tınçaytırğa
/tɯntʃajtɯrʁa/
1. to let someone rest, to give someone a rest
- işden tınçaytırğa — to give someone a rest from work
- qonaqlanı tınçaytırğa — to settle the guests for the night
- atlanı bir kesek tınçaytdıq — we let the horses rest a while
2. to calm, to quieten, to soothe, to put at ease
- ol sabiyni tınçaytdı — he calmed the child
- anası jılağan sabiyni tınçaytadı — the mother soothes the crying child
- bu hapar meni tınçaytdı — this news put me at ease
Conjugation
Common forms
- tınçaytadıhe is letting someone rest
- tınçaytdıhe let someone rest
- tınçaythandıhe has let someone rest
- tınçaytırhe will let someone rest
- tınçaytırıqdıhe is going to let someone rest
- tınçayta edihe was letting someone rest
- tınçaytsaif he lets someone rest
- tınçayt!let someone rest!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is letting someone rest | mentınçaytama | sentınçaytasa | oltınçaytadı | biztınçaytabız | siztınçaytasız | alatınçaytadıla |
| Present (simple & continuous)he is not letting someone rest | mentınçaytmayma | sentınçaytmaysa | oltınçaytmaydı | biztınçaytmaybız | siztınçaytmaysız | alatınçaytmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he letting someone rest? | mentınçaytamıma? tınçaytamamı? | sentınçaytamısa? | oltınçaytamıdı? | biztınçaytamıbız? tınçaytabızmı? | siztınçaytamısız? | alatınçaytamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he letting someone rest? | mentınçaytmaymıma? tınçaytmaymamı? | sentınçaytmaymısa? | oltınçaytmaymıdı? | biztınçaytmaymıbız? tınçaytmaybızmı? | siztınçaytmaymısız? | alatınçaytmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually lets someone rest | mentınçaytıwçanma | sentınçaytıwçansa | oltınçaytıwçandı | biztınçaytıwçanbız | siztınçaytıwçansız | alatınçaytıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually let someone rest | mentınçaytıwçan tülme | sentınçaytıwçan tülse | oltınçaytıwçan tüldü | biztınçaytıwçan tülbüz | siztınçaytıwçan tülsüz | alatınçaytıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually let someone rest? | mentınçaytıwçanmıma? tınçaytıwçanmamı? | sentınçaytıwçanmısa? | oltınçaytıwçanmıdı? | biztınçaytıwçanmıbız? tınçaytıwçanbızmı? | siztınçaytıwçanmısız? | alatınçaytıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually let someone rest? | mentınçaytıwçan tülmüme? | sentınçaytıwçan tülmüse? | oltınçaytıwçan tülmüdü? | biztınçaytıwçan tülmübüz? | siztınçaytıwçan tülmüsüz? | alatınçaytıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has let someone rest and remains so | oltınçaytıbdı | alatınçaytıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he let someone rest? | oltınçaytıbmıdı? | alatınçaytıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of letting someone rest | mentınçayta turama | sentınçayta turasa | oltınçayta turadı | biztınçayta turabız | siztınçayta turasız | alatınçayta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of letting someone rest | mentınçayta turmayma | sentınçayta turmaysa | oltınçayta turmaydı | biztınçayta turmaybız | siztınçayta turmaysız | alatınçayta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of letting someone rest? | mentınçayta turamıma? tınçayta turamamı? | sentınçayta turamısa? | oltınçayta turamıdı? | biztınçayta turamıbız? tınçayta turabızmı? | siztınçayta turamısız? | alatınçayta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of letting someone rest? | mentınçayta turmaymıma? tınçayta turmaymamı? | sentınçayta turmaymısa? | oltınçayta turmaymıdı? | biztınçayta turmaymıbız? tınçayta turmaybızmı? | siztınçayta turmaymısız? | alatınçayta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he let someone rest | mentınçaytdım | sentınçaytdıng | oltınçaytdı | biztınçaytdıq | siztınçaytdığız | alatınçaytdıla |
| Simple past (definite)he didn't let someone rest | mentınçaytmadım | sentınçaytmadıng | oltınçaytmadı | biztınçaytmadıq | siztınçaytmadığız | alatınçaytmadıla |
