qısılırğa
/qɯsɯlɯrʁa/
1. press oneself against, huddle up, nestle close, shrink back
- sabiy anasına qısıldı — the child pressed close to its mother
- qabırğağa qısılırğa — to press oneself against the wall
- qatına qısılırğa — to move up closer to him
- qısıla-qısıla barırğa — to creep up unnoticed
2. crowd together, stand close together
- bir biriŋe qısılırğa — to press close to one another
- qısılıb olturdula — they sat close together
- adamla qısılıb turadıla — the people are standing packed close
3. be squeezed, be pressed, be tied tight
- qısılğan qol — a clenched hand
- eşik igi qısılmaydı — the door does not shut tight
- jük jıjım bla qısılğandı — the load is tied with a rope
4. close, droop, draw near — Used of eyes closing with sleep and of the sun drawing toward setting.
- közü qısıldı — his eyes closed
- közlerim qısılıb baradıla — my eyes are closing
- kün batarğa qısılıb baradı — the sun is drawing near to setting
5. take shelter, find refuge
- qısılır jer — a place to take shelter
- qaya tübüne qısıla turğan — sheltering under the cliff
Conjugation
Common forms
- qısıladıhe is pressing close
- qısıldıhe pressed close
- qısılğandıhe has pressed close
- qısılırhe will press close
- qısıllıqdıhe is going to press close
- qısıla edihe was pressing close
- qısılsaif he presses close
- qısıl!press close!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqısılamaI am pressing close | senqısılasayou are pressing close | olqısıladıhe is pressing close | bizqısılabızwe are pressing close | sizqısılasızyou all are pressing close | alaqısıladılathey are pressing close |
| Present (simple & continuous) | menqısılmaymaI am not pressing close | senqısılmaysayou are not pressing close | olqısılmaydıhe is not pressing close | bizqısılmaybızwe are not pressing close | sizqısılmaysızyou all are not pressing close | alaqısılmaydılathey are not pressing close |
| Present (simple & continuous) | menqısılamamı? qısılamıma?am I pressing close? | senqısılamısa?are you pressing close? | olqısılamıdı?is he pressing close? | bizqısılabızmı? qısılamıbız?are we pressing close? | sizqısılamısız?are you all pressing close? | alaqısılamıdıla?are they pressing close? |
| Present (simple & continuous) | menqısılmaymamı? qısılmaymıma?aren't I pressing close? | senqısılmaymısa?aren't you pressing close? | olqısılmaymıdı?isn't he pressing close? | bizqısılmaybızmı? qısılmaymıbız?aren't we pressing close? | sizqısılmaymısız?aren't you all pressing close? | alaqısılmaymıdıla?aren't they pressing close? |
| Habitual (usually, tends to) | menqısılıwçanmaI usually press close | senqısılıwçansayou usually press close | olqısılıwçandıhe usually presses close | bizqısılıwçanbızwe usually press close | sizqısılıwçansızyou all usually press close | alaqısılıwçandılathey usually press close |
| Habitual (usually, tends to) | menqısılmawçanmaI usually don't press close | senqısılmawçansayou usually don't press close | olqısılmawçandıhe usually doesn't press close | bizqısılmawçanbızwe usually don't press close | sizqısılmawçansızyou all usually don't press close | alaqısılmawçandılathey usually don't press close |
| Habitual (usually, tends to) | menqısılıwçanmamı? qısılıwçanmıma?do I usually press close? | senqısılıwçanmısa?do you usually press close? | olqısılıwçanmıdı?does he usually press close? | bizqısılıwçanbızmı? qısılıwçanmıbız?do we usually press close? | sizqısılıwçanmısız?do you all usually press close? | alaqısılıwçanmıdıla?do they usually press close? |
| Habitual (usually, tends to) | menqısılmawçanmamı? qısılmawçanmıma?do I usually not press close? | senqısılmawçanmısa?do you usually not press close? | olqısılmawçanmıdı?does he usually not press close? | bizqısılmawçanbızmı? qısılmawçanmıbız?do we usually not press close? | sizqısılmawçanmısız?do you all usually not press close? | alaqısılmawçanmıdıla?do they usually not press close? |
| Resultative (has become and stays) | olqısılıbdıhe has pressed close and remains so | alaqısılıbdılathey have pressed close and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqısılıbmıdı?has he pressed close? | alaqısılıbmıdıla?have they pressed close? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqısılıb turamaI keep pressing close | senqısılıb turasayou keep pressing close | olqısılıb turadıhe keeps pressing close | bizqısılıb turabızwe keep pressing close | sizqısılıb turasızyou all keep pressing close | alaqısılıb turadılathey keep pressing close |
| Durative (keeps doing) | menqısılıb turmaymaI don't keep pressing close | senqısılıb turmaysayou don't keep pressing close | olqısılıb turmaydıhe doesn't keep pressing close | bizqısılıb turmaybızwe don't keep pressing close | sizqısılıb turmaysızyou all don't keep pressing close | alaqısılıb turmaydılathey don't keep pressing close |
| Durative (keeps doing) | menqısılıb turamamı? qısılıb turamıma?do I keep pressing close? | senqısılıb turamısa?do you keep pressing close? | olqısılıb turamıdı?does he keep pressing close? | bizqısılıb turabızmı? qısılıb turamıbız?do we keep pressing close? | sizqısılıb turamısız?do you all keep pressing close? | alaqısılıb turamıdıla?do they keep pressing close? |
| Durative (keeps doing) | menqısılıb turmaymamı? qısılıb turmaymıma?don't I keep pressing close? | senqısılıb turmaymısa?don't you keep pressing close? | olqısılıb turmaymıdı?doesn't he keep pressing close? | bizqısılıb turmaybızmı? qısılıb turmaymıbız?don't we keep pressing close? | sizqısılıb turmaymısız?don't you all keep pressing close? | alaqısılıb turmaymıdıla?don't they keep pressing close? |
| Progressive (in the middle of) | menqısıla turamaI am in the middle of pressing close | senqısıla turasayou are in the middle of pressing close | olqısıla turadıhe is in the middle of pressing close | bizqısıla turabızwe are in the middle of pressing close | sizqısıla turasızyou all are in the middle of pressing close | alaqısıla turadılathey are in the middle of pressing close |
| Progressive (in the middle of) | menqısıla turmaymaI am not in the middle of pressing close | senqısıla turmaysayou are not in the middle of pressing close | olqısıla turmaydıhe is not in the middle of pressing close | bizqısıla turmaybızwe are not in the middle of pressing close | sizqısıla turmaysızyou all are not in the middle of pressing close | alaqısıla turmaydılathey are not in the middle of pressing close |
| Progressive (in the middle of) | menqısıla turamamı? qısıla turamıma?am I in the middle of pressing close? | senqısıla turamısa?are you in the middle of pressing close? | olqısıla turamıdı?is he in the middle of pressing close? | bizqısıla turabızmı? qısıla turamıbız?are we in the middle of pressing close? | sizqısıla turamısız?are you all in the middle of pressing close? | alaqısıla turamıdıla?are they in the middle of pressing close? |
| Progressive (in the middle of) | menqısıla turmaymamı? qısıla turmaymıma?aren't I in the middle of pressing close? | senqısıla turmaymısa?aren't you in the middle of pressing close? | olqısıla turmaymıdı?isn't he in the middle of pressing close? | bizqısıla turmaybızmı? qısıla turmaymıbız?aren't we in the middle of pressing close? | sizqısıla turmaymısız?aren't you all in the middle of pressing close? | alaqısıla turmaymıdıla?aren't they in the middle of pressing close? |
| Simple past (definite) | menqısıldımI pressed close | senqısıldıŋyou pressed close | olqısıldıhe pressed close | bizqısıldıqwe pressed close | sizqısıldığızyou all pressed close | alaqısıldılathey pressed close |
| Simple past (definite) | menqısılmadımI didn't press close | senqısılmadıŋyou didn't press close | olqısılmadıhe didn't press close | bizqısılmadıqwe didn't press close | sizqısılmadığızyou all didn't press close | alaqısılmadılathey didn't press close |
| Simple past (definite) | menqısıldımmı?did I press close? | senqısıldıŋmı?did you press close? | olqısıldımı?did he press close? | bizqısıldıqmı?did we press close? | sizqısıldığızmı?did you all press close? | alaqısıldılamı?did they press close? |
| Simple past (definite) | menqısılmadımmı?didn't I press close? | senqısılmadıŋmı?didn't you press close? | olqısılmadımı?didn't he press close? | bizqısılmadıqmı?didn't we press close? | sizqısılmadığızmı?didn't you all press close? | alaqısılmadılamı?didn't they press close? |
| Perfect (past indefinite) | menqısılğanmaI have pressed close | senqısılğansayou have pressed close | olqısılğandıhe has pressed close | bizqısılğanbızwe have pressed close | sizqısılğansızyou all have pressed close | alaqısılğandılathey have pressed close |
