açılırğa
/atʃɯlɯrʁa/
1. to open, to be opened, to come open
- eşik açıldı — the door opened
- kirit açılmaydı — the lock does not open
- tüymem açıldı — my button came undone
- kengine açılırğa — to be flung wide open
2. to open onto or into
- terezesi ullu arbazğa açıladı — its window opens onto the large courtyard
3. to begin or open (of an event or institution)
- qazawat açılğandı — war has broken out
4. to come to light, to be revealed, to become apparent
- kemlikle açılğandıla — the shortcomings have come to light
5. to open up, to become willing or eager to speak or act
- kesi da sözge açıldı — he too opened up and began talking
- söleşirge açılıbdı — he has opened up and become talkative
6. with köz: to have one's eyes opened, to begin to understand
- közüm açıldı — my eyes were opened
- bıllay zatha közüm açılmağan edi — I had never seen anything like this
7. in teyri eşik açıl: to appear as a divine sign
- teyri eşik açıldı — a sign from God appeared
8. to clear up, to brighten (of weather)
- kök açılıb başladı — the sky began to clear
- kün açıldı — the weather cleared up
9. to unfold or bloom (of leaves or flowers)
- tereklede çapıraqla açıla başlağandıla — leaves have begun to unfold on the trees
10. to gape open, to part at the edges (of a wound)
- imbaşında jarası açılıb, qanı kirlenib — the wound on his shoulder opened and became infected
11. to recover from an illness
- awruwdan açılırğa — to recover from an illness
12. to be restored, to return to a former good state (of a relationship, appetite, etc.)
13. to become excessively cheerful
- jaş açıldı — the young man became excessively cheerful
14. to become free of ice (of a river)
- suw açıladı — the water becomes free of ice
Conjugation
Common forms
- açıladıhe is opening
- açıldıhe opened
- açılğandıhe has opened
- açılırhe will open
- açıllıqdıhe is going to open
- açıla edihe was opening
- açılsaif he opens
- açıl!open!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is opening | menaçılama | senaçılasa | olaçıladı | bizaçılabız | sizaçılasız | alaaçıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not opening | menaçılmayma | senaçılmaysa | olaçılmaydı | bizaçılmaybız | sizaçılmaysız | alaaçılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he opening? | menaçılamıma? açılamamı? | senaçılamısa? | olaçılamıdı? | bizaçılamıbız? açılabızmı? | sizaçılamısız? | alaaçılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he opening? | menaçılmaymıma? açılmaymamı? | senaçılmaymısa? | olaçılmaymıdı? | bizaçılmaymıbız? açılmaybızmı? | sizaçılmaymısız? | alaaçılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually opens | menaçılıwçanma | senaçılıwçansa | olaçılıwçandı | bizaçılıwçanbız | sizaçılıwçansız | alaaçılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually open | menaçılıwçan tülme | senaçılıwçan tülse | olaçılıwçan tüldü | bizaçılıwçan tülbüz | sizaçılıwçan tülsüz | alaaçılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually open? | menaçılıwçanmıma? açılıwçanmamı? | senaçılıwçanmısa? | olaçılıwçanmıdı? | bizaçılıwçanmıbız? açılıwçanbızmı? | sizaçılıwçanmısız? | alaaçılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually open? | menaçılıwçan tülmüme? | senaçılıwçan tülmüse? | olaçılıwçan tülmüdü? | bizaçılıwçan tülmübüz? | sizaçılıwçan tülmüsüz? | alaaçılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has opened and remains so | olaçılıbdı | alaaçılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he opened? | olaçılıbmıdı? | alaaçılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of opening | menaçıla turama | senaçıla turasa | olaçıla turadı | bizaçıla turabız | sizaçıla turasız | alaaçıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of opening | menaçıla turmayma | senaçıla turmaysa | olaçıla turmaydı | bizaçıla turmaybız | sizaçıla turmaysız | alaaçıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of opening? | menaçıla turamıma? açıla turamamı? | senaçıla turamısa? | olaçıla turamıdı? | bizaçıla turamıbız? açıla turabızmı? | sizaçıla turamısız? | alaaçıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of opening? | menaçıla turmaymıma? açıla turmaymamı? | senaçıla turmaymısa? | olaçıla turmaymıdı? | bizaçıla turmaymıbız? açıla turmaybızmı? | sizaçıla turmaymısız? | alaaçıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he opened | menaçıldım | senaçıldıng | olaçıldı | bizaçıldıq | sizaçıldığız | alaaçıldıla |
