizyou all weren't in the middle of dying | alatınkaya turmay ediletınkaya turmayellethey weren't in the middle of dying |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | mentınkayır edimtınkayır emI would die | sentınkayır ediŋtınkayır eŋyou would die | oltınkayır editınkayır edhe would die | biztınkayır ediktınkayır ekwe would die | siztınkayır edigiztınkayır egizyou all would die | alatınkayır ediletınkayır ellethey would die |
| Conditional result (would) | mentınkaymaz edimtınkaymaz emI wouldn't die | sentınkaymaz ediŋtınkaymaz eŋyou wouldn't die | oltınkaymaz editınkaymaz edhe wouldn't die | biztınkaymaz ediktınkaymaz ekwe wouldn't die | siztınkaymaz edigiztınkaymaz egizyou all wouldn't die | alatınkaymaz ediletınkaymaz ellethey wouldn't die |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | mentınkayırıq edimtınkayırıq emI would have died | sentınkayırıq ediŋtınkayırıq eŋyou would have died | oltınkayırıq editınkayırıq edhe would have died | biztınkayırıq ediktınkayırıq ekwe would have died | siztınkayırıq edigiztınkayırıq egizyou all would have died | alatınkayırıq ediletınkayırıq ellethey would have died |
| Past conditional result (would have) | mentınkayırıq tül edimtınkayırıq tül emI wouldn't have died | sentınkayırıq tül ediŋtınkayırıq tül eŋyou wouldn't have died | oltınkayırıq tül editınkayırıq tül edhe wouldn't have died | biztınkayırıq tül ediktınkayırıq tül ekwe wouldn't have died | siztınkayırıq tül edigiztınkayırıq tül egizyou all wouldn't have died | alatınkayırıq tül ediletınkayırıq tül ellethey wouldn't have died |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | mentınkaysamif I die | sentınkaysaŋif you die | oltınkaysaif he dies | biztınkaysaqif we die | siztınkaysağızif you all die | alatınkaysalaif they die |
| Conditional | mentınkaymasamif I don't die | sentınkaymasaŋif you don't die | oltınkaymasaif he doesn't die | biztınkaymasaqif we don't die | siztınkaymasağızif you all don't die | alatınkaymasalaif they don't die |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | mentınkaya esemif I am dying | sentınkaya eseŋif you are dying | oltınkaya eseif he is dying | biztınkaya esekif we are dying | siztınkaya esegizif you all are dying | alatınkaya eseleif they are dying |
| Conditional, present real | mentınkaymay esemif I am not dying | sentınkaymay eseŋif you are not dying | oltınkaymay eseif he is not dying | biztınkaymay esekif we are not dying | siztınkaymay esegizif you all are not dying | alatınkaymay eseleif they are not dying |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | mentınkaysam editınkaysam edif only I died | sentınkaysaŋ editınkaysaŋ edif only you died | oltınkaysa editınkaysaedif only he died | biztınkaysaq editınkaysaq edif only we died | siztınkaysağız editınkaysağız edif only you all died | alatınkaysala editınkaysalaedif only they died |
| Wish, present/future (if only) | mentınkaymasam editınkaymasam edif only I didn't die | sentınkaymasaŋ editınkaymasaŋ edif only you didn't die | oltınkaymasa editınkaymasaedif only he didn't die | biztınkaymasaq editınkaymasaq edif only we didn't die | siztınkaymasağız editınkaymasağız edif only you all didn't die | alatınkaymasala editınkaymasalaedif only they didn't die |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | mentınkayıb tursamif I carry on dying | sentınkayıb tursaŋif you carry on dying | oltınkayıb tursaif he carries on dying | biztınkayıb tursaqif we carry on dying | siztınkayıb tursağızif you all carry on dying | alatınkayıb tursalaif they carry on dying |
| Durative conditional | mentınkayıb turmasamif I don't carry on dying | sentınkayıb turmasaŋif you don't carry on dying | oltınkayıb turmasaif he doesn't carry on dying | biztınkayıb turmasaqif we don't carry on dying | siztınkayıb turmasağızif you all don't carry on dying | alatınkayıb turmasalaif they don't carry on dying |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | mentınkayıb tura esemif I have kept dying | sentınkayıb tura eseŋif you have kept dying | oltınkayıb tura eseif he has kept dying | biztınkayıb tura esekif we have kept dying | siztınkayıb tura esegizif you all have kept dying | alatınkayıb tura eseleif they have kept dying |
| Durative conditional, present real | mentınkayıb turmay esemif I haven't kept dying | sentınkayıb turmay eseŋif you haven't kept dying | oltınkayıb turmay eseif he hasn't kept dying | biztınkayıb turmay esekif we haven't kept dying | siztınkayıb turmay esegizif you all haven't kept dying | alatınkayıb turmay eseleif they haven't kept dying |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | mentınkaya tursamif I keep dying | sentınkaya tursaŋif you keep dying | oltınkaya tursaif he keeps dying | biztınkaya tursaqif we keep dying | siztınkaya tursağızif you all keep dying | alatınkaya tursalaif they keep dying |
| Progressive conditional | mentınkaymay tursamif I keep on not dying | sentınkaymay tursaŋif you keep on not dying | oltınkaymay tursaif he keeps on not dying | biztınkaymay tursaqif we keep on not dying | siztınkaymay tursağızif you all keep on not dying | alatınkaymay tursalaif they keep on not dying |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | mentınkaya tura esemif I am in the middle of dying | sentınkaya tura eseŋif you are in the middle of dying | oltınkaya tura eseif he is in the middle of dying | biztınkaya tura esekif we are in the middle of dying | siztınkaya tura esegizif you all are in the middle of dying | alatınkaya tura eseleif they are in the middle of dying |
