qabarğa
/qabarʁa/
1. to bite, to sting, to peck
- anı it qabhandı — a dog bit him
- meni soqur çibin qabdı — a horsefly stung me
- bu at qabhan etedi — this horse bites
- qabıb üzerge — to bite off a piece
2. to win, to beat, to come out on top
- şahmat partiynı qabarğa — to win a game of chess
- ızına qabarğa — to win it back
3. to spend, to squander
- bütew açhabıznı qabıb qoyğandı — he has spent all our money
- açhanı qabarğa — to spend the money
- köb açha qabdıq — we spent a great deal of money
4. to lose, to mislay
- jülgüçümü qabdım — I lost my razor
- kitabımı qabdım — I lost my book
- açhasın qabhandı — he has lost his money
5. to eat, to have a bite
- mından qab — have a taste of this
- biraz qab — eat a little
- qabıb kör — try the taste of it
- bir juq qabarğa — to take a bite of something
6. to fit closely, to cling, to sit well (of clothing)
- kiyimleri sanların ariw qabadıla — his clothes sit well on him
- kölegi ariw qabadı — his shirt fits him well
7. to be caustic, to make barbed remarks
- haman qabıb turadı — he is forever making barbed remarks
- qabıb söleşirge — to speak with a sting
- qabıb aytadı — he says it caustically
8. to hold, carry (something) gripped in the teeth or beak
9. to kill, to destroy (someone)
10. to bite, to sting (of wind or cold)
11. to lose someone through death, to be bereaved of someone
12. to bite, to take the bait (of fish)
Conjugation
Common forms
- qabadıhe is biting
- qabdıhe bit
- qabhandıhe has bitten
- qabarhe will bite
- qabarıqdıhe is going to bite
- qaba edihe was biting
- qabsaif he bites
- qab!bite!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is biting | menqabama | senqabasa | olqabadı | bizqababız | sizqabasız | alaqabadıla |
| Present (simple & continuous)he is not biting | menqabmayma | senqabmaysa | olqabmaydı | bizqabmaybız | sizqabmaysız | alaqabmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he biting? | menqabamıma? qabamamı? | senqabamısa? | olqabamıdı? | bizqabamıbız? qababızmı? | sizqabamısız? | alaqabamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he biting? | menqabmaymıma? qabmaymamı? | senqabmaymısa? | olqabmaymıdı? | bizqabmaymıbız? qabmaybızmı? | sizqabmaymısız? | alaqabmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually bites | menqabıwçanma | senqabıwçansa | olqabıwçandı | bizqabıwçanbız | sizqabıwçansız | alaqabıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually bite | menqabıwçan tülme | senqabıwçan tülse | olqabıwçan tüldü | bizqabıwçan tülbüz | sizqabıwçan tülsüz | alaqabıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually bite? | menqabıwçanmıma? qabıwçanmamı? | senqabıwçanmısa? | olqabıwçanmıdı? | bizqabıwçanmıbız? qabıwçanbızmı? | sizqabıwçanmısız? | alaqabıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually bite? | menqabıwçan tülmüme? | senqabıwçan tülmüse? | olqabıwçan tülmüdü? | bizqabıwçan tülmübüz? | sizqabıwçan tülmüsüz? | alaqabıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has bitten and remains so | olqabıbdı | alaqabıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he bitten? | olqabıbmıdı? | alaqabıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of biting | menqaba turama | senqaba turasa | olqaba turadı | bizqaba turabız | sizqaba turasız | alaqaba turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of biting | menqaba turmayma | senqaba turmaysa | olqaba turmaydı | bizqaba turmaybız | sizqaba turmaysız | alaqaba turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of biting? | menqaba turamıma? qaba turamamı? | senqaba turamısa? | olqaba turamıdı? | bizqaba turamıbız? qaba turabızmı? | sizqaba turamısız? | alaqaba turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of biting? | menqaba turmaymıma? qaba turmaymamı? | senqaba turmaymısa? | olqaba turmaymıdı? | bizqaba turmaymıbız? qaba turmaybızmı? | sizqaba turmaymısız? | alaqaba turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he bit | menqabdım | senqabdıng | olqabdı | bizqabdıq | sizqabdığız | alaqabdıla |
