qıypayırğa
/qɯjpajɯrʁa/
1. to be cut off, to be lopped off
- qıypayğan baş — a severed head
- butaq qıypayğandı — the branch has been lopped off
- qıypayıb qaldı — it was left cut off
2. to be killed, to fall in battle
- qıypayğan askerçile — the fallen soldiers
- uruşda qıypaydıla — they fell in battle
- köb adam qıypayğandı — many people perished
Conjugation
Common forms
- qıypayadıhe is being cut off
- qıypaydıhe was cut off
- qıypayğandıhe has been cut off
- qıypayırhe will be cut off
- qıypayırıqdıhe is going to be cut off
- qıypaya edihe was being cut off
- qıypaysaif he is cut off
- qıypay!be cut off!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being cut off | menqıypayama | senqıypayasa | olqıypayadı | bizqıypayabız | sizqıypayasız | alaqıypayadıla |
| Present (simple & continuous)he is not being cut off | menqıypaymayma | senqıypaymaysa | olqıypaymaydı | bizqıypaymaybız | sizqıypaymaysız | alaqıypaymaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being cut off? | menqıypayamıma? qıypayamamı? | senqıypayamısa? | olqıypayamıdı? | bizqıypayamıbız? qıypayabızmı? | sizqıypayamısız? | alaqıypayamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being cut off? | menqıypaymaymıma? qıypaymaymamı? | senqıypaymaymısa? | olqıypaymaymıdı? | bizqıypaymaymıbız? qıypaymaybızmı? | sizqıypaymaymısız? | alaqıypaymaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually cut off | menqıypayıwçanma | senqıypayıwçansa | olqıypayıwçandı | bizqıypayıwçanbız | sizqıypayıwçansız | alaqıypayıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually cut off | menqıypayıwçan tülme | senqıypayıwçan tülse | olqıypayıwçan tüldü | bizqıypayıwçan tülbüz | sizqıypayıwçan tülsüz | alaqıypayıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually cut off? | menqıypayıwçanmıma? qıypayıwçanmamı? | senqıypayıwçanmısa? | olqıypayıwçanmıdı? | bizqıypayıwçanmıbız? qıypayıwçanbızmı? | sizqıypayıwçanmısız? | alaqıypayıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually cut off? | menqıypayıwçan tülmüme? | senqıypayıwçan tülmüse? | olqıypayıwçan tülmüdü? | bizqıypayıwçan tülmübüz? | sizqıypayıwçan tülmüsüz? | alaqıypayıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been cut off and remains so | olqıypayıbdı | alaqıypayıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been cut off? | olqıypayıbmıdı? | alaqıypayıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being cut off | menqıypaya turama | senqıypaya turasa | olqıypaya turadı | bizqıypaya turabız | sizqıypaya turasız | alaqıypaya turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being cut off | menqıypaya turmayma | senqıypaya turmaysa | olqıypaya turmaydı | bizqıypaya turmaybız | sizqıypaya turmaysız | alaqıypaya turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being cut off? | menqıypaya turamıma? qıypaya turamamı? | senqıypaya turamısa? | olqıypaya turamıdı? | bizqıypaya turamıbız? qıypaya turabızmı? | sizqıypaya turamısız? | alaqıypaya turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being cut off? | menqıypaya turmaymıma? qıypaya turmaymamı? | senqıypaya turmaymısa? | olqıypaya turmaymıdı? | bizqıypaya turmaymıbız? qıypaya turmaybızmı? | sizqıypaya turmaymısız? | alaqıypaya turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was cut off | menqıypaydım | senqıypaydıng | olqıypaydı | bizqıypaydıq | sizqıypaydığız | alaqıypaydıla |
| Simple past (definite)he wasn't cut off | menqıypaymadım | senqıypaymadıng | olqıypaymadı | bizqıypaymadıq | sizqıypaymadığız | alaqıypaymadıla |