| Progressive conditional, present real | mentınkaymay tura esemif I keep on not dying | sentınkaymay tura eseŋif you keep on not dying | oltınkaymay tura eseif he keeps on not dying | biztınkaymay tura esekif we keep on not dying | siztınkaymay tura esegizif you all keep on not dying | alatınkaymay tura eseleif they keep on not dying |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | mentınkaydım esemif I died | sentınkaydıŋ eseŋif you died | oltınkaydı eseif he died | biztınkaydıq esekif we died | siztınkaydığız esegizif you all died | alatınkaydıla eseleif they died |
| Conditional, definite past1 | mentınkaymadım esemif I didn't die | sentınkaymadıŋ eseŋif you didn't die | oltınkaymadı eseif he didn't die | biztınkaymadıq esekif we didn't die | siztınkaymadığız esegizif you all didn't die | alatınkaymadıla eseleif they didn't die |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | mentınkayğan esemif I did die (indeed) | sentınkayğan eseŋif you did die (indeed) | oltınkayğan eseif he did die (indeed) | biztınkayğan esekif we did die (indeed) | siztınkayğan esegizif you all did die (indeed) | alatınkayğan eseleif they did die (indeed) |
| Conditional, past real | mentınkaymağan esemif I didn't die (indeed) | sentınkaymağan eseŋif you didn't die (indeed) | oltınkaymağan eseif he didn't die (indeed) | biztınkaymağan esekif we didn't die (indeed) | siztınkaymağan esegizif you all didn't die (indeed) | alatınkaymağan eseleif they didn't die (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | mentınkayğan bolsamif I had died | sentınkayğan bolsaŋif you had died | oltınkayğan bolsaif he had died | biztınkayğan bolsaqif we had died | siztınkayğan bolsağızif you all had died | alatınkayğan bolsalaif they had died |
| Conditional, counterfactual | mentınkaymağan bolsamif I hadn't died | sentınkaymağan bolsaŋif you hadn't died | oltınkaymağan bolsaif he hadn't died | biztınkaymağan bolsaqif we hadn't died | siztınkaymağan bolsağızif you all hadn't died | alatınkaymağan bolsalaif they hadn't died |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | mentınkayğan bolsam editınkayğan bolsam edif only I had died | sentınkayğan bolsaŋ editınkayğan bolsaŋ edif only you had died | oltınkayğan bolsa editınkayğan bolsaedif only he had died | biztınkayğan bolsaq editınkayğan bolsaq edif only we had died | siztınkayğan bolsağız editınkayğan bolsağız edif only you all had died | alatınkayğan bolsala editınkayğan bolsalaedif only they had died |
| Wish, past (if only I had) | mentınkaymağan bolsam editınkaymağan bolsam edif only I hadn't died | sentınkaymağan bolsaŋ editınkaymağan bolsaŋ edif only you hadn't died | oltınkaymağan bolsa editınkaymağan bolsaedif only he hadn't died | biztınkaymağan bolsaq editınkaymağan bolsaq edif only we hadn't died | siztınkaymağan bolsağız editınkaymağan bolsağız edif only you all hadn't died | alatınkaymağan bolsala editınkaymağan bolsalaedif only they hadn't died |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | mentınkayır esemif I will die | sentınkayır eseŋif you will die | oltınkayır eseif he will die | biztınkayır esekif we will die | siztınkayır esegizif you all will die | alatınkayır eseleif they will die |
| Conditional, aorist | mentınkaymaz esemif I won't die | sentınkaymaz eseŋif you won't die | oltınkaymaz eseif he won't die | biztınkaymaz esekif we won't die | siztınkaymaz esegizif you all won't die | alatınkaymaz eseleif they won't die |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | mentınkayırıq esemif I am going to die | sentınkayırıq eseŋif you are going to die | oltınkayırıq eseif he is going to die | biztınkayırıq esekif we are going to die | siztınkayırıq esegizif you all are going to die | alatınkayırıq eseleif they are going to die |
| Conditional, future | mentınkayırıq tül esemif I am not going to die | sentınkayırıq tül eseŋif you are not going to die | oltınkayırıq tül eseif he is not going to die | biztınkayırıq tül esekif we are not going to die | siztınkayırıq tül esegizif you all are not going to die | alatınkayırıq tül eseleif they are not going to die |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | mentınkayırıq bolsamif I were going to die | sentınkayırıq bolsaŋif you were going to die | oltınkayırıq bolsaif he were going to die | biztınkayırıq bolsaqif we were going to die | siztınkayırıq bolsağızif you all were going to die | alatınkayırıq bolsalaif they were going to die |
| Conditional, counterfactual future | mentınkaymazlıq bolsamif I were not going to die | sentınkaymazlıq bolsaŋif you were not going to die | oltınkaymazlıq bolsaif he were not going to die | biztınkaymazlıq bolsaqif we were not going to die | siztınkaymazlıq bolsağızif you all were not going to die | alatınkaymazlıq bolsalaif they were not going to die |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tınkaydıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | mentınkaya bolurmaI must be dying | sentınkaya bolursayou must be dying | oltınkaya bolurhe must be dying | biztınkaya bolurbuzwe must be dying | siztınkaya bolursuzyou all must be dying | alatınkaya bolurlathey must be dying |
