qayıtırğa
/qajɯtɯrʁa/
1. return, come back, go back
- ızıŋa qayıtırğa — to go back
- işiŋi boşasaŋ, beri qayıt — when you finish your work, come back here
- qayıtıb ketdi — he came back
- men qayıtırğa sen hazır bol — be ready by the time I return
- beri qayıt — come back here
- men qayıtırğa — when I return
2. turn off, swerve, drop in on the way one source
- joldan bir janına qayıtırğa — to turn off the road to one side
- bara-bara üyge qayıtırğa — to drop in at home on the way
- ne ete turasız deb qayıthanma — I dropped in to see how you are doing
- öretin qayıthanbız — we dropped in for a minute
3. be repaid, pay for itself one source
- joyulğanı qayıthandı — the outlay has been repaid
- qıyını qayıtdı — his labor paid off
- açha qayıtmaz — the money will not be repaid
4. adopt a faith, convert to a religion one source
- dinŋe qayıtırğa — to adopt a religion
- dinŋe qayıthandı — he has adopted the faith
- başha dinŋe qayıtmadı — he did not convert to another faith
5. turn around, look back one source
- qayıtıb qaradı — he turned around and looked
- qayıtmay baradı — he is going without turning around
- qayıtıb kirir eşik — a door one will return through
Conjugation
Common forms
- qayıtadıhe is returning
- qayıtdıhe returned
- qayıthandıhe has returned
- qayıtırhe will return
- qayıtırıqdıhe is going to return
- qayıta edihe was returning
- qayıtsaif he returns
- qayıt!return!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqayıtamaI am returning | senqayıtasayou are returning | olqayıtadıhe is returning | bizqayıtabızwe are returning | sizqayıtasızyou all are returning | alaqayıtadılathey are returning |
| Present (simple & continuous) | menqayıtmaymaI am not returning | senqayıtmaysayou are not returning | olqayıtmaydıhe is not returning | bizqayıtmaybızwe are not returning | sizqayıtmaysızyou all are not returning | alaqayıtmaydılathey are not returning |
| Present (simple & continuous) | menqayıtamamı? qayıtamıma?am I returning? | senqayıtamısa?are you returning? | olqayıtamıdı?is he returning? | bizqayıtabızmı? qayıtamıbız?are we returning? | sizqayıtamısız?are you all returning? | alaqayıtamıdıla?are they returning? |
| Present (simple & continuous) | menqayıtmaymamı? qayıtmaymıma?aren't I returning? | senqayıtmaymısa?aren't you returning? | olqayıtmaymıdı?isn't he returning? | bizqayıtmaybızmı? qayıtmaymıbız?aren't we returning? | sizqayıtmaymısız?aren't you all returning? | alaqayıtmaymıdıla?aren't they returning? |
| Habitual (usually, tends to) | menqayıtıwçanmaI usually return | senqayıtıwçansayou usually return | olqayıtıwçandıhe usually returns | bizqayıtıwçanbızwe usually return | sizqayıtıwçansızyou all usually return | alaqayıtıwçandılathey usually return |
| Habitual (usually, tends to) | menqayıtmawçanmaI usually don't return | senqayıtmawçansayou usually don't return | olqayıtmawçandıhe usually doesn't return | bizqayıtmawçanbızwe usually don't return | sizqayıtmawçansızyou all usually don't return | alaqayıtmawçandılathey usually don't return |
| Habitual (usually, tends to) | menqayıtıwçanmamı? qayıtıwçanmıma?do I usually return? | senqayıtıwçanmısa?do you usually return? | olqayıtıwçanmıdı?does he usually return? | bizqayıtıwçanbızmı? qayıtıwçanmıbız?do we usually return? | sizqayıtıwçanmısız?do you all usually return? | alaqayıtıwçanmıdıla?do they usually return? |
| Habitual (usually, tends to) | menqayıtmawçanmamı? qayıtmawçanmıma?do I usually not return? | senqayıtmawçanmısa?do you usually not return? | olqayıtmawçanmıdı?does he usually not return? | bizqayıtmawçanbızmı? qayıtmawçanmıbız?do we usually not return? | sizqayıtmawçanmısız?do you all usually not return? | alaqayıtmawçanmıdıla?do they usually not return? |
| Resultative (has become and stays) | olqayıtıbdıhe has returned and remains so | alaqayıtıbdılathey have returned and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqayıtıbmıdı?has he returned? | alaqayıtıbmıdıla?have they returned? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqayıtıb turamaI keep returning | senqayıtıb turasayou keep returning | olqayıtıb turadıhe keeps returning | bizqayıtıb turabızwe keep returning | sizqayıtıb turasızyou all keep returning | alaqayıtıb turadılathey keep returning |
| Durative (keeps doing) | menqayıtıb turmaymaI don't keep returning | senqayıtıb turmaysayou don't keep returning | olqayıtıb turmaydıhe doesn't keep returning | bizqayıtıb turmaybızwe don't keep returning | sizqayıtıb turmaysızyou all don't keep returning | alaqayıtıb turmaydılathey don't keep returning |
| Durative (keeps doing) | menqayıtıb turamamı? qayıtıb turamıma?do I keep returning? | senqayıtıb turamısa?do you keep returning? | olqayıtıb turamıdı?does he keep returning? | bizqayıtıb turabızmı? qayıtıb turamıbız?do we keep returning? | sizqayıtıb turamısız?do you all keep returning? | alaqayıtıb turamıdıla?do they keep returning? |
| Durative (keeps doing) | menqayıtıb turmaymamı? qayıtıb turmaymıma?don't I keep returning? | senqayıtıb turmaymısa?don't you keep returning? | olqayıtıb turmaymıdı?doesn't he keep returning? | bizqayıtıb turmaybızmı? qayıtıb turmaymıbız?don't we keep returning? | sizqayıtıb turmaymısız?don't you all keep returning? | alaqayıtıb turmaymıdıla?don't they keep returning? |
