tınçayırğa

/tɯntʃajɯrʁa/

1. (v.) to calm down, to grow quiet, to feel relief

jüregim tınçaydı — my heart was set at ease
endi tınçayğandı — calmed down now
tınçayır zaman — time to be at peace

2. (v.) to abate, to die down, to grow weaker

jel tınçaydı — the wind died down
jawum tınçayğandı — the rain has eased off
awruw tınçaydı — the pain abated

3. (v.) to rest content, to stop at what one has achieved

tınçayğan eşek — a pampered donkey
bolğan bla tınçayma — do not rest content
alay tınçayıb — resting content

4. (v.) to rest, to lie down, to take one's ease

qırdışda tınçayayım — let me rest on the grass
üç künnü tınçayıb — resting for three days
biraz tınçayığız — rest a little

Conjugation

Common forms

tınçayadıhe is calming down
tınçaydıhe calmed down
tınçayğandıhe has calmed down
tınçayırhe will calm down
tınçayırıqdıhe is going to calm down
tınçaya edihe was calming down
tınçaysaif he calms down
tınçay!calm down!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is calming down	mentınçayama	sentınçayasa	oltınçayadı	biztınçayabız	siztınçayasız	alatınçayadıla
Present (simple & continuous)he is not calming down	mentınçaymayma	sentınçaymaysa	oltınçaymaydı	biztınçaymaybız	siztınçaymaysız	alatınçaymaydıla
Present (simple & continuous)is he calming down?	mentınçayamıma? tınçayamamı?	sentınçayamısa?	oltınçayamıdı?	biztınçayamıbız? tınçayabızmı?	siztınçayamısız?	alatınçayamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he calming down?	mentınçaymaymıma? tınçaymaymamı?	sentınçaymaymısa?	oltınçaymaymıdı?	biztınçaymaymıbız? tınçaymaybızmı?	siztınçaymaymısız?	alatınçaymaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually calms down	mentınçayıwçanma	sentınçayıwçansa	oltınçayıwçandı	biztınçayıwçanbız	siztınçayıwçansız	alatınçayıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually calm down	mentınçayıwçan tülme	sentınçayıwçan tülse	oltınçayıwçan tüldü	biztınçayıwçan tülbüz	siztınçayıwçan tülsüz	alatınçayıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually calm down?	mentınçayıwçanmıma? tınçayıwçanmamı?	sentınçayıwçanmısa?	oltınçayıwçanmıdı?	biztınçayıwçanmıbız? tınçayıwçanbızmı?	siztınçayıwçanmısız?	alatınçayıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually calm down?	mentınçayıwçan tülmüme?	sentınçayıwçan tülmüse?	oltınçayıwçan tülmüdü?	biztınçayıwçan tülmübüz?	siztınçayıwçan tülmüsüz?	alatınçayıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has calmed down and remains so			oltınçayıbdı			alatınçayıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he calmed down?			oltınçayıbmıdı?			alatınçayıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of calming down	mentınçaya turama	sentınçaya turasa	oltınçaya turadı	biztınçaya turabız	siztınçaya turasız	alatınçaya turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of calming down	mentınçaya turmayma	sentınçaya turmaysa	oltınçaya turmaydı	biztınçaya turmaybız	siztınçaya turmaysız	alatınçaya turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of calming down?	mentınçaya turamıma? tınçaya turamamı?	sentınçaya turamısa?	oltınçaya turamıdı?	biztınçaya turamıbız? tınçaya turabızmı?	siztınçaya turamısız?	alatınçaya turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of calming down?	mentınçaya turmaymıma? tınçaya turmaymamı?	sentınçaya turmaymısa?	oltınçaya turmaymıdı?	biztınçaya turmaymıbız? tınçaya turmaybızmı?	siztınçaya turmaymısız?	alatınçaya turmaymıdıla?