| Perfect (past indefinite) | menqısılmağanmaI haven't pressed close | senqısılmağansayou haven't pressed close | olqısılmağandıhe hasn't pressed close | bizqısılmağanbızwe haven't pressed close | sizqısılmağansızyou all haven't pressed close | alaqısılmağandılathey haven't pressed close |
| Perfect (past indefinite) | menqısılğanmamı? qısılğanmıma?have I pressed close? | senqısılğanmısa?have you pressed close? | olqısılğanmıdı?has he pressed close? | bizqısılğanbızmı? qısılğanmıbız?have we pressed close? | sizqısılğanmısız?have you all pressed close? | alaqısılğanmıdıla?have they pressed close? |
| Perfect (past indefinite) | menqısılmağanmamı? qısılmağanmıma?haven't I pressed close? | senqısılmağanmısa?haven't you pressed close? | olqısılmağanmıdı?hasn't he pressed close? | bizqısılmağanbızmı? qısılmağanmıbız?haven't we pressed close? | sizqısılmağanmısız?haven't you all pressed close? | alaqısılmağanmıdıla?haven't they pressed close? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqısılıb turdumI kept pressing close | senqısılıb turduŋyou kept pressing close | olqısılıb turduhe kept pressing close | bizqısılıb turduqwe kept pressing close | sizqısılıb turduğuzyou all kept pressing close | alaqısılıb turdulathey kept pressing close |
| Durative, definite past (kept doing) | menqısılıb turmadımI didn't keep pressing close | senqısılıb turmadıŋyou didn't keep pressing close | olqısılıb turmadıhe didn't keep pressing close | bizqısılıb turmadıqwe didn't keep pressing close | sizqısılıb turmadığızyou all didn't keep pressing close | alaqısılıb turmadılathey didn't keep pressing close |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqısılırmaI will press close | senqısılırsayou will press close | olqısılırhe will press close | bizqısılırbızwe will press close | sizqısılırsızyou all will press close | alaqısılırlathey will press close |
| Indefinite future (future I) | menqısılmazmaI won't press close | senqısılmazsayou won't press close | olqısılmazhe won't press close | bizqısılmazbızwe won't press close | sizqısılmazsızyou all won't press close | alaqısılmazlathey won't press close |
| Indefinite future (future I) | menqısılırmamı? qısılırmıma?will I press close? | senqısılırmısa?will you press close? | olqısılırmı?will he press close? | bizqısılırbızmı? qısılırmıbız?will we press close? | sizqısılırmısız?will you all press close? | alaqısılırlamı? qısılırmıla?will they press close? |
| Indefinite future (future I) | menqısılmazmamı? qısılmazmıma?won't I press close? | senqısılmazmısa?won't you press close? | olqısılmazmı?won't he press close? | bizqısılmazbızmı? qısılmazmıbız?won't we press close? | sizqısılmazmısız?won't you all press close? | alaqısılmazlamı? qısılmazmıla?won't they press close? |
| Definite future (future II) | menqısıllıqmaI am going to press close | senqısıllıqsayou are going to press close | olqısıllıqdıhe is going to press close | bizqısıllıqbızwe are going to press close | sizqısıllıqsızyou all are going to press close | alaqısıllıqdılathey are going to press close |
| Definite future (future II) | menqısıllıq tülmeI am not going to press close | senqısıllıq tülseyou are not going to press close | olqısıllıq tüldühe is not going to press close | bizqısıllıq tülbüzwe are not going to press close | sizqısıllıq tülsüzyou all are not going to press close | alaqısıllıq tüldülethey are not going to press close |
| Definite future (future II) | menqısıllıqmamı? qısıllıqmıma?am I going to press close? | senqısıllıqmısa?are you going to press close? | olqısıllıqmıdı?is he going to press close? | bizqısıllıqbızmı? qısıllıqmıbız?are we going to press close? | sizqısıllıqmısız?are you all going to press close? | alaqısıllıqmıdıla?are they going to press close? |
| Definite future (future II) | menqısıllıq tülmüme?aren't I going to press close? | senqısıllıq tülmüse?aren't you going to press close? | olqısıllıq tülmüdü?isn't he going to press close? | bizqısıllıq tülmübüz?aren't we going to press close? | sizqısıllıq tülmüsüz?aren't you all going to press close? | alaqısıllıq tülmüdüle?aren't they going to press close? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqısılğan edimqısılğanemI had pressed close | senqısılğan ediŋqısılğaneŋyou had pressed close | olqısılğan ediqısılğanedhe had pressed close | bizqısılğan edikqısılğanekwe had pressed close | sizqısılğan edigizqısılğanegizyou all had pressed close | alaqısılğan edileqısılğanellethey had pressed close |
| Past perfect (pluperfect) | menqısılmağan edimqısılmağanemI hadn't pressed close | senqısılmağan ediŋqısılmağaneŋyou hadn't pressed close | olqısılmağan ediqısılmağanedhe hadn't pressed close | bizqısılmağan edikqısılmağanekwe hadn't pressed close | sizqısılmağan edigizqısılmağanegizyou all hadn't pressed close | alaqısılmağan edileqısılmağanellethey hadn't pressed close |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqısıla edimqısılaemI was pressing close | senqısıla ediŋqısılaeŋyou were pressing close | olqısıla ediqısılaedhe was pressing close | bizqısıla edikqısılaekwe were pressing close | sizqısıla edigizqısılaegizyou all were pressing close | alaqısıla edileqısılaellethey were pressing close |
| Past continuous (imperfect) | menqısılmay edimqısılmayemI wasn't pressing close | senqısılmay ediŋqısılmayeŋyou weren't pressing close | olqısılmay ediqısılmayedhe wasn't pressing close | bizqısılmay edikqısılmayekwe weren't pressing close | sizqısılmay edigizqısılmayegizyou all weren't pressing close | alaqısılmay edileqısılmayellethey weren't pressing close |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqısılıwçan edimqısılıwçanemI used to press close | senqısılıwçan ediŋqısılıwçaneŋyou used to press close | olqısılıwçan ediqısılıwçanedhe used to press close | bizqısılıwçan edikqısılıwçanekwe used to press close | sizqısılıwçan edigizqısılıwçanegizyou all used to press close | alaqısılıwçan edileqısılıwçanellethey used to press close |
| Habitual past (used to) | menqısılmawçan edimqısılmawçanemI didn't use to press close | senqısılmawçan ediŋqısılmawçaneŋyou didn't use to press close | olqısılmawçan ediqısılmawçanedhe didn't use to press close | bizqısılmawçan edikqısılmawçanekwe didn't use to press close | sizqısılmawçan edigizqısılmawçanegizyou all didn't use to press close | alaqısılmawçan edileqısılmawçanellethey didn't use to press close |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqısılıb edihe had pressed close and remained so | alaqısılıb edilethey had pressed close and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqısılıb tül edihe hadn't pressed close | alaqısılıb tül edilethey hadn't pressed close | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqısılıb tura edimqısılıb turaemI had kept pressing close | senqısılıb tura ediŋqısılıb turaeŋyou had kept pressing close | olqısılıb tura ediqısılıb turaedhe had kept pressing close | bizqısılıb tura edikqısılıb turaekwe had kept pressing close | sizqısılıb tura edigizqısılıb turaegizyou all had kept pressing close | alaqısılıb tura edileqısılıb turaellethey had kept pressing close |
| Past durative (had kept doing) | menqısılıb turmay edimqısılıb turmayemI hadn't kept pressing close | senqısılıb turmay ediŋqısılıb turmayeŋyou hadn't kept pressing close | olqısılıb turmay ediqısılıb turmayedhe hadn't kept pressing close | bizqısılıb turmay edikqısılıb turmayekwe hadn't kept pressing close | sizqısılıb turmay edigizqısılıb turmayegizyou all hadn't kept pressing close | alaqısılıb turmay edileqısılıb turmayellethey hadn't kept pressing close |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqısıla tura edimqısıla turaemI was in the middle of pressing close | senqısıla tura ediŋqısıla turaeŋyou were in the middle of pressing close | olqısıla tura ediqısıla turaedhe was in the middle of pressing close | bizqısıla tura edikqısıla turaekwe were in the middle of pressing close | sizqısıla tura edigizqısıla turaegizyou all were in the middle of pressing close | alaqısıla tura edileqısıla turaellethey were in the middle of pressing close |
