qayıtarırğa
/qajɯtarɯrʁa/
1. to return, to give back, to send back
- borçungu qayıtarırğa — to pay back your debt
- açhanı iesine qayıtar — give the money back to its owner
- igilikni igilik bla qayıtarırğa — to repay good with good
2. to repeat, to go over again (a lesson)
- sözüngü qayıtar — say your words again
- dersleringi qayıtar — go over your lessons again
- qayıtarıb sorurğa — to ask again
3. to shut, to close, to pull to (a door)
- eşikni qayıtar — close the door
- terezeni qayıtardım — I pulled the window to
- eşikni qayıtarıb çıqdı — he went out closing the door behind him
4. to repel, to beat off, to reflect (sound, light)
- jawnu qayıtarırğa — to beat off the enemy
- tawuşnu qayıtarırğa — to reflect the sound
- qaya tawuşnu qayıtaradı — the cliff throws the sound back
5. to turn up, to roll back (sleeves)
- jengleringi qayıtarırğa — to roll up your sleeves
- jenglerin qayıtarıb işleydi — he works with his sleeves rolled up
- jağasın qayıtardı — he turned his collar up
6. to convert someone to another faith
- başha dinnge qayıtarırğa — to convert to another faith
- anı dinnge qayıtardıla — they brought him to the faith
- kişini küçden dinnge qayıtarmazsa — you will not convert anyone by force
Conjugation
Common forms
- qayıtaradıhe is returning
- qayıtardıhe returned
- qayıtarğandıhe has returned
- qayıtarırhe will return
- qayıtarlıqdıhe is going to return
- qayıtara edihe was returning
- qayıtarsaif he returns
- qayıtar!return!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is returning | menqayıtarama | senqayıtarasa | olqayıtaradı | bizqayıtarabız | sizqayıtarasız | alaqayıtaradıla |
| Present (simple & continuous)he is not returning | menqayıtarmayma | senqayıtarmaysa | olqayıtarmaydı | bizqayıtarmaybız | sizqayıtarmaysız | alaqayıtarmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he returning? | menqayıtaramıma? qayıtaramamı? | senqayıtaramısa? | olqayıtaramıdı? | bizqayıtaramıbız? qayıtarabızmı? | sizqayıtaramısız? | alaqayıtaramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he returning? | menqayıtarmaymıma? qayıtarmaymamı? | senqayıtarmaymısa? | olqayıtarmaymıdı? | bizqayıtarmaymıbız? qayıtarmaybızmı? | sizqayıtarmaymısız? | alaqayıtarmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually returns | menqayıtarıwçanma | senqayıtarıwçansa | olqayıtarıwçandı | bizqayıtarıwçanbız | sizqayıtarıwçansız | alaqayıtarıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually return | menqayıtarıwçan tülme | senqayıtarıwçan tülse | olqayıtarıwçan tüldü | bizqayıtarıwçan tülbüz | sizqayıtarıwçan tülsüz | alaqayıtarıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually return? | menqayıtarıwçanmıma? qayıtarıwçanmamı? | senqayıtarıwçanmısa? | olqayıtarıwçanmıdı? | bizqayıtarıwçanmıbız? qayıtarıwçanbızmı? | sizqayıtarıwçanmısız? | alaqayıtarıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually return? | menqayıtarıwçan tülmüme? | senqayıtarıwçan tülmüse? | olqayıtarıwçan tülmüdü? | bizqayıtarıwçan tülmübüz? | sizqayıtarıwçan tülmüsüz? | alaqayıtarıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has returned and remains so | olqayıtarıbdı | alaqayıtarıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he returned? | olqayıtarıbmıdı? | alaqayıtarıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of returning | menqayıtara turama | senqayıtara turasa | olqayıtara turadı | bizqayıtara turabız | sizqayıtara turasız | alaqayıtara turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of returning | menqayıtara turmayma | senqayıtara turmaysa | olqayıtara turmaydı | bizqayıtara turmaybız | sizqayıtara turmaysız | alaqayıtara turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of returning? | menqayıtara turamıma? qayıtara turamamı? | senqayıtara turamısa? | olqayıtara turamıdı? | bizqayıtara turamıbız? qayıtara turabızmı? | sizqayıtara turamısız? | alaqayıtara turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of returning? | menqayıtara turmaymıma? qayıtara turmaymamı? | senqayıtara turmaymısa? | olqayıtara turmaymıdı? | bizqayıtara turmaymıbız? qayıtara turmaybızmı? | sizqayıtara turmaymısız? | alaqayıtara turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he returned | menqayıtardım | senqayıtardıng | olqayıtardı | bizqayıtardıq | sizqayıtardığız | alaqayıtardıla |