Simple past (definite)he calmed down	mentınçaydım	sentınçaydıng	oltınçaydı	biztınçaydıq	siztınçaydığız	alatınçaydıla
Simple past (definite)he didn't calm down	mentınçaymadım	sentınçaymadıng	oltınçaymadı	biztınçaymadıq	siztınçaymadığız	alatınçaymadıla
Simple past (definite)did he calm down?	mentınçaydımmı?	sentınçaydıngmı?	oltınçaydımı?	biztınçaydıqmı?	siztınçaydığızmı?	alatınçaydılamı?
Simple past (definite)didn't he calm down?	mentınçaymadımmı?	sentınçaymadıngmı?	oltınçaymadımı?	biztınçaymadıqmı?	siztınçaymadığızmı?	alatınçaymadılamı?
Perfect (past indefinite)he has calmed down	mentınçayğanma	sentınçayğansa	oltınçayğandı	biztınçayğanbız	siztınçayğansız	alatınçayğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't calmed down	mentınçaymağanma	sentınçaymağansa	oltınçaymağandı	biztınçaymağanbız	siztınçaymağansız	alatınçaymağandıla
Perfect (past indefinite)has he calmed down?	mentınçayğanmıma? tınçayğanmamı?	sentınçayğanmısa?	oltınçayğanmıdı?	biztınçayğanmıbız? tınçayğanbızmı?	siztınçayğanmısız?	alatınçayğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he calmed down?	mentınçaymağanmıma? tınçaymağanmamı?	sentınçaymağanmısa?	oltınçaymağanmıdı?	biztınçaymağanmıbız? tınçaymağanbızmı?	siztınçaymağanmısız?	alatınçaymağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will calm down	mentınçayırma	sentınçayırsa	oltınçayır	biztınçayırbız	siztınçayırsız	alatınçayırla
Indefinite future (future I)he won't calm down	mentınçaymazma	sentınçaymazsa	oltınçaymaz	biztınçaymazbız	siztınçaymazsız	alatınçaymazla
Indefinite future (future I)will he calm down?	mentınçayırmıma? tınçayırmamı?	sentınçayırmısa?	oltınçayırmı?	biztınçayırmıbız? tınçayırbızmı?	siztınçayırmısız?	alatınçayırmıla?
Indefinite future (future I)won't he calm down?	mentınçaymazmıma? tınçaymazmamı?	sentınçaymazmısa?	oltınçaymazmı?	biztınçaymazmıbız? tınçaymazbızmı?	siztınçaymazmısız?	alatınçaymazmıla?
Definite future (future II)he is going to calm down	mentınçayırıqma	sentınçayırıqsa	oltınçayırıqdı	biztınçayırıqbız	siztınçayırıqsız	alatınçayırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to calm down	mentınçayırıq tülme	sentınçayırıq tülse	oltınçayırıq tüldü	biztınçayırıq tülbüz	siztınçayırıq tülsüz	alatınçayırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to calm down?	mentınçayırıqmıma? tınçayırıqmamı?	sentınçayırıqmısa?	oltınçayırıqmıdı?	biztınçayırıqmıbız? tınçayırıqbızmı?	siztınçayırıqmısız?	alatınçayırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to calm down?	mentınçayırıq tülmüme?	sentınçayırıq tülmüse?	oltınçayırıq tülmüdü?	biztınçayırıq tülmübüz?	siztınçayırıq tülmüsüz?	alatınçayırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had calmed down	mentınçayğan edimtınçayğanem	sentınçayğan edingtınçayğaneng	oltınçayğan editınçayğaned	biztınçayğan ediktınçayğanek	siztınçayğan edigiztınçayğanegiz	alatınçayğan ediletınçayğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't calmed down	mentınçaymağan edimtınçaymağanem	sentınçaymağan edingtınçaymağaneng	oltınçaymağan editınçaymağaned	biztınçaymağan ediktınçaymağanek	siztınçaymağan edigiztınçaymağanegiz	alatınçaymağan ediletınçaymağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was calming down	mentınçaya edimtınçayaem	sentınçaya edingtınçayaeng	oltınçaya editınçayaed	biztınçaya ediktınçayaek	siztınçaya edigiztınçayaegiz	alatınçaya ediletınçayaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't calming down	mentınçaymay edimtınçaymayem	sentınçaymay edingtınçaymayeng	oltınçaymay editınçaymayed	biztınçaymay ediktınçaymayek	siztınçaymay edigiztınçaymayegiz	alatınçaymay ediletınçaymayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to calm down	mentınçayıwçan edimtınçayıwçanem	sentınçayıwçan edingtınçayıwçaneng	oltınçayıwçan editınçayıwçaned	biztınçayıwçan ediktınçayıwçanek	siztınçayıwçan edigiztınçayıwçanegiz	alatınçayıwçan ediletınçayıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to calm down	mentınçayıwçan tül edimtınçayıwçan tül