qısarğa

/qɯsarʁa/

1. (v.) to squeeze, to press, to compress, to clamp

çuruğum ayağımı qısadı — my boot pinches my foot
tişleringi qısarğa — to clench your teeth
erinleringi qısarğa — to press your lips together
kemeni buz qıshandı — the ice crushed the ship

2. (v.) to tie, to knot, to fasten with a knot

bawnu qısarğa — to tie the cord
jüknü arbağa qısarğa — to tie the load to the cart
atını jügenin terek butaqğa qısdı — he tied his horse's bridle to a branch

3. (v.) to tie up (a sack)

maşoknu başın qısarğa — to tie up the mouth of the sack
qapnı başın qısdı — he tied the top of the sack
maşoknu qısıb saldı — he tied the sack up and set it down

4. (v.) to bind (sheaves)

külteleni qısdıla — they bound the sheaves
buday külteleni qısadıla — they bind the wheat sheaves
külteleni qısıb jıydıla — they bound the sheaves and gathered them in

5. (v.) to bandage (a wound)

jaranı qısarğa — to bandage the wound
jarasın qısdıla — they bandaged his wound
sınngan jerni qısdıla — they bound up the break

6. (v.) to press close, to hug, to clasp to oneself

qoynunga qısarğa — to fold someone into your arms
kesinge qıs — press him close to you
sabiyni köküregine qısdı — she pressed the child to her breast

7. (v.) to close, to shut (a door, the mouth)

eşikni qısarğa — to shut the door
awuzungu qıs — hold your tongue
terezeni qısdıla — they shut the window

8. (v.) to screw up the eyes, to wink

köz qısarğa — to screw up the eyes; to wink
köz qısmazğa — not to sleep a wink
manga köz qısdı — he winked at me

9. (v.) to be tight, to pinch (of clothing)

kölek qısadı — the shirt is tight
meni köküregim qısadı — there is a tightness in my chest
çuruqla ayaqlarımı qısadıla — the boots pinch my feet

10. (v.) to put on, to tie on (a belt, a headscarf)

belibaw qısarğa — to put on a belt
jawluq qısarğa — to tie on a headscarf
jawluğun qısıb çıqdı — she tied on her scarf and went out

11. (v.) to push right up against, to set flush with

stolnu terezege qısarğa — to push the table up to the window
qısıb salırğa — to set something flush
şintikni hunağa qısdı — he pushed the chair up against the wall

12. (v.) to press, to urge, to demand insistently

sabiy atha mindir deb qısadı — the child keeps on at me to give him a ride on the horse
qısıb jırlatırğa — to press someone into singing
köb qısma — do not press so hard

13. (v.) to oppress, to coerce, to force (fig. )

jarlılığı qıshandı — his poverty has forced his hand
jawnu qısarğa — to press the enemy back
kün qısıb turadı — the heat is holding

14. (v.) to be afraid of, to be wary of

ol senden qısadı — he is afraid of you
artıngı qısarğa — to take fright, to put your tail between your legs
qısıb tururğa — to hold back in fear