| Simple past (definite)he didn't return | menqayıtarmadım | senqayıtarmadıng | olqayıtarmadı | bizqayıtarmadıq | sizqayıtarmadığız | alaqayıtarmadıla |
| Simple past (definite)did he return? | menqayıtardımmı? | senqayıtardıngmı? | olqayıtardımı? | bizqayıtardıqmı? | sizqayıtardığızmı? | alaqayıtardılamı? |
| Simple past (definite)didn't he return? | menqayıtarmadımmı? | senqayıtarmadıngmı? | olqayıtarmadımı? | bizqayıtarmadıqmı? | sizqayıtarmadığızmı? | alaqayıtarmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has returned | menqayıtarğanma | senqayıtarğansa | olqayıtarğandı | bizqayıtarğanbız | sizqayıtarğansız | alaqayıtarğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't returned | menqayıtarmağanma | senqayıtarmağansa | olqayıtarmağandı | bizqayıtarmağanbız | sizqayıtarmağansız | alaqayıtarmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he returned? | menqayıtarğanmıma? qayıtarğanmamı? | senqayıtarğanmısa? | olqayıtarğanmıdı? | bizqayıtarğanmıbız? qayıtarğanbızmı? | sizqayıtarğanmısız? | alaqayıtarğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he returned? | menqayıtarmağanmıma? qayıtarmağanmamı? | senqayıtarmağanmısa? | olqayıtarmağanmıdı? | bizqayıtarmağanmıbız? qayıtarmağanbızmı? | sizqayıtarmağanmısız? | alaqayıtarmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will return | menqayıtarırma | senqayıtarırsa | olqayıtarır | bizqayıtarırbız | sizqayıtarırsız | alaqayıtarırla |
| Indefinite future (future I)he won't return | menqayıtarmazma | senqayıtarmazsa | olqayıtarmaz | bizqayıtarmazbız | sizqayıtarmazsız | alaqayıtarmazla |
| Indefinite future (future I)will he return? | menqayıtarırmıma? qayıtarırmamı? | senqayıtarırmısa? | olqayıtarırmı? | bizqayıtarırmıbız? qayıtarırbızmı? | sizqayıtarırmısız? | alaqayıtarırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he return? | menqayıtarmazmıma? qayıtarmazmamı? | senqayıtarmazmısa? | olqayıtarmazmı? | bizqayıtarmazmıbız? qayıtarmazbızmı? | sizqayıtarmazmısız? | alaqayıtarmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to return | menqayıtarlıqma1 | senqayıtarlıqsa1 | olqayıtarlıqdı1 | bizqayıtarlıqbız1 | sizqayıtarlıqsız1 | alaqayıtarlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to return | menqayıtarlıq tülme1 | senqayıtarlıq tülse1 | olqayıtarlıq tüldü1 | bizqayıtarlıq tülbüz1 | sizqayıtarlıq tülsüz1 | alaqayıtarlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to return? | menqayıtarlıqmıma?1 qayıtarlıqmamı? | senqayıtarlıqmısa?1 | olqayıtarlıqmıdı?1 | bizqayıtarlıqmıbız?1 qayıtarlıqbızmı? | sizqayıtarlıqmısız?1 | alaqayıtarlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to return? | menqayıtarlıq tülmüme?1 | senqayıtarlıq tülmüse?1 | olqayıtarlıq tülmüdü?1 | bizqayıtarlıq tülmübüz?1 | sizqayıtarlıq tülmüsüz?1 | alaqayıtarlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayıtarrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had returned | menqayıtarğan edimqayıtarğanem | senqayıtarğan edingqayıtarğaneng | olqayıtarğan ediqayıtarğaned | bizqayıtarğan edikqayıtarğanek | sizqayıtarğan edigizqayıtarğanegiz | alaqayıtarğan edileqayıtarğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't returned | menqayıtarmağan edimqayıtarmağanem | senqayıtarmağan edingqayıtarmağaneng | olqayıtarmağan ediqayıtarmağaned | bizqayıtarmağan edikqayıtarmağanek | sizqayıtarmağan edigizqayıtarmağanegiz | alaqayıtarmağan edileqayıtarmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was returning | menqayıtara edimqayıtaraem | senqayıtara edingqayıtaraeng | olqayıtara ediqayıtaraed | bizqayıtara edikqayıtaraek | sizqayıtara