| Simple past (definite)was he cut off? | menqıypaydımmı? | senqıypaydıngmı? | olqıypaydımı? | bizqıypaydıqmı? | sizqıypaydığızmı? | alaqıypaydılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he cut off? | menqıypaymadımmı? | senqıypaymadıngmı? | olqıypaymadımı? | bizqıypaymadıqmı? | sizqıypaymadığızmı? | alaqıypaymadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been cut off | menqıypayğanma | senqıypayğansa | olqıypayğandı | bizqıypayğanbız | sizqıypayğansız | alaqıypayğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been cut off | menqıypaymağanma | senqıypaymağansa | olqıypaymağandı | bizqıypaymağanbız | sizqıypaymağansız | alaqıypaymağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been cut off? | menqıypayğanmıma? qıypayğanmamı? | senqıypayğanmısa? | olqıypayğanmıdı? | bizqıypayğanmıbız? qıypayğanbızmı? | sizqıypayğanmısız? | alaqıypayğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been cut off? | menqıypaymağanmıma? qıypaymağanmamı? | senqıypaymağanmısa? | olqıypaymağanmıdı? | bizqıypaymağanmıbız? qıypaymağanbızmı? | sizqıypaymağanmısız? | alaqıypaymağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be cut off | menqıypayırma | senqıypayırsa | olqıypayır | bizqıypayırbız | sizqıypayırsız | alaqıypayırla |
| Indefinite future (future I)he won't be cut off | menqıypaymazma | senqıypaymazsa | olqıypaymaz | bizqıypaymazbız | sizqıypaymazsız | alaqıypaymazla |
| Indefinite future (future I)will he be cut off? | menqıypayırmıma? qıypayırmamı? | senqıypayırmısa? | olqıypayırmı? | bizqıypayırmıbız? qıypayırbızmı? | sizqıypayırmısız? | alaqıypayırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be cut off? | menqıypaymazmıma? qıypaymazmamı? | senqıypaymazmısa? | olqıypaymazmı? | bizqıypaymazmıbız? qıypaymazbızmı? | sizqıypaymazmısız? | alaqıypaymazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be cut off | menqıypayırıqma | senqıypayırıqsa | olqıypayırıqdı | bizqıypayırıqbız | sizqıypayırıqsız | alaqıypayırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be cut off | menqıypayırıq tülme | senqıypayırıq tülse | olqıypayırıq tüldü | bizqıypayırıq tülbüz | sizqıypayırıq tülsüz | alaqıypayırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be cut off? | menqıypayırıqmıma? qıypayırıqmamı? | senqıypayırıqmısa? | olqıypayırıqmıdı? | bizqıypayırıqmıbız? qıypayırıqbızmı? | sizqıypayırıqmısız? | alaqıypayırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be cut off? | menqıypayırıq tülmüme? | senqıypayırıq tülmüse? | olqıypayırıq tülmüdü? | bizqıypayırıq tülmübüz? | sizqıypayırıq tülmüsüz? | alaqıypayırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been cut off | menqıypayğan edimqıypayğanem | senqıypayğan edingqıypayğaneng | olqıypayğan ediqıypayğaned | bizqıypayğan edikqıypayğanek | sizqıypayğan edigizqıypayğanegiz | alaqıypayğan edileqıypayğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been cut off | menqıypaymağan edimqıypaymağanem | senqıypaymağan edingqıypaymağaneng | olqıypaymağan ediqıypaymağaned | bizqıypaymağan edikqıypaymağanek | sizqıypaymağan edigizqıypaymağanegiz | alaqıypaymağan edileqıypaymağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being cut off | menqıypaya edimqıypayaem | senqıypaya edingqıypayaeng | olqıypaya ediqıypayaed | bizqıypaya edikqıypayaek | sizqıypaya edigizqıypayaegiz | alaqıypaya edileqıypayaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being cut off | menqıypaymay edimqıypaymayem | senqıypaymay edingqıypaymayeng | olqıypaymay ediqıypaymayed | bizqıypaymay edikqıypaymayek | sizqıypaymay edigizqıypaymayegiz | alaqıypaymay edileqıypaymayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be cut off | menqıypayıwçan edimqıypayıwçanem | senqıypayıwçan edingqıypayıwçaneng | olqıypayıwçan ediqıypayıwçaned | bizqıypayıwçan edikqıypayıwçanek | sizqıypayıwçan edigizqıypayıwçanegiz | alaqıypayıwçan edileqıypayıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be cut off | menqıypayıwçan tül edimqıypayıwçan tül em | senqıypayıwçan tül edingqıypayıwçan tül eng | olqıypayıwçan tül ediqıypayıwçan tül ed | bizqıypayıwçan tül edikqıypayıwçan tül ek | sizqıypayıwçan tül edigizqıypayıwçan tül egiz | alaqıypayıwçan tül edileqıypayıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been cut off and remained so | olqıypayıb edi | alaqıypayıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been cut off | olqıypayıb tül edi | alaqıypayıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being cut off | menqıypaya tura edimqıypaya turaem | senqıypaya tura edingqıypaya turaeng | olqıypaya tura ediqıypaya turaed | bizqıypaya tura edikqıypaya turaek | sizqıypaya tura edigizqıypaya turaegiz | alaqıypaya tura edileqıypaya turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being cut off | menqıypaya turmay edimqıypaya turmayem | senqıypaya turmay edingqıypaya turmayeng | olqıypaya turmay ediqıypaya turmayed | bizqıypaya turmay edikqıypaya turmayek | sizqıypaya turmay edigizqıypaya turmayegiz | alaqıypaya turmay edileqıypaya turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be cut off | menqıypayır edimqıypayır em | senqıypayır edingqıypayır eng | olqıypayır ediqıypayır ed | bizqıypayır edikqıypayır ek | sizqıypayır edigizqıypayır egiz | alaqıypayır edileqıypayır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be cut off | menqıypaymaz edimqıypaymaz em | senqıypaymaz edingqıypaymaz eng | olqıypaymaz ediqıypaymaz ed | bizqıypaymaz edikqıypaymaz ek | sizqıypaymaz edigizqıypaymaz egiz | alaqıypaymaz edileqıypaymaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been cut off | menqıypayırıq edimqıypayırıq em | senqıypayırıq edingqıypayırıq eng | olqıypayırıq ediqıypayırıq ed | bizqıypayırıq edikqıypayırıq ek | sizqıypayırıq edigizqıypayırıq egiz | alaqıypayırıq edileqıypayırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been cut off | menqıypayırıq tül edimqıypayırıq tül em | senqıypayırıq tül edingqıypayırıq tül eng | olqıypayırıq tül ediqıypayırıq tül ed | bizqıypayırıq tül edikqıypayırıq tül ek | sizqıypayırıq tül edigizqıypayırıq tül egiz | alaqıypayırıq tül edileqıypayırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is cut off | menqıypaysam | senqıypaysang | olqıypaysa | bizqıypaysaq | sizqıypaysağız | alaqıypaysala |
| Conditionalif he is not cut off | menqıypaymasam | senqıypaymasang | olqıypaymasa | bizqıypaymasaq | sizqıypaymasağız | alaqıypaymasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being cut off | menqıypaya esem | senqıypaya eseng | olqıypaya ese | bizqıypaya esek | sizqıypaya esegiz | alaqıypaya esele |
| Conditional, present realif he is not being cut off | menqıypaymay esem | senqıypaymay eseng | olqıypaymay ese | bizqıypaymay esek | sizqıypaymay esegiz | alaqıypaymay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was cut off | menqıypaysam ediqıypaysam ed | senqıypaysang ediqıypaysang ed | olqıypaysa ediqıypaysaed | bizqıypaysaq ediqıypaysaq ed | sizqıypaysağız ediqıypaysağız ed | alaqıypaysala ediqıypaysalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be cut off | menqıypaymasam ediqıypaymasam ed | senqıypaymasang ediqıypaymasang ed | olqıypaymasa ediqıypaymasaed | bizqıypaymasaq ediqıypaymasaq ed | sizqıypaymasağız ediqıypaymasağız ed | alaqıypaymasala ediqıypaymasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was cut off | menqıypaydım esem | senqıypaydıng eseng | olqıypaydı ese | bizqıypaydıq esek | sizqıypaydığız esegiz | alaqıypaydıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't cut off | menqıypaymadım esem | senqıypaymadıng eseng | olqıypaymadı ese | bizqıypaymadıq esek | sizqıypaymadığız esegiz | alaqıypaymadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was cut off (indeed) | menqıypayğan esem | senqıypayğan eseng | olqıypayğan ese | bizqıypayğan esek | sizqıypayğan esegiz | alaqıypayğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't cut off (indeed) | menqıypaymağan esem | senqıypaymağan eseng | olqıypaymağan ese | bizqıypaymağan esek | sizqıypaymağan esegiz | alaqıypaymağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been cut off | menqıypayğan bolsam | senqıypayğan bolsang | olqıypayğan bolsa | bizqıypayğan bolsaq | sizqıypayğan bolsağız | alaqıypayğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been cut off | menqıypaymağan bolsam | senqıypaymağan bolsang | olqıypaymağan bolsa | bizqıypaymağan bolsaq | sizqıypaymağan bolsağız | alaqıypaymağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been cut off | menqıypayğan bolsam ediqıypayğan bolsam ed | senqıypayğan bolsang ediqıypayğan bolsang ed | olqıypayğan bolsa ediqıypayğan bolsaed | bizqıypayğan bolsaq ediqıypayğan bolsaq ed | sizqıypayğan bolsağız ediqıypayğan bolsağız ed | alaqıypayğan bolsala ediqıypayğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been cut off | menqıypaymağan bolsam ediqıypaymağan bolsam ed | senqıypaymağan bolsang ediqıypaymağan bolsang ed | olqıypaymağan bolsa ediqıypaymağan bolsaed | bizqıypaymağan bolsaq ediqıypaymağan bolsaq ed | sizqıypaymağan bolsağız ediqıypaymağan bolsağız ed | alaqıypaymağan bolsala ediqıypaymağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be cut off | menqıypayır esem | senqıypayır eseng | olqıypayır ese | bizqıypayır esek | sizqıypayır esegiz | alaqıypayır esele |
| Conditional, aoristif he won't be cut off | menqıypaymaz esem | senqıypaymaz eseng | olqıypaymaz ese | bizqıypaymaz esek | sizqıypaymaz esegiz | alaqıypaymaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be cut off | menqıypayırıq esem | senqıypayırıq eseng | olqıypayırıq ese | bizqıypayırıq esek | sizqıypayırıq esegiz | alaqıypayırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be cut off | menqıypayırıq tül esem | senqıypayırıq tül eseng | olqıypayırıq tül ese | bizqıypayırıq tül esek | sizqıypayırıq tül esegiz | alaqıypayırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be cut off | menqıypayırıq bolsam | senqıypayırıq bolsang | olqıypayırıq bolsa | bizqıypayırıq bolsaq | sizqıypayırıq bolsağız | alaqıypayırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be cut off | menqıypaymazlıq bolsam | senqıypaymazlıq bolsang | olqıypaymazlıq bolsa | bizqıypaymazlıq bolsaq | sizqıypaymazlıq bolsağız | alaqıypaymazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qıypaydıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being cut off | menqıypaya bolurma | senqıypaya bolursa | olqıypaya bolur | bizqıypaya bolurbuz | sizqıypaya bolursuz | alaqıypaya bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being cut off | menqıypaymay bolurma | senqıypaymay bolursa | olqıypaymay bolur | bizqıypaymay bolurbuz | sizqıypaymay bolursuz | alaqıypaymay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being cut off | menqıypaya tura bolurma | senqıypaya tura bolursa | olqıypaya tura bolur | bizqıypaya tura bolurbuz | sizqıypaya tura bolursuz | alaqıypaya tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being cut off | menqıypaymay tura bolurma | senqıypaymay tura bolursa | olqıypaymay tura bolur | bizqıypaymay tura bolurbuz | sizqıypaymay tura bolursuz | alaqıypaymay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been cut off | menqıypayğan bolurma | senqıypayğan bolursa | olqıypayğan bolur | bizqıypayğan