| Simple past (definite)did he let someone rest? | mentınçaytdımmı? | sentınçaytdıngmı? | oltınçaytdımı? | biztınçaytdıqmı? | siztınçaytdığızmı? | alatınçaytdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he let someone rest? | mentınçaytmadımmı? | sentınçaytmadıngmı? | oltınçaytmadımı? | biztınçaytmadıqmı? | siztınçaytmadığızmı? | alatınçaytmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has let someone rest | mentınçaythanma | sentınçaythansa | oltınçaythandı | biztınçaythanbız | siztınçaythansız | alatınçaythandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't let someone rest | mentınçaytmağanma | sentınçaytmağansa | oltınçaytmağandı | biztınçaytmağanbız | siztınçaytmağansız | alatınçaytmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he let someone rest? | mentınçaythanmıma? tınçaythanmamı? | sentınçaythanmısa? | oltınçaythanmıdı? | biztınçaythanmıbız? tınçaythanbızmı? | siztınçaythanmısız? | alatınçaythanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he let someone rest? | mentınçaytmağanmıma? tınçaytmağanmamı? | sentınçaytmağanmısa? | oltınçaytmağanmıdı? | biztınçaytmağanmıbız? tınçaytmağanbızmı? | siztınçaytmağanmısız? | alatınçaytmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will let someone rest | mentınçaytırma | sentınçaytırsa | oltınçaytır | biztınçaytırbız | siztınçaytırsız | alatınçaytırla |
| Indefinite future (future I)he won't let someone rest | mentınçaytmazma | sentınçaytmazsa | oltınçaytmaz | biztınçaytmazbız | siztınçaytmazsız | alatınçaytmazla |
| Indefinite future (future I)will he let someone rest? | mentınçaytırmıma? tınçaytırmamı? | sentınçaytırmısa? | oltınçaytırmı? | biztınçaytırmıbız? tınçaytırbızmı? | siztınçaytırmısız? | alatınçaytırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he let someone rest? | mentınçaytmazmıma? tınçaytmazmamı? | sentınçaytmazmısa? | oltınçaytmazmı? | biztınçaytmazmıbız? tınçaytmazbızmı? | siztınçaytmazmısız? | alatınçaytmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to let someone rest | mentınçaytırıqma | sentınçaytırıqsa | oltınçaytırıqdı | biztınçaytırıqbız | siztınçaytırıqsız | alatınçaytırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to let someone rest | mentınçaytırıq tülme | sentınçaytırıq tülse | oltınçaytırıq tüldü | biztınçaytırıq tülbüz | siztınçaytırıq tülsüz | alatınçaytırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to let someone rest? | mentınçaytırıqmıma? tınçaytırıqmamı? | sentınçaytırıqmısa? | oltınçaytırıqmıdı? | biztınçaytırıqmıbız? tınçaytırıqbızmı? | siztınçaytırıqmısız? | alatınçaytırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to let someone rest? | mentınçaytırıq tülmüme? | sentınçaytırıq tülmüse? | oltınçaytırıq tülmüdü? | biztınçaytırıq tülmübüz? | siztınçaytırıq tülmüsüz? | alatınçaytırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had let someone rest | mentınçaythan edimtınçaythanem | sentınçaythan edingtınçaythaneng | oltınçaythan editınçaythaned | biztınçaythan ediktınçaythanek | siztınçaythan edigiztınçaythanegiz | alatınçaythan ediletınçaythanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't let someone rest | mentınçaytmağan edimtınçaytmağanem | sentınçaytmağan edingtınçaytmağaneng | oltınçaytmağan editınçaytmağaned | biztınçaytmağan ediktınçaytmağanek | siztınçaytmağan edigiztınçaytmağanegiz | alatınçaytmağan ediletınçaytmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was letting someone rest | mentınçayta edimtınçaytaem | sentınçayta edingtınçaytaeng | oltınçayta editınçaytaed | biztınçayta ediktınçaytaek | siztınçayta edigiztınçaytaegiz | alatınçayta ediletınçaytaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't letting someone rest | mentınçaytmay edimtınçaytmayem | sentınçaytmay edingtınçaytmayeng | oltınçaytmay editınçaytmayed | biztınçaytmay ediktınçaytmayek | siztınçaytmay edigiztınçaytmayegiz | alatınçaytmay ediletınçaytmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to let someone rest | mentınçaytıwçan