edigizqayıtaraegiz | alaqayıtara edileqayıtaraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't returning | menqayıtarmay edimqayıtarmayem | senqayıtarmay edingqayıtarmayeng | olqayıtarmay ediqayıtarmayed | bizqayıtarmay edikqayıtarmayek | sizqayıtarmay edigizqayıtarmayegiz | alaqayıtarmay edileqayıtarmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to return | menqayıtarıwçan edimqayıtarıwçanem | senqayıtarıwçan edingqayıtarıwçaneng | olqayıtarıwçan ediqayıtarıwçaned | bizqayıtarıwçan edikqayıtarıwçanek | sizqayıtarıwçan edigizqayıtarıwçanegiz | alaqayıtarıwçan edileqayıtarıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to return | menqayıtarıwçan tül edimqayıtarıwçan tül em | senqayıtarıwçan tül edingqayıtarıwçan tül eng | olqayıtarıwçan tül ediqayıtarıwçan tül ed | bizqayıtarıwçan tül edikqayıtarıwçan tül ek | sizqayıtarıwçan tül edigizqayıtarıwçan tül egiz | alaqayıtarıwçan tül edileqayıtarıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had returned and remained so | olqayıtarıb edi | alaqayıtarıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't returned | olqayıtarıb tül edi | alaqayıtarıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of returning | menqayıtara tura edimqayıtara turaem | senqayıtara tura edingqayıtara turaeng | olqayıtara tura ediqayıtara turaed | bizqayıtara tura edikqayıtara turaek | sizqayıtara tura edigizqayıtara turaegiz | alaqayıtara tura edileqayıtara turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of returning | menqayıtara turmay edimqayıtara turmayem | senqayıtara turmay edingqayıtara turmayeng | olqayıtara turmay ediqayıtara turmayed | bizqayıtara turmay edikqayıtara turmayek | sizqayıtara turmay edigizqayıtara turmayegiz | alaqayıtara turmay edileqayıtara turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would return | menqayıtarır edimqayıtarır em | senqayıtarır edingqayıtarır eng | olqayıtarır ediqayıtarır ed | bizqayıtarır edikqayıtarır ek | sizqayıtarır edigizqayıtarır egiz | alaqayıtarır edileqayıtarır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't return | menqayıtarmaz edimqayıtarmaz em | senqayıtarmaz edingqayıtarmaz eng | olqayıtarmaz ediqayıtarmaz ed | bizqayıtarmaz edikqayıtarmaz ek | sizqayıtarmaz edigizqayıtarmaz egiz | alaqayıtarmaz edileqayıtarmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have returned | menqayıtarlıq edim2qayıtarlıq em | senqayıtarlıq eding2qayıtarlıq eng | olqayıtarlıq edi2qayıtarlıq ed | bizqayıtarlıq edik2qayıtarlıq ek | sizqayıtarlıq edigiz2qayıtarlıq egiz | alaqayıtarlıq edile2qayıtarlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have returned | menqayıtarlıq tül edim2qayıtarlıq tül em | senqayıtarlıq tül eding2qayıtarlıq tül eng | olqayıtarlıq tül edi2qayıtarlıq tül ed | bizqayıtarlıq tül edik2qayıtarlıq tül ek | sizqayıtarlıq tül edigiz2qayıtarlıq tül egiz | alaqayıtarlıq tül edile2qayıtarlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayıtarrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he returns | menqayıtarsam | senqayıtarsang | olqayıtarsa | bizqayıtarsaq | sizqayıtarsağız | alaqayıtarsala |
| Conditionalif he doesn't return | menqayıtarmasam | senqayıtarmasang | olqayıtarmasa | bizqayıtarmasaq | sizqayıtarmasağız | alaqayıtarmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is returning | menqayıtara esem | senqayıtara eseng | olqayıtara ese | bizqayıtara esek | sizqayıtara esegiz | alaqayıtara esele |
