qayırırğa
/qajɯrɯrʁa/
1. to turn up, to roll up, to fold back (a sleeve, a collar, a hem)
- jeng qayırırğa — to roll up a sleeve
- jağangı qayırırğa — to turn up your collar
- etek qayırırğa — to turn back the hem
2. to bristle, to make fur or a mane stand on end, to cock (a tail)
- it tügün qayırdı — the dog made its coat bristle
- jalqangı qayırırğa — to make your mane stand on end
- it quyruğun qayırdı — the dog cocked its tail
3. to turn or point something towards someone
- başın bizge qayırdı — he turned his head towards us
- arbanı elge qayırdı — he turned the cart towards the village
- közlerin manga qayırdı — he turned his eyes on me
Conjugation
Common forms
- qayıradıhe is turning up
- qayırdıhe turned up
- qayırğandıhe has turned up
- qayırırhe will turn up
- qayırlıqdıhe is going to turn up
- qayıra edihe was turning up
- qayırsaif he turns up
- qayır!turn up!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is turning up | menqayırama | senqayırasa | olqayıradı | bizqayırabız | sizqayırasız | alaqayıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not turning up | menqayırmayma | senqayırmaysa | olqayırmaydı | bizqayırmaybız | sizqayırmaysız | alaqayırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he turning up? | menqayıramıma? qayıramamı? | senqayıramısa? | olqayıramıdı? | bizqayıramıbız? qayırabızmı? | sizqayıramısız? | alaqayıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he turning up? | menqayırmaymıma? qayırmaymamı? | senqayırmaymısa? | olqayırmaymıdı? | bizqayırmaymıbız? qayırmaybızmı? | sizqayırmaymısız? | alaqayırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually turns up | menqayırıwçanma | senqayırıwçansa | olqayırıwçandı | bizqayırıwçanbız | sizqayırıwçansız | alaqayırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually turn up | menqayırıwçan tülme | senqayırıwçan tülse | olqayırıwçan tüldü | bizqayırıwçan tülbüz | sizqayırıwçan tülsüz | alaqayırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually turn up? | menqayırıwçanmıma? qayırıwçanmamı? | senqayırıwçanmısa? | olqayırıwçanmıdı? | bizqayırıwçanmıbız? qayırıwçanbızmı? | sizqayırıwçanmısız? | alaqayırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually turn up? | menqayırıwçan tülmüme? | senqayırıwçan tülmüse? | olqayırıwçan tülmüdü? | bizqayırıwçan tülmübüz? | sizqayırıwçan tülmüsüz? | alaqayırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has turned up and remains so | olqayırıbdı | alaqayırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he turned up? | olqayırıbmıdı? | alaqayırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of turning up | menqayıra turama | senqayıra turasa | olqayıra turadı | bizqayıra turabız | sizqayıra turasız | alaqayıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of turning up | menqayıra turmayma | senqayıra turmaysa | olqayıra turmaydı | bizqayıra turmaybız | sizqayıra turmaysız | alaqayıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of turning up? | menqayıra turamıma? qayıra turamamı? | senqayıra turamısa? | olqayıra turamıdı? | bizqayıra turamıbız? qayıra turabızmı? | sizqayıra turamısız? | alaqayıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of turning up? | menqayıra turmaymıma? qayıra turmaymamı? | senqayıra turmaymısa? | olqayıra turmaymıdı? | bizqayıra turmaymıbız? qayıra turmaybızmı? | sizqayıra turmaymısız? | alaqayıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he turned up | menqayırdım | senqayırdıng | olqayırdı | bizqayırdıq | sizqayırdığız | alaqayırdıla |
| Simple past (definite)he didn't turn up | menqayırmadım | senqayırmadıng | olqayırmadı | bizqayırmadıq | sizqayırmadığız | alaqayırmadıla |