edimtınçaytıwçanem | sentınçaytıwçan edingtınçaytıwçaneng | oltınçaytıwçan editınçaytıwçaned | biztınçaytıwçan ediktınçaytıwçanek | siztınçaytıwçan edigiztınçaytıwçanegiz | alatınçaytıwçan ediletınçaytıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to let someone rest | mentınçaytıwçan tül edimtınçaytıwçan tül em | sentınçaytıwçan tül edingtınçaytıwçan tül eng | oltınçaytıwçan tül editınçaytıwçan tül ed | biztınçaytıwçan tül ediktınçaytıwçan tül ek | siztınçaytıwçan tül edigiztınçaytıwçan tül egiz | alatınçaytıwçan tül ediletınçaytıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had let someone rest and remained so | oltınçaytıb edi | alatınçaytıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't let someone rest | oltınçaytıb tül edi | alatınçaytıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of letting someone rest | mentınçayta tura edimtınçayta turaem | sentınçayta tura edingtınçayta turaeng | oltınçayta tura editınçayta turaed | biztınçayta tura ediktınçayta turaek | siztınçayta tura edigiztınçayta turaegiz | alatınçayta tura ediletınçayta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of letting someone rest | mentınçayta turmay edimtınçayta turmayem | sentınçayta turmay edingtınçayta turmayeng | oltınçayta turmay editınçayta turmayed | biztınçayta turmay ediktınçayta turmayek | siztınçayta turmay edigiztınçayta turmayegiz | alatınçayta turmay ediletınçayta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would let someone rest | mentınçaytır edimtınçaytır em | sentınçaytır edingtınçaytır eng | oltınçaytır editınçaytır ed | biztınçaytır ediktınçaytır ek | siztınçaytır edigiztınçaytır egiz | alatınçaytır ediletınçaytır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't let someone rest | mentınçaytmaz edimtınçaytmaz em | sentınçaytmaz edingtınçaytmaz eng | oltınçaytmaz editınçaytmaz ed | biztınçaytmaz ediktınçaytmaz ek | siztınçaytmaz edigiztınçaytmaz egiz | alatınçaytmaz ediletınçaytmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have let someone rest | mentınçaytırıq edimtınçaytırıq em | sentınçaytırıq edingtınçaytırıq eng | oltınçaytırıq editınçaytırıq ed | biztınçaytırıq ediktınçaytırıq ek | siztınçaytırıq edigiztınçaytırıq egiz | alatınçaytırıq ediletınçaytırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have let someone rest | mentınçaytırıq tül edimtınçaytırıq tül em | sentınçaytırıq tül edingtınçaytırıq tül eng | oltınçaytırıq tül editınçaytırıq tül ed | biztınçaytırıq tül ediktınçaytırıq tül ek | siztınçaytırıq tül edigiztınçaytırıq tül egiz | alatınçaytırıq tül ediletınçaytırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he lets someone rest | mentınçaytsam | sentınçaytsang | oltınçaytsa | biztınçaytsaq | siztınçaytsağız | alatınçaytsala |
| Conditionalif he doesn't let someone rest | mentınçaytmasam | sentınçaytmasang | oltınçaytmasa | biztınçaytmasaq | siztınçaytmasağız | alatınçaytmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is letting someone rest | mentınçayta esem | sentınçayta eseng | oltınçayta ese | biztınçayta esek | siztınçayta esegiz | alatınçayta esele |
| Conditional, present realif he is not letting someone rest | mentınçaytmay esem | sentınçaytmay eseng | oltınçaytmay ese | biztınçaytmay esek | siztınçaytmay esegiz | alatınçaytmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he let someone rest | mentınçaytsam editınçaytsam ed | sentınçaytsang editınçaytsang ed | oltınçaytsa editınçaytsaed | biztınçaytsaq editınçaytsaq ed | siztınçaytsağız editınçaytsağız ed | alatınçaytsala editınçaytsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't let someone rest | mentınçaytmasam editınçaytmasam ed | sentınçaytmasang editınçaytmasang ed | oltınçaytmasa editınçaytmasaed | biztınçaytmasaq editınçaytmasaq ed | siztınçaytmasağız editınçaytmasağız ed | alatınçaytmasala editınçaytmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he let someone rest | mentınçaytdım esem | sentınçaytdıng eseng | oltınçaytdı ese | biztınçaytdıq esek | siztınçaytdığız esegiz | alatınçaytdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't let someone rest | mentınçaytmadım esem | sentınçaytmadıng eseng | oltınçaytmadı ese | biztınçaytmadıq esek | siztınçaytmadığız esegiz | alatınçaytmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did let someone rest (indeed) | mentınçaythan esem | sentınçaythan eseng | oltınçaythan ese | biztınçaythan esek | siztınçaythan esegiz | alatınçaythan esele |
