qutharırğa

/qutxarɯrʁa/

1. (v.) to save, to rescue, to deliver

ölümden qutharırğa — to save from death
kesingi qutharırğa — to save yourself
atam anı qutharğandı — my father saved him

2. (v.) to free or release someone

qıyınlıqdan qutharırğa — to free someone from trouble
türmeden qutharırğa — to free someone from prison
tutmaqlanı qutharırğa — to free the prisoners

3. (v.) to let slip, to let someone get away

jawnu qutharırğa — to let the enemy get away
ol çabaqnı quthardı — he let the fish get away
qaçhannı qutharırğa — to let the runaway slip

4. (v.) to steal (fig. ) — colloquial, and only in some dialects

çuruqlanı kim ese da quthardı — somebody stole the boots
açhanı qutharğandı — he stole the money
kitabnı qutharğandıla — they stole the book

Conjugation

Common forms

qutharadıhe is saving
quthardıhe saved
qutharğandıhe has saved
qutharırhe will save
qutharlıqdıhe is going to save
quthara edihe was saving
qutharsaif he saves
quthar!save!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is saving	menqutharama	senqutharasa	olqutharadı	bizqutharabız	sizqutharasız	alaqutharadıla
Present (simple & continuous)he is not saving	menqutharmayma	senqutharmaysa	olqutharmaydı	bizqutharmaybız	sizqutharmaysız	alaqutharmaydıla
Present (simple & continuous)is he saving?	menqutharamıma? qutharamamı?	senqutharamısa?	olqutharamıdı?	bizqutharamıbız? qutharabızmı?	sizqutharamısız?	alaqutharamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he saving?	menqutharmaymıma? qutharmaymamı?	senqutharmaymısa?	olqutharmaymıdı?	bizqutharmaymıbız? qutharmaybızmı?	sizqutharmaymısız?	alaqutharmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually saves	menqutharıwçanma	senqutharıwçansa	olqutharıwçandı	bizqutharıwçanbız	sizqutharıwçansız	alaqutharıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually save	menqutharıwçan tülme	senqutharıwçan tülse	olqutharıwçan tüldü	bizqutharıwçan tülbüz	sizqutharıwçan tülsüz	alaqutharıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually save?	menqutharıwçanmıma? qutharıwçanmamı?	senqutharıwçanmısa?	olqutharıwçanmıdı?	bizqutharıwçanmıbız? qutharıwçanbızmı?	sizqutharıwçanmısız?	alaqutharıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually save?	menqutharıwçan tülmüme?	senqutharıwçan tülmüse?	olqutharıwçan tülmüdü?	bizqutharıwçan tülmübüz?	sizqutharıwçan tülmüsüz?	alaqutharıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has saved and remains so			olqutharıbdı			alaqutharıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he saved?			olqutharıbmıdı?			alaqutharıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of saving	menquthara turama	senquthara turasa	olquthara turadı	bizquthara turabız	sizquthara turasız	alaquthara turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of saving	menquthara turmayma	senquthara turmaysa	olquthara turmaydı	bizquthara turmaybız	sizquthara turmaysız	alaquthara turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of saving?	menquthara turamıma? quthara turamamı?	senquthara turamısa?	olquthara turamıdı?	bizquthara turamıbız? quthara turabızmı?	sizquthara turamısız?	alaquthara turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of saving?	menquthara turmaymıma? quthara turmaymamı?	senquthara turmaymısa?	olquthara turmaymıdı?	bizquthara turmaymıbız? quthara turmaybızmı?	sizquthara turmaymısız?	alaquthara turmaymıdıla?
Simple past (definite)he saved	menquthardım	senquthardıng	olquthardı	bizquthardıq	sizquthardığız	alaquthardıla
Simple past (definite)he didn't save	menqutharmadım	senqutharmadıng	olqutharmadı	bizqutharmadıq	sizqutharmadığız	alaqutharmadıla
Simple past (definite)did he save?	menquthardımmı?	senquthardıngmı?	olquthardımı?	bizquthardıqmı?	sizquthardığızmı?	alaquthardılamı?