| Simple past (definite)did he turn up? | menqayırdımmı? | senqayırdıngmı? | olqayırdımı? | bizqayırdıqmı? | sizqayırdığızmı? | alaqayırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he turn up? | menqayırmadımmı? | senqayırmadıngmı? | olqayırmadımı? | bizqayırmadıqmı? | sizqayırmadığızmı? | alaqayırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has turned up | menqayırğanma | senqayırğansa | olqayırğandı | bizqayırğanbız | sizqayırğansız | alaqayırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't turned up | menqayırmağanma | senqayırmağansa | olqayırmağandı | bizqayırmağanbız | sizqayırmağansız | alaqayırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he turned up? | menqayırğanmıma? qayırğanmamı? | senqayırğanmısa? | olqayırğanmıdı? | bizqayırğanmıbız? qayırğanbızmı? | sizqayırğanmısız? | alaqayırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he turned up? | menqayırmağanmıma? qayırmağanmamı? | senqayırmağanmısa? | olqayırmağanmıdı? | bizqayırmağanmıbız? qayırmağanbızmı? | sizqayırmağanmısız? | alaqayırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will turn up | menqayırırma | senqayırırsa | olqayırır | bizqayırırbız | sizqayırırsız | alaqayırırla |
| Indefinite future (future I)he won't turn up | menqayırmazma | senqayırmazsa | olqayırmaz | bizqayırmazbız | sizqayırmazsız | alaqayırmazla |
| Indefinite future (future I)will he turn up? | menqayırırmıma? qayırırmamı? | senqayırırmısa? | olqayırırmı? | bizqayırırmıbız? qayırırbızmı? | sizqayırırmısız? | alaqayırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he turn up? | menqayırmazmıma? qayırmazmamı? | senqayırmazmısa? | olqayırmazmı? | bizqayırmazmıbız? qayırmazbızmı? | sizqayırmazmısız? | alaqayırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to turn up | menqayırlıqma1 | senqayırlıqsa1 | olqayırlıqdı1 | bizqayırlıqbız1 | sizqayırlıqsız1 | alaqayırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to turn up | menqayırlıq tülme1 | senqayırlıq tülse1 | olqayırlıq tüldü1 | bizqayırlıq tülbüz1 | sizqayırlıq tülsüz1 | alaqayırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to turn up? | menqayırlıqmıma?1 qayırlıqmamı? | senqayırlıqmısa?1 | olqayırlıqmıdı?1 | bizqayırlıqmıbız?1 qayırlıqbızmı? | sizqayırlıqmısız?1 | alaqayırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to turn up? | menqayırlıq tülmüme?1 | senqayırlıq tülmüse?1 | olqayırlıq tülmüdü?1 | bizqayırlıq tülmübüz?1 | sizqayırlıq tülmüsüz?1 | alaqayırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had turned up | menqayırğan edimqayırğanem | senqayırğan edingqayırğaneng | olqayırğan ediqayırğaned | bizqayırğan edikqayırğanek | sizqayırğan edigizqayırğanegiz | alaqayırğan edileqayırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't turned up | menqayırmağan edimqayırmağanem | senqayırmağan edingqayırmağaneng | olqayırmağan ediqayırmağaned | bizqayırmağan edikqayırmağanek | sizqayırmağan edigizqayırmağanegiz | alaqayırmağan edileqayırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was turning up | menqayıra edimqayıraem | senqayıra edingqayıraeng | olqayıra ediqayıraed | bizqayıra edikqayıraek | sizqayıra edigizqayıraegiz | alaqayıra edileqayıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't turning up | menqayırmay edimqayırmayem | senqayırmay edingqayırmayeng | olqayırmay ediqayırmayed | bizqayırmay edikqayırmayek | sizqayırmay edigizqayırmayegiz | alaqayırmay edileqayırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to turn up | menqayırıwçan edimqayırıwçanem | senqayırıwçan edingqayırıwçaneng | olqayırıwçan ediqayırıwçaned | bizqayırıwçan edikqayırıwçanek | sizqayırıwçan edigizqayırıwçanegiz | alaqayırıwçan edileqayırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to turn up | menqayırıwçan tül edimqayırıwçan tül em | senqayırıwçan tül edingqayırıwçan tül eng | olqayırıwçan tül ediqayırıwçan tül ed | bizqayırıwçan tül edikqayırıwçan tül ek | sizqayırıwçan tül edigizqayırıwçan tül egiz | alaqayırıwçan tül edileqayırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had turned up and remained so | olqayırıb edi | alaqayırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't turned up | olqayırıb tül edi | alaqayırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of turning up | menqayıra tura edimqayıra turaem | senqayıra tura edingqayıra turaeng | olqayıra tura ediqayıra turaed | bizqayıra tura edikqayıra turaek | sizqayıra tura edigizqayıra turaegiz | alaqayıra tura edileqayıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of turning up | menqayıra turmay edimqayıra turmayem | senqayıra turmay edingqayıra turmayeng | olqayıra turmay ediqayıra turmayed | bizqayıra turmay edikqayıra turmayek | sizqayıra turmay edigizqayıra turmayegiz | alaqayıra turmay edileqayıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would turn up | menqayırır edimqayırır em | senqayırır edingqayırır eng | olqayırır ediqayırır ed | bizqayırır edikqayırır ek | sizqayırır edigizqayırır egiz | alaqayırır edileqayırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't turn up | menqayırmaz edimqayırmaz em | senqayırmaz edingqayırmaz eng | olqayırmaz ediqayırmaz ed | bizqayırmaz edikqayırmaz ek | sizqayırmaz edigizqayırmaz egiz | alaqayırmaz edileqayırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have turned up | menqayırlıq edim2qayırlıq em | senqayırlıq eding2qayırlıq eng | olqayırlıq edi2qayırlıq ed | bizqayırlıq edik2qayırlıq ek | sizqayırlıq edigiz2qayırlıq egiz | alaqayırlıq edile2qayırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have turned up | menqayırlıq tül edim2qayırlıq tül em | senqayırlıq tül eding2qayırlıq tül eng | olqayırlıq tül edi2qayırlıq tül ed | bizqayırlıq tül edik2qayırlıq tül ek | sizqayırlıq tül edigiz2qayırlıq tül egiz | alaqayırlıq tül edile2qayırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he turns up | menqayırsam | senqayırsang | olqayırsa | bizqayırsaq | sizqayırsağız | alaqayırsala |
| Conditionalif he doesn't turn up | menqayırmasam | senqayırmasang | olqayırmasa | bizqayırmasaq | sizqayırmasağız | alaqayırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is turning up | menqayıra esem | senqayıra eseng | olqayıra ese | bizqayıra esek | sizqayıra esegiz | alaqayıra esele |
| Conditional, present realif he is not turning up | menqayırmay esem | senqayırmay eseng | olqayırmay ese | bizqayırmay esek | sizqayırmay esegiz | alaqayırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he turned up | menqayırsam ediqayırsam ed | senqayırsang ediqayırsang ed | olqayırsa ediqayırsaed | bizqayırsaq ediqayırsaq ed | sizqayırsağız ediqayırsağız ed | alaqayırsala ediqayırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't turn up | menqayırmasam ediqayırmasam ed | senqayırmasang ediqayırmasang ed | olqayırmasa ediqayırmasaed | bizqayırmasaq ediqayırmasaq ed | sizqayırmasağız ediqayırmasağız ed | alaqayırmasala ediqayırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he turned up | menqayırdım esem | senqayırdıng eseng | olqayırdı ese | bizqayırdıq esek | sizqayırdığız esegiz | alaqayırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't turn up | menqayırmadım esem | senqayırmadıng eseng | olqayırmadı ese | bizqayırmadıq esek | sizqayırmadığız esegiz | alaqayırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did turn up (indeed) | menqayırğan esem | senqayırğan eseng | olqayırğan ese | bizqayırğan esek | sizqayırğan esegiz | alaqayırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't turn up (indeed) | menqayırmağan esem | senqayırmağan eseng | olqayırmağan ese | bizqayırmağan esek | sizqayırmağan esegiz | alaqayırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had turned up | menqayırğan bolsam | senqayırğan bolsang | olqayırğan bolsa | bizqayırğan bolsaq | sizqayırğan bolsağız | alaqayırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't turned up | menqayırmağan bolsam | senqayırmağan bolsang | olqayırmağan bolsa | bizqayırmağan bolsaq | sizqayırmağan bolsağız | alaqayırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had turned up | menqayırğan bolsam ediqayırğan bolsam ed | senqayırğan bolsang ediqayırğan bolsang ed | olqayırğan bolsa ediqayırğan bolsaed | bizqayırğan bolsaq ediqayırğan bolsaq ed | sizqayırğan bolsağız ediqayırğan bolsağız ed | alaqayırğan bolsala ediqayırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't turned up | menqayırmağan bolsam ediqayırmağan bolsam ed | senqayırmağan bolsang ediqayırmağan bolsang ed | olqayırmağan bolsa ediqayırmağan bolsaed | bizqayırmağan bolsaq ediqayırmağan bolsaq ed | sizqayırmağan bolsağız ediqayırmağan bolsağız ed | alaqayırmağan bolsala ediqayırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will turn up | menqayırır esem | senqayırır eseng | olqayırır ese | bizqayırır esek | sizqayırır esegiz | alaqayırır esele |