| Conditional, past realif he didn't let someone rest (indeed) | mentınçaytmağan esem | sentınçaytmağan eseng | oltınçaytmağan ese | biztınçaytmağan esek | siztınçaytmağan esegiz | alatınçaytmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had let someone rest | mentınçaythan bolsam | sentınçaythan bolsang | oltınçaythan bolsa | biztınçaythan bolsaq | siztınçaythan bolsağız | alatınçaythan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't let someone rest | mentınçaytmağan bolsam | sentınçaytmağan bolsang | oltınçaytmağan bolsa | biztınçaytmağan bolsaq | siztınçaytmağan bolsağız | alatınçaytmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had let someone rest | mentınçaythan bolsam editınçaythan bolsam ed | sentınçaythan bolsang editınçaythan bolsang ed | oltınçaythan bolsa editınçaythan bolsaed | biztınçaythan bolsaq editınçaythan bolsaq ed | siztınçaythan bolsağız editınçaythan bolsağız ed | alatınçaythan bolsala editınçaythan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't let someone rest | mentınçaytmağan bolsam editınçaytmağan bolsam ed | sentınçaytmağan bolsang editınçaytmağan bolsang ed | oltınçaytmağan bolsa editınçaytmağan bolsaed | biztınçaytmağan bolsaq editınçaytmağan bolsaq ed | siztınçaytmağan bolsağız editınçaytmağan bolsağız ed | alatınçaytmağan bolsala editınçaytmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will let someone rest | mentınçaytır esem | sentınçaytır eseng | oltınçaytır ese | biztınçaytır esek | siztınçaytır esegiz | alatınçaytır esele |
| Conditional, aoristif he won't let someone rest | mentınçaytmaz esem | sentınçaytmaz eseng | oltınçaytmaz ese | biztınçaytmaz esek | siztınçaytmaz esegiz | alatınçaytmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to let someone rest | mentınçaytırıq esem | sentınçaytırıq eseng | oltınçaytırıq ese | biztınçaytırıq esek | siztınçaytırıq esegiz | alatınçaytırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to let someone rest | mentınçaytırıq tül esem | sentınçaytırıq tül eseng | oltınçaytırıq tül ese | biztınçaytırıq tül esek | siztınçaytırıq tül esegiz | alatınçaytırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to let someone rest | mentınçaytırıq bolsam | sentınçaytırıq bolsang | oltınçaytırıq bolsa | biztınçaytırıq bolsaq | siztınçaytırıq bolsağız | alatınçaytırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to let someone rest | mentınçaytmazlıq bolsam | sentınçaytmazlıq bolsang | oltınçaytmazlıq bolsa | biztınçaytmazlıq bolsaq | siztınçaytmazlıq bolsağız | alatınçaytmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tınçaytdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be letting someone rest | mentınçayta bolurma | sentınçayta bolursa | oltınçayta bolur | biztınçayta bolurbuz | siztınçayta bolursuz | alatınçayta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be letting someone rest | mentınçaytmay bolurma | sentınçaytmay bolursa | oltınçaytmay bolur | biztınçaytmay bolurbuz | siztınçaytmay bolursuz | alatınçaytmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of letting someone rest | mentınçayta tura bolurma | sentınçayta tura bolursa | oltınçayta tura bolur | biztınçayta tura bolurbuz | siztınçayta tura bolursuz | alatınçayta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not letting someone rest | mentınçaytmay tura bolurma | sentınçaytmay tura bolursa | oltınçaytmay tura bolur | biztınçaytmay tura bolurbuz | siztınçaytmay tura bolursuz | alatınçaytmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have let someone rest | mentınçaythan bolurma | sentınçaythan bolursa | oltınçaythan bolur | biztınçaythan bolurbuz | siztınçaythan bolursuz | alatınçaythan bolurla |