| Conditional, present realif he is not returning | menqayıtarmay esem | senqayıtarmay eseng | olqayıtarmay ese | bizqayıtarmay esek | sizqayıtarmay esegiz | alaqayıtarmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he returned | menqayıtarsam ediqayıtarsam ed | senqayıtarsang ediqayıtarsang ed | olqayıtarsa ediqayıtarsaed | bizqayıtarsaq ediqayıtarsaq ed | sizqayıtarsağız ediqayıtarsağız ed | alaqayıtarsala ediqayıtarsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't return | menqayıtarmasam ediqayıtarmasam ed | senqayıtarmasang ediqayıtarmasang ed | olqayıtarmasa ediqayıtarmasaed | bizqayıtarmasaq ediqayıtarmasaq ed | sizqayıtarmasağız ediqayıtarmasağız ed | alaqayıtarmasala ediqayıtarmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he returned | menqayıtardım esem | senqayıtardıng eseng | olqayıtardı ese | bizqayıtardıq esek | sizqayıtardığız esegiz | alaqayıtardıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't return | menqayıtarmadım esem | senqayıtarmadıng eseng | olqayıtarmadı ese | bizqayıtarmadıq esek | sizqayıtarmadığız esegiz | alaqayıtarmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did return (indeed) | menqayıtarğan esem | senqayıtarğan eseng | olqayıtarğan ese | bizqayıtarğan esek | sizqayıtarğan esegiz | alaqayıtarğan esele |
| Conditional, past realif he didn't return (indeed) | menqayıtarmağan esem | senqayıtarmağan eseng | olqayıtarmağan ese | bizqayıtarmağan esek | sizqayıtarmağan esegiz | alaqayıtarmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had returned | menqayıtarğan bolsam | senqayıtarğan bolsang | olqayıtarğan bolsa | bizqayıtarğan bolsaq | sizqayıtarğan bolsağız | alaqayıtarğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't returned | menqayıtarmağan bolsam | senqayıtarmağan bolsang | olqayıtarmağan bolsa | bizqayıtarmağan bolsaq | sizqayıtarmağan bolsağız | alaqayıtarmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had returned | menqayıtarğan bolsam ediqayıtarğan bolsam ed | senqayıtarğan bolsang ediqayıtarğan bolsang ed | olqayıtarğan bolsa ediqayıtarğan bolsaed | bizqayıtarğan bolsaq ediqayıtarğan bolsaq ed | sizqayıtarğan bolsağız ediqayıtarğan bolsağız ed | alaqayıtarğan bolsala ediqayıtarğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't returned | menqayıtarmağan bolsam ediqayıtarmağan bolsam ed | senqayıtarmağan bolsang ediqayıtarmağan bolsang ed | olqayıtarmağan bolsa ediqayıtarmağan bolsaed | bizqayıtarmağan bolsaq ediqayıtarmağan bolsaq ed | sizqayıtarmağan bolsağız ediqayıtarmağan bolsağız ed | alaqayıtarmağan bolsala ediqayıtarmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will return | menqayıtarır esem | senqayıtarır eseng | olqayıtarır ese | bizqayıtarır esek | sizqayıtarır esegiz | alaqayıtarır esele |
| Conditional, aoristif he won't return | menqayıtarmaz esem | senqayıtarmaz eseng | olqayıtarmaz ese | bizqayıtarmaz esek | sizqayıtarmaz esegiz | alaqayıtarmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to return | menqayıtarlıq esem4 | senqayıtarlıq eseng4 | olqayıtarlıq ese4 | bizqayıtarlıq esek4 | sizqayıtarlıq esegiz4 | alaqayıtarlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to return | menqayıtarlıq tül esem4 | senqayıtarlıq tül eseng4 | olqayıtarlıq tül ese4 | bizqayıtarlıq tül esek4 | sizqayıtarlıq tül esegiz4 | alaqayıtarlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to return | menqayıtarlıq bolsam5 | senqayıtarlıq bolsang5 | olqayıtarlıq bolsa5 | bizqayıtarlıq bolsaq5 | sizqayıtarlıq bolsağız5 | alaqayıtarlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to return | menqayıtarmazlıq bolsam | senqayıtarmazlıq bolsang | olqayıtarmazlıq bolsa | bizqayıtarmazlıq bolsaq | sizqayıtarmazlıq bolsağız | alaqayıtarmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayıtardıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayıtarrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayıtarrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be returning | menqayıtara bolurma | senqayıtara bolursa | olqayıtara bolur | bizqayıtara bolurbuz | sizqayıtara bolursuz | alaqayıtara bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be returning | menqayıtarmay bolurma | senqayıtarmay bolursa | olqayıtarmay bolur | bizqayıtarmay bolurbuz | sizqayıtarmay bolursuz | alaqayıtarmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of returning | menqayıtara tura bolurma | senqayıtara tura bolursa | olqayıtara tura bolur | bizqayıtara tura bolurbuz | sizqayıtara