| Simple past (definite)he didn't open | menaçılmadım | senaçılmadıng | olaçılmadı | bizaçılmadıq | sizaçılmadığız | alaaçılmadıla |
| Simple past (definite)did he open? | menaçıldımmı? | senaçıldıngmı? | olaçıldımı? | bizaçıldıqmı? | sizaçıldığızmı? | alaaçıldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he open? | menaçılmadımmı? | senaçılmadıngmı? | olaçılmadımı? | bizaçılmadıqmı? | sizaçılmadığızmı? | alaaçılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has opened | menaçılğanma | senaçılğansa | olaçılğandı | bizaçılğanbız | sizaçılğansız | alaaçılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't opened | menaçılmağanma | senaçılmağansa | olaçılmağandı | bizaçılmağanbız | sizaçılmağansız | alaaçılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he opened? | menaçılğanmıma? açılğanmamı? | senaçılğanmısa? | olaçılğanmıdı? | bizaçılğanmıbız? açılğanbızmı? | sizaçılğanmısız? | alaaçılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he opened? | menaçılmağanmıma? açılmağanmamı? | senaçılmağanmısa? | olaçılmağanmıdı? | bizaçılmağanmıbız? açılmağanbızmı? | sizaçılmağanmısız? | alaaçılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will open | menaçılırma | senaçılırsa | olaçılır | bizaçılırbız | sizaçılırsız | alaaçılırla |
| Indefinite future (future I)he won't open | menaçılmazma | senaçılmazsa | olaçılmaz | bizaçılmazbız | sizaçılmazsız | alaaçılmazla |
| Indefinite future (future I)will he open? | menaçılırmıma? açılırmamı? | senaçılırmısa? | olaçılırmı? | bizaçılırmıbız? açılırbızmı? | sizaçılırmısız? | alaaçılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he open? | menaçılmazmıma? açılmazmamı? | senaçılmazmısa? | olaçılmazmı? | bizaçılmazmıbız? açılmazbızmı? | sizaçılmazmısız? | alaaçılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to open | menaçıllıqma | senaçıllıqsa | olaçıllıqdı | bizaçıllıqbız | sizaçıllıqsız | alaaçıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to open | menaçıllıq tülme | senaçıllıq tülse | olaçıllıq tüldü | bizaçıllıq tülbüz | sizaçıllıq tülsüz | alaaçıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to open? | menaçıllıqmıma? açıllıqmamı? | senaçıllıqmısa? | olaçıllıqmıdı? | bizaçıllıqmıbız? açıllıqbızmı? | sizaçıllıqmısız? | alaaçıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to open? | menaçıllıq tülmüme? | senaçıllıq tülmüse? | olaçıllıq tülmüdü? | bizaçıllıq tülmübüz? | sizaçıllıq tülmüsüz? | alaaçıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had opened | menaçılğan edimaçılğanem | senaçılğan edingaçılğaneng | olaçılğan ediaçılğaned | bizaçılğan edikaçılğanek | sizaçılğan edigizaçılğanegiz | alaaçılğan edileaçılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't opened | menaçılmağan edimaçılmağanem | senaçılmağan edingaçılmağaneng | olaçılmağan ediaçılmağaned | bizaçılmağan edikaçılmağanek | sizaçılmağan edigizaçılmağanegiz | alaaçılmağan edileaçılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was opening | menaçıla edimaçılaem | senaçıla edingaçılaeng | olaçıla ediaçılaed | bizaçıla edikaçılaek | sizaçıla edigizaçılaegiz | alaaçıla edileaçılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't opening | menaçılmay edimaçılmayem | senaçılmay edingaçılmayeng | olaçılmay ediaçılmayed | bizaçılmay edikaçılmayek | sizaçılmay edigizaçılmayegiz | alaaçılmay edileaçılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to open | menaçılıwçan edimaçılıwçanem | senaçılıwçan edingaçılıwçaneng | olaçılıwçan ediaçılıwçaned | bizaçılıwçan edikaçılıwçanek | sizaçılıwçan edigizaçılıwçanegiz | alaaçılıwçan edileaçılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to