| Past progressive (was in the middle of) | menqısıla turmay edimqısıla turmayemI wasn't in the middle of pressing close | senqısıla turmay ediŋqısıla turmayeŋyou weren't in the middle of pressing close | olqısıla turmay ediqısıla turmayedhe wasn't in the middle of pressing close | bizqısıla turmay edikqısıla turmayekwe weren't in the middle of pressing close | sizqısıla turmay edigizqısıla turmayegizyou all weren't in the middle of pressing close | alaqısıla turmay edileqısıla turmayellethey weren't in the middle of pressing close |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqısılır edimqısılır emI would press close | senqısılır ediŋqısılır eŋyou would press close | olqısılır ediqısılır edhe would press close | bizqısılır edikqısılır ekwe would press close | sizqısılır edigizqısılır egizyou all would press close | alaqısılır edileqısılır ellethey would press close |
| Conditional result (would) | menqısılmaz edimqısılmaz emI wouldn't press close | senqısılmaz ediŋqısılmaz eŋyou wouldn't press close | olqısılmaz ediqısılmaz edhe wouldn't press close | bizqısılmaz edikqısılmaz ekwe wouldn't press close | sizqısılmaz edigizqısılmaz egizyou all wouldn't press close | alaqısılmaz edileqısılmaz ellethey wouldn't press close |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqısıllıq edimqısıllıq emI would have pressed close | senqısıllıq ediŋqısıllıq eŋyou would have pressed close | olqısıllıq ediqısıllıq edhe would have pressed close | bizqısıllıq edikqısıllıq ekwe would have pressed close | sizqısıllıq edigizqısıllıq egizyou all would have pressed close | alaqısıllıq edileqısıllıq ellethey would have pressed close |
| Past conditional result (would have) | menqısıllıq tül edimqısıllıq tül emI wouldn't have pressed close | senqısıllıq tül ediŋqısıllıq tül eŋyou wouldn't have pressed close | olqısıllıq tül ediqısıllıq tül edhe wouldn't have pressed close | bizqısıllıq tül edikqısıllıq tül ekwe wouldn't have pressed close | sizqısıllıq tül edigizqısıllıq tül egizyou all wouldn't have pressed close | alaqısıllıq tül edileqısıllıq tül ellethey wouldn't have pressed close |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqısılsamif I press close | senqısılsaŋif you press close | olqısılsaif he presses close | bizqısılsaqif we press close | sizqısılsağızif you all press close | alaqısılsalaif they press close |
| Conditional | menqısılmasamif I don't press close | senqısılmasaŋif you don't press close | olqısılmasaif he doesn't press close | bizqısılmasaqif we don't press close | sizqısılmasağızif you all don't press close | alaqısılmasalaif they don't press close |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqısıla esemif I am pressing close | senqısıla eseŋif you are pressing close | olqısıla eseif he is pressing close | bizqısıla esekif we are pressing close | sizqısıla esegizif you all are pressing close | alaqısıla eseleif they are pressing close |
| Conditional, present real | menqısılmay esemif I am not pressing close | senqısılmay eseŋif you are not pressing close | olqısılmay eseif he is not pressing close | bizqısılmay esekif we are not pressing close | sizqısılmay esegizif you all are not pressing close | alaqısılmay eseleif they are not pressing close |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqısılsam ediqısılsam edif only I pressed close | senqısılsaŋ ediqısılsaŋ edif only you pressed close | olqısılsa ediqısılsaedif only he pressed close | bizqısılsaq ediqısılsaq edif only we pressed close | sizqısılsağız ediqısılsağız edif only you all pressed close | alaqısılsala ediqısılsalaedif only they pressed close |
| Wish, present/future (if only) | menqısılmasam ediqısılmasam edif only I didn't press close | senqısılmasaŋ ediqısılmasaŋ edif only you didn't press close | olqısılmasa ediqısılmasaedif only he didn't press close | bizqısılmasaq ediqısılmasaq edif only we didn't press close | sizqısılmasağız ediqısılmasağız edif only you all didn't press close | alaqısılmasala ediqısılmasalaedif only they didn't press close |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqısılıb tursamif I carry on pressing close | senqısılıb tursaŋif you carry on pressing close | olqısılıb tursaif he carries on pressing close | bizqısılıb tursaqif we carry on pressing close | sizqısılıb tursağızif you all carry on pressing close | alaqısılıb tursalaif they carry on pressing close |
| Durative conditional | menqısılıb turmasamif I don't carry on pressing close | senqısılıb turmasaŋif you don't carry on pressing close | olqısılıb turmasaif he doesn't carry on pressing close | bizqısılıb turmasaqif we don't carry on pressing close | sizqısılıb turmasağızif you all don't carry on pressing close | alaqısılıb turmasalaif they don't carry on pressing close |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqısılıb tura esemif I have kept pressing close | senqısılıb tura eseŋif you have kept pressing close | olqısılıb tura eseif he has kept pressing close | bizqısılıb tura esekif we have kept pressing close | sizqısılıb tura esegizif you all have kept pressing close | alaqısılıb tura eseleif they have kept pressing close |
| Durative conditional, present real | menqısılıb turmay esemif I haven't kept pressing close | senqısılıb turmay eseŋif you haven't kept pressing close | olqısılıb turmay eseif he hasn't kept pressing close | bizqısılıb turmay esekif we haven't kept pressing close | sizqısılıb turmay esegizif you all haven't kept pressing close | alaqısılıb turmay eseleif they haven't kept pressing close |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqısıla tursamif I keep pressing close | senqısıla tursaŋif you keep pressing close | olqısıla tursaif he keeps pressing close | bizqısıla tursaqif we keep pressing close | sizqısıla tursağızif you all keep pressing close | alaqısıla tursalaif they keep pressing close |
| Progressive conditional | menqısılmay tursamif I keep on not pressing close | senqısılmay tursaŋif you keep on not pressing close | olqısılmay tursaif he keeps on not pressing close | bizqısılmay tursaqif we keep on not pressing close | sizqısılmay tursağızif you all keep on not pressing close | alaqısılmay tursalaif they keep on not pressing close |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqısıla tura esemif I am in the middle of pressing close | senqısıla tura eseŋif you are in the middle of pressing close | olqısıla tura eseif he is in the middle of pressing close | bizqısıla tura esekif we are in the middle of pressing close | sizqısıla tura esegizif you all are in the middle of pressing close | alaqısıla tura eseleif they are in the middle of pressing close |
| Progressive conditional, present real | menqısılmay tura esemif I keep on not pressing close | senqısılmay tura eseŋif you keep on not pressing close | olqısılmay tura eseif he keeps on not pressing close | bizqısılmay tura esekif we keep on not pressing close | sizqısılmay tura esegizif you all keep on not pressing close | alaqısılmay tura eseleif they keep on not pressing close |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menqısıldım esemif I pressed close | senqısıldıŋ eseŋif you pressed close | olqısıldı eseif he pressed close | bizqısıldıq esekif we pressed close | sizqısıldığız esegizif you all pressed close | alaqısıldıla eseleif they pressed close |
| Conditional, definite past1 | menqısılmadım esemif I didn't press close | senqısılmadıŋ eseŋif you didn't press close | olqısılmadı eseif he didn't press close | bizqısılmadıq esekif we didn't press close | sizqısılmadığız esegizif you all didn't press close | alaqısılmadıla eseleif they didn't press close |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqısılğan esemif I did press close (indeed) | senqısılğan eseŋif you did press close (indeed) | olqısılğan eseif he did press close (indeed) | bizqısılğan esekif we did press close (indeed) | sizqısılğan esegizif you all did press close (indeed) | alaqısılğan eseleif they did press close (indeed) |
| Conditional, past real | menqısılmağan esemif I didn't press close (indeed) | senqısılmağan eseŋif you didn't press close (indeed) | olqısılmağan eseif he didn't press close (indeed) | bizqısılmağan esekif we didn't press close (indeed) | sizqısılmağan esegizif you all didn't press close (indeed) | alaqısılmağan eseleif they didn't press close (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqısılğan bolsamif I had pressed close | senqısılğan bolsaŋif you had pressed close | olqısılğan bolsaif he had pressed close | bizqısılğan bolsaqif we had pressed close | sizqısılğan bolsağızif you all had pressed close | alaqısılğan bolsalaif they had pressed close |