| Inference, present (must be doing) | mentınkaymay bolurmaI must not be dying | sentınkaymay bolursayou must not be dying | oltınkaymay bolurhe must not be dying | biztınkaymay bolurbuzwe must not be dying | siztınkaymay bolursuzyou all must not be dying | alatınkaymay bolurlathey must not be dying |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mentınkaya tura bolurmaI must be in the middle of dying | sentınkaya tura bolursayou must be in the middle of dying | oltınkaya tura bolurhe must be in the middle of dying | biztınkaya tura bolurbuzwe must be in the middle of dying | siztınkaya tura bolursuzyou all must be in the middle of dying | alatınkaya tura bolurlathey must be in the middle of dying |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mentınkaymay tura bolurmaI must keep on not dying | sentınkaymay tura bolursayou must keep on not dying | oltınkaymay tura bolurhe must keep on not dying | biztınkaymay tura bolurbuzwe must keep on not dying | siztınkaymay tura bolursuzyou all must keep on not dying | alatınkaymay tura bolurlathey must keep on not dying |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | mentınkayğan bolurmaI must have died | sentınkayğan bolursayou must have died | oltınkayğan bolurhe must have died | biztınkayğan bolurbuzwe must have died | siztınkayğan bolursuzyou all must have died | alatınkayğan bolurlathey must have died |
| Inference (must have) | mentınkaymağan bolurmaI must not have died | sentınkaymağan bolursayou must not have died | oltınkaymağan bolurhe must not have died | biztınkaymağan bolurbuzwe must not have died | siztınkaymağan bolursuzyou all must not have died | alatınkaymağan bolurlathey must not have died |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | mentınkayırıq bolurmaI must be going to die | sentınkayırıq bolursayou must be going to die | oltınkayırıq bolurhe must be going to die | biztınkayırıq bolurbuzwe must be going to die | siztınkayırıq bolursuzyou all must be going to die | alatınkayırıq bolurlathey must be going to die |
| Inference, future (must be going to) | mentınkaymazlıq bolurmaI must not be going to die | sentınkaymazlıq bolursayou must not be going to die | oltınkaymazlıq bolurhe must not be going to die | biztınkaymazlıq bolurbuzwe must not be going to die | siztınkaymazlıq bolursuzyou all must not be going to die | alatınkaymazlıq bolurlathey must not be going to die |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | mentınkayayımlet me die | sentınkay!die! | oltınkaysınlet him die | biztınkayayıqlet's die | siztınkayığız!die, you all! | alatınkaysınlalet them die |
| Commands & suggestions | mentınkaymayımlet me not die | sentınkayma!don't die! | oltınkaymasınlet him not die | biztınkaymayıqlet's not die | siztınkaymağız!don't die, you all! | alatınkaymasınlalet them not die |
| Commands & suggestions | mentınkayayımmı?shall I die? | oltınkaysınmı?should he die? | biztınkayayıqmı?shall we die? | alatınkaysınlamı?should they die? | ||
| Commands & suggestions | mentınkaymayımmı?shall I not die? | oltınkaymasınmı?should he not die? | biztınkaymayıqmı?shall we not die? | alatınkaymasınlamı?should they not die? | ||
| Requests | sentınkayçı2tınkayçınplease die | oltınkaysınçıdo let him die | siztınkayçığızplease die (plural/polite) | alatınkaysınlaçıdo let them die | ||
| Requests | sentınkaymaçı2tınkaymaçınplease don't die | oltınkaymasınçıdo let him not die | siztınkaymaçığızplease don't die (plural/polite) | alatınkaymasınlaçıdo let them not die | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | sentınkayğıntınkayğımay you die | |||||
| Blessings & curses — may you… | sentınkaymağıntınkaymağımay you not die | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | mentınkayğay edim tınkayğa edimwould that I died | sentınkayğay ediŋ tınkayğa ediŋwould that you died | oltınkayğay edi tınkayğa ediwould that he died | biztınkayğay edik tınkayğa edikwould that we died | siztınkayğay edigiz tınkayğa edigizwould that you all died | alatınkayğay edile tınkayğa edilewould that they died |
| Optative wish (-ğay + edi) | mentınkaymağay edim tınkaymağa edimwould that I did not die | sentınkaymağay ediŋ tınkaymağa ediŋwould that you did not die | oltınkaymağay edi tınkaymağa ediwould that he did not die | biztınkaymağay edik tınkaymağa edikwould that we did not die | siztınkaymağay edigiz tınkaymağa edigizwould that you all did not die | alatınkaymağay edile tınkaymağa edilewould that they did not die |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | mentınkaymağa qoyayımtınkayma qoyayımlet me allow someone to die | sentınkaymağa qoy!tınkayma qoy!let someone die! | oltınkaymağa qoysuntınkayma qoysunlet him allow someone to die | biztınkaymağa qoyayıqtınkayma qoyayıqlet's allow someone to die | siztınkaymağa qoyuğuz!tınkayma qoyuğuz!let someone die, you all! | alatınkaymağa qoysunlatınkayma qoysunlalet them allow someone to die |
| Let someone… (commands) | mentınkaymağa qoymayımtınkayma qoymayımlet me not allow someone to die | sentınkaymağa qoyma!tınkayma qoyma!don't let someone die! | oltınkaymağa qoymasıntınkayma qoymasınlet him not allow someone to die | biztınkaymağa qoymayıqtınkayma qoymayıqlet's not allow someone to die | siztınkaymağa qoymağız!tınkayma qoymağız!don't let someone die, you all! | alatınkaymağa qoymasınlatınkayma qoymasınlalet them not allow someone to die |
| Let someone… (commands) | mentınkaymağa qoyayımmı?tınkayma qoyayımmı?shall I allow someone to die? | oltınkaymağa qoysunmu?tınkayma qoysunmu?should he allow someone to die? | biztınkaymağa qoyayıqmı?tınkayma qoyayıqmı?shall we allow someone to die? | alatınkaymağa qoysunlamı?tınkayma qoysunlamı?should they allow someone to die? | ||
| Let someone… (commands) | mentınkaymağa qoymayımmı?tınkayma qoymayımmı?shall I not allow someone to die? | oltınkaymağa qoymasınmı?tınkayma qoymasınmı?should he not allow someone to die? | biztınkaymağa qoymayıqmı?tınkayma qoymayıqmı?shall we not allow someone to die? | alatınkaymağa qoymasınlamı?tınkayma qoymasınlamı?should they not allow someone to die? | ||
| Let someone… (present) | mentınkaymağa qoyamatınkayma qoyamaI allow someone to die | sentınkaymağa qoyasatınkayma qoyasayou allow someone to die | oltınkaymağa qoyadıtınkayma qoyadıhe allows someone to die | biztınkaymağa qoyabıztınkayma qoyabızwe allow someone to die | siztınkaymağa qoyasıztınkayma qoyasızyou all allow someone to die | alatınkaymağa qoyadılatınkayma qoyadılathey allow someone to die |