| Progressive (in the middle of) | menqayıta turamaI am in the middle of returning | senqayıta turasayou are in the middle of returning | olqayıta turadıhe is in the middle of returning | bizqayıta turabızwe are in the middle of returning | sizqayıta turasızyou all are in the middle of returning | alaqayıta turadılathey are in the middle of returning |
| Progressive (in the middle of) | menqayıta turmaymaI am not in the middle of returning | senqayıta turmaysayou are not in the middle of returning | olqayıta turmaydıhe is not in the middle of returning | bizqayıta turmaybızwe are not in the middle of returning | sizqayıta turmaysızyou all are not in the middle of returning | alaqayıta turmaydılathey are not in the middle of returning |
| Progressive (in the middle of) | menqayıta turamamı? qayıta turamıma?am I in the middle of returning? | senqayıta turamısa?are you in the middle of returning? | olqayıta turamıdı?is he in the middle of returning? | bizqayıta turabızmı? qayıta turamıbız?are we in the middle of returning? | sizqayıta turamısız?are you all in the middle of returning? | alaqayıta turamıdıla?are they in the middle of returning? |
| Progressive (in the middle of) | menqayıta turmaymamı? qayıta turmaymıma?aren't I in the middle of returning? | senqayıta turmaymısa?aren't you in the middle of returning? | olqayıta turmaymıdı?isn't he in the middle of returning? | bizqayıta turmaybızmı? qayıta turmaymıbız?aren't we in the middle of returning? | sizqayıta turmaymısız?aren't you all in the middle of returning? | alaqayıta turmaymıdıla?aren't they in the middle of returning? |
| Simple past (definite) | menqayıtdımI returned | senqayıtdıŋyou returned | olqayıtdıhe returned | bizqayıtdıqwe returned | sizqayıtdığızyou all returned | alaqayıtdılathey returned |
| Simple past (definite) | menqayıtmadımI didn't return | senqayıtmadıŋyou didn't return | olqayıtmadıhe didn't return | bizqayıtmadıqwe didn't return | sizqayıtmadığızyou all didn't return | alaqayıtmadılathey didn't return |
| Simple past (definite) | menqayıtdımmı?did I return? | senqayıtdıŋmı?did you return? | olqayıtdımı?did he return? | bizqayıtdıqmı?did we return? | sizqayıtdığızmı?did you all return? | alaqayıtdılamı?did they return? |
| Simple past (definite) | menqayıtmadımmı?didn't I return? | senqayıtmadıŋmı?didn't you return? | olqayıtmadımı?didn't he return? | bizqayıtmadıqmı?didn't we return? | sizqayıtmadığızmı?didn't you all return? | alaqayıtmadılamı?didn't they return? |
| Perfect (past indefinite) | menqayıthanmaI have returned | senqayıthansayou have returned | olqayıthandıhe has returned | bizqayıthanbızwe have returned | sizqayıthansızyou all have returned | alaqayıthandılathey have returned |
| Perfect (past indefinite) | menqayıtmağanmaI haven't returned | senqayıtmağansayou haven't returned | olqayıtmağandıhe hasn't returned | bizqayıtmağanbızwe haven't returned | sizqayıtmağansızyou all haven't returned | alaqayıtmağandılathey haven't returned |
| Perfect (past indefinite) | menqayıthanmamı? qayıthanmıma?have I returned? | senqayıthanmısa?have you returned? | olqayıthanmıdı?has he returned? | bizqayıthanbızmı? qayıthanmıbız?have we returned? | sizqayıthanmısız?have you all returned? | alaqayıthanmıdıla?have they returned? |
| Perfect (past indefinite) | menqayıtmağanmamı? qayıtmağanmıma?haven't I returned? | senqayıtmağanmısa?haven't you returned? | olqayıtmağanmıdı?hasn't he returned? | bizqayıtmağanbızmı? qayıtmağanmıbız?haven't we returned? | sizqayıtmağanmısız?haven't you all returned? | alaqayıtmağanmıdıla?haven't they returned? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqayıtıb turdumI kept returning | senqayıtıb turduŋyou kept returning | olqayıtıb turduhe kept returning | bizqayıtıb turduqwe kept returning | sizqayıtıb turduğuzyou all kept returning | alaqayıtıb turdulathey kept returning |
| Durative, definite past (kept doing) | menqayıtıb turmadımI didn't keep returning | senqayıtıb turmadıŋyou didn't keep returning | olqayıtıb turmadıhe didn't keep returning | bizqayıtıb turmadıqwe didn't keep returning | sizqayıtıb turmadığızyou all didn't keep returning | alaqayıtıb turmadılathey didn't keep returning |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqayıtırmaI will return | senqayıtırsayou will return | olqayıtırhe will return | bizqayıtırbızwe will return | sizqayıtırsızyou all will return | alaqayıtırlathey will return |
| Indefinite future (future I) | menqayıtmazmaI won't return | senqayıtmazsayou won't return | olqayıtmazhe won't return | bizqayıtmazbızwe won't return | sizqayıtmazsızyou all won't return | alaqayıtmazlathey won't return |
| Indefinite future (future I) | menqayıtırmamı? qayıtırmıma?will I return? | senqayıtırmısa?will you return? | olqayıtırmı?will he return? | bizqayıtırbızmı? qayıtırmıbız?will we return? | sizqayıtırmısız?will you all return? | alaqayıtırlamı? qayıtırmıla?will they return? |
| Indefinite future (future I) | menqayıtmazmamı? qayıtmazmıma?won't I return? | senqayıtmazmısa?won't you return? | olqayıtmazmı?won't he return? | bizqayıtmazbızmı? qayıtmazmıbız?won't we return? | sizqayıtmazmısız?won't you all return? | alaqayıtmazlamı? qayıtmazmıla?won't they return? |
| Definite future (future II) | menqayıtırıqmaI am going to return | senqayıtırıqsayou are going to return | olqayıtırıqdıhe is going to return | bizqayıtırıqbızwe are going to return | sizqayıtırıqsızyou all are going to return | alaqayıtırıqdılathey are going to return |