open | menaçılıwçan tül edimaçılıwçan tül em | senaçılıwçan tül edingaçılıwçan tül eng | olaçılıwçan tül ediaçılıwçan tül ed | bizaçılıwçan tül edikaçılıwçan tül ek | sizaçılıwçan tül edigizaçılıwçan tül egiz | alaaçılıwçan tül edileaçılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had opened and remained so | olaçılıb edi | alaaçılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't opened | olaçılıb tül edi | alaaçılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of opening | menaçıla tura edimaçıla turaem | senaçıla tura edingaçıla turaeng | olaçıla tura ediaçıla turaed | bizaçıla tura edikaçıla turaek | sizaçıla tura edigizaçıla turaegiz | alaaçıla tura edileaçıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of opening | menaçıla turmay edimaçıla turmayem | senaçıla turmay edingaçıla turmayeng | olaçıla turmay ediaçıla turmayed | bizaçıla turmay edikaçıla turmayek | sizaçıla turmay edigizaçıla turmayegiz | alaaçıla turmay edileaçıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would open | menaçılır edimaçılır em | senaçılır edingaçılır eng | olaçılır ediaçılır ed | bizaçılır edikaçılır ek | sizaçılır edigizaçılır egiz | alaaçılır edileaçılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't open | menaçılmaz edimaçılmaz em | senaçılmaz edingaçılmaz eng | olaçılmaz ediaçılmaz ed | bizaçılmaz edikaçılmaz ek | sizaçılmaz edigizaçılmaz egiz | alaaçılmaz edileaçılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have opened | menaçıllıq edimaçıllıq em | senaçıllıq edingaçıllıq eng | olaçıllıq ediaçıllıq ed | bizaçıllıq edikaçıllıq ek | sizaçıllıq edigizaçıllıq egiz | alaaçıllıq edileaçıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have opened | menaçıllıq tül edimaçıllıq tül em | senaçıllıq tül edingaçıllıq tül eng | olaçıllıq tül ediaçıllıq tül ed | bizaçıllıq tül edikaçıllıq tül ek | sizaçıllıq tül edigizaçıllıq tül egiz | alaaçıllıq tül edileaçıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he opens | menaçılsam | senaçılsang | olaçılsa | bizaçılsaq | sizaçılsağız | alaaçılsala |
| Conditionalif he doesn't open | menaçılmasam | senaçılmasang | olaçılmasa | bizaçılmasaq | sizaçılmasağız | alaaçılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is opening | menaçıla esem | senaçıla eseng | olaçıla ese | bizaçıla esek | sizaçıla esegiz | alaaçıla esele |
| Conditional, present realif he is not opening | menaçılmay esem | senaçılmay eseng | olaçılmay ese | bizaçılmay esek | sizaçılmay esegiz | alaaçılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he opened | menaçılsam ediaçılsam ed | senaçılsang ediaçılsang ed | olaçılsa ediaçılsaed | bizaçılsaq ediaçılsaq ed | sizaçılsağız ediaçılsağız ed | alaaçılsala ediaçılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't open | menaçılmasam ediaçılmasam ed | senaçılmasang ediaçılmasang ed | olaçılmasa ediaçılmasaed | bizaçılmasaq ediaçılmasaq ed | sizaçılmasağız ediaçılmasağız ed | alaaçılmasala ediaçılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he opened | menaçıldım esem | senaçıldıng eseng | olaçıldı ese | bizaçıldıq esek | sizaçıldığız esegiz | alaaçıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't open | menaçılmadım esem | senaçılmadıng eseng | olaçılmadı ese | bizaçılmadıq esek | sizaçılmadığız esegiz | alaaçılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did open (indeed) | menaçılğan esem | senaçılğan eseng | olaçılğan ese | bizaçılğan esek | sizaçılğan esegiz | alaaçılğan esele |