| Conditional, aoristif he won't turn up | menqayırmaz esem | senqayırmaz eseng | olqayırmaz ese | bizqayırmaz esek | sizqayırmaz esegiz | alaqayırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to turn up | menqayırlıq esem4 | senqayırlıq eseng4 | olqayırlıq ese4 | bizqayırlıq esek4 | sizqayırlıq esegiz4 | alaqayırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to turn up | menqayırlıq tül esem4 | senqayırlıq tül eseng4 | olqayırlıq tül ese4 | bizqayırlıq tül esek4 | sizqayırlıq tül esegiz4 | alaqayırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to turn up | menqayırlıq bolsam5 | senqayırlıq bolsang5 | olqayırlıq bolsa5 | bizqayırlıq bolsaq5 | sizqayırlıq bolsağız5 | alaqayırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to turn up | menqayırmazlıq bolsam | senqayırmazlıq bolsang | olqayırmazlıq bolsa | bizqayırmazlıq bolsaq | sizqayırmazlıq bolsağız | alaqayırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be turning up | menqayıra bolurma | senqayıra bolursa | olqayıra bolur | bizqayıra bolurbuz | sizqayıra bolursuz | alaqayıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be turning up | menqayırmay bolurma | senqayırmay bolursa | olqayırmay bolur | bizqayırmay bolurbuz | sizqayırmay bolursuz | alaqayırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of turning up | menqayıra tura bolurma | senqayıra tura bolursa | olqayıra tura bolur | bizqayıra tura bolurbuz | sizqayıra tura bolursuz | alaqayıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not turning up | menqayırmay tura bolurma | senqayırmay tura bolursa | olqayırmay tura bolur | bizqayırmay tura bolurbuz | sizqayırmay tura bolursuz | alaqayırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have turned up | menqayırğan bolurma | senqayırğan bolursa | olqayırğan bolur | bizqayırğan bolurbuz | sizqayırğan bolursuz | alaqayırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have turned up | menqayırmağan bolurma | senqayırmağan bolursa | olqayırmağan bolur | bizqayırmağan bolurbuz | sizqayırmağan bolursuz | alaqayırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to turn up | menqayırlıq bolurma6 | senqayırlıq bolursa6 | olqayırlıq bolur6 | bizqayırlıq bolurbuz6 | sizqayırlıq bolursuz6 | alaqayırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to turn up | menqayırmazlıq bolurma | senqayırmazlıq bolursa | olqayırmazlıq bolur | bizqayırmazlıq bolurbuz | sizqayırmazlıq bolursuz | alaqayırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it turn up | menqayırayım | senqayır! | olqayırsın | bizqayırayıq | sizqayırığız! | alaqayırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not turn up | menqayırmayım | senqayırma! | olqayırmasın | bizqayırmayıq | sizqayırmağız! | alaqayırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he turn up? | menqayırayımmı? | olqayırsınmı? | bizqayırayıqmı? | alaqayırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not turn up? | menqayırmayımmı? | olqayırmasınmı? | bizqayırmayıqmı? | alaqayırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it turn up | senqayırçı7 | olqayırsınçı | sizqayırçığız | alaqayırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not turn up | senqayırmaçı7 | olqayırmasınçı | sizqayırmaçığız | alaqayırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you turn up | senqayırğınqayırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not turn up | senqayırmağınqayırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he turned up | menqayırğay edim qayırğa edim | senqayırğay eding qayırğa eding | olqayırğay edi qayırğa edi | bizqayırğay edik qayırğa edik | sizqayırğay edigiz qayırğa edigiz | alaqayırğay edile qayırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not turn up | menqayırmağay edim qayırmağa edim | senqayırmağay eding qayırmağa eding | olqayırmağay edi qayırmağa