| Definite future (future II) | menqayıtırıq tülmeI am not going to return | senqayıtırıq tülseyou are not going to return | olqayıtırıq tüldühe is not going to return | bizqayıtırıq tülbüzwe are not going to return | sizqayıtırıq tülsüzyou all are not going to return | alaqayıtırıq tüldülethey are not going to return |
| Definite future (future II) | menqayıtırıqmamı? qayıtırıqmıma?am I going to return? | senqayıtırıqmısa?are you going to return? | olqayıtırıqmıdı?is he going to return? | bizqayıtırıqbızmı? qayıtırıqmıbız?are we going to return? | sizqayıtırıqmısız?are you all going to return? | alaqayıtırıqmıdıla?are they going to return? |
| Definite future (future II) | menqayıtırıq tülmüme?aren't I going to return? | senqayıtırıq tülmüse?aren't you going to return? | olqayıtırıq tülmüdü?isn't he going to return? | bizqayıtırıq tülmübüz?aren't we going to return? | sizqayıtırıq tülmüsüz?aren't you all going to return? | alaqayıtırıq tülmüdüle?aren't they going to return? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqayıthan edimqayıthanemI had returned | senqayıthan ediŋqayıthaneŋyou had returned | olqayıthan ediqayıthanedhe had returned | bizqayıthan edikqayıthanekwe had returned | sizqayıthan edigizqayıthanegizyou all had returned | alaqayıthan edileqayıthanellethey had returned |
| Past perfect (pluperfect) | menqayıtmağan edimqayıtmağanemI hadn't returned | senqayıtmağan ediŋqayıtmağaneŋyou hadn't returned | olqayıtmağan ediqayıtmağanedhe hadn't returned | bizqayıtmağan edikqayıtmağanekwe hadn't returned | sizqayıtmağan edigizqayıtmağanegizyou all hadn't returned | alaqayıtmağan edileqayıtmağanellethey hadn't returned |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqayıta edimqayıtaemI was returning | senqayıta ediŋqayıtaeŋyou were returning | olqayıta ediqayıtaedhe was returning | bizqayıta edikqayıtaekwe were returning | sizqayıta edigizqayıtaegizyou all were returning | alaqayıta edileqayıtaellethey were returning |
| Past continuous (imperfect) | menqayıtmay edimqayıtmayemI wasn't returning | senqayıtmay ediŋqayıtmayeŋyou weren't returning | olqayıtmay ediqayıtmayedhe wasn't returning | bizqayıtmay edikqayıtmayekwe weren't returning | sizqayıtmay edigizqayıtmayegizyou all weren't returning | alaqayıtmay edileqayıtmayellethey weren't returning |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqayıtıwçan edimqayıtıwçanemI used to return | senqayıtıwçan ediŋqayıtıwçaneŋyou used to return | olqayıtıwçan ediqayıtıwçanedhe used to return | bizqayıtıwçan edikqayıtıwçanekwe used to return | sizqayıtıwçan edigizqayıtıwçanegizyou all used to return | alaqayıtıwçan edileqayıtıwçanellethey used to return |
| Habitual past (used to) | menqayıtmawçan edimqayıtmawçanemI didn't use to return | senqayıtmawçan ediŋqayıtmawçaneŋyou didn't use to return | olqayıtmawçan ediqayıtmawçanedhe didn't use to return | bizqayıtmawçan edikqayıtmawçanekwe didn't use to return | sizqayıtmawçan edigizqayıtmawçanegizyou all didn't use to return | alaqayıtmawçan edileqayıtmawçanellethey didn't use to return |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqayıtıb edihe had returned and remained so | alaqayıtıb edilethey had returned and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqayıtıb tül edihe hadn't returned | alaqayıtıb tül edilethey hadn't returned | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqayıtıb tura edimqayıtıb turaemI had kept returning | senqayıtıb tura ediŋqayıtıb turaeŋyou had kept returning | olqayıtıb tura ediqayıtıb turaedhe had kept returning | bizqayıtıb tura edikqayıtıb turaekwe had kept returning | sizqayıtıb tura edigizqayıtıb turaegizyou all had kept returning | alaqayıtıb tura edileqayıtıb turaellethey had kept returning |
| Past durative (had kept doing) | menqayıtıb turmay edimqayıtıb turmayemI hadn't kept returning | senqayıtıb turmay ediŋqayıtıb turmayeŋyou hadn't kept returning | olqayıtıb turmay ediqayıtıb turmayedhe hadn't kept returning | bizqayıtıb turmay edikqayıtıb turmayekwe hadn't kept returning | sizqayıtıb turmay edigizqayıtıb turmayegizyou all hadn't kept returning | alaqayıtıb turmay edileqayıtıb turmayellethey hadn't kept returning |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqayıta tura edimqayıta turaemI was in the middle of returning | senqayıta tura ediŋqayıta turaeŋyou were in the middle of returning | olqayıta tura ediqayıta turaedhe was in the middle of returning | bizqayıta tura edikqayıta turaekwe were in the middle of returning | sizqayıta tura edigizqayıta turaegizyou all were in the middle of returning | alaqayıta tura edileqayıta turaellethey were in the middle of returning |
| Past progressive (was in the middle of) | menqayıta turmay edimqayıta turmayemI wasn't in the middle of returning | senqayıta turmay ediŋqayıta turmayeŋyou weren't in the middle of returning | olqayıta turmay ediqayıta turmayedhe wasn't in the middle of returning | bizqayıta turmay edikqayıta turmayekwe weren't in the middle of returning | sizqayıta turmay edigizqayıta turmayegizyou all weren't in the middle of returning | alaqayıta turmay edileqayıta turmayellethey weren't in the middle of returning |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqayıtır edimqayıtır emI would return | senqayıtır ediŋqayıtır eŋyou would return | olqayıtır ediqayıtır edhe would return | bizqayıtır edikqayıtır ekwe would return | sizqayıtır edigizqayıtır egizyou all would return | alaqayıtır edileqayıtır ellethey would return |