Simple past (definite)didn't he save?	menqutharmadımmı?	senqutharmadıngmı?	olqutharmadımı?	bizqutharmadıqmı?	sizqutharmadığızmı?	alaqutharmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has saved	menqutharğanma	senqutharğansa	olqutharğandı	bizqutharğanbız	sizqutharğansız	alaqutharğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't saved	menqutharmağanma	senqutharmağansa	olqutharmağandı	bizqutharmağanbız	sizqutharmağansız	alaqutharmağandıla
Perfect (past indefinite)has he saved?	menqutharğanmıma? qutharğanmamı?	senqutharğanmısa?	olqutharğanmıdı?	bizqutharğanmıbız? qutharğanbızmı?	sizqutharğanmısız?	alaqutharğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he saved?	menqutharmağanmıma? qutharmağanmamı?	senqutharmağanmısa?	olqutharmağanmıdı?	bizqutharmağanmıbız? qutharmağanbızmı?	sizqutharmağanmısız?	alaqutharmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will save	menqutharırma	senqutharırsa	olqutharır	bizqutharırbız	sizqutharırsız	alaqutharırla
Indefinite future (future I)he won't save	menqutharmazma	senqutharmazsa	olqutharmaz	bizqutharmazbız	sizqutharmazsız	alaqutharmazla
Indefinite future (future I)will he save?	menqutharırmıma? qutharırmamı?	senqutharırmısa?	olqutharırmı?	bizqutharırmıbız? qutharırbızmı?	sizqutharırmısız?	alaqutharırmıla?
Indefinite future (future I)won't he save?	menqutharmazmıma? qutharmazmamı?	senqutharmazmısa?	olqutharmazmı?	bizqutharmazmıbız? qutharmazbızmı?	sizqutharmazmısız?	alaqutharmazmıla?
Definite future (future II)he is going to save	menqutharlıqma¹	senqutharlıqsa¹	olqutharlıqdı¹	bizqutharlıqbız¹	sizqutharlıqsız¹	alaqutharlıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to save	menqutharlıq tülme¹	senqutharlıq tülse¹	olqutharlıq tüldü¹	bizqutharlıq tülbüz¹	sizqutharlıq tülsüz¹	alaqutharlıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to save?	menqutharlıqmıma?¹ qutharlıqmamı?	senqutharlıqmısa?¹	olqutharlıqmıdı?¹	bizqutharlıqmıbız?¹ qutharlıqbızmı?	sizqutharlıqmısız?¹	alaqutharlıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to save?	menqutharlıq tülmüme?¹	senqutharlıq tülmüse?¹	olqutharlıq tülmüdü?¹	bizqutharlıq tülmübüz?¹	sizqutharlıq tülmüsüz?¹	alaqutharlıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qutharrıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had saved	menqutharğan edimqutharğanem	senqutharğan edingqutharğaneng	olqutharğan ediqutharğaned	bizqutharğan edikqutharğanek	sizqutharğan edigizqutharğanegiz	alaqutharğan edilequtharğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't saved	menqutharmağan edimqutharmağanem	senqutharmağan edingqutharmağaneng	olqutharmağan ediqutharmağaned	bizqutharmağan edikqutharmağanek	sizqutharmağan edigizqutharmağanegiz	alaqutharmağan edilequtharmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was saving	menquthara edimqutharaem	senquthara edingqutharaeng	olquthara ediqutharaed	bizquthara edikqutharaek	sizquthara edigizqutharaegiz	alaquthara edilequtharaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't saving	menqutharmay edimqutharmayem	senqutharmay edingqutharmayeng	olqutharmay ediqutharmayed	bizqutharmay edikqutharmayek	sizqutharmay edigizqutharmayegiz	alaqutharmay edilequtharmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to save	menqutharıwçan edimqutharıwçanem	senqutharıwçan