| Simple past (definite)he didn't bite | menqabmadım | senqabmadıng | olqabmadı | bizqabmadıq | sizqabmadığız | alaqabmadıla |
| Simple past (definite)did he bite? | menqabdımmı? | senqabdıngmı? | olqabdımı? | bizqabdıqmı? | sizqabdığızmı? | alaqabdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he bite? | menqabmadımmı? | senqabmadıngmı? | olqabmadımı? | bizqabmadıqmı? | sizqabmadığızmı? | alaqabmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has bitten | menqabhanma | senqabhansa | olqabhandı | bizqabhanbız | sizqabhansız | alaqabhandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't bitten | menqabmağanma | senqabmağansa | olqabmağandı | bizqabmağanbız | sizqabmağansız | alaqabmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he bitten? | menqabhanmıma? qabhanmamı? | senqabhanmısa? | olqabhanmıdı? | bizqabhanmıbız? qabhanbızmı? | sizqabhanmısız? | alaqabhanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he bitten? | menqabmağanmıma? qabmağanmamı? | senqabmağanmısa? | olqabmağanmıdı? | bizqabmağanmıbız? qabmağanbızmı? | sizqabmağanmısız? | alaqabmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will bite | menqabarma | senqabarsa | olqabar | bizqabarbız | sizqabarsız | alaqabarla |
| Indefinite future (future I)he won't bite | menqabmazma | senqabmazsa | olqabmaz | bizqabmazbız | sizqabmazsız | alaqabmazla |
| Indefinite future (future I)will he bite? | menqabarmıma? qabarmamı? | senqabarmısa? | olqabarmı? | bizqabarmıbız? qabarbızmı? | sizqabarmısız? | alaqabarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he bite? | menqabmazmıma? qabmazmamı? | senqabmazmısa? | olqabmazmı? | bizqabmazmıbız? qabmazbızmı? | sizqabmazmısız? | alaqabmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to bite | menqabarıqma | senqabarıqsa | olqabarıqdı | bizqabarıqbız | sizqabarıqsız | alaqabarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to bite | menqabarıq tülme | senqabarıq tülse | olqabarıq tüldü | bizqabarıq tülbüz | sizqabarıq tülsüz | alaqabarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to bite? | menqabarıqmıma? qabarıqmamı? | senqabarıqmısa? | olqabarıqmıdı? | bizqabarıqmıbız? qabarıqbızmı? | sizqabarıqmısız? | alaqabarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to bite? | menqabarıq tülmüme? | senqabarıq tülmüse? | olqabarıq tülmüdü? | bizqabarıq tülmübüz? | sizqabarıq tülmüsüz? | alaqabarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had bitten | menqabhan edimqabhanem | senqabhan edingqabhaneng | olqabhan ediqabhaned | bizqabhan edikqabhanek | sizqabhan edigizqabhanegiz | alaqabhan edileqabhanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't bitten | menqabmağan edimqabmağanem | senqabmağan edingqabmağaneng | olqabmağan ediqabmağaned | bizqabmağan edikqabmağanek | sizqabmağan edigizqabmağanegiz | alaqabmağan edileqabmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was biting | menqaba edimqabaem | senqaba edingqabaeng | olqaba ediqabaed | bizqaba edikqabaek | sizqaba edigizqabaegiz | alaqaba edileqabaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't biting | menqabmay edimqabmayem | senqabmay edingqabmayeng | olqabmay ediqabmayed | bizqabmay edikqabmayek | sizqabmay edigizqabmayegiz | alaqabmay edileqabmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to bite | menqabıwçan edimqabıwçanem | senqabıwçan edingqabıwçaneng | olqabıwçan ediqabıwçaned | bizqabıwçan edikqabıwçanek | sizqabıwçan edigizqabıwçanegiz | alaqabıwçan edileqabıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to bite | menqabıwçan tül edimqabıwçan tül em | senqabıwçan tül edingqabıwçan tül eng | olqabıwçan tül ediqabıwçan tül ed | bizqabıwçan tül edikqabıwçan tül ek | sizqabıwçan tül