| Conditional result (would) | menqayıtmaz edimqayıtmaz emI wouldn't return | senqayıtmaz ediŋqayıtmaz eŋyou wouldn't return | olqayıtmaz ediqayıtmaz edhe wouldn't return | bizqayıtmaz edikqayıtmaz ekwe wouldn't return | sizqayıtmaz edigizqayıtmaz egizyou all wouldn't return | alaqayıtmaz edileqayıtmaz ellethey wouldn't return |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqayıtırıq edimqayıtırıq emI would have returned | senqayıtırıq ediŋqayıtırıq eŋyou would have returned | olqayıtırıq ediqayıtırıq edhe would have returned | bizqayıtırıq edikqayıtırıq ekwe would have returned | sizqayıtırıq edigizqayıtırıq egizyou all would have returned | alaqayıtırıq edileqayıtırıq ellethey would have returned |
| Past conditional result (would have) | menqayıtırıq tül edimqayıtırıq tül emI wouldn't have returned | senqayıtırıq tül ediŋqayıtırıq tül eŋyou wouldn't have returned | olqayıtırıq tül ediqayıtırıq tül edhe wouldn't have returned | bizqayıtırıq tül edikqayıtırıq tül ekwe wouldn't have returned | sizqayıtırıq tül edigizqayıtırıq tül egizyou all wouldn't have returned | alaqayıtırıq tül edileqayıtırıq tül ellethey wouldn't have returned |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqayıtsamif I return | senqayıtsaŋif you return | olqayıtsaif he returns | bizqayıtsaqif we return | sizqayıtsağızif you all return | alaqayıtsalaif they return |
| Conditional | menqayıtmasamif I don't return | senqayıtmasaŋif you don't return | olqayıtmasaif he doesn't return | bizqayıtmasaqif we don't return | sizqayıtmasağızif you all don't return | alaqayıtmasalaif they don't return |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqayıta esemif I am returning | senqayıta eseŋif you are returning | olqayıta eseif he is returning | bizqayıta esekif we are returning | sizqayıta esegizif you all are returning | alaqayıta eseleif they are returning |
| Conditional, present real | menqayıtmay esemif I am not returning | senqayıtmay eseŋif you are not returning | olqayıtmay eseif he is not returning | bizqayıtmay esekif we are not returning | sizqayıtmay esegizif you all are not returning | alaqayıtmay eseleif they are not returning |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqayıtsam ediqayıtsam edif only I returned | senqayıtsaŋ ediqayıtsaŋ edif only you returned | olqayıtsa ediqayıtsaedif only he returned | bizqayıtsaq ediqayıtsaq edif only we returned | sizqayıtsağız ediqayıtsağız edif only you all returned | alaqayıtsala ediqayıtsalaedif only they returned |
| Wish, present/future (if only) | menqayıtmasam ediqayıtmasam edif only I didn't return | senqayıtmasaŋ ediqayıtmasaŋ edif only you didn't return | olqayıtmasa ediqayıtmasaedif only he didn't return | bizqayıtmasaq ediqayıtmasaq edif only we didn't return | sizqayıtmasağız ediqayıtmasağız edif only you all didn't return | alaqayıtmasala ediqayıtmasalaedif only they didn't return |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqayıtıb tursamif I carry on returning | senqayıtıb tursaŋif you carry on returning | olqayıtıb tursaif he carries on returning | bizqayıtıb tursaqif we carry on returning | sizqayıtıb tursağızif you all carry on returning | alaqayıtıb tursalaif they carry on returning |
| Durative conditional | menqayıtıb turmasamif I don't carry on returning | senqayıtıb turmasaŋif you don't carry on returning | olqayıtıb turmasaif he doesn't carry on returning | bizqayıtıb turmasaqif we don't carry on returning | sizqayıtıb turmasağızif you all don't carry on returning | alaqayıtıb turmasalaif they don't carry on returning |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqayıtıb tura esemif I have kept returning | senqayıtıb tura eseŋif you have kept returning | olqayıtıb tura eseif he has kept returning | bizqayıtıb tura esekif we have kept returning | sizqayıtıb tura esegizif you all have kept returning | alaqayıtıb tura eseleif they have kept returning |
| Durative conditional, present real | menqayıtıb turmay esemif I haven't kept returning | senqayıtıb turmay eseŋif you haven't kept returning | olqayıtıb turmay eseif he hasn't kept returning | bizqayıtıb turmay esekif we haven't kept returning | sizqayıtıb turmay esegizif you all haven't kept returning | alaqayıtıb turmay eseleif they haven't kept returning |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqayıta tursamif I keep returning | senqayıta tursaŋif you keep returning | olqayıta tursaif he keeps returning | bizqayıta tursaqif we keep returning | sizqayıta tursağızif you all keep returning | alaqayıta tursalaif they keep returning |
| Progressive conditional | menqayıtmay tursamif I keep on not returning | senqayıtmay tursaŋif you keep on not returning | olqayıtmay tursaif he keeps on not returning | bizqayıtmay tursaqif we keep on not returning | sizqayıtmay tursağızif you all keep on not returning | alaqayıtmay tursalaif they keep on not returning |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqayıta tura esemif I am in the middle of returning | senqayıta tura eseŋif you are in the middle of returning | olqayıta tura eseif he is in the middle of returning | bizqayıta tura esekif we are in the middle of returning | sizqayıta tura esegizif you all are in the middle of returning | alaqayıta tura eseleif they are in the middle of returning |