em	sentınçayıwçan tül edingtınçayıwçan tül eng	oltınçayıwçan tül editınçayıwçan tül ed	biztınçayıwçan tül ediktınçayıwçan tül ek	siztınçayıwçan tül edigiztınçayıwçan tül egiz	alatınçayıwçan tül ediletınçayıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had calmed down and remained so			oltınçayıb edi			alatınçayıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't calmed down			oltınçayıb tül edi			alatınçayıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of calming down	mentınçaya tura edimtınçaya turaem	sentınçaya tura edingtınçaya turaeng	oltınçaya tura editınçaya turaed	biztınçaya tura ediktınçaya turaek	siztınçaya tura edigiztınçaya turaegiz	alatınçaya tura ediletınçaya turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of calming down	mentınçaya turmay edimtınçaya turmayem	sentınçaya turmay edingtınçaya turmayeng	oltınçaya turmay editınçaya turmayed	biztınçaya turmay ediktınçaya turmayek	siztınçaya turmay edigiztınçaya turmayegiz	alatınçaya turmay ediletınçaya turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would calm down	mentınçayır edimtınçayır em	sentınçayır edingtınçayır eng	oltınçayır editınçayır ed	biztınçayır ediktınçayır ek	siztınçayır edigiztınçayır egiz	alatınçayır ediletınçayır elle
Conditional result (would)he wouldn't calm down	mentınçaymaz edimtınçaymaz em	sentınçaymaz edingtınçaymaz eng	oltınçaymaz editınçaymaz ed	biztınçaymaz ediktınçaymaz ek	siztınçaymaz edigiztınçaymaz egiz	alatınçaymaz ediletınçaymaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have calmed down	mentınçayırıq edimtınçayırıq em	sentınçayırıq edingtınçayırıq eng	oltınçayırıq editınçayırıq ed	biztınçayırıq ediktınçayırıq ek	siztınçayırıq edigiztınçayırıq egiz	alatınçayırıq ediletınçayırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have calmed down	mentınçayırıq tül edimtınçayırıq tül em	sentınçayırıq tül edingtınçayırıq tül eng	oltınçayırıq tül editınçayırıq tül ed	biztınçayırıq tül ediktınçayırıq tül ek	siztınçayırıq tül edigiztınçayırıq tül egiz	alatınçayırıq tül ediletınçayırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he calms down	mentınçaysam	sentınçaysang	oltınçaysa	biztınçaysaq	siztınçaysağız	alatınçaysala
Conditionalif he doesn't calm down	mentınçaymasam	sentınçaymasang	oltınçaymasa	biztınçaymasaq	siztınçaymasağız	alatınçaymasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is calming down	mentınçaya esem	sentınçaya eseng	oltınçaya ese	biztınçaya esek	siztınçaya esegiz	alatınçaya esele
Conditional, present realif he is not calming down	mentınçaymay esem	sentınçaymay eseng	oltınçaymay ese	biztınçaymay esek	siztınçaymay esegiz	alatınçaymay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he calmed down	mentınçaysam editınçaysam ed	sentınçaysang editınçaysang ed	oltınçaysa editınçaysaed	biztınçaysaq editınçaysaq ed	siztınçaysağız editınçaysağız ed	alatınçaysala editınçaysalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't calm down	mentınçaymasam editınçaymasam ed	sentınçaymasang editınçaymasang ed	oltınçaymasa editınçaymasaed	biztınçaymasaq editınçaymasaq ed	siztınçaymasağız editınçaymasağız ed	alatınçaymasala editınçaymasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he calmed down	mentınçaydım esem	sentınçaydıng eseng	oltınçaydı ese	biztınçaydıq esek	siztınçaydığız esegiz	alatınçaydıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't calm down	mentınçaymadım esem	sentınçaymadıng eseng	oltınçaymadı ese	biztınçaymadıq esek	siztınçaymadığız esegiz	alatınçaymadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did calm down (indeed)	mentınçayğan esem	sentınçayğan eseng	oltınçayğan ese	biztınçayğan esek	siztınçayğan esegiz	alatınçayğan esele