| Let someone… (present) | mentınkaymağa qoymaymatınkayma qoymaymaI don't allow someone to die | sentınkaymağa qoymaysatınkayma qoymaysayou don't allow someone to die | oltınkaymağa qoymaydıtınkayma qoymaydıhe doesn't allow someone to die | biztınkaymağa qoymaybıztınkayma qoymaybızwe don't allow someone to die | siztınkaymağa qoymaysıztınkayma qoymaysızyou all don't allow someone to die | alatınkaymağa qoymaydılatınkayma qoymaydılathey don't allow someone to die |
| Let someone… (present) | mentınkaymağa qoyamamı?tınkayma qoyamamı?do I allow someone to die? | sentınkaymağa qoyamısa?tınkayma qoyamısa?do you allow someone to die? | oltınkaymağa qoyamıdı?tınkayma qoyamıdı?does he allow someone to die? | biztınkaymağa qoyabızmı?tınkayma qoyabızmı?do we allow someone to die? | siztınkaymağa qoyamısız?tınkayma qoyamısız?do you all allow someone to die? | alatınkaymağa qoyamıdıla?tınkayma qoyamıdıla?do they allow someone to die? |
| Let someone… (present) | mentınkaymağa qoymaymamı?tınkayma qoymaymamı?don't I allow someone to die? | sentınkaymağa qoymaymısa?tınkayma qoymaymısa?don't you allow someone to die? | oltınkaymağa qoymaymıdı?tınkayma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to die? | biztınkaymağa qoymaybızmı?tınkayma qoymaybızmı?don't we allow someone to die? | siztınkaymağa qoymaymısız?tınkayma qoymaymısız?don't you all allow someone to die? | alatınkaymağa qoymaymıdıla?tınkayma qoymaymıdıla?don't they allow someone to die? |
| Let someone… (past) | mentınkaymağa qoydumtınkayma qoydumI allowed someone to die | sentınkaymağa qoyduŋtınkayma qoyduŋyou allowed someone to die | oltınkaymağa qoydutınkayma qoyduhe allowed someone to die | biztınkaymağa qoyduqtınkayma qoyduqwe allowed someone to die | siztınkaymağa qoyduğuztınkayma qoyduğuzyou all allowed someone to die | alatınkaymağa qoydulatınkayma qoydulathey allowed someone to die |
| Let someone… (past) | mentınkaymağa qoymadımtınkayma qoymadımI didn't allow someone to die | sentınkaymağa qoymadıŋtınkayma qoymadıŋyou didn't allow someone to die | oltınkaymağa qoymadıtınkayma qoymadıhe didn't allow someone to die | biztınkaymağa qoymadıqtınkayma qoymadıqwe didn't allow someone to die | siztınkaymağa qoymadığıztınkayma qoymadığızyou all didn't allow someone to die | alatınkaymağa qoymadılatınkayma qoymadılathey didn't allow someone to die |
| Let someone… (past) | mentınkaymağa qoydummu?tınkayma qoydummu?did I allow someone to die? | sentınkaymağa qoyduŋmu?tınkayma qoyduŋmu?did you allow someone to die? | oltınkaymağa qoydumu?tınkayma qoydumu?did he allow someone to die? | biztınkaymağa qoyduqmu?tınkayma qoyduqmu?did we allow someone to die? | siztınkaymağa qoyduğuzmu?tınkayma qoyduğuzmu?did you all allow someone to die? | alatınkaymağa qoydulamı?tınkayma qoydulamı?did they allow someone to die? |
| Let someone… (past) | mentınkaymağa qoymadımmı?tınkayma qoymadımmı?didn't I allow someone to die? | sentınkaymağa qoymadıŋmı?tınkayma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to die? | oltınkaymağa qoymadımı?tınkayma qoymadımı?didn't he allow someone to die? | biztınkaymağa qoymadıqmı?tınkayma qoymadıqmı?didn't we allow someone to die? | siztınkaymağa qoymadığızmı?tınkayma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to die? | alatınkaymağa qoymadılamı?tınkayma qoymadılamı?didn't they allow someone to die? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
tınkayalırğa be able to die · tınkayalmazğa be unable to die
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | mentınkayalamaI can die | sentınkayalasayou can die | oltınkayaladıhe can die | biztınkayalabızwe can die | siztınkayalasızyou all can die | alatınkayaladılathey can die |
| Ability — present | mentınkayalmaymaI can't die | sentınkayalmaysayou can't die | oltınkayalmaydıhe can't die | biztınkayalmaybızwe can't die | siztınkayalmaysızyou all can't die | alatınkayalmaydılathey can't die |
| Ability — present | mentınkayalamamı? tınkayalamıma?can I die? | sentınkayalamısa?can you die? | oltınkayalamıdı?can he die? | biztınkayalabızmı? tınkayalamıbız?can we die? | siztınkayalamısız?can you all die? | alatınkayalamıdıla?can they die? |
| Ability — present | mentınkayalmaymamı? tınkayalmaymıma?can't I die? | sentınkayalmaymısa?can't you die? | oltınkayalmaymıdı?can't he die? | biztınkayalmaybızmı? tınkayalmaymıbız?can't we die? | siztınkayalmaymısız?can't you all die? | alatınkayalmaymıdıla?can't they die? |
| Ability — if I can… | mentınkayalsamif I can die | sentınkayalsaŋif you can die | oltınkayalsaif he can die | biztınkayalsaqif we can die | siztınkayalsağızif you all can die | alatınkayalsalaif they can die |
| Ability — if I can… | mentınkayalmasamif I can't die | sentınkayalmasaŋif you can't die | oltınkayalmasaif he can't die | biztınkayalmasaqif we can't die | siztınkayalmasağızif you all can't die | alatınkayalmasalaif they can't die |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | mentınkayaldımI was able to die | sentınkayaldıŋyou were able to die | oltınkayaldıhe was able to die | biztınkayaldıqwe were able to die | siztınkayaldığızyou all were able to die | alatınkayaldılathey were able to die |
| Ability — simple past | mentınkayalmadımI could not die | sentınkayalmadıŋyou could not die | oltınkayalmadıhe could not die | biztınkayalmadıqwe could not die | siztınkayalmadığızyou all could not die | alatınkayalmadılathey could not die |
| Ability — simple past | mentınkayaldımmı?was I able to die? | sentınkayaldıŋmı?were you able to die? | oltınkayaldımı?was he able to die? | biztınkayaldıqmı?were we able to die? | siztınkayaldığızmı?were you all able to die? | alatınkayaldılamı?were they able to die? |