| Progressive conditional, present real | menqayıtmay tura esemif I keep on not returning | senqayıtmay tura eseŋif you keep on not returning | olqayıtmay tura eseif he keeps on not returning | bizqayıtmay tura esekif we keep on not returning | sizqayıtmay tura esegizif you all keep on not returning | alaqayıtmay tura eseleif they keep on not returning |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menqayıtdım esemif I returned | senqayıtdıŋ eseŋif you returned | olqayıtdı eseif he returned | bizqayıtdıq esekif we returned | sizqayıtdığız esegizif you all returned | alaqayıtdıla eseleif they returned |
| Conditional, definite past1 | menqayıtmadım esemif I didn't return | senqayıtmadıŋ eseŋif you didn't return | olqayıtmadı eseif he didn't return | bizqayıtmadıq esekif we didn't return | sizqayıtmadığız esegizif you all didn't return | alaqayıtmadıla eseleif they didn't return |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqayıthan esemif I did return (indeed) | senqayıthan eseŋif you did return (indeed) | olqayıthan eseif he did return (indeed) | bizqayıthan esekif we did return (indeed) | sizqayıthan esegizif you all did return (indeed) | alaqayıthan eseleif they did return (indeed) |
| Conditional, past real | menqayıtmağan esemif I didn't return (indeed) | senqayıtmağan eseŋif you didn't return (indeed) | olqayıtmağan eseif he didn't return (indeed) | bizqayıtmağan esekif we didn't return (indeed) | sizqayıtmağan esegizif you all didn't return (indeed) | alaqayıtmağan eseleif they didn't return (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqayıthan bolsamif I had returned | senqayıthan bolsaŋif you had returned | olqayıthan bolsaif he had returned | bizqayıthan bolsaqif we had returned | sizqayıthan bolsağızif you all had returned | alaqayıthan bolsalaif they had returned |
| Conditional, counterfactual | menqayıtmağan bolsamif I hadn't returned | senqayıtmağan bolsaŋif you hadn't returned | olqayıtmağan bolsaif he hadn't returned | bizqayıtmağan bolsaqif we hadn't returned | sizqayıtmağan bolsağızif you all hadn't returned | alaqayıtmağan bolsalaif they hadn't returned |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqayıthan bolsam ediqayıthan bolsam edif only I had returned | senqayıthan bolsaŋ ediqayıthan bolsaŋ edif only you had returned | olqayıthan bolsa ediqayıthan bolsaedif only he had returned | bizqayıthan bolsaq ediqayıthan bolsaq edif only we had returned | sizqayıthan bolsağız ediqayıthan bolsağız edif only you all had returned | alaqayıthan bolsala ediqayıthan bolsalaedif only they had returned |
| Wish, past (if only I had) | menqayıtmağan bolsam ediqayıtmağan bolsam edif only I hadn't returned | senqayıtmağan bolsaŋ ediqayıtmağan bolsaŋ edif only you hadn't returned | olqayıtmağan bolsa ediqayıtmağan bolsaedif only he hadn't returned | bizqayıtmağan bolsaq ediqayıtmağan bolsaq edif only we hadn't returned | sizqayıtmağan bolsağız ediqayıtmağan bolsağız edif only you all hadn't returned | alaqayıtmağan bolsala ediqayıtmağan bolsalaedif only they hadn't returned |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqayıtır esemif I will return | senqayıtır eseŋif you will return | olqayıtır eseif he will return | bizqayıtır esekif we will return | sizqayıtır esegizif you all will return | alaqayıtır eseleif they will return |
| Conditional, aorist | menqayıtmaz esemif I won't return | senqayıtmaz eseŋif you won't return | olqayıtmaz eseif he won't return | bizqayıtmaz esekif we won't return | sizqayıtmaz esegizif you all won't return | alaqayıtmaz eseleif they won't return |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqayıtırıq esemif I am going to return | senqayıtırıq eseŋif you are going to return | olqayıtırıq eseif he is going to return | bizqayıtırıq esekif we are going to return | sizqayıtırıq esegizif you all are going to return | alaqayıtırıq eseleif they are going to return |
| Conditional, future | menqayıtırıq tül esemif I am not going to return | senqayıtırıq tül eseŋif you are not going to return | olqayıtırıq tül eseif he is not going to return | bizqayıtırıq tül esekif we are not going to return | sizqayıtırıq tül esegizif you all are not going to return | alaqayıtırıq tül eseleif they are not going to return |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqayıtırıq bolsamif I were going to return | senqayıtırıq bolsaŋif you were going to return | olqayıtırıq bolsaif he were going to return | bizqayıtırıq bolsaqif we were going to return | sizqayıtırıq bolsağızif you all were going to return | alaqayıtırıq bolsalaif they were going to return |
| Conditional, counterfactual future | menqayıtmazlıq bolsamif I were not going to return | senqayıtmazlıq bolsaŋif you were not going to return | olqayıtmazlıq bolsaif he were not going to return | bizqayıtmazlıq bolsaqif we were not going to return | sizqayıtmazlıq bolsağızif you all were not going to return | alaqayıtmazlıq bolsalaif they were not going to return |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayıtdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqayıta bolurmaI must be returning | senqayıta bolursayou must be returning | olqayıta bolurhe must be returning | bizqayıta bolurbuzwe must be returning | sizqayıta bolursuzyou all must be returning | alaqayıta bolurlathey must be returning |