Conditional, past realif he didn't calm down (indeed)	mentınçaymağan esem	sentınçaymağan eseng	oltınçaymağan ese	biztınçaymağan esek	siztınçaymağan esegiz	alatınçaymağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had calmed down	mentınçayğan bolsam	sentınçayğan bolsang	oltınçayğan bolsa	biztınçayğan bolsaq	siztınçayğan bolsağız	alatınçayğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't calmed down	mentınçaymağan bolsam	sentınçaymağan bolsang	oltınçaymağan bolsa	biztınçaymağan bolsaq	siztınçaymağan bolsağız	alatınçaymağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had calmed down	mentınçayğan bolsam editınçayğan bolsam ed	sentınçayğan bolsang editınçayğan bolsang ed	oltınçayğan bolsa editınçayğan bolsaed	biztınçayğan bolsaq editınçayğan bolsaq ed	siztınçayğan bolsağız editınçayğan bolsağız ed	alatınçayğan bolsala editınçayğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't calmed down	mentınçaymağan bolsam editınçaymağan bolsam ed	sentınçaymağan bolsang editınçaymağan bolsang ed	oltınçaymağan bolsa editınçaymağan bolsaed	biztınçaymağan bolsaq editınçaymağan bolsaq ed	siztınçaymağan bolsağız editınçaymağan bolsağız ed	alatınçaymağan bolsala editınçaymağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will calm down	mentınçayır esem	sentınçayır eseng	oltınçayır ese	biztınçayır esek	siztınçayır esegiz	alatınçayır esele
Conditional, aoristif he won't calm down	mentınçaymaz esem	sentınçaymaz eseng	oltınçaymaz ese	biztınçaymaz esek	siztınçaymaz esegiz	alatınçaymaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to calm down	mentınçayırıq esem	sentınçayırıq eseng	oltınçayırıq ese	biztınçayırıq esek	siztınçayırıq esegiz	alatınçayırıq esele
Conditional, futureif he is not going to calm down	mentınçayırıq tül esem	sentınçayırıq tül eseng	oltınçayırıq tül ese	biztınçayırıq tül esek	siztınçayırıq tül esegiz	alatınçayırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to calm down	mentınçayırıq bolsam	sentınçayırıq bolsang	oltınçayırıq bolsa	biztınçayırıq bolsaq	siztınçayırıq bolsağız	alatınçayırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to calm down	mentınçaymazlıq bolsam	sentınçaymazlıq bolsang	oltınçaymazlıq bolsa	biztınçaymazlıq bolsaq	siztınçaymazlıq bolsağız	alatınçaymazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso tınçaydıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be calming down	mentınçaya bolurma	sentınçaya bolursa	oltınçaya bolur	biztınçaya bolurbuz	siztınçaya bolursuz	alatınçaya bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be calming down	mentınçaymay bolurma	sentınçaymay bolursa	oltınçaymay bolur	biztınçaymay bolurbuz	siztınçaymay bolursuz	alatınçaymay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of calming down	mentınçaya tura bolurma	sentınçaya tura bolursa	oltınçaya tura bolur	biztınçaya tura bolurbuz	siztınçaya tura bolursuz	alatınçaya tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not calming down	mentınçaymay tura bolurma	sentınçaymay tura bolursa	oltınçaymay tura bolur	biztınçaymay tura bolurbuz	siztınçaymay tura bolursuz	alatınçaymay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have calmed down	mentınçayğan bolurma	sentınçayğan bolursa	oltınçayğan bolur	biztınçayğan bolurbuz	siztınçayğan bolursuz	alatınçayğan bolurla
Inference (must have)he must not have calmed down	mentınçaymağan bolurma	sentınçaymağan bolursa	oltınçaymağan bolur	biztınçaymağan bolurbuz	siztınçaymağan bolursuz	alatınçaymağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to calm down	mentınçayırıq bolurma	sentınçayırıq bolursa	oltınçayırıq bolur	biztınçayırıq bolurbuz	siztınçayırıq bolursuz	alatınçayırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to calm down	mentınçaymazlıq bolurma	sentınçaymazlıq bolursa	oltınçaymazlıq bolur	biztınçaymazlıq bolurbuz	siztınçaymazlıq bolursuz	alatınçaymazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it calm down	mentınçayayım	sentınçay!	oltınçaysın	biztınçayayıq	siztınçayığız!	alatınçaysınla
Commands & suggestionslet him/her/it not calm down	mentınçaymayım	sentınçayma!	oltınçaymasın	biztınçaymayıq	siztınçaymağız!	alatınçaymasınla
Commands & suggestionsshould he calm down?	mentınçayayımmı?		oltınçaysınmı?	biztınçayayıqmı?		alatınçaysınlamı?