edingqutharıwçaneng	olqutharıwçan ediqutharıwçaned	bizqutharıwçan edikqutharıwçanek	sizqutharıwçan edigizqutharıwçanegiz	alaqutharıwçan edilequtharıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to save	menqutharıwçan tül edimqutharıwçan tül em	senqutharıwçan tül edingqutharıwçan tül eng	olqutharıwçan tül ediqutharıwçan tül ed	bizqutharıwçan tül edikqutharıwçan tül ek	sizqutharıwçan tül edigizqutharıwçan tül egiz	alaqutharıwçan tül edilequtharıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had saved and remained so			olqutharıb edi			alaqutharıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't saved			olqutharıb tül edi			alaqutharıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of saving	menquthara tura edimquthara turaem	senquthara tura edingquthara turaeng	olquthara tura ediquthara turaed	bizquthara tura edikquthara turaek	sizquthara tura edigizquthara turaegiz	alaquthara tura edilequthara turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of saving	menquthara turmay edimquthara turmayem	senquthara turmay edingquthara turmayeng	olquthara turmay ediquthara turmayed	bizquthara turmay edikquthara turmayek	sizquthara turmay edigizquthara turmayegiz	alaquthara turmay edilequthara turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would save	menqutharır edimqutharır em	senqutharır edingqutharır eng	olqutharır ediqutharır ed	bizqutharır edikqutharır ek	sizqutharır edigizqutharır egiz	alaqutharır edilequtharır elle
Conditional result (would)he wouldn't save	menqutharmaz edimqutharmaz em	senqutharmaz edingqutharmaz eng	olqutharmaz ediqutharmaz ed	bizqutharmaz edikqutharmaz ek	sizqutharmaz edigizqutharmaz egiz	alaqutharmaz edilequtharmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have saved	menqutharlıq edim²qutharlıq em	senqutharlıq eding²qutharlıq eng	olqutharlıq edi²qutharlıq ed	bizqutharlıq edik²qutharlıq ek	sizqutharlıq edigiz²qutharlıq egiz	alaqutharlıq edile²qutharlıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have saved	menqutharlıq tül edim²qutharlıq tül em	senqutharlıq tül eding²qutharlıq tül eng	olqutharlıq tül edi²qutharlıq tül ed	bizqutharlıq tül edik²qutharlıq tül ek	sizqutharlıq tül edigiz²qutharlıq tül egiz	alaqutharlıq tül edile²qutharlıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qutharrıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he saves	menqutharsam	senqutharsang	olqutharsa	bizqutharsaq	sizqutharsağız	alaqutharsala
Conditionalif he doesn't save	menqutharmasam	senqutharmasang	olqutharmasa	bizqutharmasaq	sizqutharmasağız	alaqutharmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is saving	menquthara esem	senquthara eseng	olquthara ese	bizquthara esek	sizquthara esegiz	alaquthara esele
Conditional, present realif he is not saving	menqutharmay esem	senqutharmay eseng	olqutharmay ese	bizqutharmay esek	sizqutharmay esegiz	alaqutharmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he saved	menqutharsam ediqutharsam ed	senqutharsang ediqutharsang ed	olqutharsa ediqutharsaed	bizqutharsaq ediqutharsaq ed	sizqutharsağız ediqutharsağız ed	alaqutharsala ediqutharsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't save	menqutharmasam ediqutharmasam ed	senqutharmasang ediqutharmasang ed	olqutharmasa ediqutharmasaed	bizqutharmasaq ediqutharmasaq ed	sizqutharmasağız ediqutharmasağız ed	alaqutharmasala ediqutharmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past³if he saved	menquthardım esem	senquthardıng eseng	olquthardı ese	bizquthardıq esek	sizquthardığız esegiz	alaquthardıla esele