| Conditional, counterfactual | menqısılmağan bolsamif I hadn't pressed close | senqısılmağan bolsaŋif you hadn't pressed close | olqısılmağan bolsaif he hadn't pressed close | bizqısılmağan bolsaqif we hadn't pressed close | sizqısılmağan bolsağızif you all hadn't pressed close | alaqısılmağan bolsalaif they hadn't pressed close |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqısılğan bolsam ediqısılğan bolsam edif only I had pressed close | senqısılğan bolsaŋ ediqısılğan bolsaŋ edif only you had pressed close | olqısılğan bolsa ediqısılğan bolsaedif only he had pressed close | bizqısılğan bolsaq ediqısılğan bolsaq edif only we had pressed close | sizqısılğan bolsağız ediqısılğan bolsağız edif only you all had pressed close | alaqısılğan bolsala ediqısılğan bolsalaedif only they had pressed close |
| Wish, past (if only I had) | menqısılmağan bolsam ediqısılmağan bolsam edif only I hadn't pressed close | senqısılmağan bolsaŋ ediqısılmağan bolsaŋ edif only you hadn't pressed close | olqısılmağan bolsa ediqısılmağan bolsaedif only he hadn't pressed close | bizqısılmağan bolsaq ediqısılmağan bolsaq edif only we hadn't pressed close | sizqısılmağan bolsağız ediqısılmağan bolsağız edif only you all hadn't pressed close | alaqısılmağan bolsala ediqısılmağan bolsalaedif only they hadn't pressed close |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqısılır esemif I will press close | senqısılır eseŋif you will press close | olqısılır eseif he will press close | bizqısılır esekif we will press close | sizqısılır esegizif you all will press close | alaqısılır eseleif they will press close |
| Conditional, aorist | menqısılmaz esemif I won't press close | senqısılmaz eseŋif you won't press close | olqısılmaz eseif he won't press close | bizqısılmaz esekif we won't press close | sizqısılmaz esegizif you all won't press close | alaqısılmaz eseleif they won't press close |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqısıllıq esemif I am going to press close | senqısıllıq eseŋif you are going to press close | olqısıllıq eseif he is going to press close | bizqısıllıq esekif we are going to press close | sizqısıllıq esegizif you all are going to press close | alaqısıllıq eseleif they are going to press close |
| Conditional, future | menqısıllıq tül esemif I am not going to press close | senqısıllıq tül eseŋif you are not going to press close | olqısıllıq tül eseif he is not going to press close | bizqısıllıq tül esekif we are not going to press close | sizqısıllıq tül esegizif you all are not going to press close | alaqısıllıq tül eseleif they are not going to press close |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqısıllıq bolsamif I were going to press close | senqısıllıq bolsaŋif you were going to press close | olqısıllıq bolsaif he were going to press close | bizqısıllıq bolsaqif we were going to press close | sizqısıllıq bolsağızif you all were going to press close | alaqısıllıq bolsalaif they were going to press close |
| Conditional, counterfactual future | menqısılmazlıq bolsamif I were not going to press close | senqısılmazlıq bolsaŋif you were not going to press close | olqısılmazlıq bolsaif he were not going to press close | bizqısılmazlıq bolsaqif we were not going to press close | sizqısılmazlıq bolsağızif you all were not going to press close | alaqısılmazlıq bolsalaif they were not going to press close |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qısıldıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqısıla bolurmaI must be pressing close | senqısıla bolursayou must be pressing close | olqısıla bolurhe must be pressing close | bizqısıla bolurbuzwe must be pressing close | sizqısıla bolursuzyou all must be pressing close | alaqısıla bolurlathey must be pressing close |
| Inference, present (must be doing) | menqısılmay bolurmaI must not be pressing close | senqısılmay bolursayou must not be pressing close | olqısılmay bolurhe must not be pressing close | bizqısılmay bolurbuzwe must not be pressing close | sizqısılmay bolursuzyou all must not be pressing close | alaqısılmay bolurlathey must not be pressing close |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqısıla tura bolurmaI must be in the middle of pressing close | senqısıla tura bolursayou must be in the middle of pressing close | olqısıla tura bolurhe must be in the middle of pressing close | bizqısıla tura bolurbuzwe must be in the middle of pressing close | sizqısıla tura bolursuzyou all must be in the middle of pressing close | alaqısıla tura bolurlathey must be in the middle of pressing close |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqısılmay tura bolurmaI must keep on not pressing close | senqısılmay tura bolursayou must keep on not pressing close | olqısılmay tura bolurhe must keep on not pressing close | bizqısılmay tura bolurbuzwe must keep on not pressing close | sizqısılmay tura bolursuzyou all must keep on not pressing close | alaqısılmay tura bolurlathey must keep on not pressing close |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqısılğan bolurmaI must have pressed close | senqısılğan bolursayou must have pressed close | olqısılğan bolurhe must have pressed close | bizqısılğan bolurbuzwe must have pressed close | sizqısılğan bolursuzyou all must have pressed close | alaqısılğan bolurlathey must have pressed close |
| Inference (must have) | menqısılmağan bolurmaI must not have pressed close | senqısılmağan bolursayou must not have pressed close | olqısılmağan bolurhe must not have pressed close | bizqısılmağan bolurbuzwe must not have pressed close | sizqısılmağan bolursuzyou all must not have pressed close | alaqısılmağan bolurlathey must not have pressed close |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqısıllıq bolurmaI must be going to press close | senqısıllıq bolursayou must be going to press close | olqısıllıq bolurhe must be going to press close | bizqısıllıq bolurbuzwe must be going to press close | sizqısıllıq bolursuzyou all must be going to press close | alaqısıllıq bolurlathey must be going to press close |
| Inference, future (must be going to) | menqısılmazlıq bolurmaI must not be going to press close | senqısılmazlıq bolursayou must not be going to press close | olqısılmazlıq bolurhe must not be going to press close | bizqısılmazlıq bolurbuzwe must not be going to press close | sizqısılmazlıq bolursuzyou all must not be going to press close | alaqısılmazlıq bolurlathey must not be going to press close |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqısılayımlet me press close | senqısıl!press close! | olqısılsınlet him press close | bizqısılayıqlet's press close | sizqısılığız!press close, you all! | alaqısılsınlalet them press close |
| Commands & suggestions | menqısılmayımlet me not press close | senqısılma!don't press close! | olqısılmasınlet him not press close | bizqısılmayıqlet's not press close | sizqısılmağız!don't press close, you all! | alaqısılmasınlalet them not press close |
| Commands & suggestions | menqısılayımmı?shall I press close? | olqısılsınmı?should he press close? | bizqısılayıqmı?shall we press close? | alaqısılsınlamı?should they press close? | ||
| Commands & suggestions | menqısılmayımmı?shall I not press close? | olqısılmasınmı?should he not press close? | bizqısılmayıqmı?shall we not press close? | alaqısılmasınlamı?should they not press close? | ||
| Requests | senqısılçı2qısılçınplease press close | olqısılsınçıdo let him press close | sizqısılçığızplease press close (plural/polite) | alaqısılsınlaçıdo let them press close | ||
| Requests | senqısılmaçı2qısılmaçınplease don't press close | olqısılmasınçıdo let him not press close | sizqısılmaçığızplease don't press close (plural/polite) | alaqısılmasınlaçıdo let them not press close | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqısılğınqısılğımay you press close | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqısılmağınqısılmağımay you not press close | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqısılğay edim qısılğa edimwould that I pressed close | senqısılğay ediŋ qısılğa ediŋwould that you pressed close | olqısılğay edi qısılğa ediwould that he pressed close | bizqısılğay edik qısılğa edikwould that we pressed close | sizqısılğay edigiz qısılğa edigizwould that you all pressed close | alaqısılğay edile qısılğa edilewould that they pressed close |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqısılmağay edim qısılmağa edimwould that I did not press close | senqısılmağay ediŋ qısılmağa ediŋwould that you did not press close | olqısılmağay edi qısılmağa ediwould that he did not press close | bizqısılmağay edik qısılmağa edikwould that we did not press close | sizqısılmağay edigiz qısılmağa edigizwould that you all did not press close | alaqısılmağay edile qısılmağa edilewould that they did not press close |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqısılmağa qoyayımqısılma qoyayımlet me allow someone to press close | senqısılmağa qoy!qısılma qoy!let someone press close! | olqısılmağa qoysunqısılma qoysunlet him allow someone to press close | bizqısılmağa qoyayıqqısılma qoyayıqlet's allow someone to press close | sizqısılmağa qoyuğuz!qısılma qoyuğuz!let someone press close, you all! | alaqısılmağa qoysunlaqısılma qoysunlalet them allow someone to press close |