edigizqabıwçan tül egiz | alaqabıwçan tül edileqabıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had bitten and remained so | olqabıb edi | alaqabıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't bitten | olqabıb tül edi | alaqabıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of biting | menqaba tura edimqaba turaem | senqaba tura edingqaba turaeng | olqaba tura ediqaba turaed | bizqaba tura edikqaba turaek | sizqaba tura edigizqaba turaegiz | alaqaba tura edileqaba turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of biting | menqaba turmay edimqaba turmayem | senqaba turmay edingqaba turmayeng | olqaba turmay ediqaba turmayed | bizqaba turmay edikqaba turmayek | sizqaba turmay edigizqaba turmayegiz | alaqaba turmay edileqaba turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would bite | menqabar edimqabar em | senqabar edingqabar eng | olqabar ediqabar ed | bizqabar edikqabar ek | sizqabar edigizqabar egiz | alaqabar edileqabar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't bite | menqabmaz edimqabmaz em | senqabmaz edingqabmaz eng | olqabmaz ediqabmaz ed | bizqabmaz edikqabmaz ek | sizqabmaz edigizqabmaz egiz | alaqabmaz edileqabmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have bitten | menqabarıq edimqabarıq em | senqabarıq edingqabarıq eng | olqabarıq ediqabarıq ed | bizqabarıq edikqabarıq ek | sizqabarıq edigizqabarıq egiz | alaqabarıq edileqabarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have bitten | menqabarıq tül edimqabarıq tül em | senqabarıq tül edingqabarıq tül eng | olqabarıq tül ediqabarıq tül ed | bizqabarıq tül edikqabarıq tül ek | sizqabarıq tül edigizqabarıq tül egiz | alaqabarıq tül edileqabarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he bites | menqabsam | senqabsang | olqabsa | bizqabsaq | sizqabsağız | alaqabsala |
| Conditionalif he doesn't bite | menqabmasam | senqabmasang | olqabmasa | bizqabmasaq | sizqabmasağız | alaqabmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is biting | menqaba esem | senqaba eseng | olqaba ese | bizqaba esek | sizqaba esegiz | alaqaba esele |
| Conditional, present realif he is not biting | menqabmay esem | senqabmay eseng | olqabmay ese | bizqabmay esek | sizqabmay esegiz | alaqabmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he bit | menqabsam ediqabsam ed | senqabsang ediqabsang ed | olqabsa ediqabsaed | bizqabsaq ediqabsaq ed | sizqabsağız ediqabsağız ed | alaqabsala ediqabsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't bite | menqabmasam ediqabmasam ed | senqabmasang ediqabmasang ed | olqabmasa ediqabmasaed | bizqabmasaq ediqabmasaq ed | sizqabmasağız ediqabmasağız ed | alaqabmasala ediqabmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he bit | menqabdım esem | senqabdıng eseng | olqabdı ese | bizqabdıq esek | sizqabdığız esegiz | alaqabdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't bite | menqabmadım esem | senqabmadıng eseng | olqabmadı ese | bizqabmadıq esek | sizqabmadığız esegiz | alaqabmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did bite (indeed) | menqabhan esem | senqabhan eseng | olqabhan ese | bizqabhan esek | sizqabhan esegiz | alaqabhan esele |
| Conditional, past realif he didn't bite (indeed) | menqabmağan esem | senqabmağan eseng | olqabmağan ese | bizqabmağan esek | sizqabmağan esegiz | alaqabmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had bitten | menqabhan bolsam | senqabhan bolsang | olqabhan bolsa | bizqabhan bolsaq | sizqabhan bolsağız | alaqabhan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't bitten | menqabmağan bolsam | senqabmağan bolsang | olqabmağan bolsa | bizqabmağan bolsaq | sizqabmağan bolsağız | alaqabmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had bitten | menqabhan bolsam ediqabhan bolsam ed | senqabhan bolsang ediqabhan bolsang ed | olqabhan bolsa ediqabhan