tura bolursuz | alaqayıtara tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not returning | menqayıtarmay tura bolurma | senqayıtarmay tura bolursa | olqayıtarmay tura bolur | bizqayıtarmay tura bolurbuz | sizqayıtarmay tura bolursuz | alaqayıtarmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have returned | menqayıtarğan bolurma | senqayıtarğan bolursa | olqayıtarğan bolur | bizqayıtarğan bolurbuz | sizqayıtarğan bolursuz | alaqayıtarğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have returned | menqayıtarmağan bolurma | senqayıtarmağan bolursa | olqayıtarmağan bolur | bizqayıtarmağan bolurbuz | sizqayıtarmağan bolursuz | alaqayıtarmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to return | menqayıtarlıq bolurma6 | senqayıtarlıq bolursa6 | olqayıtarlıq bolur6 | bizqayıtarlıq bolurbuz6 | sizqayıtarlıq bolursuz6 | alaqayıtarlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to return | menqayıtarmazlıq bolurma | senqayıtarmazlıq bolursa | olqayıtarmazlıq bolur | bizqayıtarmazlıq bolurbuz | sizqayıtarmazlıq bolursuz | alaqayıtarmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayıtarrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it return | menqayıtarayım | senqayıtar! | olqayıtarsın | bizqayıtarayıq | sizqayıtarığız! | alaqayıtarsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not return | menqayıtarmayım | senqayıtarma! | olqayıtarmasın | bizqayıtarmayıq | sizqayıtarmağız! | alaqayıtarmasınla |
| Commands & suggestionsshould he return? | menqayıtarayımmı? | olqayıtarsınmı? | bizqayıtarayıqmı? | alaqayıtarsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not return? | menqayıtarmayımmı? | olqayıtarmasınmı? | bizqayıtarmayıqmı? | alaqayıtarmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it return | senqayıtarçı7 | olqayıtarsınçı | sizqayıtarçığız | alaqayıtarsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not return | senqayıtarmaçı7 | olqayıtarmasınçı | sizqayıtarmaçığız | alaqayıtarmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you return | senqayıtarğınqayıtarğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not return | senqayıtarmağınqayıtarmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he returned | menqayıtarğay edim qayıtarğa edim | senqayıtarğay eding qayıtarğa eding | olqayıtarğay edi qayıtarğa edi | bizqayıtarğay edik qayıtarğa edik | sizqayıtarğay edigiz qayıtarğa edigiz | alaqayıtarğay edile qayıtarğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not return | menqayıtarmağay edim qayıtarmağa edim | senqayıtarmağay eding qayıtarmağa eding | olqayıtarmağay edi qayıtarmağa edi | bizqayıtarmağay edik qayıtarmağa edik | sizqayıtarmağay edigiz qayıtarmağa edigiz | alaqayıtarmağay edile qayıtarmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to return | menqayıtarmağa qoyayımqayıtarma qoyayım | senqayıtarmağa qoy!qayıtarma qoy! | olqayıtarmağa qoysunqayıtarma qoysun | bizqayıtarmağa qoyayıqqayıtarma qoyayıq | sizqayıtarmağa qoyuğuz!qayıtarma qoyuğuz! | alaqayıtarmağa qoysunlaqayıtarma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to return | menqayıtarmağa qoymayımqayıtarma qoymayım | senqayıtarmağa qoyma!qayıtarma qoyma! | olqayıtarmağa qoymasınqayıtarma qoymasın | bizqayıtarmağa qoymayıqqayıtarma qoymayıq | sizqayıtarmağa qoymağız!qayıtarma qoymağız! | alaqayıtarmağa qoymasınlaqayıtarma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to return? | menqayıtarmağa qoyayımmı?qayıtarma qoyayımmı? | olqayıtarmağa qoysunmu?qayıtarma qoysunmu? | bizqayıtarmağa qoyayıqmı?qayıtarma qoyayıqmı? | alaqayıtarmağa qoysunlamı?qayıtarma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to return? | menqayıtarmağa qoymayımmı?qayıtarma qoymayımmı? | olqayıtarmağa qoymasınmı?qayıtarma qoymasınmı? | bizqayıtarmağa qoymayıqmı?qayıtarma qoymayıqmı? | alaqayıtarmağa qoymasınlamı?qayıtarma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to return | menqayıtarmağa qoyamaqayıtarma qoyama | senqayıtarmağa