| Inference (must have)he must not have let someone rest | mentınçaytmağan bolurma | sentınçaytmağan bolursa | oltınçaytmağan bolur | biztınçaytmağan bolurbuz | siztınçaytmağan bolursuz | alatınçaytmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to let someone rest | mentınçaytırıq bolurma | sentınçaytırıq bolursa | oltınçaytırıq bolur | biztınçaytırıq bolurbuz | siztınçaytırıq bolursuz | alatınçaytırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to let someone rest | mentınçaytmazlıq bolurma | sentınçaytmazlıq bolursa | oltınçaytmazlıq bolur | biztınçaytmazlıq bolurbuz | siztınçaytmazlıq bolursuz | alatınçaytmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it let someone rest | mentınçaytayım | sentınçayt! | oltınçaytsın | biztınçaytayıq | siztınçaytığız! | alatınçaytsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not let someone rest | mentınçaytmayım | sentınçaytma! | oltınçaytmasın | biztınçaytmayıq | siztınçaytmağız! | alatınçaytmasınla |
| Commands & suggestionsshould he let someone rest? | mentınçaytayımmı? | oltınçaytsınmı? | biztınçaytayıqmı? | alatınçaytsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not let someone rest? | mentınçaytmayımmı? | oltınçaytmasınmı? | biztınçaytmayıqmı? | alatınçaytmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it let someone rest | sentınçaytçı2 | oltınçaytsınçı | siztınçaytçığız | alatınçaytsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not let someone rest | sentınçaytmaçı2 | oltınçaytmasınçı | siztınçaytmaçığız | alatınçaytmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you let someone rest | sentınçaythıntınçaythı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not let someone rest | sentınçaytmağıntınçaytmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he let someone rest | mentınçaythay edim tınçaytha edim | sentınçaythay eding tınçaytha eding | oltınçaythay edi tınçaytha edi | biztınçaythay edik tınçaytha edik | siztınçaythay edigiz tınçaytha edigiz | alatınçaythay edile tınçaytha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not let someone rest | mentınçaytmağay edim tınçaytmağa edim | sentınçaytmağay eding tınçaytmağa eding | oltınçaytmağay edi tınçaytmağa edi | biztınçaytmağay edik tınçaytmağa edik | siztınçaytmağay edigiz tınçaytmağa edigiz | alatınçaytmağay edile tınçaytmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoyayımtınçaytma qoyayım | sentınçaytmağa qoy!tınçaytma qoy! | oltınçaytmağa qoysuntınçaytma qoysun | biztınçaytmağa qoyayıqtınçaytma qoyayıq | siztınçaytmağa qoyuğuz!tınçaytma qoyuğuz! | alatınçaytmağa qoysunlatınçaytma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoymayımtınçaytma qoymayım | sentınçaytmağa qoyma!tınçaytma qoyma! | oltınçaytmağa qoymasıntınçaytma qoymasın | biztınçaytmağa qoymayıqtınçaytma qoymayıq | siztınçaytmağa qoymağız!tınçaytma qoymağız! | alatınçaytmağa qoymasınlatınçaytma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoyayımmı?tınçaytma qoyayımmı? | oltınçaytmağa qoysunmu?tınçaytma qoysunmu? | biztınçaytmağa qoyayıqmı?tınçaytma qoyayıqmı? | alatınçaytmağa qoysunlamı?tınçaytma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoymayımmı?tınçaytma qoymayımmı? | oltınçaytmağa qoymasınmı?tınçaytma qoymasınmı? | biztınçaytmağa qoymayıqmı?tınçaytma qoymayıqmı? | alatınçaytmağa qoymasınlamı?tınçaytma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoyamatınçaytma qoyama | sentınçaytmağa qoyasatınçaytma qoyasa | oltınçaytmağa qoyadıtınçaytma qoyadı | biztınçaytmağa qoyabıztınçaytma qoyabız | siztınçaytmağa qoyasıztınçaytma qoyasız | alatınçaytmağa qoyadılatınçaytma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoymaymatınçaytma qoymayma | sentınçaytmağa qoymaysatınçaytma qoymaysa | oltınçaytmağa