| Conditional, past realif he didn't open (indeed) | menaçılmağan esem | senaçılmağan eseng | olaçılmağan ese | bizaçılmağan esek | sizaçılmağan esegiz | alaaçılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had opened | menaçılğan bolsam | senaçılğan bolsang | olaçılğan bolsa | bizaçılğan bolsaq | sizaçılğan bolsağız | alaaçılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't opened | menaçılmağan bolsam | senaçılmağan bolsang | olaçılmağan bolsa | bizaçılmağan bolsaq | sizaçılmağan bolsağız | alaaçılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had opened | menaçılğan bolsam ediaçılğan bolsam ed | senaçılğan bolsang ediaçılğan bolsang ed | olaçılğan bolsa ediaçılğan bolsaed | bizaçılğan bolsaq ediaçılğan bolsaq ed | sizaçılğan bolsağız ediaçılğan bolsağız ed | alaaçılğan bolsala ediaçılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't opened | menaçılmağan bolsam ediaçılmağan bolsam ed | senaçılmağan bolsang ediaçılmağan bolsang ed | olaçılmağan bolsa ediaçılmağan bolsaed | bizaçılmağan bolsaq ediaçılmağan bolsaq ed | sizaçılmağan bolsağız ediaçılmağan bolsağız ed | alaaçılmağan bolsala ediaçılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will open | menaçılır esem | senaçılır eseng | olaçılır ese | bizaçılır esek | sizaçılır esegiz | alaaçılır esele |
| Conditional, aoristif he won't open | menaçılmaz esem | senaçılmaz eseng | olaçılmaz ese | bizaçılmaz esek | sizaçılmaz esegiz | alaaçılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to open | menaçıllıq esem | senaçıllıq eseng | olaçıllıq ese | bizaçıllıq esek | sizaçıllıq esegiz | alaaçıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to open | menaçıllıq tül esem | senaçıllıq tül eseng | olaçıllıq tül ese | bizaçıllıq tül esek | sizaçıllıq tül esegiz | alaaçıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to open | menaçıllıq bolsam | senaçıllıq bolsang | olaçıllıq bolsa | bizaçıllıq bolsaq | sizaçıllıq bolsağız | alaaçıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to open | menaçılmazlıq bolsam | senaçılmazlıq bolsang | olaçılmazlıq bolsa | bizaçılmazlıq bolsaq | sizaçılmazlıq bolsağız | alaaçılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso açıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be opening | menaçıla bolurma | senaçıla bolursa | olaçıla bolur | bizaçıla bolurbuz | sizaçıla bolursuz | alaaçıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be opening | menaçılmay bolurma | senaçılmay bolursa | olaçılmay bolur | bizaçılmay bolurbuz | sizaçılmay bolursuz | alaaçılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of opening | menaçıla tura bolurma | senaçıla tura bolursa | olaçıla tura bolur | bizaçıla tura bolurbuz | sizaçıla tura bolursuz | alaaçıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not opening | menaçılmay tura bolurma | senaçılmay tura bolursa | olaçılmay tura bolur | bizaçılmay tura bolurbuz | sizaçılmay tura bolursuz | alaaçılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have opened | menaçılğan bolurma | senaçılğan bolursa | olaçılğan bolur | bizaçılğan bolurbuz | sizaçılğan bolursuz | alaaçılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have opened | menaçılmağan bolurma | senaçılmağan bolursa | olaçılmağan bolur | bizaçılmağan bolurbuz | sizaçılmağan bolursuz | alaaçılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to open | menaçıllıq bolurma | senaçıllıq bolursa | olaçıllıq bolur | bizaçıllıq bolurbuz | sizaçıllıq bolursuz | alaaçıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to open | menaçılmazlıq bolurma | senaçılmazlıq bolursa | olaçılmazlıq bolur | bizaçılmazlıq bolurbuz | sizaçılmazlıq bolursuz | alaaçılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it open | menaçılayım | senaçıl! | olaçılsın | bizaçılayıq | sizaçılığız! | alaaçılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not open | menaçılmayım | senaçılma! | olaçılmasın | bizaçılmayıq | sizaçılmağız! | alaaçılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he open? | menaçılayımmı? | olaçılsınmı? | bizaçılayıqmı? | alaaçılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not open? | menaçılmayımmı? | olaçılmasınmı? | bizaçılmayıqmı? | alaaçılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it open | senaçılçı2 | olaçılsınçı | sizaçılçığız | alaaçılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not open | senaçılmaçı2 | olaçılmasınçı | sizaçılmaçığız | alaaçılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you open | senaçılğınaçılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not open | senaçılmağınaçılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he opened | menaçılğay edim açılğa edim | senaçılğay eding açılğa eding | olaçılğay edi açılğa edi | bizaçılğay edik açılğa edik | sizaçılğay edigiz açılğa edigiz | alaaçılğay edile açılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not open | menaçılmağay edim açılmağa edim | senaçılmağay eding açılmağa eding | olaçılmağay edi açılmağa edi | bizaçılmağay edik açılmağa edik | sizaçılmağay edigiz açılmağa edigiz | alaaçılmağay edile açılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to open | menaçılmağa qoyayımaçılma qoyayım | senaçılmağa qoy!açılma qoy! | olaçılmağa qoysunaçılma qoysun | bizaçılmağa qoyayıqaçılma qoyayıq | sizaçılmağa qoyuğuz!açılma qoyuğuz! | alaaçılmağa qoysunlaaçılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to open | menaçılmağa qoymayımaçılma qoymayım | senaçılmağa qoyma!açılma qoyma! | olaçılmağa qoymasınaçılma qoymasın | bizaçılmağa qoymayıqaçılma qoymayıq | sizaçılmağa qoymağız!açılma qoymağız! | alaaçılmağa qoymasınlaaçılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to open? | menaçılmağa qoyayımmı?açılma qoyayımmı? | olaçılmağa qoysunmu?açılma qoysunmu? | bizaçılmağa qoyayıqmı?açılma qoyayıqmı? | alaaçılmağa qoysunlamı?açılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to open? | menaçılmağa qoymayımmı?açılma qoymayımmı? | olaçılmağa qoymasınmı?açılma qoymasınmı? | bizaçılmağa qoymayıqmı?açılma qoymayıqmı? | alaaçılmağa qoymasınlamı?açılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to open | menaçılmağa qoyamaaçılma qoyama | senaçılmağa qoyasaaçılma qoyasa | olaçılmağa qoyadıaçılma qoyadı | bizaçılmağa qoyabızaçılma qoyabız | sizaçılmağa qoyasızaçılma qoyasız | alaaçılmağa qoyadılaaçılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to open | menaçılmağa qoymaymaaçılma qoymayma | senaçılmağa qoymaysaaçılma qoymaysa | olaçılmağa qoymaydıaçılma qoymaydı | bizaçılmağa qoymaybızaçılma qoymaybız | sizaçılmağa qoymaysızaçılma qoymaysız | alaaçılmağa qoymaydılaaçılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to open? | menaçılmağa qoyamıma?açılma qoyamıma? | senaçılmağa qoyamısa?açılma qoyamısa? | olaçılmağa qoyamıdı?açılma qoyamıdı? | bizaçılmağa qoyamıbız?açılma qoyamıbız? | sizaçılmağa qoyamısız?açılma qoyamısız? | alaaçılmağa qoyamıdıla?açılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to open? | menaçılmağa qoymaymıma?açılma qoymaymıma? | senaçılmağa qoymaymısa?açılma qoymaymısa? | olaçılmağa qoymaymıdı?açılma qoymaymıdı? | bizaçılmağa qoymaymıbız?açılma qoymaymıbız? | sizaçılmağa qoymaymısız?açılma qoymaymısız? | alaaçılmağa qoymaymıdıla?açılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to open | menaçılmağa qoydumaçılma qoydum | senaçılmağa qoydungaçılma qoydung | olaçılmağa qoyduaçılma qoydu | bizaçılmağa qoyduqaçılma qoyduq | sizaçılmağa qoyduğuzaçılma qoyduğuz | alaaçılmağa qoydulaaçılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to open | menaçılmağa qoymadımaçılma qoymadım | senaçılmağa qoymadıngaçılma qoymadıng | olaçılmağa qoymadıaçılma qoymadı | bizaçılmağa qoymadıqaçılma qoymadıq | sizaçılmağa qoymadığızaçılma qoymadığız | alaaçılmağa qoymadılaaçılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to open? | menaçılmağa qoydummu?açılma qoydummu? | senaçılmağa qoydungmu?açılma qoydungmu? | olaçılmağa qoydumu?açılma qoydumu? | bizaçılmağa qoyduqmu?açılma qoyduqmu? | sizaçılmağa qoyduğuzmu?açılma qoyduğuzmu? | alaaçılmağa qoydulamı?açılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to open? | menaçılmağa qoymadımmı?açılma qoymadımmı? | senaçılmağa qoymadıngmı?açılma qoymadıngmı? | olaçılmağa qoymadımı?açılma qoymadımı? | bizaçılmağa qoymadıqmı?açılma qoymadıqmı? | sizaçılmağa qoymadığızmı?açılma qoymadığızmı? | alaaçılmağa qoymadılamı?açılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can open | menaçılalama | senaçılalasa | olaçılaladı | bizaçılalabız | sizaçılalasız | alaaçılaladıla |