bolurbuz | sizqıypayğan bolursuz | alaqıypayğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been cut off | menqıypaymağan bolurma | senqıypaymağan bolursa | olqıypaymağan bolur | bizqıypaymağan bolurbuz | sizqıypaymağan bolursuz | alaqıypaymağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be cut off | menqıypayırıq bolurma | senqıypayırıq bolursa | olqıypayırıq bolur | bizqıypayırıq bolurbuz | sizqıypayırıq bolursuz | alaqıypayırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be cut off | menqıypaymazlıq bolurma | senqıypaymazlıq bolursa | olqıypaymazlıq bolur | bizqıypaymazlıq bolurbuz | sizqıypaymazlıq bolursuz | alaqıypaymazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be cut off | menqıypayayım | senqıypay! | olqıypaysın | bizqıypayayıq | sizqıypayığız! | alaqıypaysınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be cut off | menqıypaymayım | senqıypayma! | olqıypaymasın | bizqıypaymayıq | sizqıypaymağız! | alaqıypaymasınla |
| Commands & suggestionsshould he be cut off? | menqıypayayımmı? | olqıypaysınmı? | bizqıypayayıqmı? | alaqıypaysınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be cut off? | menqıypaymayımmı? | olqıypaymasınmı? | bizqıypaymayıqmı? | alaqıypaymasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be cut off | senqıypayçı2 | olqıypaysınçı | sizqıypayçığız | alaqıypaysınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be cut off | senqıypaymaçı2 | olqıypaymasınçı | sizqıypaymaçığız | alaqıypaymasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be cut off | senqıypayğınqıypayğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be cut off | senqıypaymağınqıypaymağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were cut off | menqıypayğay edim qıypayğa edim | senqıypayğay eding qıypayğa eding | olqıypayğay edi qıypayğa edi | bizqıypayğay edik qıypayğa edik | sizqıypayğay edigiz qıypayğa edigiz | alaqıypayğay edile qıypayğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not cut off | menqıypaymağay edim qıypaymağa edim | senqıypaymağay eding qıypaymağa eding | olqıypaymağay edi qıypaymağa edi | bizqıypaymağay edik qıypaymağa edik | sizqıypaymağay edigiz qıypaymağa edigiz | alaqıypaymağay edile qıypaymağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be cut off | menqıypaymağa qoyayımqıypayma qoyayım | senqıypaymağa qoy!qıypayma qoy! | olqıypaymağa qoysunqıypayma qoysun | bizqıypaymağa qoyayıqqıypayma qoyayıq | sizqıypaymağa qoyuğuz!qıypayma qoyuğuz! | alaqıypaymağa qoysunlaqıypayma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be cut off | menqıypaymağa qoymayımqıypayma qoymayım | senqıypaymağa qoyma!qıypayma qoyma! | olqıypaymağa qoymasınqıypayma qoymasın | bizqıypaymağa qoymayıqqıypayma qoymayıq | sizqıypaymağa qoymağız!qıypayma qoymağız! | alaqıypaymağa qoymasınlaqıypayma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoyayımmı?qıypayma qoyayımmı? | olqıypaymağa qoysunmu?qıypayma qoysunmu? | bizqıypaymağa qoyayıqmı?qıypayma qoyayıqmı? | alaqıypaymağa qoysunlamı?qıypayma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoymayımmı?qıypayma qoymayımmı? | olqıypaymağa qoymasınmı?qıypayma qoymasınmı? | bizqıypaymağa qoymayıqmı?qıypayma qoymayıqmı? | alaqıypaymağa qoymasınlamı?qıypayma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be cut off | menqıypaymağa qoyamaqıypayma qoyama | senqıypaymağa qoyasaqıypayma qoyasa | olqıypaymağa qoyadıqıypayma qoyadı | bizqıypaymağa qoyabızqıypayma qoyabız | sizqıypaymağa qoyasızqıypayma qoyasız | alaqıypaymağa qoyadılaqıypayma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be cut off | menqıypaymağa qoymaymaqıypayma qoymayma | senqıypaymağa qoymaysaqıypayma qoymaysa | olqıypaymağa