| Inference, present (must be doing) | menqayıtmay bolurmaI must not be returning | senqayıtmay bolursayou must not be returning | olqayıtmay bolurhe must not be returning | bizqayıtmay bolurbuzwe must not be returning | sizqayıtmay bolursuzyou all must not be returning | alaqayıtmay bolurlathey must not be returning |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqayıta tura bolurmaI must be in the middle of returning | senqayıta tura bolursayou must be in the middle of returning | olqayıta tura bolurhe must be in the middle of returning | bizqayıta tura bolurbuzwe must be in the middle of returning | sizqayıta tura bolursuzyou all must be in the middle of returning | alaqayıta tura bolurlathey must be in the middle of returning |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqayıtmay tura bolurmaI must keep on not returning | senqayıtmay tura bolursayou must keep on not returning | olqayıtmay tura bolurhe must keep on not returning | bizqayıtmay tura bolurbuzwe must keep on not returning | sizqayıtmay tura bolursuzyou all must keep on not returning | alaqayıtmay tura bolurlathey must keep on not returning |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqayıthan bolurmaI must have returned | senqayıthan bolursayou must have returned | olqayıthan bolurhe must have returned | bizqayıthan bolurbuzwe must have returned | sizqayıthan bolursuzyou all must have returned | alaqayıthan bolurlathey must have returned |
| Inference (must have) | menqayıtmağan bolurmaI must not have returned | senqayıtmağan bolursayou must not have returned | olqayıtmağan bolurhe must not have returned | bizqayıtmağan bolurbuzwe must not have returned | sizqayıtmağan bolursuzyou all must not have returned | alaqayıtmağan bolurlathey must not have returned |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqayıtırıq bolurmaI must be going to return | senqayıtırıq bolursayou must be going to return | olqayıtırıq bolurhe must be going to return | bizqayıtırıq bolurbuzwe must be going to return | sizqayıtırıq bolursuzyou all must be going to return | alaqayıtırıq bolurlathey must be going to return |
| Inference, future (must be going to) | menqayıtmazlıq bolurmaI must not be going to return | senqayıtmazlıq bolursayou must not be going to return | olqayıtmazlıq bolurhe must not be going to return | bizqayıtmazlıq bolurbuzwe must not be going to return | sizqayıtmazlıq bolursuzyou all must not be going to return | alaqayıtmazlıq bolurlathey must not be going to return |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqayıtayımlet me return | senqayıt!return! | olqayıtsınlet him return | bizqayıtayıqlet's return | sizqayıtığız!return, you all! | alaqayıtsınlalet them return |
| Commands & suggestions | menqayıtmayımlet me not return | senqayıtma!don't return! | olqayıtmasınlet him not return | bizqayıtmayıqlet's not return | sizqayıtmağız!don't return, you all! | alaqayıtmasınlalet them not return |
| Commands & suggestions | menqayıtayımmı?shall I return? | olqayıtsınmı?should he return? | bizqayıtayıqmı?shall we return? | alaqayıtsınlamı?should they return? | ||
| Commands & suggestions | menqayıtmayımmı?shall I not return? | olqayıtmasınmı?should he not return? | bizqayıtmayıqmı?shall we not return? | alaqayıtmasınlamı?should they not return? | ||
| Requests | senqayıtçı2qayıtçınplease return | olqayıtsınçıdo let him return | sizqayıtçığızplease return (plural/polite) | alaqayıtsınlaçıdo let them return | ||
| Requests | senqayıtmaçı2qayıtmaçınplease don't return | olqayıtmasınçıdo let him not return | sizqayıtmaçığızplease don't return (plural/polite) | alaqayıtmasınlaçıdo let them not return | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqayıthınqayıthımay you return | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqayıtmağınqayıtmağımay you not return | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqayıthay edim qayıtha edimwould that I returned | senqayıthay ediŋ qayıtha ediŋwould that you returned | olqayıthay edi qayıtha ediwould that he returned | bizqayıthay edik qayıtha edikwould that we returned | sizqayıthay edigiz qayıtha edigizwould that you all returned | alaqayıthay edile qayıtha edilewould that they returned |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqayıtmağay edim qayıtmağa edimwould that I did not return | senqayıtmağay ediŋ qayıtmağa ediŋwould that you did not return | olqayıtmağay edi qayıtmağa ediwould that he did not return | bizqayıtmağay edik qayıtmağa edikwould that we did not return | sizqayıtmağay edigiz qayıtmağa edigizwould that you all did not return | alaqayıtmağay edile qayıtmağa edilewould that they did not return |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqayıtmağa qoyayımqayıtma qoyayımlet me allow someone to return | senqayıtmağa qoy!qayıtma qoy!let someone return! | olqayıtmağa qoysunqayıtma qoysunlet him allow someone to return | bizqayıtmağa qoyayıqqayıtma qoyayıqlet's allow someone to return | sizqayıtmağa qoyuğuz!qayıtma qoyuğuz!let someone return, you all! | alaqayıtmağa qoysunlaqayıtma qoysunlalet them allow someone to return |