| Ability — simple past | mentınkayalmadımmı?couldn't I die? | sentınkayalmadıŋmı?couldn't you die? | oltınkayalmadımı?couldn't he die? | biztınkayalmadıqmı?couldn't we die? | siztınkayalmadığızmı?couldn't you all die? | alatınkayalmadılamı?couldn't they die? |
| Ability — perfect / -ğan past | mentınkayalğanmaI have been able to die | sentınkayalğansayou have been able to die | oltınkayalğandıhe has been able to die | biztınkayalğanbızwe have been able to die | siztınkayalğansızyou all have been able to die | alatınkayalğandılathey have been able to die |
| Ability — perfect / -ğan past | mentınkayalmağanmaI haven't been able to die | sentınkayalmağansayou haven't been able to die | oltınkayalmağandıhe hasn't been able to die | biztınkayalmağanbızwe haven't been able to die | siztınkayalmağansızyou all haven't been able to die | alatınkayalmağandılathey haven't been able to die |
| Ability — perfect / -ğan past | mentınkayalğanmamı? tınkayalğanmıma?have I been able to die? | sentınkayalğanmısa?have you been able to die? | oltınkayalğanmıdı?has he been able to die? | biztınkayalğanbızmı? tınkayalğanmıbız?have we been able to die? | siztınkayalğanmısız?have you all been able to die? | alatınkayalğanmıdıla?have they been able to die? |
| Ability — perfect / -ğan past | mentınkayalmağanmamı? tınkayalmağanmıma?haven't I been able to die? | sentınkayalmağanmısa?haven't you been able to die? | oltınkayalmağanmıdı?hasn't he been able to die? | biztınkayalmağanbızmı? tınkayalmağanmıbız?haven't we been able to die? | siztınkayalmağanmısız?haven't you all been able to die? | alatınkayalmağanmıdıla?haven't they been able to die? |
| Ability — past perfect | mentınkayalğan edimtınkayalğanemI had been able to die | sentınkayalğan ediŋtınkayalğaneŋyou had been able to die | oltınkayalğan editınkayalğanedhe had been able to die | biztınkayalğan ediktınkayalğanekwe had been able to die | siztınkayalğan edigiztınkayalğanegizyou all had been able to die | alatınkayalğan ediletınkayalğanellethey had been able to die |
| Ability — past perfect | mentınkayalmağan edimtınkayalmağanemI hadn't been able to die | sentınkayalmağan ediŋtınkayalmağaneŋyou hadn't been able to die | oltınkayalmağan editınkayalmağanedhe hadn't been able to die | biztınkayalmağan ediktınkayalmağanekwe hadn't been able to die | siztınkayalmağan edigiztınkayalmağanegizyou all hadn't been able to die | alatınkayalmağan ediletınkayalmağanellethey hadn't been able to die |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | mentınkayala edimtınkayalaemI could die | sentınkayala ediŋtınkayalaeŋyou could die | oltınkayala editınkayalaedhe could die | biztınkayala ediktınkayalaekwe could die | siztınkayala edigiztınkayalaegizyou all could die | alatınkayala ediletınkayalaellethey could die |
| Ability — past background | mentınkayalmay edimtınkayalmayemI could not die | sentınkayalmay ediŋtınkayalmayeŋyou could not die | oltınkayalmay editınkayalmayedhe could not die | biztınkayalmay ediktınkayalmayekwe could not die | siztınkayalmay edigiztınkayalmayegizyou all could not die | alatınkayalmay ediletınkayalmayellethey could not die |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | mentınkayalırmaI will be able to die | sentınkayalırsayou will be able to die | oltınkayalırhe will be able to die | biztınkayalırbızwe will be able to die | siztınkayalırsızyou all will be able to die | alatınkayalırlathey will be able to die |
| Ability — future I | mentınkayalmazmaI won't be able to die | sentınkayalmazsayou won't be able to die | oltınkayalmazhe won't be able to die | biztınkayalmazbızwe won't be able to die | siztınkayalmazsızyou all won't be able to die | alatınkayalmazlathey won't be able to die |
| Ability — future I | mentınkayalırmamı? tınkayalırmıma?will I be able to die? | sentınkayalırmısa?will you be able to die? | oltınkayalırmı?will he be able to die? | biztınkayalırbızmı? tınkayalırmıbız?will we be able to die? | siztınkayalırmısız?will you all be able to die? | alatınkayalırlamı? tınkayalırmıla?will they be able to die? |
| Ability — future I | mentınkayalmazmamı? tınkayalmazmıma?won't I be able to die? | sentınkayalmazmısa?won't you be able to die? | oltınkayalmazmı?won't he be able to die? | biztınkayalmazbızmı? tınkayalmazmıbız?won't we be able to die? | siztınkayalmazmısız?won't you all be able to die? | alatınkayalmazlamı? tınkayalmazmıla?won't they be able to die? |
| Ability — future II | mentınkayallıqmaI am going to be able to die | sentınkayallıqsayou are going to be able to die | oltınkayallıqdıhe is going to be able to die | biztınkayallıqbızwe are going to be able to die | siztınkayallıqsızyou all are going to be able to die | alatınkayallıqdılathey are going to be able to die |
| Ability — future II | mentınkayallıq tülmeI am not going to be able to die | sentınkayallıq tülseyou are not going to be able to die | oltınkayallıq tüldühe is not going to be able to die | biztınkayallıq tülbüzwe are not going to be able to die | siztınkayallıq tülsüzyou all are not going to be able to die | alatınkayallıq tüldülethey are not going to be able to die |
| Ability — future II | mentınkayallıqmamı? tınkayallıqmıma?am I going to be able to die? | sentınkayallıqmısa?are you going to be able to die? | oltınkayallıqmıdı?is he going to be able to die? | biztınkayallıqbızmı? tınkayallıqmıbız?are we going to be able to die? | siztınkayallıqmısız?are you all going to be able to die? | alatınkayallıqmıdıla?are they going to be able to die? |