qoymaydıtınçaytma qoymaydı | biztınçaytmağa qoymaybıztınçaytma qoymaybız | siztınçaytmağa qoymaysıztınçaytma qoymaysız | alatınçaytmağa qoymaydılatınçaytma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoyamıma?tınçaytma qoyamıma? | sentınçaytmağa qoyamısa?tınçaytma qoyamısa? | oltınçaytmağa qoyamıdı?tınçaytma qoyamıdı? | biztınçaytmağa qoyamıbız?tınçaytma qoyamıbız? | siztınçaytmağa qoyamısız?tınçaytma qoyamısız? | alatınçaytmağa qoyamıdıla?tınçaytma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoymaymıma?tınçaytma qoymaymıma? | sentınçaytmağa qoymaymısa?tınçaytma qoymaymısa? | oltınçaytmağa qoymaymıdı?tınçaytma qoymaymıdı? | biztınçaytmağa qoymaymıbız?tınçaytma qoymaymıbız? | siztınçaytmağa qoymaymısız?tınçaytma qoymaymısız? | alatınçaytmağa qoymaymıdıla?tınçaytma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoydumtınçaytma qoydum | sentınçaytmağa qoydungtınçaytma qoydung | oltınçaytmağa qoydutınçaytma qoydu | biztınçaytmağa qoyduqtınçaytma qoyduq | siztınçaytmağa qoyduğuztınçaytma qoyduğuz | alatınçaytmağa qoydulatınçaytma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to let someone rest | mentınçaytmağa qoymadımtınçaytma qoymadım | sentınçaytmağa qoymadıngtınçaytma qoymadıng | oltınçaytmağa qoymadıtınçaytma qoymadı | biztınçaytmağa qoymadıqtınçaytma qoymadıq | siztınçaytmağa qoymadığıztınçaytma qoymadığız | alatınçaytmağa qoymadılatınçaytma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoydummu?tınçaytma qoydummu? | sentınçaytmağa qoydungmu?tınçaytma qoydungmu? | oltınçaytmağa qoydumu?tınçaytma qoydumu? | biztınçaytmağa qoyduqmu?tınçaytma qoyduqmu? | siztınçaytmağa qoyduğuzmu?tınçaytma qoyduğuzmu? | alatınçaytmağa qoydulamı?tınçaytma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to let someone rest? | mentınçaytmağa qoymadımmı?tınçaytma qoymadımmı? | sentınçaytmağa qoymadıngmı?tınçaytma qoymadıngmı? | oltınçaytmağa qoymadımı?tınçaytma qoymadımı? | biztınçaytmağa qoymadıqmı?tınçaytma qoymadıqmı? | siztınçaytmağa qoymadığızmı?tınçaytma qoymadığızmı? | alatınçaytmağa qoymadılamı?tınçaytma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can let someone rest | mentınçaytalama | sentınçaytalasa | oltınçaytaladı | biztınçaytalabız | siztınçaytalasız | alatınçaytaladıla |
| Ability — presenthe can't let someone rest | mentınçaytalmayma | sentınçaytalmaysa | oltınçaytalmaydı | biztınçaytalmaybız | siztınçaytalmaysız | alatınçaytalmaydıla |
| Ability — presentcan he let someone rest? | mentınçaytalamıma? tınçaytalamamı? | sentınçaytalamısa? | oltınçaytalamıdı? | biztınçaytalamıbız? tınçaytalabızmı? | siztınçaytalamısız? | alatınçaytalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he let someone rest? | mentınçaytalmaymıma? tınçaytalmaymamı? | sentınçaytalmaymısa? | oltınçaytalmaymıdı? | biztınçaytalmaymıbız? tınçaytalmaybızmı? | siztınçaytalmaymısız? | alatınçaytalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can let someone rest | mentınçaytalsam | sentınçaytalsang | oltınçaytalsa | biztınçaytalsaq | siztınçaytalsağız | alatınçaytalsala |
| Ability — if I can…if he can't let someone rest | mentınçaytalmasam | sentınçaytalmasang | oltınçaytalmasa | biztınçaytalmasaq | siztınçaytalmasağız | alatınçaytalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to let someone rest | mentınçaytaldım | sentınçaytaldıng | oltınçaytaldı | biztınçaytaldıq | siztınçaytaldığız | alatınçaytaldıla |