Conjugation

Common forms

qısadıhe is squeezing
qısdıhe squeezed
qıshandıhe has squeezed
qısarhe will squeeze
qısarıqdıhe is going to squeeze
qısa edihe was squeezing
qıssaif he squeezes
qıs!squeeze!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is squeezing	menqısama	senqısasa	olqısadı	bizqısabız	sizqısasız	alaqısadıla
Present (simple & continuous)he is not squeezing	menqısmayma	senqısmaysa	olqısmaydı	bizqısmaybız	sizqısmaysız	alaqısmaydıla
Present (simple & continuous)is he squeezing?	menqısamıma? qısamamı?	senqısamısa?	olqısamıdı?	bizqısamıbız? qısabızmı?	sizqısamısız?	alaqısamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he squeezing?	menqısmaymıma? qısmaymamı?	senqısmaymısa?	olqısmaymıdı?	bizqısmaymıbız? qısmaybızmı?	sizqısmaymısız?	alaqısmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually squeezes	menqısıwçanma	senqısıwçansa	olqısıwçandı	bizqısıwçanbız	sizqısıwçansız	alaqısıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually squeeze	menqısıwçan tülme	senqısıwçan tülse	olqısıwçan tüldü	bizqısıwçan tülbüz	sizqısıwçan tülsüz	alaqısıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually squeeze?	menqısıwçanmıma? qısıwçanmamı?	senqısıwçanmısa?	olqısıwçanmıdı?	bizqısıwçanmıbız? qısıwçanbızmı?	sizqısıwçanmısız?	alaqısıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually squeeze?	menqısıwçan tülmüme?	senqısıwçan tülmüse?	olqısıwçan tülmüdü?	bizqısıwçan tülmübüz?	sizqısıwçan tülmüsüz?	alaqısıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has squeezed and remains so			olqısıbdı			alaqısıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he squeezed?			olqısıbmıdı?			alaqısıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of squeezing	menqısa turama	senqısa turasa	olqısa turadı	bizqısa turabız	sizqısa turasız	alaqısa turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of squeezing	menqısa turmayma	senqısa turmaysa	olqısa turmaydı	bizqısa turmaybız	sizqısa turmaysız	alaqısa turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of squeezing?	menqısa turamıma? qısa turamamı?	senqısa turamısa?	olqısa turamıdı?	bizqısa turamıbız? qısa turabızmı?	sizqısa turamısız?	alaqısa turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of squeezing?	menqısa turmaymıma? qısa turmaymamı?	senqısa turmaymısa?	olqısa turmaymıdı?	bizqısa turmaymıbız? qısa turmaybızmı?	sizqısa turmaymısız?	alaqısa turmaymıdıla?
Simple past (definite)he squeezed	menqısdım	senqısdıng	olqısdı	bizqısdıq	sizqısdığız	alaqısdıla
Simple past (definite)he didn't squeeze	menqısmadım	senqısmadıng	olqısmadı	bizqısmadıq	sizqısmadığız	alaqısmadıla
Simple past (definite)did he squeeze?	menqısdımmı?	senqısdıngmı?	olqısdımı?	bizqısdıqmı?	sizqısdığızmı?	alaqısdılamı?
Simple past (definite)didn't he squeeze?	menqısmadımmı?	senqısmadıngmı?	olqısmadımı?	bizqısmadıqmı?	sizqısmadığızmı?	alaqısmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has squeezed	menqıshanma	senqıshansa	olqıshandı	bizqıshanbız	sizqıshansız	alaqıshandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't squeezed	menqısmağanma	senqısmağansa	olqısmağandı	bizqısmağanbız	sizqısmağansız	alaqısmağandıla
Perfect (past indefinite)has he squeezed?	menqıshanmıma? qıshanmamı?	senqıshanmısa?	olqıshanmıdı?	bizqıshanmıbız? qıshanbızmı?	sizqıshanmısız?	alaqıshanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he squeezed?	menqısmağanmıma? qısmağanmamı?	senqısmağanmısa?	olqısmağanmıdı?	bizqısmağanmıbız? qısmağanbızmı?	sizqısmağanmısız?	alaqısmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will squeeze	menqısarma	senqısarsa	olqısar	bizqısarbız	sizqısarsız	alaqısarla