Commands & suggestionsshould he not calm down?	mentınçaymayımmı?		oltınçaymasınmı?	biztınçaymayıqmı?		alatınçaymasınlamı?
Requestsdo let him/her/it calm down		sentınçayçı²	oltınçaysınçı		siztınçayçığız	alatınçaysınlaçı
Requestsdo let him/her/it not calm down		sentınçaymaçı²	oltınçaymasınçı		siztınçaymaçığız	alatınçaymasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you calm down		sentınçayğıntınçayğı
Blessings & curses — may you…may you not calm down		sentınçaymağıntınçaymağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he calmed down	mentınçayğay edim tınçayğa edim	sentınçayğay eding tınçayğa eding	oltınçayğay edi tınçayğa edi	biztınçayğay edik tınçayğa edik	siztınçayğay edigiz tınçayğa edigiz	alatınçayğay edile tınçayğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not calm down	mentınçaymağay edim tınçaymağa edim	sentınçaymağay eding tınçaymağa eding	oltınçaymağay edi tınçaymağa edi	biztınçaymağay edik tınçaymağa edik	siztınçaymağay edigiz tınçaymağa edigiz	alatınçaymağay edile tınçaymağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to calm down	mentınçaymağa qoyayımtınçayma qoyayım	sentınçaymağa qoy!tınçayma qoy!	oltınçaymağa qoysuntınçayma qoysun	biztınçaymağa qoyayıqtınçayma qoyayıq	siztınçaymağa qoyuğuz!tınçayma qoyuğuz!	alatınçaymağa qoysunlatınçayma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to calm down	mentınçaymağa qoymayımtınçayma qoymayım	sentınçaymağa qoyma!tınçayma qoyma!	oltınçaymağa qoymasıntınçayma qoymasın	biztınçaymağa qoymayıqtınçayma qoymayıq	siztınçaymağa qoymağız!tınçayma qoymağız!	alatınçaymağa qoymasınlatınçayma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoyayımmı?tınçayma qoyayımmı?		oltınçaymağa qoysunmu?tınçayma qoysunmu?	biztınçaymağa qoyayıqmı?tınçayma qoyayıqmı?		alatınçaymağa qoysunlamı?tınçayma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoymayımmı?tınçayma qoymayımmı?		oltınçaymağa qoymasınmı?tınçayma qoymasınmı?	biztınçaymağa qoymayıqmı?tınçayma qoymayıqmı?		alatınçaymağa qoymasınlamı?tınçayma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to calm down	mentınçaymağa qoyamatınçayma qoyama	sentınçaymağa qoyasatınçayma qoyasa	oltınçaymağa qoyadıtınçayma qoyadı	biztınçaymağa qoyabıztınçayma qoyabız	siztınçaymağa qoyasıztınçayma qoyasız	alatınçaymağa qoyadılatınçayma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to calm down	mentınçaymağa qoymaymatınçayma qoymayma	sentınçaymağa qoymaysatınçayma qoymaysa	oltınçaymağa qoymaydıtınçayma qoymaydı	biztınçaymağa qoymaybıztınçayma qoymaybız	siztınçaymağa qoymaysıztınçayma qoymaysız	alatınçaymağa qoymaydılatınçayma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoyamıma?tınçayma qoyamıma?	