seriwün
/seriwyn/
1. slow, unhurried, moderate, measured, gentle — Said of a fire, the wind, heat, or the pace of work.
- seriwün otda — over a slow fire
- seriwün otda bişirirge — to cook over a slow fire
- iş seriwün baradı — the work is going slowly
- işni seriwün eterge — to slow down the work
- jel seriwün boldu — the wind has died down
- iŋirge issilik seriwün boldu — by evening the heat eased
2. slowly, quietly, unhurriedly
- seriwün solu — breathe slowly
- seriwün işlerge — to work unhurriedly
- seriwün söleşedi — he speaks quietly
- közlerin qısıb, seriwün soluydu — closing his eyes, he breathes slowly
- jaŋur da jawadı seriwün — the rain falls gently
3. cool, fresh — Used of air, wind, weather, and shady places.
- seriwün jel — a cool wind
- seriwün hawa — cool air
- seriwün ayaz — a cool breeze
- seriwün jer — a cool place
- seriwün kün — a cool day
- bu jurtnu seriwün ayazı — this homeland's cool breeze
4. coolness, shade, cool place — Usually in the locative or dative, of sitting or moving into the shade.
- seriwünde oltururğa — to sit in the cool
- biz seriwünde olturabız — we sit in the cool
- seriwünŋe kirirge — to go into the shade
- iŋirlik seriwünde — in the evening cool
5. sad, sorrowful, wistful one source
- seriwünse bügün — you are sad today
- nek seriwünse? — why are you sad?
- seriwün jır — a sad song
- seriwün közle — sad eyes
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | seriwünmeI am gentle | seriwünseyou are gentle | seriwündühe is gentle | seriwünbüzwe are gentle | seriwünsüzyou all are gentle | seriwündülethey are gentle |
| comparative — more | seriwünürekmeI am gentler | seriwünürekseyou are gentler | seriwünürekdihe is gentler | seriwünürekbizwe are gentler | seriwünüreksizyou all are gentler | seriwünürekdilethey are gentler |
| intensifier — very | bek seriwünmeI am very gentle | bek seriwünseyou are very gentle | bek seriwündühe is very gentle | bek seriwünbüzwe are very gentle | bek seriwünsüzyou all are very gentle | bek seriwündülethey are very gentle |
| superlative — most | em seriwünmeI am the gentlest | em seriwünseyou are the gentlest | em seriwündühe is the gentlest | em seriwünbüzwe are the gentlest | em seriwünsüzyou all are the gentlest | em seriwündülethey are the gentlest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden seriwündü — "compared to me, he is gentle."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki seriwündümine is gentle | seniki seriwündüyours is gentle | anıqı seriwündühis is gentle | bizniki seriwündüours is gentle | sizniki seriwündüyours (pl.) is gentle | alanıqı seriwündütheirs is gentle |
| comparative — more | meniki seriwünürekdimine is gentler | seniki seriwünürekdiyours is gentler | anıqı seriwünürekdihis is gentler | bizniki seriwünürekdiours is gentler | sizniki seriwünürekdiyours (pl.) is gentler | alanıqı seriwünürekditheirs is gentler |
| intensifier — very | meniki bek seriwündümine is very gentle | seniki bek seriwündüyours is very gentle | anıqı bek seriwündühis is very gentle | bizniki bek seriwündüours is very gentle | sizniki bek seriwündüyours (pl.) is very gentle | alanıqı bek seriwündütheirs is very gentle |
| superlative — most | meniki em seriwündümine is the gentlest | seniki em seriwündüyours is the gentlest | anıqı em seriwündühis is the gentlest | bizniki em seriwündüours is the gentlest | sizniki em seriwündüyours (pl.) is the gentlest | alanıqı em seriwündütheirs is the gentlest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile seriwündülemine are gentle | senikile seriwündüleyours are gentle | anıqıla seriwündülehis are gentle | biznikile seriwündüleours are gentle | siznikile seriwündüleyours (pl.) are gentle | alanıqıla seriwündületheirs are gentle |
| comparative — more | menikile seriwünürekdilemine are gentler | senikile seriwünürekdileyours are gentler | anıqıla seriwünürekdilehis are gentler | biznikile seriwünürekdileours are gentler | siznikile seriwünürekdileyours (pl.) are gentler | alanıqıla seriwünürekdiletheirs are gentler |
| intensifier — very | menikile bek seriwündülemine are very gentle | senikile bek seriwündüleyours are very gentle | anıqıla bek seriwündülehis are very gentle | biznikile bek seriwündüleours are very gentle | siznikile bek seriwündüleyours (pl.) are very gentle | alanıqıla bek seriwündületheirs are very gentle |
| superlative — most | menikile em seriwündülemine are the gentlest | senikile em seriwündüleyours are the gentlest | anıqıla em seriwündülehis are the gentlest | biznikile em seriwündüleours are the gentlest | siznikile em seriwündüleyours (pl.) are the gentlest | alanıqıla em seriwündületheirs are the gentlest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu seriwündü, bıla seriwündüle. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".