Indefinite future (future I)he won't squeeze	menqısmazma	senqısmazsa	olqısmaz	bizqısmazbız	sizqısmazsız	alaqısmazla
Indefinite future (future I)will he squeeze?	menqısarmıma? qısarmamı?	senqısarmısa?	olqısarmı?	bizqısarmıbız? qısarbızmı?	sizqısarmısız?	alaqısarmıla?
Indefinite future (future I)won't he squeeze?	menqısmazmıma? qısmazmamı?	senqısmazmısa?	olqısmazmı?	bizqısmazmıbız? qısmazbızmı?	sizqısmazmısız?	alaqısmazmıla?
Definite future (future II)he is going to squeeze	menqısarıqma	senqısarıqsa	olqısarıqdı	bizqısarıqbız	sizqısarıqsız	alaqısarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to squeeze	menqısarıq tülme	senqısarıq tülse	olqısarıq tüldü	bizqısarıq tülbüz	sizqısarıq tülsüz	alaqısarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to squeeze?	menqısarıqmıma? qısarıqmamı?	senqısarıqmısa?	olqısarıqmıdı?	bizqısarıqmıbız? qısarıqbızmı?	sizqısarıqmısız?	alaqısarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to squeeze?	menqısarıq tülmüme?	senqısarıq tülmüse?	olqısarıq tülmüdü?	bizqısarıq tülmübüz?	sizqısarıq tülmüsüz?	alaqısarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had squeezed	menqıshan edimqıshanem	senqıshan edingqıshaneng	olqıshan ediqıshaned	bizqıshan edikqıshanek	sizqıshan edigizqıshanegiz	alaqıshan edileqıshanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't squeezed	menqısmağan edimqısmağanem	senqısmağan edingqısmağaneng	olqısmağan ediqısmağaned	bizqısmağan edikqısmağanek	sizqısmağan edigizqısmağanegiz	alaqısmağan edileqısmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was squeezing	menqısa edimqısaem	senqısa edingqısaeng	olqısa ediqısaed	bizqısa edikqısaek	sizqısa edigizqısaegiz	alaqısa edileqısaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't squeezing	menqısmay edimqısmayem	senqısmay edingqısmayeng	olqısmay ediqısmayed	bizqısmay edikqısmayek	sizqısmay edigizqısmayegiz	alaqısmay edileqısmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to squeeze	menqısıwçan edimqısıwçanem	senqısıwçan edingqısıwçaneng	olqısıwçan ediqısıwçaned	bizqısıwçan edikqısıwçanek	sizqısıwçan edigizqısıwçanegiz	alaqısıwçan edileqısıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to squeeze	menqısıwçan tül edimqısıwçan tül em	senqısıwçan tül edingqısıwçan tül eng	olqısıwçan tül ediqısıwçan tül ed	bizqısıwçan tül edikqısıwçan tül ek	sizqısıwçan tül edigizqısıwçan tül egiz	alaqısıwçan tül edileqısıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had squeezed and remained so			olqısıb edi			alaqısıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't squeezed			olqısıb tül edi			alaqısıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of squeezing	menqısa tura edimqısa turaem	senqısa tura edingqısa turaeng	olqısa tura ediqısa turaed	bizqısa tura edikqısa turaek	sizqısa tura edigizqısa turaegiz	alaqısa tura edileqısa turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of squeezing	menqısa turmay edimqısa turmayem	senqısa turmay edingqısa turmayeng	olqısa turmay ediqısa turmayed	bizqısa turmay edikqısa turmayek	sizqısa turmay edigizqısa turmayegiz	alaqısa turmay edileqısa turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would squeeze	menqısar edimqısar em	senqısar edingqısar eng	olqısar ediqısar ed	bizqısar edikqısar ek	sizqısar edigizqısar egiz	alaqısar edileqısar elle