| Let someone… (commands) | menqısılmağa qoymayımqısılma qoymayımlet me not allow someone to press close | senqısılmağa qoyma!qısılma qoyma!don't let someone press close! | olqısılmağa qoymasınqısılma qoymasınlet him not allow someone to press close | bizqısılmağa qoymayıqqısılma qoymayıqlet's not allow someone to press close | sizqısılmağa qoymağız!qısılma qoymağız!don't let someone press close, you all! | alaqısılmağa qoymasınlaqısılma qoymasınlalet them not allow someone to press close |
| Let someone… (commands) | menqısılmağa qoyayımmı?qısılma qoyayımmı?shall I allow someone to press close? | olqısılmağa qoysunmu?qısılma qoysunmu?should he allow someone to press close? | bizqısılmağa qoyayıqmı?qısılma qoyayıqmı?shall we allow someone to press close? | alaqısılmağa qoysunlamı?qısılma qoysunlamı?should they allow someone to press close? | ||
| Let someone… (commands) | menqısılmağa qoymayımmı?qısılma qoymayımmı?shall I not allow someone to press close? | olqısılmağa qoymasınmı?qısılma qoymasınmı?should he not allow someone to press close? | bizqısılmağa qoymayıqmı?qısılma qoymayıqmı?shall we not allow someone to press close? | alaqısılmağa qoymasınlamı?qısılma qoymasınlamı?should they not allow someone to press close? | ||
| Let someone… (present) | menqısılmağa qoyamaqısılma qoyamaI allow someone to press close | senqısılmağa qoyasaqısılma qoyasayou allow someone to press close | olqısılmağa qoyadıqısılma qoyadıhe allows someone to press close | bizqısılmağa qoyabızqısılma qoyabızwe allow someone to press close | sizqısılmağa qoyasızqısılma qoyasızyou all allow someone to press close | alaqısılmağa qoyadılaqısılma qoyadılathey allow someone to press close |
| Let someone… (present) | menqısılmağa qoymaymaqısılma qoymaymaI don't allow someone to press close | senqısılmağa qoymaysaqısılma qoymaysayou don't allow someone to press close | olqısılmağa qoymaydıqısılma qoymaydıhe doesn't allow someone to press close | bizqısılmağa qoymaybızqısılma qoymaybızwe don't allow someone to press close | sizqısılmağa qoymaysızqısılma qoymaysızyou all don't allow someone to press close | alaqısılmağa qoymaydılaqısılma qoymaydılathey don't allow someone to press close |
| Let someone… (present) | menqısılmağa qoyamamı?qısılma qoyamamı?do I allow someone to press close? | senqısılmağa qoyamısa?qısılma qoyamısa?do you allow someone to press close? | olqısılmağa qoyamıdı?qısılma qoyamıdı?does he allow someone to press close? | bizqısılmağa qoyabızmı?qısılma qoyabızmı?do we allow someone to press close? | sizqısılmağa qoyamısız?qısılma qoyamısız?do you all allow someone to press close? | alaqısılmağa qoyamıdıla?qısılma qoyamıdıla?do they allow someone to press close? |
| Let someone… (present) | menqısılmağa qoymaymamı?qısılma qoymaymamı?don't I allow someone to press close? | senqısılmağa qoymaymısa?qısılma qoymaymısa?don't you allow someone to press close? | olqısılmağa qoymaymıdı?qısılma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to press close? | bizqısılmağa qoymaybızmı?qısılma qoymaybızmı?don't we allow someone to press close? | sizqısılmağa qoymaymısız?qısılma qoymaymısız?don't you all allow someone to press close? | alaqısılmağa qoymaymıdıla?qısılma qoymaymıdıla?don't they allow someone to press close? |
| Let someone… (past) | menqısılmağa qoydumqısılma qoydumI allowed someone to press close | senqısılmağa qoyduŋqısılma qoyduŋyou allowed someone to press close | olqısılmağa qoyduqısılma qoyduhe allowed someone to press close | bizqısılmağa qoyduqqısılma qoyduqwe allowed someone to press close | sizqısılmağa qoyduğuzqısılma qoyduğuzyou all allowed someone to press close | alaqısılmağa qoydulaqısılma qoydulathey allowed someone to press close |
| Let someone… (past) | menqısılmağa qoymadımqısılma qoymadımI didn't allow someone to press close | senqısılmağa qoymadıŋqısılma qoymadıŋyou didn't allow someone to press close | olqısılmağa qoymadıqısılma qoymadıhe didn't allow someone to press close | bizqısılmağa qoymadıqqısılma qoymadıqwe didn't allow someone to press close | sizqısılmağa qoymadığızqısılma qoymadığızyou all didn't allow someone to press close | alaqısılmağa qoymadılaqısılma qoymadılathey didn't allow someone to press close |
| Let someone… (past) | menqısılmağa qoydummu?qısılma qoydummu?did I allow someone to press close? | senqısılmağa qoyduŋmu?qısılma qoyduŋmu?did you allow someone to press close? | olqısılmağa qoydumu?qısılma qoydumu?did he allow someone to press close? | bizqısılmağa qoyduqmu?qısılma qoyduqmu?did we allow someone to press close? | sizqısılmağa qoyduğuzmu?qısılma qoyduğuzmu?did you all allow someone to press close? | alaqısılmağa qoydulamı?qısılma qoydulamı?did they allow someone to press close? |
| Let someone… (past) | menqısılmağa qoymadımmı?qısılma qoymadımmı?didn't I allow someone to press close? | senqısılmağa qoymadıŋmı?qısılma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to press close? | olqısılmağa qoymadımı?qısılma qoymadımı?didn't he allow someone to press close? | bizqısılmağa qoymadıqmı?qısılma qoymadıqmı?didn't we allow someone to press close? | sizqısılmağa qoymadığızmı?qısılma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to press close? | alaqısılmağa qoymadılamı?qısılma qoymadılamı?didn't they allow someone to press close? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
qısılalırğa be able to press close · qısılalmazğa be unable to press close
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqısılalamaI can press close | senqısılalasayou can press close | olqısılaladıhe can press close | bizqısılalabızwe can press close | sizqısılalasızyou all can press close | alaqısılaladılathey can press close |
| Ability — present | menqısılalmaymaI can't press close | senqısılalmaysayou can't press close | olqısılalmaydıhe can't press close | bizqısılalmaybızwe can't press close | sizqısılalmaysızyou all can't press close | alaqısılalmaydılathey can't press close |
| Ability — present | menqısılalamamı? qısılalamıma?can I press close? | senqısılalamısa?can you press close? | olqısılalamıdı?can he press close? | bizqısılalabızmı? qısılalamıbız?can we press close? | sizqısılalamısız?can you all press close? | alaqısılalamıdıla?can they press close? |
| Ability — present | menqısılalmaymamı? qısılalmaymıma?can't I press close? | senqısılalmaymısa?can't you press close? | olqısılalmaymıdı?can't he press close? | bizqısılalmaybızmı? qısılalmaymıbız?can't we press close? | sizqısılalmaymısız?can't you all press close? | alaqısılalmaymıdıla?can't they press close? |
| Ability — if I can… | menqısılalsamif I can press close | senqısılalsaŋif you can press close | olqısılalsaif he can press close | bizqısılalsaqif we can press close | sizqısılalsağızif you all can press close | alaqısılalsalaif they can press close |
| Ability — if I can… | menqısılalmasamif I can't press close | senqısılalmasaŋif you can't press close | olqısılalmasaif he can't press close | bizqısılalmasaqif we can't press close | sizqısılalmasağızif you all can't press close | alaqısılalmasalaif they can't press close |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqısılaldımI was able to press close | senqısılaldıŋyou were able to press close | olqısılaldıhe was able to press close | bizqısılaldıqwe were able to press close | sizqısılaldığızyou all were able to press close | alaqısılaldılathey were able to press close |
| Ability — simple past | menqısılalmadımI could not press close | senqısılalmadıŋyou could not press close | olqısılalmadıhe could not press close | bizqısılalmadıqwe could not press close | sizqısılalmadığızyou all could not press close | alaqısılalmadılathey could not press close |
| Ability — simple past | menqısılaldımmı?was I able to press close? | senqısılaldıŋmı?were you able to press close? | olqısılaldımı?was he able to press close? | bizqısılaldıqmı?were we able to press close? | sizqısılaldığızmı?were you all able to press close? | alaqısılaldılamı?were they able to press close? |