| Ability — simple pasthe could not let someone rest | mentınçaytalmadım | sentınçaytalmadıng | oltınçaytalmadı | biztınçaytalmadıq | siztınçaytalmadığız | alatınçaytalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to let someone rest? | mentınçaytaldımmı? | sentınçaytaldıngmı? | oltınçaytaldımı? | biztınçaytaldıqmı? | siztınçaytaldığızmı? | alatınçaytaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he let someone rest? | mentınçaytalmadımmı? | sentınçaytalmadıngmı? | oltınçaytalmadımı? | biztınçaytalmadıqmı? | siztınçaytalmadığızmı? | alatınçaytalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to let someone rest | mentınçaytalğanma | sentınçaytalğansa | oltınçaytalğandı | biztınçaytalğanbız | siztınçaytalğansız | alatınçaytalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to let someone rest | mentınçaytalmağanma | sentınçaytalmağansa | oltınçaytalmağandı | biztınçaytalmağanbız | siztınçaytalmağansız | alatınçaytalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to let someone rest? | mentınçaytalğanmıma? tınçaytalğanmamı? | sentınçaytalğanmısa? | oltınçaytalğanmıdı? | biztınçaytalğanmıbız? tınçaytalğanbızmı? | siztınçaytalğanmısız? | alatınçaytalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to let someone rest? | mentınçaytalmağanmıma? tınçaytalmağanmamı? | sentınçaytalmağanmısa? | oltınçaytalmağanmıdı? | biztınçaytalmağanmıbız? tınçaytalmağanbızmı? | siztınçaytalmağanmısız? | alatınçaytalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to let someone rest | mentınçaytalğan edimtınçaytalğanem | sentınçaytalğan edingtınçaytalğaneng | oltınçaytalğan editınçaytalğaned | biztınçaytalğan ediktınçaytalğanek | siztınçaytalğan edigiztınçaytalğanegiz | alatınçaytalğan ediletınçaytalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to let someone rest | mentınçaytalmağan edimtınçaytalmağanem | sentınçaytalmağan edingtınçaytalmağaneng | oltınçaytalmağan editınçaytalmağaned | biztınçaytalmağan ediktınçaytalmağanek | siztınçaytalmağan edigiztınçaytalmağanegiz | alatınçaytalmağan ediletınçaytalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could let someone rest | mentınçaytala edimtınçaytalaem | sentınçaytala edingtınçaytalaeng | oltınçaytala editınçaytalaed | biztınçaytala ediktınçaytalaek | siztınçaytala edigiztınçaytalaegiz | alatınçaytala ediletınçaytalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not let someone rest | mentınçaytalmay edimtınçaytalmayem | sentınçaytalmay edingtınçaytalmayeng | oltınçaytalmay editınçaytalmayed | biztınçaytalmay ediktınçaytalmayek | siztınçaytalmay edigiztınçaytalmayegiz | alatınçaytalmay ediletınçaytalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to let someone rest | mentınçaytalırma | sentınçaytalırsa | oltınçaytalır | biztınçaytalırbız | siztınçaytalırsız | alatınçaytalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to let someone rest | mentınçaytalmazma | sentınçaytalmazsa | oltınçaytalmaz | biztınçaytalmazbız | siztınçaytalmazsız | alatınçaytalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to let someone rest? | mentınçaytalırmıma? tınçaytalırmamı? | sentınçaytalırmısa? | oltınçaytalırmı? | biztınçaytalırmıbız? tınçaytalırbızmı? | siztınçaytalırmısız? | alatınçaytalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to let someone rest? | mentınçaytalmazmıma? tınçaytalmazmamı? | sentınçaytalmazmısa? | oltınçaytalmazmı? | biztınçaytalmazmıbız? tınçaytalmazbızmı? | siztınçaytalmazmısız? | alatınçaytalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to let someone rest | mentınçaytallıqma | sentınçaytallıqsa | oltınçaytallıqdı | biztınçaytallıqbız | siztınçaytallıqsız | alatınçaytallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to let someone rest | mentınçaytallıq tülme | sentınçaytallıq tülse | oltınçaytallıq tüldü | biztınçaytallıq tülbüz | siztınçaytallıq tülsüz | alatınçaytallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to let someone rest? | mentınçaytallıqmıma? tınçaytallıqmamı? | sentınçaytallıqmısa? | oltınçaytallıqmıdı? | biztınçaytallıqmıbız? tınçaytallıqbızmı? | siztınçaytallıqmısız? | alatınçaytallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to let someone rest? | mentınçaytallıq tülmüme? | sentınçaytallıq tülmüse? | oltınçaytallıq tülmüdü? | biztınçaytallıq tülmübüz? | siztınçaytallıq tülmüsüz? | alatınçaytallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to let someone rest | mentınçaytalır edimtınçaytalır em | sentınçaytalır edingtınçaytalır eng | oltınçaytalır editınçaytalır ed | biztınçaytalır