qutharılırğa
/qutxarɯlɯrʁa/
1. to be saved, to be rescued, to be delivered
- qutharılğan adam — a rescued person
- ölümden qutharılırğa — to be saved from death
- sabiyle suwda qutharılğandıla — the children were rescued in the water
2. to escape, to get free, to save oneself
- qıyınlıqdan qutharılırğa — to get free of the trouble
- ol borçdan qutharılğandı — he has got free of the debt
- türmeden qutharılırğa — to get free of prison
Conjugation
Common forms
- qutharıladıhe is being saved
- qutharıldıhe was saved
- qutharılğandıhe has been saved
- qutharılırhe will be saved
- qutharıllıqdıhe is going to be saved
- qutharıla edihe was being saved
- qutharılsaif he is saved
- qutharıl!be saved!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being saved | menqutharılama | senqutharılasa | olqutharıladı | bizqutharılabız | sizqutharılasız | alaqutharıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being saved | menqutharılmayma | senqutharılmaysa | olqutharılmaydı | bizqutharılmaybız | sizqutharılmaysız | alaqutharılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being saved? | menqutharılamıma? qutharılamamı? | senqutharılamısa? | olqutharılamıdı? | bizqutharılamıbız? qutharılabızmı? | sizqutharılamısız? | alaqutharılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being saved? | menqutharılmaymıma? qutharılmaymamı? | senqutharılmaymısa? | olqutharılmaymıdı? | bizqutharılmaymıbız? qutharılmaybızmı? | sizqutharılmaymısız? | alaqutharılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually saved | menqutharılıwçanma | senqutharılıwçansa | olqutharılıwçandı | bizqutharılıwçanbız | sizqutharılıwçansız | alaqutharılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually saved | menqutharılıwçan tülme | senqutharılıwçan tülse | olqutharılıwçan tüldü | bizqutharılıwçan tülbüz | sizqutharılıwçan tülsüz | alaqutharılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually saved? | menqutharılıwçanmıma? qutharılıwçanmamı? | senqutharılıwçanmısa? | olqutharılıwçanmıdı? | bizqutharılıwçanmıbız? qutharılıwçanbızmı? | sizqutharılıwçanmısız? | alaqutharılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually saved? | menqutharılıwçan tülmüme? | senqutharılıwçan tülmüse? | olqutharılıwçan tülmüdü? | bizqutharılıwçan tülmübüz? | sizqutharılıwçan tülmüsüz? | alaqutharılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been saved and remains so | olqutharılıbdı | alaqutharılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been saved? | olqutharılıbmıdı? | alaqutharılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being saved | menqutharıla turama | senqutharıla turasa | olqutharıla turadı | bizqutharıla turabız | sizqutharıla turasız | alaqutharıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being saved | menqutharıla turmayma | senqutharıla turmaysa | olqutharıla turmaydı | bizqutharıla turmaybız | sizqutharıla turmaysız | alaqutharıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being saved? | menqutharıla turamıma? qutharıla turamamı? | senqutharıla turamısa? | olqutharıla turamıdı? | bizqutharıla turamıbız? qutharıla turabızmı? | sizqutharıla turamısız? | alaqutharıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being saved? | menqutharıla turmaymıma? qutharıla turmaymamı? | senqutharıla turmaymısa? | olqutharıla turmaymıdı? | bizqutharıla turmaymıbız? qutharıla turmaybızmı? | sizqutharıla turmaymısız? | alaqutharıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was saved | menqutharıldım | senqutharıldıng | olqutharıldı | bizqutharıldıq | sizqutharıldığız | alaqutharıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't saved | menqutharılmadım | senqutharılmadıng | olqutharılmadı | bizqutharılmadıq | sizqutharılmadığız | alaqutharılmadıla |