Conditional, definite past³if he didn't save	menqutharmadım esem	senqutharmadıng eseng	olqutharmadı ese	bizqutharmadıq esek	sizqutharmadığız esegiz	alaqutharmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did save (indeed)	menqutharğan esem	senqutharğan eseng	olqutharğan ese	bizqutharğan esek	sizqutharğan esegiz	alaqutharğan esele
Conditional, past realif he didn't save (indeed)	menqutharmağan esem	senqutharmağan eseng	olqutharmağan ese	bizqutharmağan esek	sizqutharmağan esegiz	alaqutharmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had saved	menqutharğan bolsam	senqutharğan bolsang	olqutharğan bolsa	bizqutharğan bolsaq	sizqutharğan bolsağız	alaqutharğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't saved	menqutharmağan bolsam	senqutharmağan bolsang	olqutharmağan bolsa	bizqutharmağan bolsaq	sizqutharmağan bolsağız	alaqutharmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had saved	menqutharğan bolsam ediqutharğan bolsam ed	senqutharğan bolsang ediqutharğan bolsang ed	olqutharğan bolsa ediqutharğan bolsaed	bizqutharğan bolsaq ediqutharğan bolsaq ed	sizqutharğan bolsağız ediqutharğan bolsağız ed	alaqutharğan bolsala ediqutharğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't saved	menqutharmağan bolsam ediqutharmağan bolsam ed	senqutharmağan bolsang ediqutharmağan bolsang ed	olqutharmağan bolsa ediqutharmağan bolsaed	bizqutharmağan bolsaq ediqutharmağan bolsaq ed	sizqutharmağan bolsağız ediqutharmağan bolsağız ed	alaqutharmağan bolsala ediqutharmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will save	menqutharır esem	senqutharır eseng	olqutharır ese	bizqutharır esek	sizqutharır esegiz	alaqutharır esele
Conditional, aoristif he won't save	menqutharmaz esem	senqutharmaz eseng	olqutharmaz ese	bizqutharmaz esek	sizqutharmaz esegiz	alaqutharmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to save	menqutharlıq esem⁴	senqutharlıq eseng⁴	olqutharlıq ese⁴	bizqutharlıq esek⁴	sizqutharlıq esegiz⁴	alaqutharlıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to save	menqutharlıq tül esem⁴	senqutharlıq tül eseng⁴	olqutharlıq tül ese⁴	bizqutharlıq tül esek⁴	sizqutharlıq tül esegiz⁴	alaqutharlıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to save	menqutharlıq bolsam⁵	senqutharlıq bolsang⁵	olqutharlıq bolsa⁵	bizqutharlıq bolsaq⁵	sizqutharlıq bolsağız⁵	alaqutharlıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to save	menqutharmazlıq bolsam	senqutharmazlıq bolsang	olqutharmazlıq bolsa	bizqutharmazlıq bolsaq	sizqutharmazlıq bolsağız	alaqutharmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso quthardıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qutharrıq ese
Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qutharrıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be saving	menquthara bolurma	senquthara bolursa	olquthara bolur	bizquthara bolurbuz	sizquthara bolursuz	alaquthara bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be saving	menqutharmay bolurma	senqutharmay bolursa	olqutharmay bolur	bizqutharmay bolurbuz	sizqutharmay bolursuz	alaqutharmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of saving	menquthara tura bolurma	senquthara tura bolursa	olquthara tura bolur	bizquthara tura bolurbuz	sizquthara tura bolursuz	alaquthara tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not saving	menqutharmay tura bolurma	senqutharmay tura bolursa	olqutharmay tura bolur	bizqutharmay tura bolurbuz	sizqutharmay tura bolursuz	alaqutharmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have saved	menqutharğan bolurma	senqutharğan bolursa	olqutharğan bolur	bizqutharğan bolurbuz	sizqutharğan bolursuz	alaqutharğan bolurla
Inference (must have)he must not have saved	menqutharmağan bolurma	senqutharmağan bolursa	olqutharmağan bolur	bizqutharmağan bolurbuz	sizqutharmağan bolursuz	alaqutharmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to save	menqutharlıq bolurma⁶	senqutharlıq bolursa⁶	olqutharlıq bolur⁶	bizqutharlıq bolurbuz⁶	sizqutharlıq bolursuz⁶	alaqutharlıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to save	menqutharmazlıq bolurma	senqutharmazlıq bolursa	olqutharmazlıq bolur	bizqutharmazlıq bolurbuz	sizqutharmazlıq bolursuz	alaqutharmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qutharrıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it save	menqutharayım	senquthar!	olqutharsın	bizqutharayıq	sizqutharığız!	alaqutharsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not save	menqutharmayım	senqutharma!	olqutharmasın	bizqutharmayıq	sizqutharmağız!	alaqutharmasınla
Commands & suggestionsshould he save?	menqutharayımmı?		olqutharsınmı?	bizqutharayıqmı?		alaqutharsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not save?	menqutharmayımmı?		olqutharmasınmı?	bizqutharmayıqmı?		alaqutharmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it save		senqutharçı⁷	olqutharsınçı		sizqutharçığız	alaqutharsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not save		senqutharmaçı⁷	olqutharmasınçı		sizqutharmaçığız	alaqutharmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you save		senqutharğınqutharğı
Blessings & curses — may you…may you not save		senqutharmağınqutharmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he saved	menqutharğay edim qutharğa edim	senqutharğay eding qutharğa eding	olqutharğay edi qutharğa edi	bizqutharğay edik qutharğa edik	sizqutharğay edigiz qutharğa edigiz	alaqutharğay edile qutharğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not save	menqutharmağay edim qutharmağa edim	senqutharmağay eding qutharmağa eding	olqutharmağay edi qutharmağa edi	bizqutharmağay edik qutharmağa edik	sizqutharmağay edigiz qutharmağa edigiz	alaqutharmağay edile qutharmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to save	menqutharmağa qoyayımqutharma qoyayım	senqutharmağa qoy!qutharma qoy!	olqutharmağa qoysunqutharma qoysun	bizqutharmağa qoyayıqqutharma qoyayıq	sizqutharmağa qoyuğuz!qutharma qoyuğuz!	alaqutharmağa qoysunlaqutharma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to save	menqutharmağa qoymayımqutharma qoymayım	senqutharmağa qoyma!qutharma qoyma!	olqutharmağa qoymasınqutharma qoymasın	bizqutharmağa qoymayıqqutharma qoymayıq	sizqutharmağa qoymağız!qutharma qoymağız!	alaqutharmağa qoymasınlaqutharma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to save?	menqutharmağa qoyayımmı?qutharma qoyayımmı?		