Conditional result (would)he wouldn't squeeze	menqısmaz edimqısmaz em	senqısmaz edingqısmaz eng	olqısmaz ediqısmaz ed	bizqısmaz edikqısmaz ek	sizqısmaz edigizqısmaz egiz	alaqısmaz edileqısmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have squeezed	menqısarıq edimqısarıq em	senqısarıq edingqısarıq eng	olqısarıq ediqısarıq ed	bizqısarıq edikqısarıq ek	sizqısarıq edigizqısarıq egiz	alaqısarıq edileqısarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have squeezed	menqısarıq tül edimqısarıq tül em	senqısarıq tül edingqısarıq tül eng	olqısarıq tül ediqısarıq tül ed	bizqısarıq tül edikqısarıq tül ek	sizqısarıq tül edigizqısarıq tül egiz	alaqısarıq tül edileqısarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he squeezes	menqıssam	senqıssang	olqıssa	bizqıssaq	sizqıssağız	alaqıssala
Conditionalif he doesn't squeeze	menqısmasam	senqısmasang	olqısmasa	bizqısmasaq	sizqısmasağız	alaqısmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is squeezing	menqısa esem	senqısa eseng	olqısa ese	bizqısa esek	sizqısa esegiz	alaqısa esele
Conditional, present realif he is not squeezing	menqısmay esem	senqısmay eseng	olqısmay ese	bizqısmay esek	sizqısmay esegiz	alaqısmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he squeezed	menqıssam ediqıssam ed	senqıssang ediqıssang ed	olqıssa ediqıssaed	bizqıssaq ediqıssaq ed	sizqıssağız ediqıssağız ed	alaqıssala ediqıssalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't squeeze	menqısmasam ediqısmasam ed	senqısmasang ediqısmasang ed	olqısmasa ediqısmasaed	bizqısmasaq ediqısmasaq ed	sizqısmasağız ediqısmasağız ed	alaqısmasala ediqısmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he squeezed	menqısdım esem	senqısdıng eseng	olqısdı ese	bizqısdıq esek	sizqısdığız esegiz	alaqısdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't squeeze	menqısmadım esem	senqısmadıng eseng	olqısmadı ese	bizqısmadıq esek	sizqısmadığız esegiz	alaqısmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did squeeze (indeed)	menqıshan esem	senqıshan eseng	olqıshan ese	bizqıshan esek	sizqıshan esegiz	alaqıshan esele
Conditional, past realif he didn't squeeze (indeed)	menqısmağan esem	senqısmağan eseng	olqısmağan ese	bizqısmağan esek	sizqısmağan esegiz	alaqısmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had squeezed	menqıshan bolsam	senqıshan bolsang	olqıshan bolsa	bizqıshan bolsaq	sizqıshan bolsağız	alaqıshan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't squeezed	menqısmağan bolsam	senqısmağan bolsang	olqısmağan bolsa	bizqısmağan bolsaq	sizqısmağan bolsağız	alaqısmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had squeezed	menqıshan bolsam ediqıshan bolsam ed	senqıshan bolsang ediqıshan bolsang ed	olqıshan bolsa ediqıshan bolsaed	bizqıshan bolsaq ediqıshan bolsaq ed	sizqıshan bolsağız ediqıshan bolsağız ed	alaqıshan bolsala ediqıshan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't squeezed	menqısmağan bolsam ediqısmağan bolsam ed	senqısmağan bolsang ediqısmağan bolsang ed	olqısmağan bolsa ediqısmağan bolsaed	bizqısmağan bolsaq ediqısmağan bolsaq ed	sizqısmağan bolsağız ediqısmağan bolsağız ed	alaqısmağan bolsala ediqısmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will squeeze	menqısar esem	senqısar eseng	olqısar ese	bizqısar esek	sizqısar esegiz	alaqısar esele
Conditional, aoristif he won't squeeze	menqısmaz esem	senqısmaz eseng	olqısmaz ese	bizqısmaz esek	sizqısmaz esegiz	alaqısmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to squeeze	menqısarıq esem	senqısarıq eseng	olqısarıq ese	bizqısarıq esek	sizqısarıq esegiz	alaqısarıq esele