edi | bizqayırmağay edik qayırmağa edik | sizqayırmağay edigiz qayırmağa edigiz | alaqayırmağay edile qayırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to turn up | menqayırmağa qoyayımqayırma qoyayım | senqayırmağa qoy!qayırma qoy! | olqayırmağa qoysunqayırma qoysun | bizqayırmağa qoyayıqqayırma qoyayıq | sizqayırmağa qoyuğuz!qayırma qoyuğuz! | alaqayırmağa qoysunlaqayırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to turn up | menqayırmağa qoymayımqayırma qoymayım | senqayırmağa qoyma!qayırma qoyma! | olqayırmağa qoymasınqayırma qoymasın | bizqayırmağa qoymayıqqayırma qoymayıq | sizqayırmağa qoymağız!qayırma qoymağız! | alaqayırmağa qoymasınlaqayırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to turn up? | menqayırmağa qoyayımmı?qayırma qoyayımmı? | olqayırmağa qoysunmu?qayırma qoysunmu? | bizqayırmağa qoyayıqmı?qayırma qoyayıqmı? | alaqayırmağa qoysunlamı?qayırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to turn up? | menqayırmağa qoymayımmı?qayırma qoymayımmı? | olqayırmağa qoymasınmı?qayırma qoymasınmı? | bizqayırmağa qoymayıqmı?qayırma qoymayıqmı? | alaqayırmağa qoymasınlamı?qayırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to turn up | menqayırmağa qoyamaqayırma qoyama | senqayırmağa qoyasaqayırma qoyasa | olqayırmağa qoyadıqayırma qoyadı | bizqayırmağa qoyabızqayırma qoyabız | sizqayırmağa qoyasızqayırma qoyasız | alaqayırmağa qoyadılaqayırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to turn up | menqayırmağa qoymaymaqayırma qoymayma | senqayırmağa qoymaysaqayırma qoymaysa | olqayırmağa qoymaydıqayırma qoymaydı | bizqayırmağa qoymaybızqayırma qoymaybız | sizqayırmağa qoymaysızqayırma qoymaysız | alaqayırmağa qoymaydılaqayırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to turn up? | menqayırmağa qoyamıma?qayırma qoyamıma? | senqayırmağa qoyamısa?qayırma qoyamısa? | olqayırmağa qoyamıdı?qayırma qoyamıdı? | bizqayırmağa qoyamıbız?qayırma qoyamıbız? | sizqayırmağa qoyamısız?qayırma qoyamısız? | alaqayırmağa qoyamıdıla?qayırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to turn up? | menqayırmağa qoymaymıma?qayırma qoymaymıma? | senqayırmağa qoymaymısa?qayırma qoymaymısa? | olqayırmağa qoymaymıdı?qayırma qoymaymıdı? | bizqayırmağa qoymaymıbız?qayırma qoymaymıbız? | sizqayırmağa qoymaymısız?qayırma qoymaymısız? | alaqayırmağa qoymaymıdıla?qayırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to turn up | menqayırmağa qoydumqayırma qoydum | senqayırmağa qoydungqayırma qoydung | olqayırmağa qoyduqayırma qoydu | bizqayırmağa qoyduqqayırma qoyduq | sizqayırmağa qoyduğuzqayırma qoyduğuz | alaqayırmağa qoydulaqayırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to turn up | menqayırmağa qoymadımqayırma qoymadım | senqayırmağa qoymadıngqayırma qoymadıng | olqayırmağa qoymadıqayırma qoymadı | bizqayırmağa qoymadıqqayırma qoymadıq | sizqayırmağa qoymadığızqayırma qoymadığız | alaqayırmağa qoymadılaqayırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to turn up? | menqayırmağa qoydummu?qayırma qoydummu? | senqayırmağa qoydungmu?qayırma qoydungmu? | olqayırmağa qoydumu?qayırma qoydumu? | bizqayırmağa qoyduqmu?qayırma qoyduqmu? | sizqayırmağa qoyduğuzmu?qayırma qoyduğuzmu? | alaqayırmağa qoydulamı?qayırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to turn up? | menqayırmağa qoymadımmı?qayırma qoymadımmı? | senqayırmağa qoymadıngmı?qayırma qoymadıngmı? | olqayırmağa qoymadımı?qayırma qoymadımı? | bizqayırmağa qoymadıqmı?qayırma qoymadıqmı? | sizqayırmağa qoymadığızmı?qayırma qoymadığızmı? | alaqayırmağa qoymadılamı?qayırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can turn up | menqayıralama | senqayıralasa | olqayıraladı | bizqayıralabız | sizqayıralasız | alaqayıraladıla |
| Ability — presenthe can't turn up | menqayıralmayma | senqayıralmaysa | olqayıralmaydı | bizqayıralmaybız | sizqayıralmaysız | alaqayıralmaydıla |