ediktınçaytalır ek | siztınçaytalır edigiztınçaytalır egiz | alatınçaytalır ediletınçaytalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to let someone rest | mentınçaytalmaz edimtınçaytalmaz em | sentınçaytalmaz edingtınçaytalmaz eng | oltınçaytalmaz editınçaytalmaz ed | biztınçaytalmaz ediktınçaytalmaz ek | siztınçaytalmaz edigiztınçaytalmaz egiz | alatınçaytalmaz ediletınçaytalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to let someone rest | sentınçaytalğıntınçaytalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to let someone rest | sentınçaytalmağıntınçaytalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be letting someone rest | mentınçayta bolmazma | sentınçayta bolmazsa | oltınçayta bolmaz | biztınçayta bolmazbız | siztınçayta bolmazsız | alatınçayta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be letting someone rest (emphatic) | mentınçaytmay bolmazma | sentınçaytmay bolmazsa | oltınçaytmay bolmaz | biztınçaytmay bolmazbız | siztınçaytmay bolmazsız | alatınçaytmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of letting someone rest | mentınçayta tura bolmazma | sentınçayta tura bolmazsa | oltınçayta tura bolmaz | biztınçayta tura bolmazbız | siztınçayta tura bolmazsız | alatınçayta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not letting someone rest (emphatic) | mentınçaytmay tura bolmazma | sentınçaytmay tura bolmazsa | oltınçaytmay tura bolmaz | biztınçaytmay tura bolmazbız | siztınçaytmay tura bolmazsız | alatınçaytmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not letting someone rest | mentınçaytmay turama | sentınçaytmay turasa | oltınçaytmay turadı | biztınçaytmay turabız | siztınçaytmay turasız | alatınçaytmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not letting someone rest | mentınçaytmay turmayma | sentınçaytmay turmaysa | oltınçaytmay turmaydı | biztınçaytmay turmaybız | siztınçaytmay turmaysız | alatınçaytmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not letting someone rest? | mentınçaytmay turmaymıma | sentınçaytmay turmaymısa | oltınçaytmay turmaymıdı | biztınçaytmay turmaymıbız | siztınçaytmay turmaymısız | alatınçaytmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have let someone rest | mentınçaythan bolmazma | sentınçaythan bolmazsa | oltınçaythan bolmaz | biztınçaythan bolmazbız | siztınçaythan bolmazsız | alatınçaythan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have let someone rest (emphatic) | mentınçaytmağan bolmazma | sentınçaytmağan bolmazsa | oltınçaytmağan bolmaz | biztınçaytmağan bolmazbız | siztınçaytmağan bolmazsız | alatınçaytmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had let someone rest | mentınçaythan bolmasam | sentınçaythan bolmasang | oltınçaythan bolmasa | biztınçaythan bolmasaq | siztınçaythan bolmasağız | alatınçaythan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't let someone rest | mentınçaytmağan bolmasam | sentınçaytmağan bolmasang | oltınçaytmağan bolmasa | biztınçaytmağan bolmasaq | siztınçaytmağan bolmasağız | alatınçaytmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to let someone rest | mentınçaytırıq bolmazma | sentınçaytırıq bolmazsa | oltınçaytırıq bolmaz | biztınçaytırıq bolmazbız | siztınçaytırıq bolmazsız | alatınçaytırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to let someone rest (emphatic) | mentınçaytmazlıq bolmazma | sentınçaytmazlıq bolmazsa | oltınçaytmazlıq bolmaz | biztınçaytmazlıq bolmazbız | siztınçaytmazlıq bolmazsız | alatınçaytmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to let someone rest | mentınçaytırıq bolmasam | sentınçaytırıq bolmasang | oltınçaytırıq bolmasa | biztınçaytırıq bolmasaq | siztınçaytırıq bolmasağız | alatınçaytırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to let someone rest | mentınçaytmazlıq bolmasam | sentınçaytmazlıq bolmasang | oltınçaytmazlıq bolmasa | biztınçaytmazlıq bolmasaq | siztınçaytmazlıq bolmasağız | alatınçaytmazlıq bolmasala |