Conditional, futureif he is not going to squeeze	menqısarıq tül esem	senqısarıq tül eseng	olqısarıq tül ese	bizqısarıq tül esek	sizqısarıq tül esegiz	alaqısarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to squeeze	menqısarıq bolsam	senqısarıq bolsang	olqısarıq bolsa	bizqısarıq bolsaq	sizqısarıq bolsağız	alaqısarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to squeeze	menqısmazlıq bolsam	senqısmazlıq bolsang	olqısmazlıq bolsa	bizqısmazlıq bolsaq	sizqısmazlıq bolsağız	alaqısmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qısdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be squeezing	menqısa bolurma	senqısa bolursa	olqısa bolur	bizqısa bolurbuz	sizqısa bolursuz	alaqısa bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be squeezing	menqısmay bolurma	senqısmay bolursa	olqısmay bolur	bizqısmay bolurbuz	sizqısmay bolursuz	alaqısmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of squeezing	menqısa tura bolurma	senqısa tura bolursa	olqısa tura bolur	bizqısa tura bolurbuz	sizqısa tura bolursuz	alaqısa tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not squeezing	menqısmay tura bolurma	senqısmay tura bolursa	olqısmay tura bolur	bizqısmay tura bolurbuz	sizqısmay tura bolursuz	alaqısmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have squeezed	menqıshan bolurma	senqıshan bolursa	olqıshan bolur	bizqıshan bolurbuz	sizqıshan bolursuz	alaqıshan bolurla
Inference (must have)he must not have squeezed	menqısmağan bolurma	senqısmağan bolursa	olqısmağan bolur	bizqısmağan bolurbuz	sizqısmağan bolursuz	alaqısmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to squeeze	menqısarıq bolurma	senqısarıq bolursa	olqısarıq bolur	bizqısarıq bolurbuz	sizqısarıq bolursuz	alaqısarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to squeeze	menqısmazlıq bolurma	senqısmazlıq bolursa	olqısmazlıq bolur	bizqısmazlıq bolurbuz	sizqısmazlıq bolursuz	alaqısmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it squeeze	menqısayım	senqıs!	olqıssın	bizqısayıq	sizqısığız!	alaqıssınla
Commands & suggestionslet him/her/it not squeeze	menqısmayım	senqısma!	olqısmasın	bizqısmayıq	sizqısmağız!	alaqısmasınla
Commands & suggestionsshould he squeeze?	menqısayımmı?		olqıssınmı?	bizqısayıqmı?		alaqıssınlamı?
Commands & suggestionsshould he not squeeze?	menqısmayımmı?		olqısmasınmı?	bizqısmayıqmı?		alaqısmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it squeeze		senqısçı²	olqıssınçı		sizqısçığız	alaqıssınlaçı
Requestsdo let him/her/it not squeeze		senqısmaçı²	olqısmasınçı		sizqısmaçığız	alaqısmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you squeeze		senqıshınqıshı
Blessings & curses — may you…may you not squeeze		senqısmağınqısmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he squeezed	menqıshay edim qısha edim	senqıshay eding qısha eding	olqıshay edi qısha edi	bizqıshay edik qısha edik	sizqıshay edigiz qısha edigiz	alaqıshay edile qısha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not squeeze	menqısmağay edim qısmağa edim	senqısmağay eding qısmağa eding	olqısmağay edi qısmağa edi	bizqısmağay edik qısmağa edik	sizqısmağay edigiz qısmağa edigiz	alaqısmağay edile qısmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to squeeze	menqısmağa qoyayımqısma qoyayım	senqısmağa qoy!qısma qoy!	olqısmağa qoysunqısma qoysun	bizqısmağa qoyayıqqısma qoyayıq	sizqısmağa qoyuğuz!qısma qoyuğuz!	