| Ability — future II | mentınkayallıq tülmüme?aren't I going to be able to die? | sentınkayallıq tülmüse?aren't you going to be able to die? | oltınkayallıq tülmüdü?isn't he going to be able to die? | biztınkayallıq tülmübüz?aren't we going to be able to die? | siztınkayallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to die? | alatınkayallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to die? |
| Ability — would be able to… | mentınkayalır edimtınkayalır emI would be able to die | sentınkayalır ediŋtınkayalır eŋyou would be able to die | oltınkayalır editınkayalır edhe would be able to die | biztınkayalır ediktınkayalır ekwe would be able to die | siztınkayalır edigiztınkayalır egizyou all would be able to die | alatınkayalır ediletınkayalır ellethey would be able to die |
| Ability — would be able to… | mentınkayalmaz edimtınkayalmaz emI wouldn't be able to die | sentınkayalmaz ediŋtınkayalmaz eŋyou wouldn't be able to die | oltınkayalmaz editınkayalmaz edhe wouldn't be able to die | biztınkayalmaz ediktınkayalmaz ekwe wouldn't be able to die | siztınkayalmaz edigiztınkayalmaz egizyou all wouldn't be able to die | alatınkayalmaz ediletınkayalmaz ellethey wouldn't be able to die |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | sentınkayalğıntınkayalğımay you be able to die | |||||
| Second-person optative — ability | sentınkayalmağıntınkayalmağımay you not be able to die | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | mentınkayırğa izleymeI want to die | sentınkayırğa izleyseyou want to die | oltınkayırğa izleydihe wants to die | biztınkayırğa izleybizwe want to die | siztınkayırğa izleysizyou all want to die | alatınkayırğa izleydilethey want to die |
| want to | mentınkayırğa izlemeymeI do not want to die | sentınkayırğa izlemeyseyou do not want to die | oltınkayırğa izlemeydihe does not want to die | biztınkayırğa izlemeybizwe do not want to die | siztınkayırğa izlemeysizyou all do not want to die | alatınkayırğa izlemeydilethey do not want to die |
| would like to | mentınkayırğa süemeI would like to die | sentınkayırğa süeseyou would like to die | oltınkayırğa süedihe would like to die | biztınkayırğa süebizwe would like to die | siztınkayırğa süesizyou all would like to die | alatınkayırğa süedilethey would like to die |
| would like to | mentınkayırğa süymeymeI would not like to die | sentınkayırğa süymeyseyou would not like to die | oltınkayırğa süymeydihe would not like to die | biztınkayırğa süymeybizwe would not like to die | siztınkayırğa süymeysizyou all would not like to die | alatınkayırğa süymeydilethey would not like to die |
| hope to | mentınkayırğa umutlanamaI hope to die | sentınkayırğa umutlanasayou hope to die | oltınkayırğa umutlanadıhe hopes to die | biztınkayırğa umutlanabızwe hope to die | siztınkayırğa umutlanasızyou all hope to die | alatınkayırğa umutlanadılathey hope to die |
| hope to | mentınkayırğa umutlanmaymaI do not hope to die | sentınkayırğa umutlanmaysayou do not hope to die | oltınkayırğa umutlanmaydıhe does not hope to die | biztınkayırğa umutlanmaybızwe do not hope to die | siztınkayırğa umutlanmaysızyou all do not hope to die | alatınkayırğa umutlanmaydılathey do not hope to die |
| be about to | mentınkayırğa deb turamaI am about to die | sentınkayırğa deb turasayou are about to die | oltınkayırğa deb turadıhe is about to die | biztınkayırğa deb turabızwe are about to die | siztınkayırğa deb turasızyou all are about to die | alatınkayırğa deb turadılathey are about to die |
| be about to | mentınkayırğa deb turmaymaI am not about to die | sentınkayırğa deb turmaysayou are not about to die | oltınkayırğa deb turmaydıhe is not about to die | biztınkayırğa deb turmaybızwe are not about to die | siztınkayırğa deb turmaysızyou all are not about to die | alatınkayırğa deb turmaydılathey are not about to die |
| Need and obligation | ||||||
| need to | mentınkayırğa kerekmeI need to die | sentınkayırğa kerekseyou need to die | oltınkayırğa kerekdihe needs to die | biztınkayırğa kerekbizwe need to die | siztınkayırğa kereksizyou all need to die | alatınkayırğa kerekdilethey need to die |
| need to | mentınkayırğa kerek tülmeI do not need to die | sentınkayırğa kerek tülseyou do not need to die | oltınkayırğa kerek tüldühe does not need to die | biztınkayırğa kerek tülbüzwe do not need to die | siztınkayırğa kerek tülsüzyou all do not need to die | alatınkayırğa kerek tüldülethey do not need to die |
| have to | menmenŋe tınkayırğa tüşediI have to die | sensenŋe tınkayırğa tüşediyou have to die | olaŋa tınkayırğa tüşedihe has to die | bizbizge tınkayırğa tüşediwe have to die | sizsizge tınkayırğa tüşediyou all have to die | alaalağa tınkayırğa tüşedithey have to die |
| have to | menmenŋe tınkayırğa tüşmeydiI do not have to die | sensenŋe tınkayırğa tüşmeydiyou do not have to die | olaŋa tınkayırğa tüşmeydihe does not have to die | bizbizge tınkayırğa tüşmeydiwe do not have to die | sizsizge tınkayırğa tüşmeydiyou all do not have to die | alaalağa tınkayırğa tüşmeydithey do not have to die |
| be obliged to | mentınkayırğa borçlumaI am obliged to die | sentınkayırğa borçlusayou are obliged to die | oltınkayırğa borçluduhe is obliged to die | biztınkayırğa borçlubuzwe are obliged to die | siztınkayırğa borçlusuzyou all are obliged to die | alatınkayırğa borçludulathey are obliged to die |
| be obliged to | mentınkayırğa borçlu tülmeI am not obliged to die | sentınkayırğa borçlu tülseyou are not obliged to die | oltınkayırğa borçlu tüldühe is not obliged to die | biztınkayırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to die | siztınkayırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to die | alatınkayırğa borçlu tüldülethey are not obliged to die |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | mentınkayırğa madarım bardıI have a way to die | sentınkayırğa madarıŋ bardıyou have a way to die | oltınkayırğa madarı bardıhe has a way to die | biztınkayırğa madarıbız bardıwe have a way to die | siztınkayırğa madarığız bardıyou all have a way to die | alatınkayırğa madarları bardıthey have a way to die |