qoyasaqayıtarma qoyasa | olqayıtarmağa qoyadıqayıtarma qoyadı | bizqayıtarmağa qoyabızqayıtarma qoyabız | sizqayıtarmağa qoyasızqayıtarma qoyasız | alaqayıtarmağa qoyadılaqayıtarma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to return | menqayıtarmağa qoymaymaqayıtarma qoymayma | senqayıtarmağa qoymaysaqayıtarma qoymaysa | olqayıtarmağa qoymaydıqayıtarma qoymaydı | bizqayıtarmağa qoymaybızqayıtarma qoymaybız | sizqayıtarmağa qoymaysızqayıtarma qoymaysız | alaqayıtarmağa qoymaydılaqayıtarma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to return? | menqayıtarmağa qoyamıma?qayıtarma qoyamıma? | senqayıtarmağa qoyamısa?qayıtarma qoyamısa? | olqayıtarmağa qoyamıdı?qayıtarma qoyamıdı? | bizqayıtarmağa qoyamıbız?qayıtarma qoyamıbız? | sizqayıtarmağa qoyamısız?qayıtarma qoyamısız? | alaqayıtarmağa qoyamıdıla?qayıtarma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to return? | menqayıtarmağa qoymaymıma?qayıtarma qoymaymıma? | senqayıtarmağa qoymaymısa?qayıtarma qoymaymısa? | olqayıtarmağa qoymaymıdı?qayıtarma qoymaymıdı? | bizqayıtarmağa qoymaymıbız?qayıtarma qoymaymıbız? | sizqayıtarmağa qoymaymısız?qayıtarma qoymaymısız? | alaqayıtarmağa qoymaymıdıla?qayıtarma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to return | menqayıtarmağa qoydumqayıtarma qoydum | senqayıtarmağa qoydungqayıtarma qoydung | olqayıtarmağa qoyduqayıtarma qoydu | bizqayıtarmağa qoyduqqayıtarma qoyduq | sizqayıtarmağa qoyduğuzqayıtarma qoyduğuz | alaqayıtarmağa qoydulaqayıtarma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to return | menqayıtarmağa qoymadımqayıtarma qoymadım | senqayıtarmağa qoymadıngqayıtarma qoymadıng | olqayıtarmağa qoymadıqayıtarma qoymadı | bizqayıtarmağa qoymadıqqayıtarma qoymadıq | sizqayıtarmağa qoymadığızqayıtarma qoymadığız | alaqayıtarmağa qoymadılaqayıtarma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to return? | menqayıtarmağa qoydummu?qayıtarma qoydummu? | senqayıtarmağa qoydungmu?qayıtarma qoydungmu? | olqayıtarmağa qoydumu?qayıtarma qoydumu? | bizqayıtarmağa qoyduqmu?qayıtarma qoyduqmu? | sizqayıtarmağa qoyduğuzmu?qayıtarma qoyduğuzmu? | alaqayıtarmağa qoydulamı?qayıtarma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to return? | menqayıtarmağa qoymadımmı?qayıtarma qoymadımmı? | senqayıtarmağa qoymadıngmı?qayıtarma qoymadıngmı? | olqayıtarmağa qoymadımı?qayıtarma qoymadımı? | bizqayıtarmağa qoymadıqmı?qayıtarma qoymadıqmı? | sizqayıtarmağa qoymadığızmı?qayıtarma qoymadığızmı? | alaqayıtarmağa qoymadılamı?qayıtarma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can return | menqayıtaralama | senqayıtaralasa | olqayıtaraladı | bizqayıtaralabız | sizqayıtaralasız | alaqayıtaraladıla |
| Ability — presenthe can't return | menqayıtaralmayma | senqayıtaralmaysa | olqayıtaralmaydı | bizqayıtaralmaybız | sizqayıtaralmaysız | alaqayıtaralmaydıla |
| Ability — presentcan he return? | menqayıtaralamıma? qayıtaralamamı? | senqayıtaralamısa? | olqayıtaralamıdı? | bizqayıtaralamıbız? qayıtaralabızmı? | sizqayıtaralamısız? | alaqayıtaralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he return? | menqayıtaralmaymıma? qayıtaralmaymamı? | senqayıtaralmaymısa? | olqayıtaralmaymıdı? | bizqayıtaralmaymıbız? qayıtaralmaybızmı? | sizqayıtaralmaymısız? | alaqayıtaralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can return | menqayıtaralsam | senqayıtaralsang | olqayıtaralsa | bizqayıtaralsaq | sizqayıtaralsağız | alaqayıtaralsala |
| Ability — if I can…if he can't return | menqayıtaralmasam | senqayıtaralmasang | olqayıtaralmasa | bizqayıtaralmasaq | sizqayıtaralmasağız | alaqayıtaralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to return | menqayıtaraldım | senqayıtaraldıng | olqayıtaraldı | bizqayıtaraldıq | sizqayıtaraldığız | alaqayıtaraldıla |