qoymaydıqıypayma qoymaydı | bizqıypaymağa qoymaybızqıypayma qoymaybız | sizqıypaymağa qoymaysızqıypayma qoymaysız | alaqıypaymağa qoymaydılaqıypayma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoyamıma?qıypayma qoyamıma? | senqıypaymağa qoyamısa?qıypayma qoyamısa? | olqıypaymağa qoyamıdı?qıypayma qoyamıdı? | bizqıypaymağa qoyamıbız?qıypayma qoyamıbız? | sizqıypaymağa qoyamısız?qıypayma qoyamısız? | alaqıypaymağa qoyamıdıla?qıypayma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoymaymıma?qıypayma qoymaymıma? | senqıypaymağa qoymaymısa?qıypayma qoymaymısa? | olqıypaymağa qoymaymıdı?qıypayma qoymaymıdı? | bizqıypaymağa qoymaymıbız?qıypayma qoymaymıbız? | sizqıypaymağa qoymaymısız?qıypayma qoymaymısız? | alaqıypaymağa qoymaymıdıla?qıypayma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be cut off | menqıypaymağa qoydumqıypayma qoydum | senqıypaymağa qoydungqıypayma qoydung | olqıypaymağa qoyduqıypayma qoydu | bizqıypaymağa qoyduqqıypayma qoyduq | sizqıypaymağa qoyduğuzqıypayma qoyduğuz | alaqıypaymağa qoydulaqıypayma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be cut off | menqıypaymağa qoymadımqıypayma qoymadım | senqıypaymağa qoymadıngqıypayma qoymadıng | olqıypaymağa qoymadıqıypayma qoymadı | bizqıypaymağa qoymadıqqıypayma qoymadıq | sizqıypaymağa qoymadığızqıypayma qoymadığız | alaqıypaymağa qoymadılaqıypayma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoydummu?qıypayma qoydummu? | senqıypaymağa qoydungmu?qıypayma qoydungmu? | olqıypaymağa qoydumu?qıypayma qoydumu? | bizqıypaymağa qoyduqmu?qıypayma qoyduqmu? | sizqıypaymağa qoyduğuzmu?qıypayma qoyduğuzmu? | alaqıypaymağa qoydulamı?qıypayma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be cut off? | menqıypaymağa qoymadımmı?qıypayma qoymadımmı? | senqıypaymağa qoymadıngmı?qıypayma qoymadıngmı? | olqıypaymağa qoymadımı?qıypayma qoymadımı? | bizqıypaymağa qoymadıqmı?qıypayma qoymadıqmı? | sizqıypaymağa qoymadığızmı?qıypayma qoymadığızmı? | alaqıypaymağa qoymadılamı?qıypayma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be cut off | menqıypayalama | senqıypayalasa | olqıypayaladı | bizqıypayalabız | sizqıypayalasız | alaqıypayaladıla |
| Ability — presenthe can't be cut off | menqıypayalmayma | senqıypayalmaysa | olqıypayalmaydı | bizqıypayalmaybız | sizqıypayalmaysız | alaqıypayalmaydıla |
| Ability — presentcan he be cut off? | menqıypayalamıma? qıypayalamamı? | senqıypayalamısa? | olqıypayalamıdı? | bizqıypayalamıbız? qıypayalabızmı? | sizqıypayalamısız? | alaqıypayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be cut off? | menqıypayalmaymıma? qıypayalmaymamı? | senqıypayalmaymısa? | olqıypayalmaymıdı? | bizqıypayalmaymıbız? qıypayalmaybızmı? | sizqıypayalmaymısız? | alaqıypayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be cut off | menqıypayalsam | senqıypayalsang | olqıypayalsa | bizqıypayalsaq | sizqıypayalsağız | alaqıypayalsala |
| Ability — if I can…if he can't be cut off | menqıypayalmasam | senqıypayalmasang | olqıypayalmasa | bizqıypayalmasaq | sizqıypayalmasağız | alaqıypayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be cut off | menqıypayaldım | senqıypayaldıng | olqıypayaldı | bizqıypayaldıq | sizqıypayaldığız | alaqıypayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be cut off | menqıypayalmadım | senqıypayalmadıng | olqıypayalmadı | bizqıypayalmadıq | sizqıypayalmadığız | alaqıypayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be cut off? | menqıypayaldımmı? | senqıypayaldıngmı? | olqıypayaldımı? | bizqıypayaldıqmı? | sizqıypayaldığızmı? | alaqıypayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be cut