olqutharmağa qoysunmu?qutharma qoysunmu?	bizqutharmağa qoyayıqmı?qutharma qoyayıqmı?		alaqutharmağa qoysunlamı?qutharma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to save?	menqutharmağa qoymayımmı?qutharma qoymayımmı?		olqutharmağa qoymasınmı?qutharma qoymasınmı?	bizqutharmağa qoymayıqmı?qutharma qoymayıqmı?		alaqutharmağa qoymasınlamı?qutharma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to save	menqutharmağa qoyamaqutharma qoyama	senqutharmağa qoyasaqutharma qoyasa	olqutharmağa qoyadıqutharma qoyadı	bizqutharmağa qoyabızqutharma qoyabız	sizqutharmağa qoyasızqutharma qoyasız	alaqutharmağa qoyadılaqutharma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to save	menqutharmağa qoymaymaqutharma qoymayma	senqutharmağa qoymaysaqutharma qoymaysa	olqutharmağa qoymaydıqutharma qoymaydı	bizqutharmağa qoymaybızqutharma qoymaybız	sizqutharmağa qoymaysızqutharma qoymaysız	alaqutharmağa qoymaydılaqutharma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to save?	menqutharmağa qoyamıma?qutharma qoyamıma?	senqutharmağa qoyamısa?qutharma qoyamısa?	olqutharmağa qoyamıdı?qutharma qoyamıdı?	bizqutharmağa qoyamıbız?qutharma qoyamıbız?	sizqutharmağa qoyamısız?qutharma qoyamısız?	alaqutharmağa qoyamıdıla?qutharma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to save?	menqutharmağa qoymaymıma?qutharma qoymaymıma?	senqutharmağa qoymaymısa?qutharma qoymaymısa?	olqutharmağa qoymaymıdı?qutharma qoymaymıdı?	bizqutharmağa qoymaymıbız?qutharma qoymaymıbız?	sizqutharmağa qoymaymısız?qutharma qoymaymısız?	alaqutharmağa qoymaymıdıla?qutharma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to save	menqutharmağa qoydumqutharma qoydum	senqutharmağa qoydungqutharma qoydung	olqutharmağa qoyduqutharma qoydu	bizqutharmağa qoyduqqutharma qoyduq	sizqutharmağa qoyduğuzqutharma qoyduğuz	alaqutharmağa qoydulaqutharma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to save	menqutharmağa qoymadımqutharma qoymadım	senqutharmağa qoymadıngqutharma qoymadıng	olqutharmağa qoymadıqutharma qoymadı	bizqutharmağa qoymadıqqutharma qoymadıq	sizqutharmağa qoymadığızqutharma qoymadığız	alaqutharmağa qoymadılaqutharma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to save?	menqutharmağa qoydummu?qutharma qoydummu?	senqutharmağa qoydungmu?qutharma qoydungmu?	olqutharmağa qoydumu?qutharma qoydumu?	bizqutharmağa qoyduqmu?qutharma qoyduqmu?	sizqutharmağa qoyduğuzmu?qutharma qoyduğuzmu?	alaqutharmağa qoydulamı?qutharma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to save?	menqutharmağa qoymadımmı?qutharma qoymadımmı?	senqutharmağa qoymadıngmı?qutharma qoymadıngmı?	olqutharmağa qoymadımı?qutharma qoymadımı?	bizqutharmağa qoymadıqmı?qutharma qoymadıqmı?	sizqutharmağa qoymadığızmı?qutharma qoymadığızmı?	alaqutharmağa qoymadılamı?qutharma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qutharırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can save	menqutharalama	senqutharalasa	olqutharaladı	bizqutharalabız	sizqutharalasız	alaqutharaladıla
Ability — presenthe can't save	menqutharalmayma	senqutharalmaysa	olqutharalmaydı	bizqutharalmaybız	sizqutharalmaysız	alaqutharalmaydıla
Ability — presentcan he save?	menqutharalamıma? qutharalamamı?	senqutharalamısa?	olqutharalamıdı?	bizqutharalamıbız? qutharalabızmı?	sizqutharalamısız?	alaqutharalamıdıla?