| Ability — simple past | menqısılalmadımmı?couldn't I press close? | senqısılalmadıŋmı?couldn't you press close? | olqısılalmadımı?couldn't he press close? | bizqısılalmadıqmı?couldn't we press close? | sizqısılalmadığızmı?couldn't you all press close? | alaqısılalmadılamı?couldn't they press close? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqısılalğanmaI have been able to press close | senqısılalğansayou have been able to press close | olqısılalğandıhe has been able to press close | bizqısılalğanbızwe have been able to press close | sizqısılalğansızyou all have been able to press close | alaqısılalğandılathey have been able to press close |
| Ability — perfect / -ğan past | menqısılalmağanmaI haven't been able to press close | senqısılalmağansayou haven't been able to press close | olqısılalmağandıhe hasn't been able to press close | bizqısılalmağanbızwe haven't been able to press close | sizqısılalmağansızyou all haven't been able to press close | alaqısılalmağandılathey haven't been able to press close |
| Ability — perfect / -ğan past | menqısılalğanmamı? qısılalğanmıma?have I been able to press close? | senqısılalğanmısa?have you been able to press close? | olqısılalğanmıdı?has he been able to press close? | bizqısılalğanbızmı? qısılalğanmıbız?have we been able to press close? | sizqısılalğanmısız?have you all been able to press close? | alaqısılalğanmıdıla?have they been able to press close? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqısılalmağanmamı? qısılalmağanmıma?haven't I been able to press close? | senqısılalmağanmısa?haven't you been able to press close? | olqısılalmağanmıdı?hasn't he been able to press close? | bizqısılalmağanbızmı? qısılalmağanmıbız?haven't we been able to press close? | sizqısılalmağanmısız?haven't you all been able to press close? | alaqısılalmağanmıdıla?haven't they been able to press close? |
| Ability — past perfect | menqısılalğan edimqısılalğanemI had been able to press close | senqısılalğan ediŋqısılalğaneŋyou had been able to press close | olqısılalğan ediqısılalğanedhe had been able to press close | bizqısılalğan edikqısılalğanekwe had been able to press close | sizqısılalğan edigizqısılalğanegizyou all had been able to press close | alaqısılalğan edileqısılalğanellethey had been able to press close |
| Ability — past perfect | menqısılalmağan edimqısılalmağanemI hadn't been able to press close | senqısılalmağan ediŋqısılalmağaneŋyou hadn't been able to press close | olqısılalmağan ediqısılalmağanedhe hadn't been able to press close | bizqısılalmağan edikqısılalmağanekwe hadn't been able to press close | sizqısılalmağan edigizqısılalmağanegizyou all hadn't been able to press close | alaqısılalmağan edileqısılalmağanellethey hadn't been able to press close |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqısılala edimqısılalaemI could press close | senqısılala ediŋqısılalaeŋyou could press close | olqısılala ediqısılalaedhe could press close | bizqısılala edikqısılalaekwe could press close | sizqısılala edigizqısılalaegizyou all could press close | alaqısılala edileqısılalaellethey could press close |
| Ability — past background | menqısılalmay edimqısılalmayemI could not press close | senqısılalmay ediŋqısılalmayeŋyou could not press close | olqısılalmay ediqısılalmayedhe could not press close | bizqısılalmay edikqısılalmayekwe could not press close | sizqısılalmay edigizqısılalmayegizyou all could not press close | alaqısılalmay edileqısılalmayellethey could not press close |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqısılalırmaI will be able to press close | senqısılalırsayou will be able to press close | olqısılalırhe will be able to press close | bizqısılalırbızwe will be able to press close | sizqısılalırsızyou all will be able to press close | alaqısılalırlathey will be able to press close |
| Ability — future I | menqısılalmazmaI won't be able to press close | senqısılalmazsayou won't be able to press close | olqısılalmazhe won't be able to press close | bizqısılalmazbızwe won't be able to press close | sizqısılalmazsızyou all won't be able to press close | alaqısılalmazlathey won't be able to press close |
| Ability — future I | menqısılalırmamı? qısılalırmıma?will I be able to press close? | senqısılalırmısa?will you be able to press close? | olqısılalırmı?will he be able to press close? | bizqısılalırbızmı? qısılalırmıbız?will we be able to press close? | sizqısılalırmısız?will you all be able to press close? | alaqısılalırlamı? qısılalırmıla?will they be able to press close? |
| Ability — future I | menqısılalmazmamı? qısılalmazmıma?won't I be able to press close? | senqısılalmazmısa?won't you be able to press close? | olqısılalmazmı?won't he be able to press close? | bizqısılalmazbızmı? qısılalmazmıbız?won't we be able to press close? | sizqısılalmazmısız?won't you all be able to press close? | alaqısılalmazlamı? qısılalmazmıla?won't they be able to press close? |
| Ability — future II | menqısılallıqmaI am going to be able to press close | senqısılallıqsayou are going to be able to press close | olqısılallıqdıhe is going to be able to press close | bizqısılallıqbızwe are going to be able to press close | sizqısılallıqsızyou all are going to be able to press close | alaqısılallıqdılathey are going to be able to press close |
| Ability — future II | menqısılallıq tülmeI am not going to be able to press close | senqısılallıq tülseyou are not going to be able to press close | olqısılallıq tüldühe is not going to be able to press close | bizqısılallıq tülbüzwe are not going to be able to press close | sizqısılallıq tülsüzyou all are not going to be able to press close | alaqısılallıq tüldülethey are not going to be able to press close |
| Ability — future II | menqısılallıqmamı? qısılallıqmıma?am I going to be able to press close? | senqısılallıqmısa?are you going to be able to press close? | olqısılallıqmıdı?is he going to be able to press close? | bizqısılallıqbızmı? qısılallıqmıbız?are we going to be able to press close? | sizqısılallıqmısız?are you all going to be able to press close? | alaqısılallıqmıdıla?are they going to be able to press close? |
| Ability — future II | menqısılallıq tülmüme?aren't I going to be able to press close? | senqısılallıq tülmüse?aren't you going to be able to press close? | olqısılallıq tülmüdü?isn't he going to be able to press close? | bizqısılallıq tülmübüz?aren't we going to be able to press close? | sizqısılallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to press close? | alaqısılallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to press close? |
| Ability — would be able to… | menqısılalır edimqısılalır emI would be able to press close | senqısılalır ediŋqısılalır eŋyou would be able to press close | olqısılalır ediqısılalır edhe would be able to press close | bizqısılalır edikqısılalır ekwe would be able to press close | sizqısılalır edigizqısılalır egizyou all would be able to press close | alaqısılalır edileqısılalır ellethey would be able to press close |
| Ability — would be able to… | menqısılalmaz edimqısılalmaz emI wouldn't be able to press close | senqısılalmaz ediŋqısılalmaz eŋyou wouldn't be able to press close | olqısılalmaz ediqısılalmaz edhe wouldn't be able to press close | bizqısılalmaz edikqısılalmaz ekwe wouldn't be able to press close | sizqısılalmaz edigizqısılalmaz egizyou all wouldn't be able to press close | alaqısılalmaz edileqısılalmaz ellethey wouldn't be able to press close |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqısılalğınqısılalğımay you be able to press close | |||||
| Second-person optative — ability | senqısılalmağınqısılalmağımay you not be able to press close | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqısılırğa izleymeI want to press close | senqısılırğa izleyseyou want to press close | olqısılırğa izleydihe wants to press close | bizqısılırğa izleybizwe want to press close | sizqısılırğa izleysizyou all want to press close | alaqısılırğa izleydilethey want to press close |
| want to | menqısılırğa izlemeymeI do not want to press close | senqısılırğa izlemeyseyou do not want to press close | olqısılırğa izlemeydihe does not want to press close | bizqısılırğa izlemeybizwe do not want to press close | sizqısılırğa izlemeysizyou all do not want to press close | alaqısılırğa izlemeydilethey do not want to press close |