| Ability — simple pasthe could not return | menqayıtaralmadım | senqayıtaralmadıng | olqayıtaralmadı | bizqayıtaralmadıq | sizqayıtaralmadığız | alaqayıtaralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to return? | menqayıtaraldımmı? | senqayıtaraldıngmı? | olqayıtaraldımı? | bizqayıtaraldıqmı? | sizqayıtaraldığızmı? | alaqayıtaraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he return? | menqayıtaralmadımmı? | senqayıtaralmadıngmı? | olqayıtaralmadımı? | bizqayıtaralmadıqmı? | sizqayıtaralmadığızmı? | alaqayıtaralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to return | menqayıtaralğanma | senqayıtaralğansa | olqayıtaralğandı | bizqayıtaralğanbız | sizqayıtaralğansız | alaqayıtaralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to return | menqayıtaralmağanma | senqayıtaralmağansa | olqayıtaralmağandı | bizqayıtaralmağanbız | sizqayıtaralmağansız | alaqayıtaralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to return? | menqayıtaralğanmıma? qayıtaralğanmamı? | senqayıtaralğanmısa? | olqayıtaralğanmıdı? | bizqayıtaralğanmıbız? qayıtaralğanbızmı? | sizqayıtaralğanmısız? | alaqayıtaralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to return? | menqayıtaralmağanmıma? qayıtaralmağanmamı? | senqayıtaralmağanmısa? | olqayıtaralmağanmıdı? | bizqayıtaralmağanmıbız? qayıtaralmağanbızmı? | sizqayıtaralmağanmısız? | alaqayıtaralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to return | menqayıtaralğan edimqayıtaralğanem | senqayıtaralğan edingqayıtaralğaneng | olqayıtaralğan ediqayıtaralğaned | bizqayıtaralğan edikqayıtaralğanek | sizqayıtaralğan edigizqayıtaralğanegiz | alaqayıtaralğan edileqayıtaralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to return | menqayıtaralmağan edimqayıtaralmağanem | senqayıtaralmağan edingqayıtaralmağaneng | olqayıtaralmağan ediqayıtaralmağaned | bizqayıtaralmağan edikqayıtaralmağanek | sizqayıtaralmağan edigizqayıtaralmağanegiz | alaqayıtaralmağan edileqayıtaralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could return | menqayıtarala edimqayıtaralaem | senqayıtarala edingqayıtaralaeng | olqayıtarala ediqayıtaralaed | bizqayıtarala edikqayıtaralaek | sizqayıtarala edigizqayıtaralaegiz | alaqayıtarala edileqayıtaralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not return | menqayıtaralmay edimqayıtaralmayem | senqayıtaralmay edingqayıtaralmayeng | olqayıtaralmay ediqayıtaralmayed | bizqayıtaralmay edikqayıtaralmayek | sizqayıtaralmay edigizqayıtaralmayegiz | alaqayıtaralmay edileqayıtaralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to return | menqayıtaralırma | senqayıtaralırsa | olqayıtaralır | bizqayıtaralırbız | sizqayıtaralırsız | alaqayıtaralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to return | menqayıtaralmazma | senqayıtaralmazsa | olqayıtaralmaz | bizqayıtaralmazbız | sizqayıtaralmazsız | alaqayıtaralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to return? | menqayıtaralırmıma? qayıtaralırmamı? | senqayıtaralırmısa? | olqayıtaralırmı? | bizqayıtaralırmıbız? qayıtaralırbızmı? | sizqayıtaralırmısız? | alaqayıtaralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to return? | menqayıtaralmazmıma? qayıtaralmazmamı? | senqayıtaralmazmısa? | olqayıtaralmazmı? | bizqayıtaralmazmıbız? qayıtaralmazbızmı? | sizqayıtaralmazmısız? | alaqayıtaralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to return | menqayıtarallıqma | senqayıtarallıqsa | olqayıtarallıqdı | bizqayıtarallıqbız | sizqayıtarallıqsız | alaqayıtarallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to return | menqayıtarallıq tülme | senqayıtarallıq tülse | olqayıtarallıq tüldü | bizqayıtarallıq tülbüz | sizqayıtarallıq tülsüz | alaqayıtarallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to return? | menqayıtarallıqmıma? qayıtarallıqmamı? | senqayıtarallıqmısa? | olqayıtarallıqmıdı? | bizqayıtarallıqmıbız? qayıtarallıqbızmı? | sizqayıtarallıqmısız? | alaqayıtarallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to return? | menqayıtarallıq tülmüme? | senqayıtarallıq tülmüse? | olqayıtarallıq tülmüdü? | bizqayıtarallıq tülmübüz? | sizqayıtarallıq