off? | menqıypayalmadımmı? | senqıypayalmadıngmı? | olqıypayalmadımı? | bizqıypayalmadıqmı? | sizqıypayalmadığızmı? | alaqıypayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be cut off | menqıypayalğanma | senqıypayalğansa | olqıypayalğandı | bizqıypayalğanbız | sizqıypayalğansız | alaqıypayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be cut off | menqıypayalmağanma | senqıypayalmağansa | olqıypayalmağandı | bizqıypayalmağanbız | sizqıypayalmağansız | alaqıypayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be cut off? | menqıypayalğanmıma? qıypayalğanmamı? | senqıypayalğanmısa? | olqıypayalğanmıdı? | bizqıypayalğanmıbız? qıypayalğanbızmı? | sizqıypayalğanmısız? | alaqıypayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be cut off? | menqıypayalmağanmıma? qıypayalmağanmamı? | senqıypayalmağanmısa? | olqıypayalmağanmıdı? | bizqıypayalmağanmıbız? qıypayalmağanbızmı? | sizqıypayalmağanmısız? | alaqıypayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be cut off | menqıypayalğan edimqıypayalğanem | senqıypayalğan edingqıypayalğaneng | olqıypayalğan ediqıypayalğaned | bizqıypayalğan edikqıypayalğanek | sizqıypayalğan edigizqıypayalğanegiz | alaqıypayalğan edileqıypayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be cut off | menqıypayalmağan edimqıypayalmağanem | senqıypayalmağan edingqıypayalmağaneng | olqıypayalmağan ediqıypayalmağaned | bizqıypayalmağan edikqıypayalmağanek | sizqıypayalmağan edigizqıypayalmağanegiz | alaqıypayalmağan edileqıypayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be cut off | menqıypayala edimqıypayalaem | senqıypayala edingqıypayalaeng | olqıypayala ediqıypayalaed | bizqıypayala edikqıypayalaek | sizqıypayala edigizqıypayalaegiz | alaqıypayala edileqıypayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be cut off | menqıypayalmay edimqıypayalmayem | senqıypayalmay edingqıypayalmayeng | olqıypayalmay ediqıypayalmayed | bizqıypayalmay edikqıypayalmayek | sizqıypayalmay edigizqıypayalmayegiz | alaqıypayalmay edileqıypayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be cut off | menqıypayalırma | senqıypayalırsa | olqıypayalır | bizqıypayalırbız | sizqıypayalırsız | alaqıypayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be cut off | menqıypayalmazma | senqıypayalmazsa | olqıypayalmaz | bizqıypayalmazbız | sizqıypayalmazsız | alaqıypayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be cut off? | menqıypayalırmıma? qıypayalırmamı? | senqıypayalırmısa? | olqıypayalırmı? | bizqıypayalırmıbız? qıypayalırbızmı? | sizqıypayalırmısız? | alaqıypayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be cut off? | menqıypayalmazmıma? qıypayalmazmamı? | senqıypayalmazmısa? | olqıypayalmazmı? | bizqıypayalmazmıbız? qıypayalmazbızmı? | sizqıypayalmazmısız? | alaqıypayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be cut off | menqıypayallıqma | senqıypayallıqsa | olqıypayallıqdı | bizqıypayallıqbız | sizqıypayallıqsız | alaqıypayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be cut off | menqıypayallıq tülme | senqıypayallıq tülse | olqıypayallıq tüldü | bizqıypayallıq tülbüz | sizqıypayallıq tülsüz | alaqıypayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be cut off? | menqıypayallıqmıma? qıypayallıqmamı? | senqıypayallıqmısa? | olqıypayallıqmıdı? | bizqıypayallıqmıbız? qıypayallıqbızmı? | sizqıypayallıqmısız? | alaqıypayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be cut off? | menqıypayallıq tülmüme? | senqıypayallıq tülmüse? | olqıypayallıq tülmüdü? | bizqıypayallıq tülmübüz? | sizqıypayallıq tülmüsüz? | alaqıypayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be cut off | menqıypayalır edimqıypayalır em | senqıypayalır edingqıypayalır eng | olqıypayalır ediqıypayalır ed | bizqıypayalır edikqıypayalır ek | sizqıypayalır edigizqıypayalır egiz | alaqıypayalır edileqıypayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be cut off | menqıypayalmaz edimqıypayalmaz em | senqıypayalmaz edingqıypayalmaz eng | olqıypayalmaz ediqıypayalmaz ed | bizqıypayalmaz edikqıypayalmaz ek | sizqıypayalmaz edigizqıypayalmaz egiz | alaqıypayalmaz edileqıypayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be cut off | senqıypayalğınqıypayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be cut off | senqıypayalmağınqıypayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being cut off | menqıypaya bolmazma | senqıypaya bolmazsa | olqıypaya bolmaz | bizqıypaya bolmazbız | sizqıypaya bolmazsız | alaqıypaya bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being cut off (emphatic) | menqıypaymay bolmazma | senqıypaymay bolmazsa | olqıypaymay bolmaz | bizqıypaymay bolmazbız | sizqıypaymay bolmazsız | alaqıypaymay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being cut off | menqıypaya tura bolmazma | senqıypaya tura bolmazsa | olqıypaya tura bolmaz | bizqıypaya tura bolmazbız | sizqıypaya tura bolmazsız | alaqıypaya tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being cut off (emphatic) | menqıypaymay tura bolmazma | senqıypaymay tura bolmazsa | olqıypaymay tura bolmaz | bizqıypaymay tura bolmazbız | sizqıypaymay tura bolmazsız | alaqıypaymay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being cut off | menqıypaymay turama | senqıypaymay turasa | olqıypaymay turadı | bizqıypaymay turabız | sizqıypaymay turasız | alaqıypaymay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being cut off | menqıypaymay turmayma | senqıypaymay turmaysa | olqıypaymay turmaydı | bizqıypaymay turmaybız | sizqıypaymay turmaysız | alaqıypaymay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being cut off? | menqıypaymay turmaymıma | senqıypaymay turmaymısa | olqıypaymay turmaymıdı | bizqıypaymay turmaymıbız | sizqıypaymay turmaymısız | alaqıypaymay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been cut off | menqıypayğan bolmazma | senqıypayğan bolmazsa | olqıypayğan bolmaz | bizqıypayğan bolmazbız | sizqıypayğan bolmazsız | alaqıypayğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been cut off (emphatic) | menqıypaymağan bolmazma | senqıypaymağan bolmazsa | olqıypaymağan bolmaz | bizqıypaymağan bolmazbız | sizqıypaymağan bolmazsız | alaqıypaymağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been cut off | menqıypayğan bolmasam | senqıypayğan bolmasang | olqıypayğan bolmasa | bizqıypayğan bolmasaq | sizqıypayğan bolmasağız | alaqıypayğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been cut off | menqıypaymağan bolmasam | senqıypaymağan bolmasang | olqıypaymağan bolmasa | bizqıypaymağan bolmasaq | sizqıypaymağan bolmasağız | alaqıypaymağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be cut off | menqıypayırıq bolmazma | senqıypayırıq bolmazsa | olqıypayırıq bolmaz | bizqıypayırıq bolmazbız | sizqıypayırıq bolmazsız | alaqıypayırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be cut off (emphatic) | menqıypaymazlıq bolmazma | senqıypaymazlıq bolmazsa | olqıypaymazlıq bolmaz | bizqıypaymazlıq bolmazbız | sizqıypaymazlıq bolmazsız | alaqıypaymazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be cut off | menqıypayırıq bolmasam | senqıypayırıq bolmasang | olqıypayırıq bolmasa | bizqıypayırıq bolmasaq | sizqıypayırıq bolmasağız | alaqıypayırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be cut off | menqıypaymazlıq bolmasam | senqıypaymazlıq bolmasang | olqıypaymazlıq bolmasa | bizqıypaymazlıq bolmasaq | sizqıypaymazlıq bolmasağız | alaqıypaymazlıq bolmasala |