bolsaed | bizqabhan bolsaq ediqabhan bolsaq ed | sizqabhan bolsağız ediqabhan bolsağız ed | alaqabhan bolsala ediqabhan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't bitten | menqabmağan bolsam ediqabmağan bolsam ed | senqabmağan bolsang ediqabmağan bolsang ed | olqabmağan bolsa ediqabmağan bolsaed | bizqabmağan bolsaq ediqabmağan bolsaq ed | sizqabmağan bolsağız ediqabmağan bolsağız ed | alaqabmağan bolsala ediqabmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will bite | menqabar esem | senqabar eseng | olqabar ese | bizqabar esek | sizqabar esegiz | alaqabar esele |
| Conditional, aoristif he won't bite | menqabmaz esem | senqabmaz eseng | olqabmaz ese | bizqabmaz esek | sizqabmaz esegiz | alaqabmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to bite | menqabarıq esem | senqabarıq eseng | olqabarıq ese | bizqabarıq esek | sizqabarıq esegiz | alaqabarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to bite | menqabarıq tül esem | senqabarıq tül eseng | olqabarıq tül ese | bizqabarıq tül esek | sizqabarıq tül esegiz | alaqabarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to bite | menqabarıq bolsam | senqabarıq bolsang | olqabarıq bolsa | bizqabarıq bolsaq | sizqabarıq bolsağız | alaqabarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to bite | menqabmazlıq bolsam | senqabmazlıq bolsang | olqabmazlıq bolsa | bizqabmazlıq bolsaq | sizqabmazlıq bolsağız | alaqabmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qabdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be biting | menqaba bolurma | senqaba bolursa | olqaba bolur | bizqaba bolurbuz | sizqaba bolursuz | alaqaba bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be biting | menqabmay bolurma | senqabmay bolursa | olqabmay bolur | bizqabmay bolurbuz | sizqabmay bolursuz | alaqabmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of biting | menqaba tura bolurma | senqaba tura bolursa | olqaba tura bolur | bizqaba tura bolurbuz | sizqaba tura bolursuz | alaqaba tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not biting | menqabmay tura bolurma | senqabmay tura bolursa | olqabmay tura bolur | bizqabmay tura bolurbuz | sizqabmay tura bolursuz | alaqabmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have bitten | menqabhan bolurma | senqabhan bolursa | olqabhan bolur | bizqabhan bolurbuz | sizqabhan bolursuz | alaqabhan bolurla |
| Inference (must have)he must not have bitten | menqabmağan bolurma | senqabmağan bolursa | olqabmağan bolur | bizqabmağan bolurbuz | sizqabmağan bolursuz | alaqabmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to bite | menqabarıq bolurma | senqabarıq bolursa | olqabarıq bolur | bizqabarıq bolurbuz | sizqabarıq bolursuz | alaqabarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to bite | menqabmazlıq bolurma | senqabmazlıq bolursa | olqabmazlıq bolur | bizqabmazlıq bolurbuz | sizqabmazlıq bolursuz | alaqabmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it bite | menqabayım | senqab! | olqabsın | bizqabayıq | sizqabığız! | alaqabsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not bite | menqabmayım | senqabma! | olqabmasın | bizqabmayıq | sizqabmağız! | alaqabmasınla |
| Commands & suggestionsshould he bite? | menqabayımmı? | olqabsınmı? | bizqabayıqmı? | alaqabsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not bite? | menqabmayımmı? | olqabmasınmı? | bizqabmayıqmı? | alaqabmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it bite | senqabçı2 | olqabsınçı | sizqabçığız | alaqabsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not bite | senqabmaçı2 | olqabmasınçı | sizqabmaçığız | alaqabmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you bite | senqabhınqabhı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not bite | senqabmağınqabmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he bit | menqabhay edim