| Ability — presentcan he turn up? | menqayıralamıma? qayıralamamı? | senqayıralamısa? | olqayıralamıdı? | bizqayıralamıbız? qayıralabızmı? | sizqayıralamısız? | alaqayıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he turn up? | menqayıralmaymıma? qayıralmaymamı? | senqayıralmaymısa? | olqayıralmaymıdı? | bizqayıralmaymıbız? qayıralmaybızmı? | sizqayıralmaymısız? | alaqayıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can turn up | menqayıralsam | senqayıralsang | olqayıralsa | bizqayıralsaq | sizqayıralsağız | alaqayıralsala |
| Ability — if I can…if he can't turn up | menqayıralmasam | senqayıralmasang | olqayıralmasa | bizqayıralmasaq | sizqayıralmasağız | alaqayıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to turn up | menqayıraldım | senqayıraldıng | olqayıraldı | bizqayıraldıq | sizqayıraldığız | alaqayıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not turn up | menqayıralmadım | senqayıralmadıng | olqayıralmadı | bizqayıralmadıq | sizqayıralmadığız | alaqayıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to turn up? | menqayıraldımmı? | senqayıraldıngmı? | olqayıraldımı? | bizqayıraldıqmı? | sizqayıraldığızmı? | alaqayıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he turn up? | menqayıralmadımmı? | senqayıralmadıngmı? | olqayıralmadımı? | bizqayıralmadıqmı? | sizqayıralmadığızmı? | alaqayıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to turn up | menqayıralğanma | senqayıralğansa | olqayıralğandı | bizqayıralğanbız | sizqayıralğansız | alaqayıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to turn up | menqayıralmağanma | senqayıralmağansa | olqayıralmağandı | bizqayıralmağanbız | sizqayıralmağansız | alaqayıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to turn up? | menqayıralğanmıma? qayıralğanmamı? | senqayıralğanmısa? | olqayıralğanmıdı? | bizqayıralğanmıbız? qayıralğanbızmı? | sizqayıralğanmısız? | alaqayıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to turn up? | menqayıralmağanmıma? qayıralmağanmamı? | senqayıralmağanmısa? | olqayıralmağanmıdı? | bizqayıralmağanmıbız? qayıralmağanbızmı? | sizqayıralmağanmısız? | alaqayıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to turn up | menqayıralğan edimqayıralğanem | senqayıralğan edingqayıralğaneng | olqayıralğan ediqayıralğaned | bizqayıralğan edikqayıralğanek | sizqayıralğan edigizqayıralğanegiz | alaqayıralğan edileqayıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to turn up | menqayıralmağan edimqayıralmağanem | senqayıralmağan edingqayıralmağaneng | olqayıralmağan ediqayıralmağaned | bizqayıralmağan edikqayıralmağanek | sizqayıralmağan edigizqayıralmağanegiz | alaqayıralmağan edileqayıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could turn up | menqayırala edimqayıralaem | senqayırala edingqayıralaeng | olqayırala ediqayıralaed | bizqayırala edikqayıralaek | sizqayırala edigizqayıralaegiz | alaqayırala edileqayıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not turn up | menqayıralmay edimqayıralmayem | senqayıralmay edingqayıralmayeng | olqayıralmay ediqayıralmayed | bizqayıralmay edikqayıralmayek | sizqayıralmay edigizqayıralmayegiz | alaqayıralmay edileqayıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to turn up | menqayıralırma | senqayıralırsa | olqayıralır | bizqayıralırbız | sizqayıralırsız | alaqayıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to turn up | menqayıralmazma | senqayıralmazsa | olqayıralmaz | bizqayıralmazbız | sizqayıralmazsız | alaqayıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to turn up? | menqayıralırmıma? qayıralırmamı? | senqayıralırmısa? | olqayıralırmı? | bizqayıralırmıbız? qayıralırbızmı? | sizqayıralırmısız? | alaqayıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to turn up? | menqayıralmazmıma? qayıralmazmamı? | senqayıralmazmısa? | olqayıralmazmı? | bizqayıralmazmıbız? qayıralmazbızmı? | sizqayıralmazmısız? | alaqayıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to turn up | menqayırallıqma | senqayırallıqsa | olqayırallıqdı | bizqayırallıqbız | sizqayırallıqsız | alaqayırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to turn up | menqayırallıq tülme | senqayırallıq tülse | olqayırallıq tüldü | bizqayırallıq tülbüz | sizqayırallıq tülsüz | alaqayırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to