| Simple past (definite)was he saved? | menqutharıldımmı? | senqutharıldıngmı? | olqutharıldımı? | bizqutharıldıqmı? | sizqutharıldığızmı? | alaqutharıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he saved? | menqutharılmadımmı? | senqutharılmadıngmı? | olqutharılmadımı? | bizqutharılmadıqmı? | sizqutharılmadığızmı? | alaqutharılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been saved | menqutharılğanma | senqutharılğansa | olqutharılğandı | bizqutharılğanbız | sizqutharılğansız | alaqutharılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been saved | menqutharılmağanma | senqutharılmağansa | olqutharılmağandı | bizqutharılmağanbız | sizqutharılmağansız | alaqutharılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been saved? | menqutharılğanmıma? qutharılğanmamı? | senqutharılğanmısa? | olqutharılğanmıdı? | bizqutharılğanmıbız? qutharılğanbızmı? | sizqutharılğanmısız? | alaqutharılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been saved? | menqutharılmağanmıma? qutharılmağanmamı? | senqutharılmağanmısa? | olqutharılmağanmıdı? | bizqutharılmağanmıbız? qutharılmağanbızmı? | sizqutharılmağanmısız? | alaqutharılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be saved | menqutharılırma | senqutharılırsa | olqutharılır | bizqutharılırbız | sizqutharılırsız | alaqutharılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be saved | menqutharılmazma | senqutharılmazsa | olqutharılmaz | bizqutharılmazbız | sizqutharılmazsız | alaqutharılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be saved? | menqutharılırmıma? qutharılırmamı? | senqutharılırmısa? | olqutharılırmı? | bizqutharılırmıbız? qutharılırbızmı? | sizqutharılırmısız? | alaqutharılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be saved? | menqutharılmazmıma? qutharılmazmamı? | senqutharılmazmısa? | olqutharılmazmı? | bizqutharılmazmıbız? qutharılmazbızmı? | sizqutharılmazmısız? | alaqutharılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be saved | menqutharıllıqma | senqutharıllıqsa | olqutharıllıqdı | bizqutharıllıqbız | sizqutharıllıqsız | alaqutharıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be saved | menqutharıllıq tülme | senqutharıllıq tülse | olqutharıllıq tüldü | bizqutharıllıq tülbüz | sizqutharıllıq tülsüz | alaqutharıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be saved? | menqutharıllıqmıma? qutharıllıqmamı? | senqutharıllıqmısa? | olqutharıllıqmıdı? | bizqutharıllıqmıbız? qutharıllıqbızmı? | sizqutharıllıqmısız? | alaqutharıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be saved? | menqutharıllıq tülmüme? | senqutharıllıq tülmüse? | olqutharıllıq tülmüdü? | bizqutharıllıq tülmübüz? | sizqutharıllıq tülmüsüz? | alaqutharıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been saved | menqutharılğan edimqutharılğanem | senqutharılğan edingqutharılğaneng | olqutharılğan ediqutharılğaned | bizqutharılğan edikqutharılğanek | sizqutharılğan edigizqutharılğanegiz | alaqutharılğan edilequtharılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been saved | menqutharılmağan edimqutharılmağanem | senqutharılmağan edingqutharılmağaneng | olqutharılmağan ediqutharılmağaned | bizqutharılmağan edikqutharılmağanek | sizqutharılmağan edigizqutharılmağanegiz | alaqutharılmağan edilequtharılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being saved | menqutharıla edimqutharılaem | senqutharıla edingqutharılaeng | olqutharıla ediqutharılaed | bizqutharıla edikqutharılaek | sizqutharıla edigizqutharılaegiz | alaqutharıla edilequtharılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being saved | menqutharılmay edimqutharılmayem | senqutharılmay edingqutharılmayeng | olqutharılmay ediqutharılmayed | bizqutharılmay edikqutharılmayek | sizqutharılmay edigizqutharılmayegiz | alaqutharılmay edilequtharılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be saved | menqutharılıwçan edimqutharılıwçanem | senqutharılıwçan edingqutharılıwçaneng | olqutharılıwçan ediqutharılıwçaned | bizqutharılıwçan edikqutharılıwçanek | sizqutharılıwçan edigizqutharılıwçanegiz | alaqutharılıwçan edilequtharılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be saved | menqutharılıwçan tül edimqutharılıwçan tül em | senqutharılıwçan tül edingqutharılıwçan tül eng | olqutharılıwçan tül ediqutharılıwçan tül ed | bizqutharılıwçan tül edikqutharılıwçan tül ek | sizqutharılıwçan tül edigizqutharılıwçan tül egiz | alaqutharılıwçan tül edilequtharılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been saved and remained so | olqutharılıb edi | alaqutharılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been saved | olqutharılıb tül edi | alaqutharılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being saved | menqutharıla tura edimqutharıla turaem | senqutharıla tura edingqutharıla turaeng | olqutharıla tura ediqutharıla turaed | bizqutharıla tura edikqutharıla turaek | sizqutharıla tura edigizqutharıla turaegiz | alaqutharıla tura edilequtharıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being saved | menqutharıla turmay edimqutharıla turmayem | senqutharıla turmay edingqutharıla turmayeng | olqutharıla turmay ediqutharıla turmayed | bizqutharıla turmay edikqutharıla turmayek | sizqutharıla turmay edigizqutharıla turmayegiz | alaqutharıla turmay edilequtharıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be saved | menqutharılır edimqutharılır em | senqutharılır edingqutharılır eng | olqutharılır ediqutharılır ed | bizqutharılır edikqutharılır ek | sizqutharılır edigizqutharılır egiz | alaqutharılır edilequtharılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be saved | menqutharılmaz edimqutharılmaz em | senqutharılmaz edingqutharılmaz eng | olqutharılmaz ediqutharılmaz ed | bizqutharılmaz edikqutharılmaz ek | sizqutharılmaz edigizqutharılmaz egiz | alaqutharılmaz edilequtharılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been saved | menqutharıllıq edimqutharıllıq em | senqutharıllıq edingqutharıllıq eng | olqutharıllıq ediqutharıllıq ed | bizqutharıllıq edikqutharıllıq ek | sizqutharıllıq edigizqutharıllıq egiz | alaqutharıllıq edilequtharıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been saved | menqutharıllıq tül edimqutharıllıq tül em | senqutharıllıq tül edingqutharıllıq tül eng | olqutharıllıq tül ediqutharıllıq tül ed | bizqutharıllıq tül edikqutharıllıq tül ek | sizqutharıllıq tül edigizqutharıllıq tül egiz | alaqutharıllıq tül edilequtharıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is saved | menqutharılsam | senqutharılsang | olqutharılsa | bizqutharılsaq | sizqutharılsağız | alaqutharılsala |
| Conditionalif he is not saved | menqutharılmasam | senqutharılmasang | olqutharılmasa | bizqutharılmasaq | sizqutharılmasağız | alaqutharılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being saved | menqutharıla esem | senqutharıla eseng | olqutharıla ese | bizqutharıla esek | sizqutharıla esegiz | alaqutharıla esele |
| Conditional, present realif he is not being saved | menqutharılmay esem | senqutharılmay eseng | olqutharılmay ese | bizqutharılmay esek | sizqutharılmay esegiz | alaqutharılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was saved | menqutharılsam ediqutharılsam ed | senqutharılsang ediqutharılsang ed | olqutharılsa ediqutharılsaed | bizqutharılsaq ediqutharılsaq ed | sizqutharılsağız ediqutharılsağız ed | alaqutharılsala ediqutharılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be saved | menqutharılmasam ediqutharılmasam ed | senqutharılmasang ediqutharılmasang ed | olqutharılmasa ediqutharılmasaed | bizqutharılmasaq ediqutharılmasaq ed | sizqutharılmasağız ediqutharılmasağız ed | alaqutharılmasala ediqutharılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was saved | menqutharıldım esem | senqutharıldıng eseng | olqutharıldı ese | bizqutharıldıq esek | sizqutharıldığız esegiz | alaqutharıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't saved | menqutharılmadım esem | senqutharılmadıng eseng | olqutharılmadı ese | bizqutharılmadıq esek | sizqutharılmadığız esegiz | alaqutharılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was saved (indeed) | menqutharılğan esem | senqutharılğan eseng | olqutharılğan ese | bizqutharılğan esek | sizqutharılğan esegiz | alaqutharılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't saved (indeed) | menqutharılmağan esem | senqutharılmağan eseng | olqutharılmağan ese | bizqutharılmağan esek | sizqutharılmağan esegiz | alaqutharılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been saved | menqutharılğan bolsam | senqutharılğan bolsang | olqutharılğan bolsa | bizqutharılğan bolsaq | sizqutharılğan bolsağız | alaqutharılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been saved | menqutharılmağan bolsam | senqutharılmağan bolsang | olqutharılmağan bolsa | bizqutharılmağan bolsaq | sizqutharılmağan bolsağız | alaqutharılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been saved | menqutharılğan bolsam ediqutharılğan bolsam ed | senqutharılğan bolsang ediqutharılğan bolsang ed | olqutharılğan bolsa ediqutharılğan bolsaed | bizqutharılğan bolsaq ediqutharılğan bolsaq ed | sizqutharılğan bolsağız ediqutharılğan bolsağız ed | alaqutharılğan bolsala ediqutharılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been saved | menqutharılmağan bolsam ediqutharılmağan bolsam ed | senqutharılmağan bolsang ediqutharılmağan bolsang ed | olqutharılmağan bolsa ediqutharılmağan bolsaed | bizqutharılmağan bolsaq ediqutharılmağan bolsaq ed | sizqutharılmağan bolsağız ediqutharılmağan bolsağız ed | alaqutharılmağan bolsala ediqutharılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be saved | menqutharılır esem | senqutharılır eseng | olqutharılır ese | bizqutharılır esek | sizqutharılır esegiz | alaqutharılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be saved | menqutharılmaz esem | senqutharılmaz eseng | olqutharılmaz ese | bizqutharılmaz esek | sizqutharılmaz esegiz | alaqutharılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be saved | menqutharıllıq esem | senqutharıllıq eseng | olqutharıllıq ese | bizqutharıllıq esek | sizqutharıllıq esegiz | alaqutharıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be saved | menqutharıllıq tül esem | senqutharıllıq tül eseng | olqutharıllıq tül ese | bizqutharıllıq tül esek | sizqutharıllıq tül esegiz | alaqutharıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be saved | menqutharıllıq bolsam | senqutharıllıq bolsang | olqutharıllıq bolsa | bizqutharıllıq bolsaq | sizqutharıllıq bolsağız | alaqutharıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be saved | menqutharılmazlıq bolsam | senqutharılmazlıq bolsang | olqutharılmazlıq bolsa | bizqutharılmazlıq bolsaq | sizqutharılmazlıq bolsağız | alaqutharılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qutharıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being saved | menqutharıla bolurma | senqutharıla bolursa | olqutharıla bolur | bizqutharıla bolurbuz | sizqutharıla bolursuz | alaqutharıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being saved | menqutharılmay bolurma | senqutharılmay bolursa | olqutharılmay bolur | bizqutharılmay bolurbuz | sizqutharılmay bolursuz | alaqutharılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being saved | menqutharıla tura bolurma | senqutharıla tura bolursa | olqutharıla tura bolur | bizqutharıla tura bolurbuz | sizqutharıla tura bolursuz | alaqutharıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being saved | menqutharılmay tura bolurma | senqutharılmay tura bolursa | olqutharılmay tura bolur | bizqutharılmay tura bolurbuz | sizqutharılmay tura bolursuz | alaqutharılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been saved | menqutharılğan bolurma | senqutharılğan bolursa | olqutharılğan bolur | bizqutharılğan bolurbuz | sizqutharılğan bolursuz | alaqutharılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been saved | menqutharılmağan bolurma | senqutharılmağan bolursa | olqutharılmağan bolur | bizqutharılmağan bolurbuz | sizqutharılmağan bolursuz | alaqutharılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be saved | menqutharıllıq bolurma | senqutharıllıq bolursa | olqutharıllıq bolur | bizqutharıllıq bolurbuz | sizqutharıllıq bolursuz | alaqutharıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be saved | menqutharılmazlıq bolurma | senqutharılmazlıq bolursa | olqutharılmazlıq bolur | bizqutharılmazlıq bolurbuz | sizqutharılmazlıq bolursuz | alaqutharılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be saved | menqutharılayım | senqutharıl! | olqutharılsın | bizqutharılayıq | sizqutharılığız! | alaqutharılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be saved | menqutharılmayım | senqutharılma! | olqutharılmasın | bizqutharılmayıq | sizqutharılmağız! | alaqutharılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be saved? | menqutharılayımmı? | olqutharılsınmı? | bizqutharılayıqmı? | alaqutharılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be saved? | menqutharılmayımmı? | olqutharılmasınmı? | bizqutharılmayıqmı? | alaqutharılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be saved | senqutharılçı2 | olqutharılsınçı | sizqutharılçığız | alaqutharılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be saved | senqutharılmaçı2 | olqutharılmasınçı | sizqutharılmaçığız | alaqutharılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be saved | senqutharılğınqutharılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be saved | senqutharılmağınqutharılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were saved | menqutharılğay edim qutharılğa edim | senqutharılğay eding qutharılğa eding | olqutharılğay edi qutharılğa edi | bizqutharılğay edik qutharılğa edik | sizqutharılğay edigiz qutharılğa edigiz | alaqutharılğay edile qutharılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not saved | menqutharılmağay edim qutharılmağa edim | senqutharılmağay eding qutharılmağa eding | olqutharılmağay edi qutharılmağa edi | bizqutharılmağay edik qutharılmağa edik | sizqutharılmağay edigiz qutharılmağa edigiz | alaqutharılmağay edile qutharılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be saved | menqutharılmağa qoyayımqutharılma qoyayım | senqutharılmağa qoy!qutharılma qoy! | olqutharılmağa qoysunqutharılma qoysun | bizqutharılmağa qoyayıqqutharılma qoyayıq | sizqutharılmağa qoyuğuz!qutharılma qoyuğuz! | alaqutharılmağa qoysunlaqutharılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be saved | menqutharılmağa qoymayımqutharılma qoymayım | senqutharılmağa qoyma!qutharılma qoyma! | olqutharılmağa qoymasınqutharılma qoymasın | bizqutharılmağa qoymayıqqutharılma qoymayıq | sizqutharılmağa qoymağız!qutharılma qoymağız! | alaqutharılmağa qoymasınlaqutharılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoyayımmı?qutharılma qoyayımmı? | olqutharılmağa qoysunmu?qutharılma qoysunmu? | bizqutharılmağa qoyayıqmı?qutharılma qoyayıqmı? | alaqutharılmağa qoysunlamı?qutharılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoymayımmı?qutharılma qoymayımmı? | olqutharılmağa qoymasınmı?qutharılma qoymasınmı? | bizqutharılmağa qoymayıqmı?qutharılma qoymayıqmı? | alaqutharılmağa qoymasınlamı?qutharılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be saved | menqutharılmağa qoyamaqutharılma qoyama | senqutharılmağa qoyasaqutharılma qoyasa | olqutharılmağa qoyadıqutharılma qoyadı | bizqutharılmağa qoyabızqutharılma qoyabız | sizqutharılmağa qoyasızqutharılma qoyasız | alaqutharılmağa qoyadılaqutharılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be saved | menqutharılmağa qoymaymaqutharılma qoymayma | senqutharılmağa qoymaysaqutharılma qoymaysa | olqutharılmağa qoymaydıqutharılma qoymaydı | bizqutharılmağa qoymaybızqutharılma qoymaybız | sizqutharılmağa qoymaysızqutharılma qoymaysız | alaqutharılmağa qoymaydılaqutharılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoyamıma?qutharılma qoyamıma? | senqutharılmağa qoyamısa?qutharılma qoyamısa? | olqutharılmağa qoyamıdı?qutharılma qoyamıdı? | bizqutharılmağa qoyamıbız?qutharılma qoyamıbız? | sizqutharılmağa qoyamısız?qutharılma qoyamısız? | alaqutharılmağa qoyamıdıla?qutharılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoymaymıma?qutharılma qoymaymıma? | senqutharılmağa qoymaymısa?qutharılma qoymaymısa? | olqutharılmağa qoymaymıdı?qutharılma qoymaymıdı? | bizqutharılmağa qoymaymıbız?qutharılma qoymaymıbız? | sizqutharılmağa qoymaymısız?qutharılma qoymaymısız? | alaqutharılmağa qoymaymıdıla?qutharılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be saved | menqutharılmağa qoydumqutharılma qoydum | senqutharılmağa qoydungqutharılma qoydung | olqutharılmağa qoyduqutharılma qoydu | bizqutharılmağa qoyduqqutharılma qoyduq | sizqutharılmağa qoyduğuzqutharılma qoyduğuz | alaqutharılmağa qoydulaqutharılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be saved | menqutharılmağa qoymadımqutharılma qoymadım | senqutharılmağa qoymadıngqutharılma qoymadıng | olqutharılmağa qoymadıqutharılma qoymadı | bizqutharılmağa qoymadıqqutharılma qoymadıq | sizqutharılmağa qoymadığızqutharılma qoymadığız | alaqutharılmağa qoymadılaqutharılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoydummu?qutharılma qoydummu? | senqutharılmağa qoydungmu?qutharılma qoydungmu? | olqutharılmağa qoydumu?qutharılma qoydumu? | bizqutharılmağa qoyduqmu?qutharılma qoyduqmu? | sizqutharılmağa qoyduğuzmu?qutharılma qoyduğuzmu? | alaqutharılmağa qoydulamı?qutharılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be saved? | menqutharılmağa qoymadımmı?qutharılma qoymadımmı? | senqutharılmağa qoymadıngmı?qutharılma qoymadıngmı? | olqutharılmağa qoymadımı?qutharılma qoymadımı? | bizqutharılmağa qoymadıqmı?qutharılma qoymadıqmı? | sizqutharılmağa qoymadığızmı?qutharılma qoymadığızmı? | alaqutharılmağa qoymadılamı?qutharılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be saved | menqutharılalama | senqutharılalasa | olqutharılaladı | bizqutharılalabız | sizqutharılalasız | alaqutharılaladıla |
| Ability — presenthe can't be saved | menqutharılalmayma | senqutharılalmaysa | olqutharılalmaydı | bizqutharılalmaybız | sizqutharılalmaysız | alaqutharılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be saved? | menqutharılalamıma? qutharılalamamı? | senqutharılalamısa? | olqutharılalamıdı? | bizqutharılalamıbız? qutharılalabızmı? | sizqutharılalamısız? | alaqutharılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be saved? | menqutharılalmaymıma? qutharılalmaymamı? | senqutharılalmaymısa? | olqutharılalmaymıdı? | bizqutharılalmaymıbız? qutharılalmaybızmı? | sizqutharılalmaymısız? | alaqutharılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be saved | menqutharılalsam | senqutharılalsang | olqutharılalsa | bizqutharılalsaq | sizqutharılalsağız | alaqutharılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be saved | menqutharılalmasam | senqutharılalmasang | olqutharılalmasa | bizqutharılalmasaq | sizqutharılalmasağız | alaqutharılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be saved | menqutharılaldım | senqutharılaldıng | olqutharılaldı | bizqutharılaldıq | sizqutharılaldığız | alaqutharılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be saved | menqutharılalmadım | senqutharılalmadıng | olqutharılalmadı | bizqutharılalmadıq | sizqutharılalmadığız | alaqutharılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be saved? | menqutharılaldımmı? | senqutharılaldıngmı? | olqutharılaldımı? | bizqutharılaldıqmı? | sizqutharılaldığızmı? | alaqutharılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be