salqın

/salqɯn/

1. (n.) coolness, refreshing cool air

taw salqını jayda bek tatlıdı — mountain coolness is very pleasant in summer
salqın ura başlaydı — cool air begins to blow

2. (adj.) cool, chilly

salqın suw boyunda tohtadıq — we stopped by the cool river bank
salqın künlede işlemek tınç bolur — working on cool days is easy
salqın jel çegetden uradı — a cool breeze blows from the forest
salqın kün — a cool day

3. (n.) shade

terek salqınında olturub tıngladıq — sitting in the cool shade of the tree we listened
salqınnga enib suw içdik — stepping into the cool shade we drank water
terek salqını — the shade of a tree
salqında oltur — sit in the shade

4. (adj.) gloomy, sullen, downcast (of a person, figurative)

salqın adam — a gloomy person

5. (adv.) coldly, sullenly, half-heartedly, without enthusiasm (of a greeting, an attitude to work)

işge salqın qara — take a half-hearted attitude to work

6. (adj.) cold, indifferent, passive (in attitude or manner)

7. (adj.) overcast, cloudy (of weather)

As a noun

Cases and owners

Singular — cases of salqın, plain and with an owner
Case	—plain	menimy	seniyour	anıhis / her	bizniour	sizniyou all's	alanıtheir
Nominativethe coolness	—salqın	menisalqınım	senisalqınıng	anısalqını	biznisalqınıbız	siznisalqınığız	alanısalqınları
Genitivethe coolness'	—salqınnı	menisalqınımı	senisalqınıngı	anısalqınını	biznisalqınıbıznı	siznisalqınığıznı	alanısalqınlarını
Accusativethe coolness (as the object)	—salqınnı	menisalqınımı	senisalqınıngı	anısalqının	biznisalqınıbıznı	siznisalqınığıznı	alanısalqınların
Dativeto the coolness	—salqınnga	menisalqınıma	senisalqınınga	anısalqınına	biznisalqınıbızğa	siznisalqınığızğa	alanısalqınlarına
Locativeat / in the coolness	—salqında	menisalqınımda	senisalqınıngda	anısalqınında	biznisalqınıbızda	siznisalqınığızda	alanısalqınlarında
Ablativefrom the coolness	—salqından	menisalqınımdan	senisalqınıngdan	anısalqınından	biznisalqınıbızdan	siznisalqınığızdan	alanısalqınlarından

There is no plural of this word. The ending would attach like any other — it is the word, not the grammar, that refuses: this is not something Karachay counts.

The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.

As an adjective

Degrees and persons

Degrees and persons — salqın
Degree	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
base formam/is/are cool	mensalqınma	sensalqınsa	olsalqındı	bizsalqınbız	sizsalqınsız	alasalqındıla
comparative — moream/is/are cooler	mensalqınıraqma	sensalqınıraqsa	olsalqınıraqdı	bizsalqınıraqbız	sizsalqınıraqsız	alasalqınıraqdıla
intensifier — veryam/is/are very cool	menbek salqınma	senbek salqınsa	olbek salqındı	bizbek salqınbız	sizbek salqınsız	alabek salqındıla
superlative — mostam/is/are the coolest	menem salqınma	senem salqınsa	olem salqındı	bizem salqınbız	sizem salqınsız	alaem salqındıla

To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden salqındı — "compared to me, he is cool."

Saying it about mine, yours, theirs

One thing

One thing — salqın
Degree	menikimine	senikiyours	anıqıhis / hers	biznikiours	siznikiyours (pl.)	alanıqıtheirs
base formis / are cool	menikimeniki salqındı	senikiseniki salqındı	anıqıanıqı salqındı	biznikibizniki salqındı	siznikisizniki salqındı	alanıqıalanıqı salqındı
comparative — moreis / are cooler	menikimeniki salqınıraqdı	senikiseniki salqınıraqdı	anıqıanıqı salqınıraqdı	biznikibizniki salqınıraqdı	siznikisizniki salqınıraqdı	alanıqıalanıqı salqınıraqdı
intensifier — veryis / are very cool	menikimeniki bek salqındı	senikiseniki bek salqındı	anıqıanıqı bek salqındı	biznikibizniki bek salqındı	siznikisizniki bek salqındı	alanıqıalanıqı bek salqındı
superlative — mostis / are the coolest	menikimeniki em salqındı	senikiseniki em salqındı	anıqıanıqı em salqındı	biznikibizniki em salqındı	siznikisizniki em salqındı	alanıqıalanıqı em salqındı

Several things

Several things — salqın
Degree	menikilemine	senikileyours	anıqılahis / hers	biznikileours	siznikileyours (pl.)	alanıqılatheirs
base formis / are cool	menikilemenikile salqındıla	senikilesenikile salqındıla	anıqılaanıqıla salqındıla	biznikilebiznikile salqındıla	siznikilesiznikile salqındıla	alanıqılaalanıqıla salqındıla
comparative — moreis / are cooler	menikilemenikile salqınıraqdıla	senikilesenikile salqınıraqdıla	anıqılaanıqıla salqınıraqdıla	biznikilebiznikile salqınıraqdıla	siznikilesiznikile salqınıraqdıla	alanıqılaalanıqıla salqınıraqdıla
intensifier — veryis / are very cool	menikilemenikile bek salqındıla	senikilesenikile bek salqındıla	anıqılaanıqıla bek salqındıla	biznikilebiznikile bek salqındıla	siznikilesiznikile bek salqındıla	alanıqılaalanıqıla bek salqındıla
superlative — mostis / are the coolest	menikilemenikile em salqındıla	senikilesenikile em salqındıla	anıqılaanıqıla em salqındıla	biznikilebiznikile em salqındıla	siznikilesiznikile em salqındıla	alanıqılaalanıqıla em salqındıla

Any thing takes the third-person ending, not only these: bu salqındı, bıla salqındıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".