| Ability — presenthe can't open | menaçılalmayma | senaçılalmaysa | olaçılalmaydı | bizaçılalmaybız | sizaçılalmaysız | alaaçılalmaydıla |
| Ability — presentcan he open? | menaçılalamıma? açılalamamı? | senaçılalamısa? | olaçılalamıdı? | bizaçılalamıbız? açılalabızmı? | sizaçılalamısız? | alaaçılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he open? | menaçılalmaymıma? açılalmaymamı? | senaçılalmaymısa? | olaçılalmaymıdı? | bizaçılalmaymıbız? açılalmaybızmı? | sizaçılalmaymısız? | alaaçılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can open | menaçılalsam | senaçılalsang | olaçılalsa | bizaçılalsaq | sizaçılalsağız | alaaçılalsala |
| Ability — if I can…if he can't open | menaçılalmasam | senaçılalmasang | olaçılalmasa | bizaçılalmasaq | sizaçılalmasağız | alaaçılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to open | menaçılaldım | senaçılaldıng | olaçılaldı | bizaçılaldıq | sizaçılaldığız | alaaçılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not open | menaçılalmadım | senaçılalmadıng | olaçılalmadı | bizaçılalmadıq | sizaçılalmadığız | alaaçılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to open? | menaçılaldımmı? | senaçılaldıngmı? | olaçılaldımı? | bizaçılaldıqmı? | sizaçılaldığızmı? | alaaçılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he open? | menaçılalmadımmı? | senaçılalmadıngmı? | olaçılalmadımı? | bizaçılalmadıqmı? | sizaçılalmadığızmı? | alaaçılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to open | menaçılalğanma | senaçılalğansa | olaçılalğandı | bizaçılalğanbız | sizaçılalğansız | alaaçılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to open | menaçılalmağanma | senaçılalmağansa | olaçılalmağandı | bizaçılalmağanbız | sizaçılalmağansız | alaaçılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to open? | menaçılalğanmıma? açılalğanmamı? | senaçılalğanmısa? | olaçılalğanmıdı? | bizaçılalğanmıbız? açılalğanbızmı? | sizaçılalğanmısız? | alaaçılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to open? | menaçılalmağanmıma? açılalmağanmamı? | senaçılalmağanmısa? | olaçılalmağanmıdı? | bizaçılalmağanmıbız? açılalmağanbızmı? | sizaçılalmağanmısız? | alaaçılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to open | menaçılalğan edimaçılalğanem | senaçılalğan edingaçılalğaneng | olaçılalğan ediaçılalğaned | bizaçılalğan edikaçılalğanek | sizaçılalğan edigizaçılalğanegiz | alaaçılalğan edileaçılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to open | menaçılalmağan edimaçılalmağanem | senaçılalmağan edingaçılalmağaneng | olaçılalmağan ediaçılalmağaned | bizaçılalmağan edikaçılalmağanek | sizaçılalmağan edigizaçılalmağanegiz | alaaçılalmağan edileaçılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could open | menaçılala edimaçılalaem | senaçılala edingaçılalaeng | olaçılala ediaçılalaed | bizaçılala edikaçılalaek | sizaçılala edigizaçılalaegiz | alaaçılala edileaçılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not open | menaçılalmay edimaçılalmayem | senaçılalmay edingaçılalmayeng | olaçılalmay ediaçılalmayed | bizaçılalmay edikaçılalmayek | sizaçılalmay edigizaçılalmayegiz | alaaçılalmay edileaçılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to open | menaçılalırma | senaçılalırsa | olaçılalır | bizaçılalırbız | sizaçılalırsız | alaaçılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to open | menaçılalmazma | senaçılalmazsa | olaçılalmaz | bizaçılalmazbız | sizaçılalmazsız | alaaçılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to open? | menaçılalırmıma? açılalırmamı? | senaçılalırmısa? | olaçılalırmı? | bizaçılalırmıbız? açılalırbızmı? | sizaçılalırmısız? | alaaçılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to open? | menaçılalmazmıma? açılalmazmamı? | senaçılalmazmısa? | olaçılalmazmı? | bizaçılalmazmıbız? açılalmazbızmı? | sizaçılalmazmısız? | alaaçılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to open | menaçılallıqma | senaçılallıqsa | olaçılallıqdı | bizaçılallıqbız | sizaçılallıqsız | alaaçılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to open | menaçılallıq