| Let someone… (commands) | menqayıtmağa qoymayımqayıtma qoymayımlet me not allow someone to return | senqayıtmağa qoyma!qayıtma qoyma!don't let someone return! | olqayıtmağa qoymasınqayıtma qoymasınlet him not allow someone to return | bizqayıtmağa qoymayıqqayıtma qoymayıqlet's not allow someone to return | sizqayıtmağa qoymağız!qayıtma qoymağız!don't let someone return, you all! | alaqayıtmağa qoymasınlaqayıtma qoymasınlalet them not allow someone to return |
| Let someone… (commands) | menqayıtmağa qoyayımmı?qayıtma qoyayımmı?shall I allow someone to return? | olqayıtmağa qoysunmu?qayıtma qoysunmu?should he allow someone to return? | bizqayıtmağa qoyayıqmı?qayıtma qoyayıqmı?shall we allow someone to return? | alaqayıtmağa qoysunlamı?qayıtma qoysunlamı?should they allow someone to return? | ||
| Let someone… (commands) | menqayıtmağa qoymayımmı?qayıtma qoymayımmı?shall I not allow someone to return? | olqayıtmağa qoymasınmı?qayıtma qoymasınmı?should he not allow someone to return? | bizqayıtmağa qoymayıqmı?qayıtma qoymayıqmı?shall we not allow someone to return? | alaqayıtmağa qoymasınlamı?qayıtma qoymasınlamı?should they not allow someone to return? | ||
| Let someone… (present) | menqayıtmağa qoyamaqayıtma qoyamaI allow someone to return | senqayıtmağa qoyasaqayıtma qoyasayou allow someone to return | olqayıtmağa qoyadıqayıtma qoyadıhe allows someone to return | bizqayıtmağa qoyabızqayıtma qoyabızwe allow someone to return | sizqayıtmağa qoyasızqayıtma qoyasızyou all allow someone to return | alaqayıtmağa qoyadılaqayıtma qoyadılathey allow someone to return |
| Let someone… (present) | menqayıtmağa qoymaymaqayıtma qoymaymaI don't allow someone to return | senqayıtmağa qoymaysaqayıtma qoymaysayou don't allow someone to return | olqayıtmağa qoymaydıqayıtma qoymaydıhe doesn't allow someone to return | bizqayıtmağa qoymaybızqayıtma qoymaybızwe don't allow someone to return | sizqayıtmağa qoymaysızqayıtma qoymaysızyou all don't allow someone to return | alaqayıtmağa qoymaydılaqayıtma qoymaydılathey don't allow someone to return |
| Let someone… (present) | menqayıtmağa qoyamamı?qayıtma qoyamamı?do I allow someone to return? | senqayıtmağa qoyamısa?qayıtma qoyamısa?do you allow someone to return? | olqayıtmağa qoyamıdı?qayıtma qoyamıdı?does he allow someone to return? | bizqayıtmağa qoyabızmı?qayıtma qoyabızmı?do we allow someone to return? | sizqayıtmağa qoyamısız?qayıtma qoyamısız?do you all allow someone to return? | alaqayıtmağa qoyamıdıla?qayıtma qoyamıdıla?do they allow someone to return? |
| Let someone… (present) | menqayıtmağa qoymaymamı?qayıtma qoymaymamı?don't I allow someone to return? | senqayıtmağa qoymaymısa?qayıtma qoymaymısa?don't you allow someone to return? | olqayıtmağa qoymaymıdı?qayıtma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to return? | bizqayıtmağa qoymaybızmı?qayıtma qoymaybızmı?don't we allow someone to return? | sizqayıtmağa qoymaymısız?qayıtma qoymaymısız?don't you all allow someone to return? | alaqayıtmağa qoymaymıdıla?qayıtma qoymaymıdıla?don't they allow someone to return? |
| Let someone… (past) | menqayıtmağa qoydumqayıtma qoydumI allowed someone to return | senqayıtmağa qoyduŋqayıtma qoyduŋyou allowed someone to return | olqayıtmağa qoyduqayıtma qoyduhe allowed someone to return | bizqayıtmağa qoyduqqayıtma qoyduqwe allowed someone to return | sizqayıtmağa qoyduğuzqayıtma qoyduğuzyou all allowed someone to return | alaqayıtmağa qoydulaqayıtma qoydulathey allowed someone to return |
| Let someone… (past) | menqayıtmağa qoymadımqayıtma qoymadımI didn't allow someone to return | senqayıtmağa qoymadıŋqayıtma qoymadıŋyou didn't allow someone to return | olqayıtmağa qoymadıqayıtma qoymadıhe didn't allow someone to return | bizqayıtmağa qoymadıqqayıtma qoymadıqwe didn't allow someone to return | sizqayıtmağa qoymadığızqayıtma qoymadığızyou all didn't allow someone to return | alaqayıtmağa qoymadılaqayıtma qoymadılathey didn't allow someone to return |
| Let someone… (past) | menqayıtmağa qoydummu?qayıtma qoydummu?did I allow someone to return? | senqayıtmağa qoyduŋmu?qayıtma qoyduŋmu?did you allow someone to return? | olqayıtmağa qoydumu?qayıtma qoydumu?did he allow someone to return? | bizqayıtmağa qoyduqmu?qayıtma qoyduqmu?did we allow someone to return? | sizqayıtmağa qoyduğuzmu?qayıtma qoyduğuzmu?did you all allow someone to return? | alaqayıtmağa qoydulamı?qayıtma qoydulamı?did they allow someone to return? |
| Let someone… (past) | menqayıtmağa qoymadımmı?qayıtma qoymadımmı?didn't I allow someone to return? | senqayıtmağa qoymadıŋmı?qayıtma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to return? | olqayıtmağa qoymadımı?qayıtma qoymadımı?didn't he allow someone to return? | bizqayıtmağa qoymadıqmı?qayıtma qoymadıqmı?didn't we allow someone to return? | sizqayıtmağa qoymadığızmı?qayıtma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to return? | alaqayıtmağa qoymadılamı?qayıtma qoymadılamı?didn't they allow someone to return? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
qayıtalırğa be able to return · qayıtalmazğa be unable to return
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqayıtalamaI can return | senqayıtalasayou can return | olqayıtaladıhe can return | bizqayıtalabızwe can return | sizqayıtalasızyou all can return | alaqayıtaladılathey can return |