Ability — presentcan't he save?	menqutharalmaymıma? qutharalmaymamı?	senqutharalmaymısa?	olqutharalmaymıdı?	bizqutharalmaymıbız? qutharalmaybızmı?	sizqutharalmaymısız?	alaqutharalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can save	menqutharalsam	senqutharalsang	olqutharalsa	bizqutharalsaq	sizqutharalsağız	alaqutharalsala
Ability — if I can…if he can't save	menqutharalmasam	senqutharalmasang	olqutharalmasa	bizqutharalmasaq	sizqutharalmasağız	alaqutharalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to save	menqutharaldım	senqutharaldıng	olqutharaldı	bizqutharaldıq	sizqutharaldığız	alaqutharaldıla
Ability — simple pasthe could not save	menqutharalmadım	senqutharalmadıng	olqutharalmadı	bizqutharalmadıq	sizqutharalmadığız	alaqutharalmadıla
Ability — simple pastwas he able to save?	menqutharaldımmı?	senqutharaldıngmı?	olqutharaldımı?	bizqutharaldıqmı?	sizqutharaldığızmı?	alaqutharaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he save?	menqutharalmadımmı?	senqutharalmadıngmı?	olqutharalmadımı?	bizqutharalmadıqmı?	sizqutharalmadığızmı?	alaqutharalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to save	menqutharalğanma	senqutharalğansa	olqutharalğandı	bizqutharalğanbız	sizqutharalğansız	alaqutharalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to save	menqutharalmağanma	senqutharalmağansa	olqutharalmağandı	bizqutharalmağanbız	sizqutharalmağansız	alaqutharalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to save?	menqutharalğanmıma? qutharalğanmamı?	senqutharalğanmısa?	olqutharalğanmıdı?	bizqutharalğanmıbız? qutharalğanbızmı?	sizqutharalğanmısız?	alaqutharalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to save?	menqutharalmağanmıma? qutharalmağanmamı?	senqutharalmağanmısa?	olqutharalmağanmıdı?	bizqutharalmağanmıbız? qutharalmağanbızmı?	sizqutharalmağanmısız?	alaqutharalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to save	menqutharalğan edimqutharalğanem	senqutharalğan edingqutharalğaneng	olqutharalğan ediqutharalğaned	bizqutharalğan edikqutharalğanek	sizqutharalğan edigizqutharalğanegiz	alaqutharalğan edilequtharalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to save	menqutharalmağan edimqutharalmağanem	senqutharalmağan edingqutharalmağaneng	olqutharalmağan ediqutharalmağaned	bizqutharalmağan edikqutharalmağanek	sizqutharalmağan edigizqutharalmağanegiz	alaqutharalmağan edilequtharalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could save	menqutharala edimqutharalaem	senqutharala edingqutharalaeng	olqutharala ediqutharalaed	bizqutharala edikqutharalaek	sizqutharala edigizqutharalaegiz	alaqutharala edilequtharalaelle
Ability — past backgroundhe could not save	menqutharalmay edimqutharalmayem	senqutharalmay edingqutharalmayeng	olqutharalmay ediqutharalmayed	bizqutharalmay edikqutharalmayek	sizqutharalmay edigizqutharalmayegiz	alaqutharalmay edilequtharalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to save	menqutharalırma	senqutharalırsa	olqutharalır	bizqutharalırbız	sizqutharalırsız	alaqutharalırla
Ability — future Ihe won't be able to save	menqutharalmazma	senqutharalmazsa	olqutharalmaz	bizqutharalmazbız	sizqutharalmazsız	alaqutharalmazla
Ability — future Iwill he be able to save?	menqutharalırmıma? qutharalırmamı?	senqutharalırmısa?	olqutharalırmı?	bizqutharalırmıbız? qutharalırbızmı?	sizqutharalırmısız?	alaqutharalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to save?	menqutharalmazmıma? qutharalmazmamı?	senqutharalmazmısa?	olqutharalmazmı?	bizqutharalmazmıbız? qutharalmazbızmı?	sizqutharalmazmısız?	alaqutharalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to save	menqutharallıqma	senqutharallıqsa	olqutharallıqdı	bizqutharallıqbız	sizqutharallıqsız	alaqutharallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to save	menqutharallıq tülme	senqutharallıq tülse	olqutharallıq tüldü	bizqutharallıq tülbüz	sizqutharallıq tülsüz	alaqutharallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to save?	menqutharallıqmıma? qutharallıqmamı?	