| have a way to | mentınkayırğa madarım joqduI have no way to die | sentınkayırğa madarıŋ joqduyou have no way to die | oltınkayırğa madarı joqduhe has no way to die | biztınkayırğa madarıbız joqduwe have no way to die | siztınkayırğa madarığız joqduyou all have no way to die | alatınkayırğa madarları joqduthey have no way to die |
| be free to | mentınkayırğa erkinligim bardıI am free to die | sentınkayırğa erkinligiŋ bardıyou are free to die | oltınkayırğa erkinligi bardıhe is free to die | biztınkayırğa erkinligibiz bardıwe are free to die | siztınkayırğa erkinligigiz bardıyou all are free to die | alatınkayırğa erkinlikleri bardıthey are free to die |
| be free to | mentınkayırğa erkinligim joqduI am not free to die | sentınkayırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to die | oltınkayırğa erkinligi joqduhe is not free to die | biztınkayırğa erkinligibiz joqduwe are not free to die | siztınkayırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to die | alatınkayırğa erkinlikleri joqduthey are not free to die |
| be possible to | menmenŋe tınkayırğa bolluqduit is possible for me to die | sensenŋe tınkayırğa bolluqduit is possible for you to die | olaŋa tınkayırğa bolluqduit is possible for him to die | bizbizge tınkayırğa bolluqduit is possible for us to die | sizsizge tınkayırğa bolluqduit is possible for you all to die | alaalağa tınkayırğa bolluqduit is possible for them to die |
| be possible to | menmenŋe tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for me to die | sensenŋe tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for you to die | olaŋa tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for him to die | bizbizge tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for us to die | sizsizge tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to die | alaalağa tınkayırğa bolluq tüldüit is not possible for them to die |
| be ready to | mentınkayırğa hazırmaI am ready to die | sentınkayırğa hazırsayou are ready to die | oltınkayırğa hazırdıhe is ready to die | biztınkayırğa hazırbızwe are ready to die | siztınkayırğa hazırsızyou all are ready to die | alatınkayırğa hazırdılathey are ready to die |
| be ready to | mentınkayırğa hazır tülmeI am not ready to die | sentınkayırğa hazır tülseyou are not ready to die | oltınkayırğa hazır tüldühe is not ready to die | biztınkayırğa hazır tülbüzwe are not ready to die | siztınkayırğa hazır tülsüzyou all are not ready to die | alatınkayırğa hazır tüldülethey are not ready to die |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | mentınkayırğa küreşemeI am trying to die | sentınkayırğa küreşeseyou are trying to die | oltınkayırğa küreşedihe is trying to die | biztınkayırğa küreşebizwe are trying to die | siztınkayırğa küreşesizyou all are trying to die | alatınkayırğa küreşedilethey are trying to die |
| try to | mentınkayırğa küreşmeymeI am not trying to die | sentınkayırğa küreşmeyseyou are not trying to die | oltınkayırğa küreşmeydihe is not trying to die | biztınkayırğa küreşmeybizwe are not trying to die | siztınkayırğa küreşmeysizyou all are not trying to die | alatınkayırğa küreşmeydilethey are not trying to die |
| agree to | mentınkayırğa unaymaI agree to die | sentınkayırğa unaysayou agree to die | oltınkayırğa unaydıhe agrees to die | biztınkayırğa unaybızwe agree to die | siztınkayırğa unaysızyou all agree to die | alatınkayırğa unaydılathey agree to die |
| agree to | mentınkayırğa unamaymaI refuse to die | sentınkayırğa unamaysayou refuse to die | oltınkayırğa unamaydıhe refuses to die | biztınkayırğa unamaybızwe refuse to die | siztınkayırğa unamaysızyou all refuse to die | alatınkayırğa unamaydılathey refuse to die |
| hurry to | mentınkayırğa aşığamaI am in a hurry to die | sentınkayırğa aşığasayou are in a hurry to die | oltınkayırğa aşığadıhe is in a hurry to die | biztınkayırğa aşığabızwe are in a hurry to die | siztınkayırğa aşığasızyou all are in a hurry to die | alatınkayırğa aşığadılathey are in a hurry to die |
| hurry to | mentınkayırğa aşıqmaymaI am in no hurry to die | sentınkayırğa aşıqmaysayou are in no hurry to die | oltınkayırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to die | biztınkayırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to die | siztınkayırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to die | alatınkayırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to die |
| be afraid to | mentınkayırğa qorqamaI am afraid to die | sentınkayırğa qorqasayou are afraid to die | oltınkayırğa qorqadıhe is afraid to die | biztınkayırğa qorqabızwe are afraid to die | siztınkayırğa qorqasızyou all are afraid to die | alatınkayırğa qorqadılathey are afraid to die |
| be afraid to | mentınkayırğa qorqmaymaI am not afraid to die | sentınkayırğa qorqmaysayou are not afraid to die | oltınkayırğa qorqmaydıhe is not afraid to die | biztınkayırğa qorqmaybızwe are not afraid to die | siztınkayırğa qorqmaysızyou all are not afraid to die | alatınkayırğa qorqmaydılathey are not afraid to die |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | mentınkaya bolmazmaI can't be dying | sentınkaya bolmazsayou can't be dying | oltınkaya bolmazhe can't be dying | biztınkaya bolmazbızwe can't be dying | siztınkaya bolmazsızyou all can't be dying | alatınkaya bolmazlathey can't be dying |