sentınçaymağa qoyamısa?tınçayma qoyamısa?	oltınçaymağa qoyamıdı?tınçayma qoyamıdı?	biztınçaymağa qoyamıbız?tınçayma qoyamıbız?	siztınçaymağa qoyamısız?tınçayma qoyamısız?	alatınçaymağa qoyamıdıla?tınçayma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoymaymıma?tınçayma qoymaymıma?	sentınçaymağa qoymaymısa?tınçayma qoymaymısa?	oltınçaymağa qoymaymıdı?tınçayma qoymaymıdı?	biztınçaymağa qoymaymıbız?tınçayma qoymaymıbız?	siztınçaymağa qoymaymısız?tınçayma qoymaymısız?	alatınçaymağa qoymaymıdıla?tınçayma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to calm down	mentınçaymağa qoydumtınçayma qoydum	sentınçaymağa qoydungtınçayma qoydung	oltınçaymağa qoydutınçayma qoydu	biztınçaymağa qoyduqtınçayma qoyduq	siztınçaymağa qoyduğuztınçayma qoyduğuz	alatınçaymağa qoydulatınçayma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to calm down	mentınçaymağa qoymadımtınçayma qoymadım	sentınçaymağa qoymadıngtınçayma qoymadıng	oltınçaymağa qoymadıtınçayma qoymadı	biztınçaymağa qoymadıqtınçayma qoymadıq	siztınçaymağa qoymadığıztınçayma qoymadığız	alatınçaymağa qoymadılatınçayma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoydummu?tınçayma qoydummu?	sentınçaymağa qoydungmu?tınçayma qoydungmu?	oltınçaymağa qoydumu?tınçayma qoydumu?	biztınçaymağa qoyduqmu?tınçayma qoyduqmu?	siztınçaymağa qoyduğuzmu?tınçayma qoyduğuzmu?	alatınçaymağa qoydulamı?tınçayma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to calm down?	mentınçaymağa qoymadımmı?tınçayma qoymadımmı?	sentınçaymağa qoymadıngmı?tınçayma qoymadıngmı?	oltınçaymağa qoymadımı?tınçayma qoymadımı?	biztınçaymağa qoymadıqmı?tınçayma qoymadıqmı?	siztınçaymağa qoymadığızmı?tınçayma qoymadığızmı?	alatınçaymağa qoymadılamı?tınçayma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of tınçayırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can calm down	mentınçayalama	sentınçayalasa	oltınçayaladı	biztınçayalabız	siztınçayalasız	alatınçayaladıla
Ability — presenthe can't calm down	mentınçayalmayma	sentınçayalmaysa	oltınçayalmaydı	biztınçayalmaybız	siztınçayalmaysız	alatınçayalmaydıla
Ability — presentcan he calm down?	mentınçayalamıma? tınçayalamamı?	sentınçayalamısa?	oltınçayalamıdı?	biztınçayalamıbız? tınçayalabızmı?	siztınçayalamısız?	alatınçayalamıdıla?