senqutharallıqmısa?	olqutharallıqmıdı?	bizqutharallıqmıbız? qutharallıqbızmı?	sizqutharallıqmısız?	alaqutharallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to save?	menqutharallıq tülmüme?	senqutharallıq tülmüse?	olqutharallıq tülmüdü?	bizqutharallıq tülmübüz?	sizqutharallıq tülmüsüz?	alaqutharallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to save	menqutharalır edimqutharalır em	senqutharalır edingqutharalır eng	olqutharalır ediqutharalır ed	bizqutharalır edikqutharalır ek	sizqutharalır edigizqutharalır egiz	alaqutharalır edilequtharalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to save	menqutharalmaz edimqutharalmaz em	senqutharalmaz edingqutharalmaz eng	olqutharalmaz ediqutharalmaz ed	bizqutharalmaz edikqutharalmaz ek	sizqutharalmaz edigizqutharalmaz egiz	alaqutharalmaz edilequtharalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to save		senqutharalğınqutharalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to save		senqutharalmağınqutharalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qutharırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be saving	menquthara bolmazma	senquthara bolmazsa	olquthara bolmaz	bizquthara bolmazbız	sizquthara bolmazsız	alaquthara bolmazla
Inference, present — double negationhe must be saving (emphatic)	menqutharmay bolmazma	senqutharmay bolmazsa	olqutharmay bolmaz	bizqutharmay bolmazbız	sizqutharmay bolmazsız	alaqutharmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of saving	menquthara tura bolmazma	senquthara tura bolmazsa	olquthara tura bolmaz	bizquthara tura bolmazbız	sizquthara tura bolmazsız	alaquthara tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not saving (emphatic)	menqutharmay tura bolmazma	senqutharmay tura bolmazsa	olqutharmay tura bolmaz	bizqutharmay tura bolmazbız	sizqutharmay tura bolmazsız	alaqutharmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not saving	menqutharmay turama	senqutharmay turasa	olqutharmay turadı	bizqutharmay turabız	sizqutharmay turasız	alaqutharmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not saving	menqutharmay turmayma	senqutharmay turmaysa	olqutharmay turmaydı	bizqutharmay turmaybız	sizqutharmay turmaysız	alaqutharmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not saving?	menqutharmay turmaymıma	senqutharmay turmaymısa	olqutharmay turmaymıdı	bizqutharmay turmaymıbız	sizqutharmay turmaymısız	alaqutharmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have saved	menqutharğan bolmazma	senqutharğan bolmazsa	olqutharğan bolmaz	bizqutharğan bolmazbız	sizqutharğan bolmazsız	alaqutharğan bolmazla
Inference — double negationhe must have saved (emphatic)	menqutharmağan bolmazma	senqutharmağan bolmazsa	olqutharmağan bolmaz	bizqutharmağan bolmazbız	sizqutharmağan bolmazsız	alaqutharmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had saved	menqutharğan bolmasam	senqutharğan bolmasang	olqutharğan bolmasa	bizqutharğan bolmasaq	sizqutharğan bolmasağız	alaqutharğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't saved	menqutharmağan bolmasam	senqutharmağan bolmasang	olqutharmağan bolmasa	bizqutharmağan bolmasaq	sizqutharmağan bolmasağız	alaqutharmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to save	menqutharlıq bolmazma	senqutharlıq bolmazsa	olqutharlıq bolmaz	bizqutharlıq bolmazbız	sizqutharlıq bolmazsız	alaqutharlıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to save (emphatic)	menqutharmazlıq bolmazma	senqutharmazlıq bolmazsa	olqutharmazlıq bolmaz	bizqutharmazlıq bolmazbız	sizqutharmazlıq bolmazsız	alaqutharmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to save	menqutharlıq bolmasam	senqutharlıq bolmasang	olqutharlıq bolmasa	bizqutharlıq bolmasaq	sizqutharlıq bolmasağız	alaqutharlıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to save	menqutharmazlıq bolmasam	senqutharmazlıq bolmasang	olqutharmazlıq bolmasa	bizqutharmazlıq bolmasaq	sizqutharmazlıq bolmasağız	alaqutharmazlıq bolmasala