alaqısmağa qoysunlaqısma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to squeeze	menqısmağa qoymayımqısma qoymayım	senqısmağa qoyma!qısma qoyma!	olqısmağa qoymasınqısma qoymasın	bizqısmağa qoymayıqqısma qoymayıq	sizqısmağa qoymağız!qısma qoymağız!	alaqısmağa qoymasınlaqısma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to squeeze?	menqısmağa qoyayımmı?qısma qoyayımmı?		olqısmağa qoysunmu?qısma qoysunmu?	bizqısmağa qoyayıqmı?qısma qoyayıqmı?		alaqısmağa qoysunlamı?qısma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to squeeze?	menqısmağa qoymayımmı?qısma qoymayımmı?		olqısmağa qoymasınmı?qısma qoymasınmı?	bizqısmağa qoymayıqmı?qısma qoymayıqmı?		alaqısmağa qoymasınlamı?qısma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to squeeze	menqısmağa qoyamaqısma qoyama	senqısmağa qoyasaqısma qoyasa	olqısmağa qoyadıqısma qoyadı	bizqısmağa qoyabızqısma qoyabız	sizqısmağa qoyasızqısma qoyasız	alaqısmağa qoyadılaqısma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to squeeze	menqısmağa qoymaymaqısma qoymayma	senqısmağa qoymaysaqısma qoymaysa	olqısmağa qoymaydıqısma qoymaydı	bizqısmağa qoymaybızqısma qoymaybız	sizqısmağa qoymaysızqısma qoymaysız	alaqısmağa qoymaydılaqısma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to squeeze?	menqısmağa qoyamıma?qısma qoyamıma?	senqısmağa qoyamısa?qısma qoyamısa?	olqısmağa qoyamıdı?qısma qoyamıdı?	bizqısmağa qoyamıbız?qısma qoyamıbız?	sizqısmağa qoyamısız?qısma qoyamısız?	alaqısmağa qoyamıdıla?qısma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to squeeze?	menqısmağa qoymaymıma?qısma qoymaymıma?	senqısmağa qoymaymısa?qısma qoymaymısa?	olqısmağa qoymaymıdı?qısma qoymaymıdı?	bizqısmağa qoymaymıbız?qısma qoymaymıbız?	sizqısmağa qoymaymısız?qısma qoymaymısız?	alaqısmağa qoymaymıdıla?qısma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to squeeze	menqısmağa qoydumqısma qoydum	senqısmağa qoydungqısma qoydung	olqısmağa qoyduqısma qoydu	bizqısmağa qoyduqqısma qoyduq	sizqısmağa qoyduğuzqısma qoyduğuz	alaqısmağa qoydulaqısma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to squeeze	menqısmağa qoymadımqısma qoymadım	senqısmağa qoymadıngqısma qoymadıng	olqısmağa qoymadıqısma qoymadı	bizqısmağa qoymadıqqısma qoymadıq	sizqısmağa qoymadığızqısma qoymadığız	alaqısmağa qoymadılaqısma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to squeeze?	menqısmağa qoydummu?qısma qoydummu?	senqısmağa qoydungmu?qısma qoydungmu?	olqısmağa qoydumu?qısma qoydumu?	bizqısmağa qoyduqmu?qısma qoyduqmu?	sizqısmağa qoyduğuzmu?qısma qoyduğuzmu?	alaqısmağa qoydulamı?qısma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to squeeze?	menqısmağa qoymadımmı?qısma qoymadımmı?	senqısmağa qoymadıngmı?qısma qoymadıngmı?	olqısmağa qoymadımı?qısma qoymadımı?	bizqısmağa qoymadıqmı?qısma qoymadıqmı?	sizqısmağa qoymadığızmı?qısma qoymadığızmı?	alaqısmağa qoymadılamı?qısma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qısarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can squeeze	menqısalama	senqısalasa	olqısaladı	bizqısalabız	sizqısalasız	alaqısaladıla
Ability — presenthe can't squeeze	menqısalmayma	senqısalmaysa	olqısalmaydı	bizqısalmaybız	sizqısalmaysız	alaqısalmaydıla
Ability — presentcan he squeeze?	menqısalamıma? qısalamamı?	senqısalamısa?	olqısalamıdı?	bizqısalamıbız? qısalabızmı?	sizqısalamısız?	alaqısalamıdıla?
Ability — presentcan't he squeeze?	menqısalmaymıma? qısalmaymamı?	senqısalmaymısa?	olqısalmaymıdı?	bizqısalmaymıbız? qısalmaybızmı?	sizqısalmaymısız?	alaqısalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can squeeze	menqısalsam	senqısalsang	olqısalsa	bizqısalsaq	sizqısalsağız	alaqısalsala