qabha edim | senqabhay eding qabha eding | olqabhay edi qabha edi | bizqabhay edik qabha edik | sizqabhay edigiz qabha edigiz | alaqabhay edile qabha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not bite | menqabmağay edim qabmağa edim | senqabmağay eding qabmağa eding | olqabmağay edi qabmağa edi | bizqabmağay edik qabmağa edik | sizqabmağay edigiz qabmağa edigiz | alaqabmağay edile qabmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to bite | menqabmağa qoyayımqabma qoyayım | senqabmağa qoy!qabma qoy! | olqabmağa qoysunqabma qoysun | bizqabmağa qoyayıqqabma qoyayıq | sizqabmağa qoyuğuz!qabma qoyuğuz! | alaqabmağa qoysunlaqabma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to bite | menqabmağa qoymayımqabma qoymayım | senqabmağa qoyma!qabma qoyma! | olqabmağa qoymasınqabma qoymasın | bizqabmağa qoymayıqqabma qoymayıq | sizqabmağa qoymağız!qabma qoymağız! | alaqabmağa qoymasınlaqabma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to bite? | menqabmağa qoyayımmı?qabma qoyayımmı? | olqabmağa qoysunmu?qabma qoysunmu? | bizqabmağa qoyayıqmı?qabma qoyayıqmı? | alaqabmağa qoysunlamı?qabma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to bite? | menqabmağa qoymayımmı?qabma qoymayımmı? | olqabmağa qoymasınmı?qabma qoymasınmı? | bizqabmağa qoymayıqmı?qabma qoymayıqmı? | alaqabmağa qoymasınlamı?qabma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to bite | menqabmağa qoyamaqabma qoyama | senqabmağa qoyasaqabma qoyasa | olqabmağa qoyadıqabma qoyadı | bizqabmağa qoyabızqabma qoyabız | sizqabmağa qoyasızqabma qoyasız | alaqabmağa qoyadılaqabma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to bite | menqabmağa qoymaymaqabma qoymayma | senqabmağa qoymaysaqabma qoymaysa | olqabmağa qoymaydıqabma qoymaydı | bizqabmağa qoymaybızqabma qoymaybız | sizqabmağa qoymaysızqabma qoymaysız | alaqabmağa qoymaydılaqabma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to bite? | menqabmağa qoyamıma?qabma qoyamıma? | senqabmağa qoyamısa?qabma qoyamısa? | olqabmağa qoyamıdı?qabma qoyamıdı? | bizqabmağa qoyamıbız?qabma qoyamıbız? | sizqabmağa qoyamısız?qabma qoyamısız? | alaqabmağa qoyamıdıla?qabma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to bite? | menqabmağa qoymaymıma?qabma qoymaymıma? | senqabmağa qoymaymısa?qabma qoymaymısa? | olqabmağa qoymaymıdı?qabma qoymaymıdı? | bizqabmağa qoymaymıbız?qabma qoymaymıbız? | sizqabmağa qoymaymısız?qabma qoymaymısız? | alaqabmağa qoymaymıdıla?qabma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to bite | menqabmağa qoydumqabma qoydum | senqabmağa qoydungqabma qoydung | olqabmağa qoyduqabma qoydu | bizqabmağa qoyduqqabma qoyduq | sizqabmağa qoyduğuzqabma qoyduğuz | alaqabmağa qoydulaqabma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to bite | menqabmağa qoymadımqabma qoymadım | senqabmağa qoymadıngqabma qoymadıng | olqabmağa qoymadıqabma qoymadı | bizqabmağa qoymadıqqabma qoymadıq | sizqabmağa qoymadığızqabma qoymadığız | alaqabmağa qoymadılaqabma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to bite? | menqabmağa qoydummu?qabma qoydummu? | senqabmağa qoydungmu?qabma qoydungmu? | olqabmağa qoydumu?qabma qoydumu? | bizqabmağa qoyduqmu?qabma qoyduqmu? | sizqabmağa qoyduğuzmu?qabma qoyduğuzmu? | alaqabmağa qoydulamı?qabma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to bite? | menqabmağa qoymadımmı?qabma qoymadımmı? | senqabmağa qoymadıngmı?qabma qoymadıngmı? | olqabmağa qoymadımı?qabma qoymadımı? | bizqabmağa qoymadıqmı?qabma qoymadıqmı? | sizqabmağa qoymadığızmı?qabma qoymadığızmı? | alaqabmağa qoymadılamı?qabma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can bite | menqabalama | senqabalasa | olqabaladı | bizqabalabız | sizqabalasız | alaqabaladıla |
| Ability — presenthe can't bite | menqabalmayma | senqabalmaysa | olqabalmaydı | bizqabalmaybız | sizqabalmaysız | alaqabalmaydıla |