tülmüsüz? | alaqayıtarallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to return | menqayıtaralır edimqayıtaralır em | senqayıtaralır edingqayıtaralır eng | olqayıtaralır ediqayıtaralır ed | bizqayıtaralır edikqayıtaralır ek | sizqayıtaralır edigizqayıtaralır egiz | alaqayıtaralır edileqayıtaralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to return | menqayıtaralmaz edimqayıtaralmaz em | senqayıtaralmaz edingqayıtaralmaz eng | olqayıtaralmaz ediqayıtaralmaz ed | bizqayıtaralmaz edikqayıtaralmaz ek | sizqayıtaralmaz edigizqayıtaralmaz egiz | alaqayıtaralmaz edileqayıtaralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to return | senqayıtaralğınqayıtaralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to return | senqayıtaralmağınqayıtaralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be returning | menqayıtara bolmazma | senqayıtara bolmazsa | olqayıtara bolmaz | bizqayıtara bolmazbız | sizqayıtara bolmazsız | alaqayıtara bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be returning (emphatic) | menqayıtarmay bolmazma | senqayıtarmay bolmazsa | olqayıtarmay bolmaz | bizqayıtarmay bolmazbız | sizqayıtarmay bolmazsız | alaqayıtarmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of returning | menqayıtara tura bolmazma | senqayıtara tura bolmazsa | olqayıtara tura bolmaz | bizqayıtara tura bolmazbız | sizqayıtara tura bolmazsız | alaqayıtara tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not returning (emphatic) | menqayıtarmay tura bolmazma | senqayıtarmay tura bolmazsa | olqayıtarmay tura bolmaz | bizqayıtarmay tura bolmazbız | sizqayıtarmay tura bolmazsız | alaqayıtarmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not returning | menqayıtarmay turama | senqayıtarmay turasa | olqayıtarmay turadı | bizqayıtarmay turabız | sizqayıtarmay turasız | alaqayıtarmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not returning | menqayıtarmay turmayma | senqayıtarmay turmaysa | olqayıtarmay turmaydı | bizqayıtarmay turmaybız | sizqayıtarmay turmaysız | alaqayıtarmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not returning? | menqayıtarmay turmaymıma | senqayıtarmay turmaymısa | olqayıtarmay turmaymıdı | bizqayıtarmay turmaymıbız | sizqayıtarmay turmaymısız | alaqayıtarmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have returned | menqayıtarğan bolmazma | senqayıtarğan bolmazsa | olqayıtarğan bolmaz | bizqayıtarğan bolmazbız | sizqayıtarğan bolmazsız | alaqayıtarğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have returned (emphatic) | menqayıtarmağan bolmazma | senqayıtarmağan bolmazsa | olqayıtarmağan bolmaz | bizqayıtarmağan bolmazbız | sizqayıtarmağan bolmazsız | alaqayıtarmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had returned | menqayıtarğan bolmasam | senqayıtarğan bolmasang | olqayıtarğan bolmasa | bizqayıtarğan bolmasaq | sizqayıtarğan bolmasağız | alaqayıtarğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't returned | menqayıtarmağan bolmasam | senqayıtarmağan bolmasang | olqayıtarmağan bolmasa | bizqayıtarmağan bolmasaq | sizqayıtarmağan bolmasağız | alaqayıtarmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to return | menqayıtarlıq bolmazma | senqayıtarlıq bolmazsa | olqayıtarlıq bolmaz | bizqayıtarlıq bolmazbız | sizqayıtarlıq bolmazsız | alaqayıtarlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to return (emphatic) | menqayıtarmazlıq bolmazma | senqayıtarmazlıq bolmazsa | olqayıtarmazlıq bolmaz | bizqayıtarmazlıq bolmazbız | sizqayıtarmazlıq bolmazsız | alaqayıtarmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to return | menqayıtarlıq bolmasam | senqayıtarlıq bolmasang | olqayıtarlıq bolmasa | bizqayıtarlıq bolmasaq | sizqayıtarlıq bolmasağız | alaqayıtarlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to return | menqayıtarmazlıq bolmasam | senqayıtarmazlıq bolmasang | olqayıtarmazlıq bolmasa | bizqayıtarmazlıq bolmasaq | sizqayıtarmazlıq bolmasağız | alaqayıtarmazlıq bolmasala |