tülme | senaçılallıq tülse | olaçılallıq tüldü | bizaçılallıq tülbüz | sizaçılallıq tülsüz | alaaçılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to open? | menaçılallıqmıma? açılallıqmamı? | senaçılallıqmısa? | olaçılallıqmıdı? | bizaçılallıqmıbız? açılallıqbızmı? | sizaçılallıqmısız? | alaaçılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to open? | menaçılallıq tülmüme? | senaçılallıq tülmüse? | olaçılallıq tülmüdü? | bizaçılallıq tülmübüz? | sizaçılallıq tülmüsüz? | alaaçılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to open | menaçılalır edimaçılalır em | senaçılalır edingaçılalır eng | olaçılalır ediaçılalır ed | bizaçılalır edikaçılalır ek | sizaçılalır edigizaçılalır egiz | alaaçılalır edileaçılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to open | menaçılalmaz edimaçılalmaz em | senaçılalmaz edingaçılalmaz eng | olaçılalmaz ediaçılalmaz ed | bizaçılalmaz edikaçılalmaz ek | sizaçılalmaz edigizaçılalmaz egiz | alaaçılalmaz edileaçılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to open | senaçılalğınaçılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to open | senaçılalmağınaçılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be opening | menaçıla bolmazma | senaçıla bolmazsa | olaçıla bolmaz | bizaçıla bolmazbız | sizaçıla bolmazsız | alaaçıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be opening (emphatic) | menaçılmay bolmazma | senaçılmay bolmazsa | olaçılmay bolmaz | bizaçılmay bolmazbız | sizaçılmay bolmazsız | alaaçılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of opening | menaçıla tura bolmazma | senaçıla tura bolmazsa | olaçıla tura bolmaz | bizaçıla tura bolmazbız | sizaçıla tura bolmazsız | alaaçıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not opening (emphatic) | menaçılmay tura bolmazma | senaçılmay tura bolmazsa | olaçılmay tura bolmaz | bizaçılmay tura bolmazbız | sizaçılmay tura bolmazsız | alaaçılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not opening | menaçılmay turama | senaçılmay turasa | olaçılmay turadı | bizaçılmay turabız | sizaçılmay turasız | alaaçılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not opening | menaçılmay turmayma | senaçılmay turmaysa | olaçılmay turmaydı | bizaçılmay turmaybız | sizaçılmay turmaysız | alaaçılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not opening? | menaçılmay turmaymıma | senaçılmay turmaymısa | olaçılmay turmaymıdı | bizaçılmay turmaymıbız | sizaçılmay turmaymısız | alaaçılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have opened | menaçılğan bolmazma | senaçılğan bolmazsa | olaçılğan bolmaz | bizaçılğan bolmazbız | sizaçılğan bolmazsız | alaaçılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have opened (emphatic) | menaçılmağan bolmazma | senaçılmağan bolmazsa | olaçılmağan bolmaz | bizaçılmağan bolmazbız | sizaçılmağan bolmazsız | alaaçılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had opened | menaçılğan bolmasam | senaçılğan bolmasang | olaçılğan bolmasa | bizaçılğan bolmasaq | sizaçılğan bolmasağız | alaaçılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't opened | menaçılmağan bolmasam | senaçılmağan bolmasang | olaçılmağan bolmasa | bizaçılmağan bolmasaq | sizaçılmağan bolmasağız | alaaçılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to open | menaçıllıq bolmazma | senaçıllıq bolmazsa | olaçıllıq bolmaz | bizaçıllıq bolmazbız | sizaçıllıq bolmazsız | alaaçıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to open (emphatic) | menaçılmazlıq bolmazma | senaçılmazlıq bolmazsa | olaçılmazlıq bolmaz | bizaçılmazlıq bolmazbız | sizaçılmazlıq bolmazsız | alaaçılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to open | menaçıllıq bolmasam | senaçıllıq bolmasang | olaçıllıq bolmasa | bizaçıllıq bolmasaq | sizaçıllıq bolmasağız | alaaçıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to open | menaçılmazlıq bolmasam | senaçılmazlıq bolmasang | olaçılmazlıq bolmasa | bizaçılmazlıq bolmasaq | sizaçılmazlıq bolmasağız | alaaçılmazlıq bolmasala |