| would like to | menqısılırğa süemeI would like to press close | senqısılırğa süeseyou would like to press close | olqısılırğa süedihe would like to press close | bizqısılırğa süebizwe would like to press close | sizqısılırğa süesizyou all would like to press close | alaqısılırğa süedilethey would like to press close |
| would like to | menqısılırğa süymeymeI would not like to press close | senqısılırğa süymeyseyou would not like to press close | olqısılırğa süymeydihe would not like to press close | bizqısılırğa süymeybizwe would not like to press close | sizqısılırğa süymeysizyou all would not like to press close | alaqısılırğa süymeydilethey would not like to press close |
| hope to | menqısılırğa umutlanamaI hope to press close | senqısılırğa umutlanasayou hope to press close | olqısılırğa umutlanadıhe hopes to press close | bizqısılırğa umutlanabızwe hope to press close | sizqısılırğa umutlanasızyou all hope to press close | alaqısılırğa umutlanadılathey hope to press close |
| hope to | menqısılırğa umutlanmaymaI do not hope to press close | senqısılırğa umutlanmaysayou do not hope to press close | olqısılırğa umutlanmaydıhe does not hope to press close | bizqısılırğa umutlanmaybızwe do not hope to press close | sizqısılırğa umutlanmaysızyou all do not hope to press close | alaqısılırğa umutlanmaydılathey do not hope to press close |
| be about to | menqısılırğa deb turamaI am about to press close | senqısılırğa deb turasayou are about to press close | olqısılırğa deb turadıhe is about to press close | bizqısılırğa deb turabızwe are about to press close | sizqısılırğa deb turasızyou all are about to press close | alaqısılırğa deb turadılathey are about to press close |
| be about to | menqısılırğa deb turmaymaI am not about to press close | senqısılırğa deb turmaysayou are not about to press close | olqısılırğa deb turmaydıhe is not about to press close | bizqısılırğa deb turmaybızwe are not about to press close | sizqısılırğa deb turmaysızyou all are not about to press close | alaqısılırğa deb turmaydılathey are not about to press close |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqısılırğa kerekmeI need to press close | senqısılırğa kerekseyou need to press close | olqısılırğa kerekdihe needs to press close | bizqısılırğa kerekbizwe need to press close | sizqısılırğa kereksizyou all need to press close | alaqısılırğa kerekdilethey need to press close |
| need to | menqısılırğa kerek tülmeI do not need to press close | senqısılırğa kerek tülseyou do not need to press close | olqısılırğa kerek tüldühe does not need to press close | bizqısılırğa kerek tülbüzwe do not need to press close | sizqısılırğa kerek tülsüzyou all do not need to press close | alaqısılırğa kerek tüldülethey do not need to press close |
| have to | menmenŋe qısılırğa tüşediI have to press close | sensenŋe qısılırğa tüşediyou have to press close | olaŋa qısılırğa tüşedihe has to press close | bizbizge qısılırğa tüşediwe have to press close | sizsizge qısılırğa tüşediyou all have to press close | alaalağa qısılırğa tüşedithey have to press close |
| have to | menmenŋe qısılırğa tüşmeydiI do not have to press close | sensenŋe qısılırğa tüşmeydiyou do not have to press close | olaŋa qısılırğa tüşmeydihe does not have to press close | bizbizge qısılırğa tüşmeydiwe do not have to press close | sizsizge qısılırğa tüşmeydiyou all do not have to press close | alaalağa qısılırğa tüşmeydithey do not have to press close |
| be obliged to | menqısılırğa borçlumaI am obliged to press close | senqısılırğa borçlusayou are obliged to press close | olqısılırğa borçluduhe is obliged to press close | bizqısılırğa borçlubuzwe are obliged to press close | sizqısılırğa borçlusuzyou all are obliged to press close | alaqısılırğa borçludulathey are obliged to press close |
| be obliged to | menqısılırğa borçlu tülmeI am not obliged to press close | senqısılırğa borçlu tülseyou are not obliged to press close | olqısılırğa borçlu tüldühe is not obliged to press close | bizqısılırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to press close | sizqısılırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to press close | alaqısılırğa borçlu tüldülethey are not obliged to press close |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqısılırğa madarım bardıI have a way to press close | senqısılırğa madarıŋ bardıyou have a way to press close | olqısılırğa madarı bardıhe has a way to press close | bizqısılırğa madarıbız bardıwe have a way to press close | sizqısılırğa madarığız bardıyou all have a way to press close | alaqısılırğa madarları bardıthey have a way to press close |
| have a way to | menqısılırğa madarım joqduI have no way to press close | senqısılırğa madarıŋ joqduyou have no way to press close | olqısılırğa madarı joqduhe has no way to press close | bizqısılırğa madarıbız joqduwe have no way to press close | sizqısılırğa madarığız joqduyou all have no way to press close | alaqısılırğa madarları joqduthey have no way to press close |
| be free to | menqısılırğa erkinligim bardıI am free to press close | senqısılırğa erkinligiŋ bardıyou are free to press close | olqısılırğa erkinligi bardıhe is free to press close | bizqısılırğa erkinligibiz bardıwe are free to press close | sizqısılırğa erkinligigiz bardıyou all are free to press close | alaqısılırğa erkinlikleri bardıthey are free to press close |
| be free to | menqısılırğa erkinligim joqduI am not free to press close | senqısılırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to press close | olqısılırğa erkinligi joqduhe is not free to press close | bizqısılırğa erkinligibiz joqduwe are not free to press close | sizqısılırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to press close | alaqısılırğa erkinlikleri joqduthey are not free to press close |
| be possible to | menmenŋe qısılırğa bolluqduit is possible for me to press close | sensenŋe qısılırğa bolluqduit is possible for you to press close | olaŋa qısılırğa bolluqduit is possible for him to press close | bizbizge qısılırğa bolluqduit is possible for us to press close | sizsizge qısılırğa bolluqduit is possible for you all to press close | alaalağa qısılırğa bolluqduit is possible for them to press close |
| be possible to | menmenŋe qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for me to press close | sensenŋe qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for you to press close | olaŋa qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for him to press close | bizbizge qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for us to press close | sizsizge qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to press close | alaalağa qısılırğa bolluq tüldüit is not possible for them to press close |
| be ready to | menqısılırğa hazırmaI am ready to press close | senqısılırğa hazırsayou are ready to press close | olqısılırğa hazırdıhe is ready to press close | bizqısılırğa hazırbızwe are ready to press close | sizqısılırğa hazırsızyou all are ready to press close | alaqısılırğa hazırdılathey are ready to press close |
| be ready to | menqısılırğa hazır tülmeI am not ready to press close | senqısılırğa hazır tülseyou are not ready to press close | olqısılırğa hazır tüldühe is not ready to press close | bizqısılırğa hazır tülbüzwe are not ready to press close | sizqısılırğa hazır tülsüzyou all are not ready to press close | alaqısılırğa hazır tüldülethey are not ready to press close |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqısılırğa küreşemeI am trying to press close | senqısılırğa küreşeseyou are trying to press close | olqısılırğa küreşedihe is trying to press close | bizqısılırğa küreşebizwe are trying to press close | sizqısılırğa küreşesizyou all are trying to press close | alaqısılırğa küreşedilethey are trying to press close |
| try to | menqısılırğa küreşmeymeI am not trying to press close | senqısılırğa küreşmeyseyou are not trying to press close | olqısılırğa küreşmeydihe is not trying to press close | bizqısılırğa küreşmeybizwe are not trying to press close | sizqısılırğa küreşmeysizyou all are not trying to press close | alaqısılırğa küreşmeydilethey are not trying to press close |
| agree to | menqısılırğa unaymaI agree to press close | senqısılırğa unaysayou agree to press close | olqısılırğa unaydıhe agrees to press close | bizqısılırğa unaybızwe agree to press close | sizqısılırğa unaysızyou all agree to press close | alaqısılırğa unaydılathey agree to press close |