saved? | menqutharılalmadımmı? | senqutharılalmadıngmı? | olqutharılalmadımı? | bizqutharılalmadıqmı? | sizqutharılalmadığızmı? | alaqutharılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be saved | menqutharılalğanma | senqutharılalğansa | olqutharılalğandı | bizqutharılalğanbız | sizqutharılalğansız | alaqutharılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be saved | menqutharılalmağanma | senqutharılalmağansa | olqutharılalmağandı | bizqutharılalmağanbız | sizqutharılalmağansız | alaqutharılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be saved? | menqutharılalğanmıma? qutharılalğanmamı? | senqutharılalğanmısa? | olqutharılalğanmıdı? | bizqutharılalğanmıbız? qutharılalğanbızmı? | sizqutharılalğanmısız? | alaqutharılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be saved? | menqutharılalmağanmıma? qutharılalmağanmamı? | senqutharılalmağanmısa? | olqutharılalmağanmıdı? | bizqutharılalmağanmıbız? qutharılalmağanbızmı? | sizqutharılalmağanmısız? | alaqutharılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be saved | menqutharılalğan edimqutharılalğanem | senqutharılalğan edingqutharılalğaneng | olqutharılalğan ediqutharılalğaned | bizqutharılalğan edikqutharılalğanek | sizqutharılalğan edigizqutharılalğanegiz | alaqutharılalğan edilequtharılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be saved | menqutharılalmağan edimqutharılalmağanem | senqutharılalmağan edingqutharılalmağaneng | olqutharılalmağan ediqutharılalmağaned | bizqutharılalmağan edikqutharılalmağanek | sizqutharılalmağan edigizqutharılalmağanegiz | alaqutharılalmağan edilequtharılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be saved | menqutharılala edimqutharılalaem | senqutharılala edingqutharılalaeng | olqutharılala ediqutharılalaed | bizqutharılala edikqutharılalaek | sizqutharılala edigizqutharılalaegiz | alaqutharılala edilequtharılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be saved | menqutharılalmay edimqutharılalmayem | senqutharılalmay edingqutharılalmayeng | olqutharılalmay ediqutharılalmayed | bizqutharılalmay edikqutharılalmayek | sizqutharılalmay edigizqutharılalmayegiz | alaqutharılalmay edilequtharılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be saved | menqutharılalırma | senqutharılalırsa | olqutharılalır | bizqutharılalırbız | sizqutharılalırsız | alaqutharılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be saved | menqutharılalmazma | senqutharılalmazsa | olqutharılalmaz | bizqutharılalmazbız | sizqutharılalmazsız | alaqutharılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be saved? | menqutharılalırmıma? qutharılalırmamı? | senqutharılalırmısa? | olqutharılalırmı? | bizqutharılalırmıbız? qutharılalırbızmı? | sizqutharılalırmısız? | alaqutharılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be saved? | menqutharılalmazmıma? qutharılalmazmamı? | senqutharılalmazmısa? | olqutharılalmazmı? | bizqutharılalmazmıbız? qutharılalmazbızmı? | sizqutharılalmazmısız? | alaqutharılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be saved | menqutharılallıqma | senqutharılallıqsa | olqutharılallıqdı | bizqutharılallıqbız | sizqutharılallıqsız | alaqutharılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be saved | menqutharılallıq tülme | senqutharılallıq tülse | olqutharılallıq tüldü | bizqutharılallıq tülbüz | sizqutharılallıq tülsüz | alaqutharılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be saved? | menqutharılallıqmıma? qutharılallıqmamı? | senqutharılallıqmısa? | olqutharılallıqmıdı? | bizqutharılallıqmıbız? qutharılallıqbızmı? | sizqutharılallıqmısız? | alaqutharılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be saved? | menqutharılallıq tülmüme? | senqutharılallıq tülmüse? | olqutharılallıq tülmüdü? | bizqutharılallıq tülmübüz? | sizqutharılallıq tülmüsüz? | alaqutharılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be saved | menqutharılalır edimqutharılalır em | senqutharılalır