Ability — presentcan't he calm down?	mentınçayalmaymıma? tınçayalmaymamı?	sentınçayalmaymısa?	oltınçayalmaymıdı?	biztınçayalmaymıbız? tınçayalmaybızmı?	siztınçayalmaymısız?	alatınçayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can calm down	mentınçayalsam	sentınçayalsang	oltınçayalsa	biztınçayalsaq	siztınçayalsağız	alatınçayalsala
Ability — if I can…if he can't calm down	mentınçayalmasam	sentınçayalmasang	oltınçayalmasa	biztınçayalmasaq	siztınçayalmasağız	alatınçayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to calm down	mentınçayaldım	sentınçayaldıng	oltınçayaldı	biztınçayaldıq	siztınçayaldığız	alatınçayaldıla
Ability — simple pasthe could not calm down	mentınçayalmadım	sentınçayalmadıng	oltınçayalmadı	biztınçayalmadıq	siztınçayalmadığız	alatınçayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to calm down?	mentınçayaldımmı?	sentınçayaldıngmı?	oltınçayaldımı?	biztınçayaldıqmı?	siztınçayaldığızmı?	alatınçayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he calm down?	mentınçayalmadımmı?	sentınçayalmadıngmı?	oltınçayalmadımı?	biztınçayalmadıqmı?	siztınçayalmadığızmı?	alatınçayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to calm down	mentınçayalğanma	sentınçayalğansa	oltınçayalğandı	biztınçayalğanbız	siztınçayalğansız	alatınçayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to calm down	mentınçayalmağanma	sentınçayalmağansa	oltınçayalmağandı	biztınçayalmağanbız	siztınçayalmağansız	alatınçayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to calm down?	mentınçayalğanmıma? tınçayalğanmamı?	sentınçayalğanmısa?	oltınçayalğanmıdı?	biztınçayalğanmıbız? tınçayalğanbızmı?	siztınçayalğanmısız?	alatınçayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to calm down?	mentınçayalmağanmıma? tınçayalmağanmamı?	sentınçayalmağanmısa?	oltınçayalmağanmıdı?	biztınçayalmağanmıbız? tınçayalmağanbızmı?	siztınçayalmağanmısız?	alatınçayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to calm down	mentınçayalğan edimtınçayalğanem	sentınçayalğan edingtınçayalğaneng	oltınçayalğan editınçayalğaned	biztınçayalğan ediktınçayalğanek	siztınçayalğan edigiztınçayalğanegiz	alatınçayalğan ediletınçayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to calm down	mentınçayalmağan edimtınçayalmağanem	sentınçayalmağan edingtınçayalmağaneng	oltınçayalmağan editınçayalmağaned	biztınçayalmağan ediktınçayalmağanek	siztınçayalmağan edigiztınçayalmağanegiz	alatınçayalmağan ediletınçayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could calm down	mentınçayala edimtınçayalaem	sentınçayala edingtınçayalaeng	oltınçayala editınçayalaed	biztınçayala ediktınçayalaek	siztınçayala edigiztınçayalaegiz	alatınçayala ediletınçayalaelle
Ability — past backgroundhe could not calm down	mentınçayalmay edimtınçayalmayem	sentınçayalmay edingtınçayalmayeng	oltınçayalmay editınçayalmayed	biztınçayalmay ediktınçayalmayek	siztınçayalmay edigiztınçayalmayegiz	alatınçayalmay ediletınçayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to calm down	mentınçayalırma	sentınçayalırsa	oltınçayalır	biztınçayalırbız	siztınçayalırsız	alatınçayalırla
Ability — future Ihe won't be able to calm down	mentınçayalmazma	sentınçayalmazsa	oltınçayalmaz	biztınçayalmazbız	siztınçayalmazsız	alatınçayalmazla
Ability — future Iwill he be able to calm down?	mentınçayalırmıma? tınçayalırmamı?	sentınçayalırmısa?	oltınçayalırmı?	biztınçayalırmıbız? tınçayalırbızmı?	siztınçayalırmısız?	alatınçayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to calm down?	mentınçayalmazmıma? tınçayalmazmamı?	sentınçayalmazmısa?	oltınçayalmazmı?	biztınçayalmazmıbız? tınçayalmazbızmı?	siztınçayalmazmısız?	alatınçayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to calm down	mentınçayallıqma	sentınçayallıqsa	oltınçayallıqdı	biztınçayallıqbız	siztınçayallıqsız	alatınçayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to calm down	mentınçayallıq tülme	sentınçayallıq tülse	oltınçayallıq tüldü	biztınçayallıq tülbüz	siztınçayallıq tülsüz	alatınçayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to calm down?	mentınçayallıqmıma? tınçayallıqmamı?	