| Ability — presentcan he bite? | menqabalamıma? qabalamamı? | senqabalamısa? | olqabalamıdı? | bizqabalamıbız? qabalabızmı? | sizqabalamısız? | alaqabalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he bite? | menqabalmaymıma? qabalmaymamı? | senqabalmaymısa? | olqabalmaymıdı? | bizqabalmaymıbız? qabalmaybızmı? | sizqabalmaymısız? | alaqabalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can bite | menqabalsam | senqabalsang | olqabalsa | bizqabalsaq | sizqabalsağız | alaqabalsala |
| Ability — if I can…if he can't bite | menqabalmasam | senqabalmasang | olqabalmasa | bizqabalmasaq | sizqabalmasağız | alaqabalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to bite | menqabaldım | senqabaldıng | olqabaldı | bizqabaldıq | sizqabaldığız | alaqabaldıla |
| Ability — simple pasthe could not bite | menqabalmadım | senqabalmadıng | olqabalmadı | bizqabalmadıq | sizqabalmadığız | alaqabalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to bite? | menqabaldımmı? | senqabaldıngmı? | olqabaldımı? | bizqabaldıqmı? | sizqabaldığızmı? | alaqabaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he bite? | menqabalmadımmı? | senqabalmadıngmı? | olqabalmadımı? | bizqabalmadıqmı? | sizqabalmadığızmı? | alaqabalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to bite | menqabalğanma | senqabalğansa | olqabalğandı | bizqabalğanbız | sizqabalğansız | alaqabalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to bite | menqabalmağanma | senqabalmağansa | olqabalmağandı | bizqabalmağanbız | sizqabalmağansız | alaqabalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to bite? | menqabalğanmıma? qabalğanmamı? | senqabalğanmısa? | olqabalğanmıdı? | bizqabalğanmıbız? qabalğanbızmı? | sizqabalğanmısız? | alaqabalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to bite? | menqabalmağanmıma? qabalmağanmamı? | senqabalmağanmısa? | olqabalmağanmıdı? | bizqabalmağanmıbız? qabalmağanbızmı? | sizqabalmağanmısız? | alaqabalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to bite | menqabalğan edimqabalğanem | senqabalğan edingqabalğaneng | olqabalğan ediqabalğaned | bizqabalğan edikqabalğanek | sizqabalğan edigizqabalğanegiz | alaqabalğan edileqabalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to bite | menqabalmağan edimqabalmağanem | senqabalmağan edingqabalmağaneng | olqabalmağan ediqabalmağaned | bizqabalmağan edikqabalmağanek | sizqabalmağan edigizqabalmağanegiz | alaqabalmağan edileqabalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could bite | menqabala edimqabalaem | senqabala edingqabalaeng | olqabala ediqabalaed | bizqabala edikqabalaek | sizqabala edigizqabalaegiz | alaqabala edileqabalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not bite | menqabalmay edimqabalmayem | senqabalmay edingqabalmayeng | olqabalmay ediqabalmayed | bizqabalmay edikqabalmayek | sizqabalmay edigizqabalmayegiz | alaqabalmay edileqabalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to bite | menqabalırma | senqabalırsa | olqabalır | bizqabalırbız | sizqabalırsız | alaqabalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to bite | menqabalmazma | senqabalmazsa | olqabalmaz | bizqabalmazbız | sizqabalmazsız | alaqabalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to bite? | menqabalırmıma? qabalırmamı? | senqabalırmısa? | olqabalırmı? | bizqabalırmıbız? qabalırbızmı? | sizqabalırmısız? | alaqabalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to bite? | menqabalmazmıma? qabalmazmamı? | senqabalmazmısa? | olqabalmazmı? | bizqabalmazmıbız? qabalmazbızmı? | sizqabalmazmısız? | alaqabalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to bite | menqaballıqma | senqaballıqsa | olqaballıqdı | bizqaballıqbız | sizqaballıqsız | alaqaballıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to bite | menqaballıq tülme | senqaballıq tülse | olqaballıq tüldü | bizqaballıq tülbüz | sizqaballıq tülsüz | alaqaballıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to bite? | menqaballıqmıma? qaballıqmamı? | senqaballıqmısa? | olqaballıqmıdı? | bizqaballıqmıbız? qaballıqbızmı? | sizqaballıqmısız? | alaqaballıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to bite? | menqaballıq tülmüme? | senqaballıq tülmüse? | olqaballıq tülmüdü? | bizqaballıq tülmübüz? | sizqaballıq tülmüsüz? | alaqaballıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to bite | menqabalır edimqabalır em | senqabalır edingqabalır eng | olqabalır ediqabalır ed | bizqabalır edikqabalır ek | sizqabalır edigizqabalır egiz | alaqabalır edileqabalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to bite | menqabalmaz edimqabalmaz em | senqabalmaz edingqabalmaz eng | olqabalmaz ediqabalmaz ed | bizqabalmaz edikqabalmaz ek | sizqabalmaz edigizqabalmaz egiz | alaqabalmaz edileqabalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to bite | senqabalğınqabalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to bite | senqabalmağınqabalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be biting | menqaba bolmazma | senqaba bolmazsa | olqaba bolmaz | bizqaba bolmazbız | sizqaba bolmazsız | alaqaba bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be biting (emphatic) | menqabmay bolmazma | senqabmay bolmazsa | olqabmay bolmaz | bizqabmay bolmazbız | sizqabmay bolmazsız | alaqabmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of biting | menqaba tura bolmazma | senqaba tura bolmazsa | olqaba tura bolmaz | bizqaba tura bolmazbız | sizqaba tura bolmazsız | alaqaba tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not biting (emphatic) | menqabmay tura bolmazma | senqabmay tura bolmazsa | olqabmay tura bolmaz | bizqabmay tura bolmazbız | sizqabmay tura bolmazsız | alaqabmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not biting | menqabmay turama | senqabmay turasa | olqabmay turadı | bizqabmay turabız | sizqabmay turasız | alaqabmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not biting | menqabmay turmayma | senqabmay turmaysa | olqabmay turmaydı | bizqabmay turmaybız | sizqabmay turmaysız | alaqabmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not biting? | menqabmay turmaymıma | senqabmay turmaymısa | olqabmay turmaymıdı | bizqabmay turmaymıbız | sizqabmay turmaymısız | alaqabmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have bitten | menqabhan bolmazma | senqabhan bolmazsa | olqabhan bolmaz | bizqabhan bolmazbız | sizqabhan bolmazsız | alaqabhan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have bitten (emphatic) | menqabmağan bolmazma | senqabmağan bolmazsa | olqabmağan bolmaz | bizqabmağan bolmazbız | sizqabmağan bolmazsız | alaqabmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had bitten | menqabhan bolmasam | senqabhan bolmasang | olqabhan bolmasa | bizqabhan bolmasaq | sizqabhan bolmasağız | alaqabhan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't bitten | menqabmağan bolmasam | senqabmağan bolmasang | olqabmağan bolmasa | bizqabmağan bolmasaq | sizqabmağan bolmasağız | alaqabmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to bite | menqabarıq bolmazma | senqabarıq bolmazsa | olqabarıq bolmaz | bizqabarıq bolmazbız | sizqabarıq bolmazsız | alaqabarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to bite (emphatic) | menqabmazlıq bolmazma | senqabmazlıq bolmazsa | olqabmazlıq bolmaz | bizqabmazlıq bolmazbız | sizqabmazlıq bolmazsız | alaqabmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to bite | menqabarıq bolmasam | senqabarıq bolmasang | olqabarıq bolmasa | bizqabarıq bolmasaq | sizqabarıq bolmasağız | alaqabarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to bite | menqabmazlıq bolmasam | senqabmazlıq bolmasang | olqabmazlıq bolmasa | bizqabmazlıq bolmasaq | sizqabmazlıq bolmasağız | alaqabmazlıq bolmasala |