edingqutharılalır eng | olqutharılalır ediqutharılalır ed | bizqutharılalır edikqutharılalır ek | sizqutharılalır edigizqutharılalır egiz | alaqutharılalır edilequtharılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be saved | menqutharılalmaz edimqutharılalmaz em | senqutharılalmaz edingqutharılalmaz eng | olqutharılalmaz ediqutharılalmaz ed | bizqutharılalmaz edikqutharılalmaz ek | sizqutharılalmaz edigizqutharılalmaz egiz | alaqutharılalmaz edilequtharılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be saved | senqutharılalğınqutharılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be saved | senqutharılalmağınqutharılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being saved | menqutharıla bolmazma | senqutharıla bolmazsa | olqutharıla bolmaz | bizqutharıla bolmazbız | sizqutharıla bolmazsız | alaqutharıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being saved (emphatic) | menqutharılmay bolmazma | senqutharılmay bolmazsa | olqutharılmay bolmaz | bizqutharılmay bolmazbız | sizqutharılmay bolmazsız | alaqutharılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being saved | menqutharıla tura bolmazma | senqutharıla tura bolmazsa | olqutharıla tura bolmaz | bizqutharıla tura bolmazbız | sizqutharıla tura bolmazsız | alaqutharıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being saved (emphatic) | menqutharılmay tura bolmazma | senqutharılmay tura bolmazsa | olqutharılmay tura bolmaz | bizqutharılmay tura bolmazbız | sizqutharılmay tura bolmazsız | alaqutharılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being saved | menqutharılmay turama | senqutharılmay turasa | olqutharılmay turadı | bizqutharılmay turabız | sizqutharılmay turasız | alaqutharılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being saved | menqutharılmay turmayma | senqutharılmay turmaysa | olqutharılmay turmaydı | bizqutharılmay turmaybız | sizqutharılmay turmaysız | alaqutharılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being saved? | menqutharılmay turmaymıma | senqutharılmay turmaymısa | olqutharılmay turmaymıdı | bizqutharılmay turmaymıbız | sizqutharılmay turmaymısız | alaqutharılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been saved | menqutharılğan bolmazma | senqutharılğan bolmazsa | olqutharılğan bolmaz | bizqutharılğan bolmazbız | sizqutharılğan bolmazsız | alaqutharılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been saved (emphatic) | menqutharılmağan bolmazma | senqutharılmağan bolmazsa | olqutharılmağan bolmaz | bizqutharılmağan bolmazbız | sizqutharılmağan bolmazsız | alaqutharılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been saved | menqutharılğan bolmasam | senqutharılğan bolmasang | olqutharılğan bolmasa | bizqutharılğan bolmasaq | sizqutharılğan bolmasağız | alaqutharılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been saved | menqutharılmağan bolmasam | senqutharılmağan bolmasang | olqutharılmağan bolmasa | bizqutharılmağan bolmasaq | sizqutharılmağan bolmasağız | alaqutharılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be saved | menqutharıllıq bolmazma | senqutharıllıq bolmazsa | olqutharıllıq bolmaz | bizqutharıllıq bolmazbız | sizqutharıllıq bolmazsız | alaqutharıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be saved (emphatic) | menqutharılmazlıq bolmazma | senqutharılmazlıq bolmazsa | olqutharılmazlıq bolmaz | bizqutharılmazlıq bolmazbız | sizqutharılmazlıq bolmazsız | alaqutharılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be saved | menqutharıllıq bolmasam | senqutharıllıq bolmasang | olqutharıllıq bolmasa | bizqutharıllıq bolmasaq | sizqutharıllıq bolmasağız | alaqutharıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be saved | menqutharılmazlıq bolmasam | senqutharılmazlıq bolmasang | olqutharılmazlıq bolmasa | bizqutharılmazlıq bolmasaq | sizqutharılmazlıq bolmasağız | alaqutharılmazlıq bolmasala |