sentınçayallıqmısa?	oltınçayallıqmıdı?	biztınçayallıqmıbız? tınçayallıqbızmı?	siztınçayallıqmısız?	alatınçayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to calm down?	mentınçayallıq tülmüme?	sentınçayallıq tülmüse?	oltınçayallıq tülmüdü?	biztınçayallıq tülmübüz?	siztınçayallıq tülmüsüz?	alatınçayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to calm down	mentınçayalır edimtınçayalır em	sentınçayalır edingtınçayalır eng	oltınçayalır editınçayalır ed	biztınçayalır ediktınçayalır ek	siztınçayalır edigiztınçayalır egiz	alatınçayalır ediletınçayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to calm down	mentınçayalmaz edimtınçayalmaz em	sentınçayalmaz edingtınçayalmaz eng	oltınçayalmaz editınçayalmaz ed	biztınçayalmaz ediktınçayalmaz ek	siztınçayalmaz edigiztınçayalmaz egiz	alatınçayalmaz ediletınçayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to calm down		sentınçayalğıntınçayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to calm down		sentınçayalmağıntınçayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of tınçayırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be calming down	mentınçaya bolmazma	sentınçaya bolmazsa	oltınçaya bolmaz	biztınçaya bolmazbız	siztınçaya bolmazsız	alatınçaya bolmazla
Inference, present — double negationhe must be calming down (emphatic)	mentınçaymay bolmazma	sentınçaymay bolmazsa	oltınçaymay bolmaz	biztınçaymay bolmazbız	siztınçaymay bolmazsız	alatınçaymay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of calming down	mentınçaya tura bolmazma	sentınçaya tura bolmazsa	oltınçaya tura bolmaz	biztınçaya tura bolmazbız	siztınçaya tura bolmazsız	alatınçaya tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not calming down (emphatic)	mentınçaymay tura bolmazma	sentınçaymay tura bolmazsa	oltınçaymay tura bolmaz	biztınçaymay tura bolmazbız	siztınçaymay tura bolmazsız	alatınçaymay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not calming down	mentınçaymay turama	sentınçaymay turasa	oltınçaymay turadı	biztınçaymay turabız	siztınçaymay turasız	alatınçaymay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not calming down	mentınçaymay turmayma	sentınçaymay turmaysa	oltınçaymay turmaydı	biztınçaymay turmaybız	siztınçaymay turmaysız	alatınçaymay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not calming down?	mentınçaymay turmaymıma	sentınçaymay turmaymısa	oltınçaymay turmaymıdı	biztınçaymay turmaymıbız	siztınçaymay turmaymısız	alatınçaymay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have calmed down	mentınçayğan bolmazma	sentınçayğan bolmazsa	oltınçayğan bolmaz	biztınçayğan bolmazbız	siztınçayğan bolmazsız	alatınçayğan bolmazla
Inference — double negationhe must have calmed down (emphatic)	mentınçaymağan bolmazma	sentınçaymağan bolmazsa	oltınçaymağan bolmaz	biztınçaymağan bolmazbız	siztınçaymağan bolmazsız	alatınçaymağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had calmed down	mentınçayğan bolmasam	sentınçayğan bolmasang	oltınçayğan bolmasa	biztınçayğan bolmasaq	siztınçayğan bolmasağız	alatınçayğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't calmed down	mentınçaymağan bolmasam	sentınçaymağan bolmasang	oltınçaymağan bolmasa	biztınçaymağan bolmasaq	siztınçaymağan bolmasağız	alatınçaymağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to calm down	mentınçayırıq bolmazma	sentınçayırıq bolmazsa	oltınçayırıq bolmaz	biztınçayırıq bolmazbız	siztınçayırıq bolmazsız	alatınçayırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to calm down (emphatic)	mentınçaymazlıq bolmazma	sentınçaymazlıq bolmazsa	oltınçaymazlıq bolmaz	biztınçaymazlıq bolmazbız	siztınçaymazlıq bolmazsız	alatınçaymazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to calm down	mentınçayırıq bolmasam	sentınçayırıq bolmasang	oltınçayırıq bolmasa	biztınçayırıq bolmasaq	siztınçayırıq bolmasağız	alatınçayırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to calm down	mentınçaymazlıq bolmasam	sentınçaymazlıq bolmasang	oltınçaymazlıq bolmasa	biztınçaymazlıq bolmasaq	siztınçaymazlıq bolmasağız	alatınçaymazlıq bolmasala