Ability — if I can…if he can't squeeze	menqısalmasam	senqısalmasang	olqısalmasa	bizqısalmasaq	sizqısalmasağız	alaqısalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to squeeze	menqısaldım	senqısaldıng	olqısaldı	bizqısaldıq	sizqısaldığız	alaqısaldıla
Ability — simple pasthe could not squeeze	menqısalmadım	senqısalmadıng	olqısalmadı	bizqısalmadıq	sizqısalmadığız	alaqısalmadıla
Ability — simple pastwas he able to squeeze?	menqısaldımmı?	senqısaldıngmı?	olqısaldımı?	bizqısaldıqmı?	sizqısaldığızmı?	alaqısaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he squeeze?	menqısalmadımmı?	senqısalmadıngmı?	olqısalmadımı?	bizqısalmadıqmı?	sizqısalmadığızmı?	alaqısalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to squeeze	menqısalğanma	senqısalğansa	olqısalğandı	bizqısalğanbız	sizqısalğansız	alaqısalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to squeeze	menqısalmağanma	senqısalmağansa	olqısalmağandı	bizqısalmağanbız	sizqısalmağansız	alaqısalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to squeeze?	menqısalğanmıma? qısalğanmamı?	senqısalğanmısa?	olqısalğanmıdı?	bizqısalğanmıbız? qısalğanbızmı?	sizqısalğanmısız?	alaqısalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to squeeze?	menqısalmağanmıma? qısalmağanmamı?	senqısalmağanmısa?	olqısalmağanmıdı?	bizqısalmağanmıbız? qısalmağanbızmı?	sizqısalmağanmısız?	alaqısalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to squeeze	menqısalğan edimqısalğanem	senqısalğan edingqısalğaneng	olqısalğan ediqısalğaned	bizqısalğan edikqısalğanek	sizqısalğan edigizqısalğanegiz	alaqısalğan edileqısalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to squeeze	menqısalmağan edimqısalmağanem	senqısalmağan edingqısalmağaneng	olqısalmağan ediqısalmağaned	bizqısalmağan edikqısalmağanek	sizqısalmağan edigizqısalmağanegiz	alaqısalmağan edileqısalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could squeeze	menqısala edimqısalaem	senqısala edingqısalaeng	olqısala ediqısalaed	bizqısala edikqısalaek	sizqısala edigizqısalaegiz	alaqısala edileqısalaelle
Ability — past backgroundhe could not squeeze	menqısalmay edimqısalmayem	senqısalmay edingqısalmayeng	olqısalmay ediqısalmayed	bizqısalmay edikqısalmayek	sizqısalmay edigizqısalmayegiz	alaqısalmay edileqısalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to squeeze	menqısalırma	senqısalırsa	olqısalır	bizqısalırbız	sizqısalırsız	alaqısalırla
Ability — future Ihe won't be able to squeeze	menqısalmazma	senqısalmazsa	olqısalmaz	bizqısalmazbız	sizqısalmazsız	alaqısalmazla
Ability — future Iwill he be able to squeeze?	menqısalırmıma? qısalırmamı?	senqısalırmısa?	olqısalırmı?	bizqısalırmıbız? qısalırbızmı?	sizqısalırmısız?	alaqısalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to squeeze?	menqısalmazmıma? qısalmazmamı?	senqısalmazmısa?	olqısalmazmı?	bizqısalmazmıbız? qısalmazbızmı?	sizqısalmazmısız?	alaqısalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to squeeze	menqısallıqma	senqısallıqsa	olqısallıqdı	bizqısallıqbız	sizqısallıqsız	alaqısallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to squeeze	menqısallıq tülme	senqısallıq tülse	olqısallıq tüldü	bizqısallıq tülbüz	sizqısallıq tülsüz	alaqısallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to squeeze?	menqısallıqmıma? qısallıqmamı?	senqısallıqmısa?	olqısallıqmıdı?	bizqısallıqmıbız? qısallıqbızmı?	sizqısallıqmısız?	alaqısallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to squeeze?	