| agree to | menqısılırğa unamaymaI refuse to press close | senqısılırğa unamaysayou refuse to press close | olqısılırğa unamaydıhe refuses to press close | bizqısılırğa unamaybızwe refuse to press close | sizqısılırğa unamaysızyou all refuse to press close | alaqısılırğa unamaydılathey refuse to press close |
| hurry to | menqısılırğa aşığamaI am in a hurry to press close | senqısılırğa aşığasayou are in a hurry to press close | olqısılırğa aşığadıhe is in a hurry to press close | bizqısılırğa aşığabızwe are in a hurry to press close | sizqısılırğa aşığasızyou all are in a hurry to press close | alaqısılırğa aşığadılathey are in a hurry to press close |
| hurry to | menqısılırğa aşıqmaymaI am in no hurry to press close | senqısılırğa aşıqmaysayou are in no hurry to press close | olqısılırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to press close | bizqısılırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to press close | sizqısılırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to press close | alaqısılırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to press close |
| be afraid to | menqısılırğa qorqamaI am afraid to press close | senqısılırğa qorqasayou are afraid to press close | olqısılırğa qorqadıhe is afraid to press close | bizqısılırğa qorqabızwe are afraid to press close | sizqısılırğa qorqasızyou all are afraid to press close | alaqısılırğa qorqadılathey are afraid to press close |
| be afraid to | menqısılırğa qorqmaymaI am not afraid to press close | senqısılırğa qorqmaysayou are not afraid to press close | olqısılırğa qorqmaydıhe is not afraid to press close | bizqısılırğa qorqmaybızwe are not afraid to press close | sizqısılırğa qorqmaysızyou all are not afraid to press close | alaqısılırğa qorqmaydılathey are not afraid to press close |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqısıla bolmazmaI can't be pressing close | senqısıla bolmazsayou can't be pressing close | olqısıla bolmazhe can't be pressing close | bizqısıla bolmazbızwe can't be pressing close | sizqısıla bolmazsızyou all can't be pressing close | alaqısıla bolmazlathey can't be pressing close |
| Inference, present — double negation | menqısılmay bolmazmaI must be pressing close (emphatic) | senqısılmay bolmazsayou must be pressing close (emphatic) | olqısılmay bolmazhe must be pressing close (emphatic) | bizqısılmay bolmazbızwe must be pressing close (emphatic) | sizqısılmay bolmazsızyou all must be pressing close (emphatic) | alaqısılmay bolmazlathey must be pressing close (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqısıla turmasamif I don't keep pressing close | senqısıla turmasaŋif you don't keep pressing close | olqısıla turmasaif he doesn't keep pressing close | bizqısıla turmasaqif we don't keep pressing close | sizqısıla turmasağızif you all don't keep pressing close | alaqısıla turmasalaif they don't keep pressing close |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqısıla tura bolmazmaI can't be in the middle of pressing close | senqısıla tura bolmazsayou can't be in the middle of pressing close | olqısıla tura bolmazhe can't be in the middle of pressing close | bizqısıla tura bolmazbızwe can't be in the middle of pressing close | sizqısıla tura bolmazsızyou all can't be in the middle of pressing close | alaqısıla tura bolmazlathey can't be in the middle of pressing close |
| Inference, progressive — double negation | menqısılmay tura bolmazmaI must keep on not pressing close (emphatic) | senqısılmay tura bolmazsayou must keep on not pressing close (emphatic) | olqısılmay tura bolmazhe must keep on not pressing close (emphatic) | bizqısılmay tura bolmazbızwe must keep on not pressing close (emphatic) | sizqısılmay tura bolmazsızyou all must keep on not pressing close (emphatic) | alaqısılmay tura bolmazlathey must keep on not pressing close (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqısılmay turamaI keep on not pressing close | senqısılmay turasayou keep on not pressing close | olqısılmay turadıhe keeps on not pressing close | bizqısılmay turabızwe keep on not pressing close | sizqısılmay turasızyou all keep on not pressing close | alaqısılmay turadılathey keep on not pressing close |
| Progressive — double negation | menqısılmay turmaymaI am not keeping on not pressing close | senqısılmay turmaysayou are not keeping on not pressing close | olqısılmay turmaydıhe is not keeping on not pressing close | bizqısılmay turmaybızwe are not keeping on not pressing close | sizqısılmay turmaysızyou all are not keeping on not pressing close | alaqısılmay turmaydılathey are not keeping on not pressing close |
| Progressive — double negation | menqısılmay turmaymımaaren't I keeping on not pressing close? | senqısılmay turmaymısaaren't you keeping on not pressing close? | olqısılmay turmaymıdıisn't he keeping on not pressing close? | bizqısılmay turmaymıbızaren't we keeping on not pressing close? | sizqısılmay turmaymısızaren't you all keeping on not pressing close? | alaqısılmay turmaymıdılaaren't they keeping on not pressing close? |
| Inference — auxiliary negated | menqısılğan bolmazmaI can't have pressed close | senqısılğan bolmazsayou can't have pressed close | olqısılğan bolmazhe can't have pressed close | bizqısılğan bolmazbızwe can't have pressed close | sizqısılğan bolmazsızyou all can't have pressed close | alaqısılğan bolmazlathey can't have pressed close |
| Inference — double negation | menqısılmağan bolmazmaI must have pressed close (emphatic) | senqısılmağan bolmazsayou must have pressed close (emphatic) | olqısılmağan bolmazhe must have pressed close (emphatic) | bizqısılmağan bolmazbızwe must have pressed close (emphatic) | sizqısılmağan bolmazsızyou all must have pressed close (emphatic) | alaqısılmağan bolmazlathey must have pressed close (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqısılğan bolmasamif it weren't that I had pressed close | senqısılğan bolmasaŋif it weren't that you had pressed close | olqısılğan bolmasaif it weren't that he had pressed close | bizqısılğan bolmasaqif it weren't that we had pressed close | sizqısılğan bolmasağızif it weren't that you all had pressed close | alaqısılğan bolmasalaif it weren't that they had pressed close |
| Counterfactual — double negation | menqısılmağan bolmasamif it weren't that I hadn't pressed close | senqısılmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't pressed close | olqısılmağan bolmasaif it weren't that he hadn't pressed close | bizqısılmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't pressed close | sizqısılmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't pressed close | alaqısılmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't pressed close |
| Inference, future — auxiliary negated | menqısıllıq bolmazmaI can't be going to press close | senqısıllıq bolmazsayou can't be going to press close | olqısıllıq bolmazhe can't be going to press close | bizqısıllıq bolmazbızwe can't be going to press close | sizqısıllıq bolmazsızyou all can't be going to press close | alaqısıllıq bolmazlathey can't be going to press close |
| Inference, future — double negation | menqısılmazlıq bolmazmaI must be going to press close (emphatic) | senqısılmazlıq bolmazsayou must be going to press close (emphatic) | olqısılmazlıq bolmazhe must be going to press close (emphatic) | bizqısılmazlıq bolmazbızwe must be going to press close (emphatic) | sizqısılmazlıq bolmazsızyou all must be going to press close (emphatic) | alaqısılmazlıq bolmazlathey must be going to press close (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqısıllıq bolmasamif it weren't that I were going to press close | senqısıllıq bolmasaŋif it weren't that you were going to press close | olqısıllıq bolmasaif it weren't that he were going to press close | bizqısıllıq bolmasaqif it weren't that we were going to press close | sizqısıllıq bolmasağızif it weren't that you all were going to press close | alaqısıllıq bolmasalaif it weren't that they were going to press close |
| Counterfactual future — double negation | menqısılmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to press close | senqısılmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to press close | olqısılmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to press close | bizqısılmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to press close | sizqısılmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to press close | alaqısılmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to press close |