| Inference, present — double negation | mentınkaymay bolmazmaI must be dying (emphatic) | sentınkaymay bolmazsayou must be dying (emphatic) | oltınkaymay bolmazhe must be dying (emphatic) | biztınkaymay bolmazbızwe must be dying (emphatic) | siztınkaymay bolmazsızyou all must be dying (emphatic) | alatınkaymay bolmazlathey must be dying (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | mentınkaya turmasamif I don't keep dying | sentınkaya turmasaŋif you don't keep dying | oltınkaya turmasaif he doesn't keep dying | biztınkaya turmasaqif we don't keep dying | siztınkaya turmasağızif you all don't keep dying | alatınkaya turmasalaif they don't keep dying |
| Inference, progressive — auxiliary negated | mentınkaya tura bolmazmaI can't be in the middle of dying | sentınkaya tura bolmazsayou can't be in the middle of dying | oltınkaya tura bolmazhe can't be in the middle of dying | biztınkaya tura bolmazbızwe can't be in the middle of dying | siztınkaya tura bolmazsızyou all can't be in the middle of dying | alatınkaya tura bolmazlathey can't be in the middle of dying |
| Inference, progressive — double negation | mentınkaymay tura bolmazmaI must keep on not dying (emphatic) | sentınkaymay tura bolmazsayou must keep on not dying (emphatic) | oltınkaymay tura bolmazhe must keep on not dying (emphatic) | biztınkaymay tura bolmazbızwe must keep on not dying (emphatic) | siztınkaymay tura bolmazsızyou all must keep on not dying (emphatic) | alatınkaymay tura bolmazlathey must keep on not dying (emphatic) |
| Progressive — verb negated | mentınkaymay turamaI keep on not dying | sentınkaymay turasayou keep on not dying | oltınkaymay turadıhe keeps on not dying | biztınkaymay turabızwe keep on not dying | siztınkaymay turasızyou all keep on not dying | alatınkaymay turadılathey keep on not dying |
| Progressive — double negation | mentınkaymay turmaymaI am not keeping on not dying | sentınkaymay turmaysayou are not keeping on not dying | oltınkaymay turmaydıhe is not keeping on not dying | biztınkaymay turmaybızwe are not keeping on not dying | siztınkaymay turmaysızyou all are not keeping on not dying | alatınkaymay turmaydılathey are not keeping on not dying |
| Progressive — double negation | mentınkaymay turmaymımaaren't I keeping on not dying? | sentınkaymay turmaymısaaren't you keeping on not dying? | oltınkaymay turmaymıdıisn't he keeping on not dying? | biztınkaymay turmaymıbızaren't we keeping on not dying? | siztınkaymay turmaymısızaren't you all keeping on not dying? | alatınkaymay turmaymıdılaaren't they keeping on not dying? |
| Inference — auxiliary negated | mentınkayğan bolmazmaI can't have died | sentınkayğan bolmazsayou can't have died | oltınkayğan bolmazhe can't have died | biztınkayğan bolmazbızwe can't have died | siztınkayğan bolmazsızyou all can't have died | alatınkayğan bolmazlathey can't have died |
| Inference — double negation | mentınkaymağan bolmazmaI must have died (emphatic) | sentınkaymağan bolmazsayou must have died (emphatic) | oltınkaymağan bolmazhe must have died (emphatic) | biztınkaymağan bolmazbızwe must have died (emphatic) | siztınkaymağan bolmazsızyou all must have died (emphatic) | alatınkaymağan bolmazlathey must have died (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | mentınkayğan bolmasamif it weren't that I had died | sentınkayğan bolmasaŋif it weren't that you had died | oltınkayğan bolmasaif it weren't that he had died | biztınkayğan bolmasaqif it weren't that we had died | siztınkayğan bolmasağızif it weren't that you all had died | alatınkayğan bolmasalaif it weren't that they had died |
| Counterfactual — double negation | mentınkaymağan bolmasamif it weren't that I hadn't died | sentınkaymağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't died | oltınkaymağan bolmasaif it weren't that he hadn't died | biztınkaymağan bolmasaqif it weren't that we hadn't died | siztınkaymağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't died | alatınkaymağan bolmasalaif it weren't that they hadn't died |
| Inference, future — auxiliary negated | mentınkayırıq bolmazmaI can't be going to die | sentınkayırıq bolmazsayou can't be going to die | oltınkayırıq bolmazhe can't be going to die | biztınkayırıq bolmazbızwe can't be going to die | siztınkayırıq bolmazsızyou all can't be going to die | alatınkayırıq bolmazlathey can't be going to die |
| Inference, future — double negation | mentınkaymazlıq bolmazmaI must be going to die (emphatic) | sentınkaymazlıq bolmazsayou must be going to die (emphatic) | oltınkaymazlıq bolmazhe must be going to die (emphatic) | biztınkaymazlıq bolmazbızwe must be going to die (emphatic) | siztınkaymazlıq bolmazsızyou all must be going to die (emphatic) | alatınkaymazlıq bolmazlathey must be going to die (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | mentınkayırıq bolmasamif it weren't that I were going to die | sentınkayırıq bolmasaŋif it weren't that you were going to die | oltınkayırıq bolmasaif it weren't that he were going to die | biztınkayırıq bolmasaqif it weren't that we were going to die | siztınkayırıq bolmasağızif it weren't that you all were going to die | alatınkayırıq bolmasalaif it weren't that they were going to die |
| Counterfactual future — double negation | mentınkaymazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to die | sentınkaymazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to die | oltınkaymazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to die | biztınkaymazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to die | siztınkaymazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to die | alatınkaymazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to die |