menqısallıq tülmüme?	senqısallıq tülmüse?	olqısallıq tülmüdü?	bizqısallıq tülmübüz?	sizqısallıq tülmüsüz?	alaqısallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to squeeze	menqısalır edimqısalır em	senqısalır edingqısalır eng	olqısalır ediqısalır ed	bizqısalır edikqısalır ek	sizqısalır edigizqısalır egiz	alaqısalır edileqısalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to squeeze	menqısalmaz edimqısalmaz em	senqısalmaz edingqısalmaz eng	olqısalmaz ediqısalmaz ed	bizqısalmaz edikqısalmaz ek	sizqısalmaz edigizqısalmaz egiz	alaqısalmaz edileqısalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to squeeze		senqısalğınqısalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to squeeze		senqısalmağınqısalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qısarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be squeezing	menqısa bolmazma	senqısa bolmazsa	olqısa bolmaz	bizqısa bolmazbız	sizqısa bolmazsız	alaqısa bolmazla
Inference, present — double negationhe must be squeezing (emphatic)	menqısmay bolmazma	senqısmay bolmazsa	olqısmay bolmaz	bizqısmay bolmazbız	sizqısmay bolmazsız	alaqısmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of squeezing	menqısa tura bolmazma	senqısa tura bolmazsa	olqısa tura bolmaz	bizqısa tura bolmazbız	sizqısa tura bolmazsız	alaqısa tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not squeezing (emphatic)	menqısmay tura bolmazma	senqısmay tura bolmazsa	olqısmay tura bolmaz	bizqısmay tura bolmazbız	sizqısmay tura bolmazsız	alaqısmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not squeezing	menqısmay turama	senqısmay turasa	olqısmay turadı	bizqısmay turabız	sizqısmay turasız	alaqısmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not squeezing	menqısmay turmayma	senqısmay turmaysa	olqısmay turmaydı	bizqısmay turmaybız	sizqısmay turmaysız	alaqısmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not squeezing?	menqısmay turmaymıma	senqısmay turmaymısa	olqısmay turmaymıdı	bizqısmay turmaymıbız	sizqısmay turmaymısız	alaqısmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have squeezed	menqıshan bolmazma	senqıshan bolmazsa	olqıshan bolmaz	bizqıshan bolmazbız	sizqıshan bolmazsız	alaqıshan bolmazla
Inference — double negationhe must have squeezed (emphatic)	menqısmağan bolmazma	senqısmağan bolmazsa	olqısmağan bolmaz	bizqısmağan bolmazbız	sizqısmağan bolmazsız	alaqısmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had squeezed	menqıshan bolmasam	senqıshan bolmasang	olqıshan bolmasa	bizqıshan bolmasaq	sizqıshan bolmasağız	alaqıshan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't squeezed	menqısmağan bolmasam	senqısmağan bolmasang	olqısmağan bolmasa	bizqısmağan bolmasaq	sizqısmağan bolmasağız	alaqısmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to squeeze	menqısarıq bolmazma	senqısarıq bolmazsa	olqısarıq bolmaz	bizqısarıq bolmazbız	sizqısarıq bolmazsız	alaqısarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to squeeze (emphatic)	menqısmazlıq bolmazma	senqısmazlıq bolmazsa	olqısmazlıq bolmaz	bizqısmazlıq bolmazbız	sizqısmazlıq bolmazsız	alaqısmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to squeeze	menqısarıq bolmasam	senqısarıq bolmasang	olqısarıq bolmasa	bizqısarıq bolmasaq	sizqısarıq bolmasağız	alaqısarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to squeeze	menqısmazlıq bolmasam	senqısmazlıq bolmasang	olqısmazlıq bolmasa	bizqısmazlıq bolmasaq	sizqısmazlıq bolmasağız	alaqısmazlıq bolmasala