turn up? | menqayırallıqmıma? qayırallıqmamı? | senqayırallıqmısa? | olqayırallıqmıdı? | bizqayırallıqmıbız? qayırallıqbızmı? | sizqayırallıqmısız? | alaqayırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to turn up? | menqayırallıq tülmüme? | senqayırallıq tülmüse? | olqayırallıq tülmüdü? | bizqayırallıq tülmübüz? | sizqayırallıq tülmüsüz? | alaqayırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to turn up | menqayıralır edimqayıralır em | senqayıralır edingqayıralır eng | olqayıralır ediqayıralır ed | bizqayıralır edikqayıralır ek | sizqayıralır edigizqayıralır egiz | alaqayıralır edileqayıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to turn up | menqayıralmaz edimqayıralmaz em | senqayıralmaz edingqayıralmaz eng | olqayıralmaz ediqayıralmaz ed | bizqayıralmaz edikqayıralmaz ek | sizqayıralmaz edigizqayıralmaz egiz | alaqayıralmaz edileqayıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to turn up | senqayıralğınqayıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to turn up | senqayıralmağınqayıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be turning up | menqayıra bolmazma | senqayıra bolmazsa | olqayıra bolmaz | bizqayıra bolmazbız | sizqayıra bolmazsız | alaqayıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be turning up (emphatic) | menqayırmay bolmazma | senqayırmay bolmazsa | olqayırmay bolmaz | bizqayırmay bolmazbız | sizqayırmay bolmazsız | alaqayırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of turning up | menqayıra tura bolmazma | senqayıra tura bolmazsa | olqayıra tura bolmaz | bizqayıra tura bolmazbız | sizqayıra tura bolmazsız | alaqayıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not turning up (emphatic) | menqayırmay tura bolmazma | senqayırmay tura bolmazsa | olqayırmay tura bolmaz | bizqayırmay tura bolmazbız | sizqayırmay tura bolmazsız | alaqayırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not turning up | menqayırmay turama | senqayırmay turasa | olqayırmay turadı | bizqayırmay turabız | sizqayırmay turasız | alaqayırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not turning up | menqayırmay turmayma | senqayırmay turmaysa | olqayırmay turmaydı | bizqayırmay turmaybız | sizqayırmay turmaysız | alaqayırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not turning up? | menqayırmay turmaymıma | senqayırmay turmaymısa | olqayırmay turmaymıdı | bizqayırmay turmaymıbız | sizqayırmay turmaymısız | alaqayırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have turned up | menqayırğan bolmazma | senqayırğan bolmazsa | olqayırğan bolmaz | bizqayırğan bolmazbız | sizqayırğan bolmazsız | alaqayırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have turned up (emphatic) | menqayırmağan bolmazma | senqayırmağan bolmazsa | olqayırmağan bolmaz | bizqayırmağan bolmazbız | sizqayırmağan bolmazsız | alaqayırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had turned up | menqayırğan bolmasam | senqayırğan bolmasang | olqayırğan bolmasa | bizqayırğan bolmasaq | sizqayırğan bolmasağız | alaqayırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't turned up | menqayırmağan bolmasam | senqayırmağan bolmasang | olqayırmağan bolmasa | bizqayırmağan bolmasaq | sizqayırmağan bolmasağız | alaqayırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to turn up | menqayırlıq bolmazma | senqayırlıq bolmazsa | olqayırlıq bolmaz | bizqayırlıq bolmazbız | sizqayırlıq bolmazsız | alaqayırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to turn up (emphatic) | menqayırmazlıq bolmazma | senqayırmazlıq bolmazsa | olqayırmazlıq bolmaz | bizqayırmazlıq bolmazbız | sizqayırmazlıq bolmazsız | alaqayırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to turn up | menqayırlıq bolmasam | senqayırlıq bolmasang | olqayırlıq bolmasa | bizqayırlıq bolmasaq | sizqayırlıq bolmasağız | alaqayırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to turn up | menqayırmazlıq bolmasam | senqayırmazlıq bolmasang | olqayırmazlıq bolmasa | bizqayırmazlıq bolmasaq | sizqayırmazlıq bolmasağız | alaqayırmazlıq bolmasala |