| Ability — present | menqayıtalmaymaI can't return | senqayıtalmaysayou can't return | olqayıtalmaydıhe can't return | bizqayıtalmaybızwe can't return | sizqayıtalmaysızyou all can't return | alaqayıtalmaydılathey can't return |
| Ability — present | menqayıtalamamı? qayıtalamıma?can I return? | senqayıtalamısa?can you return? | olqayıtalamıdı?can he return? | bizqayıtalabızmı? qayıtalamıbız?can we return? | sizqayıtalamısız?can you all return? | alaqayıtalamıdıla?can they return? |
| Ability — present | menqayıtalmaymamı? qayıtalmaymıma?can't I return? | senqayıtalmaymısa?can't you return? | olqayıtalmaymıdı?can't he return? | bizqayıtalmaybızmı? qayıtalmaymıbız?can't we return? | sizqayıtalmaymısız?can't you all return? | alaqayıtalmaymıdıla?can't they return? |
| Ability — if I can… | menqayıtalsamif I can return | senqayıtalsaŋif you can return | olqayıtalsaif he can return | bizqayıtalsaqif we can return | sizqayıtalsağızif you all can return | alaqayıtalsalaif they can return |
| Ability — if I can… | menqayıtalmasamif I can't return | senqayıtalmasaŋif you can't return | olqayıtalmasaif he can't return | bizqayıtalmasaqif we can't return | sizqayıtalmasağızif you all can't return | alaqayıtalmasalaif they can't return |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqayıtaldımI was able to return | senqayıtaldıŋyou were able to return | olqayıtaldıhe was able to return | bizqayıtaldıqwe were able to return | sizqayıtaldığızyou all were able to return | alaqayıtaldılathey were able to return |
| Ability — simple past | menqayıtalmadımI could not return | senqayıtalmadıŋyou could not return | olqayıtalmadıhe could not return | bizqayıtalmadıqwe could not return | sizqayıtalmadığızyou all could not return | alaqayıtalmadılathey could not return |
| Ability — simple past | menqayıtaldımmı?was I able to return? | senqayıtaldıŋmı?were you able to return? | olqayıtaldımı?was he able to return? | bizqayıtaldıqmı?were we able to return? | sizqayıtaldığızmı?were you all able to return? | alaqayıtaldılamı?were they able to return? |
| Ability — simple past | menqayıtalmadımmı?couldn't I return? | senqayıtalmadıŋmı?couldn't you return? | olqayıtalmadımı?couldn't he return? | bizqayıtalmadıqmı?couldn't we return? | sizqayıtalmadığızmı?couldn't you all return? | alaqayıtalmadılamı?couldn't they return? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqayıtalğanmaI have been able to return | senqayıtalğansayou have been able to return | olqayıtalğandıhe has been able to return | bizqayıtalğanbızwe have been able to return | sizqayıtalğansızyou all have been able to return | alaqayıtalğandılathey have been able to return |
| Ability — perfect / -ğan past | menqayıtalmağanmaI haven't been able to return | senqayıtalmağansayou haven't been able to return | olqayıtalmağandıhe hasn't been able to return | bizqayıtalmağanbızwe haven't been able to return | sizqayıtalmağansızyou all haven't been able to return | alaqayıtalmağandılathey haven't been able to return |
| Ability — perfect / -ğan past | menqayıtalğanmamı? qayıtalğanmıma?have I been able to return? | senqayıtalğanmısa?have you been able to return? | olqayıtalğanmıdı?has he been able to return? | bizqayıtalğanbızmı? qayıtalğanmıbız?have we been able to return? | sizqayıtalğanmısız?have you all been able to return? | alaqayıtalğanmıdıla?have they been able to return? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqayıtalmağanmamı? qayıtalmağanmıma?haven't I been able to return? | senqayıtalmağanmısa?haven't you been able to return? | olqayıtalmağanmıdı?hasn't he been able to return? | bizqayıtalmağanbızmı? qayıtalmağanmıbız?haven't we been able to return? | sizqayıtalmağanmısız?haven't you all been able to return? | alaqayıtalmağanmıdıla?haven't they been able to return? |
| Ability — past perfect | menqayıtalğan edimqayıtalğanemI had been able to return | senqayıtalğan ediŋqayıtalğaneŋyou had been able to return | olqayıtalğan ediqayıtalğanedhe had been able to return | bizqayıtalğan edikqayıtalğanekwe had been able to return | sizqayıtalğan edigizqayıtalğanegizyou all had been able to return | alaqayıtalğan edileqayıtalğanellethey had been able to return |
| Ability — past perfect | menqayıtalmağan edimqayıtalmağanemI hadn't been able to return | senqayıtalmağan ediŋqayıtalmağaneŋyou hadn't been able to return | olqayıtalmağan ediqayıtalmağanedhe hadn't been able to return | bizqayıtalmağan edikqayıtalmağanekwe hadn't been able to return | sizqayıtalmağan edigizqayıtalmağanegizyou all hadn't been able to return | alaqayıtalmağan edileqayıtalmağanellethey hadn't been able to return |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqayıtala edimqayıtalaemI could return | senqayıtala ediŋqayıtalaeŋyou could return | olqayıtala ediqayıtalaedhe could return | bizqayıtala edikqayıtalaekwe could return | sizqayıtala edigizqayıtalaegizyou all could return | alaqayıtala edileqayıtalaellethey could return |
| Ability — past background | menqayıtalmay edimqayıtalmayemI could not return | senqayıtalmay ediŋqayıtalmayeŋyou could not return | olqayıtalmay ediqayıtalmayedhe could not return | bizqayıtalmay edikqayıtalmayekwe could not return | sizqayıtalmay edigizqayıtalmayegizyou all could not return | alaqayıtalmay edileqayıtalmayellethey could not return |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqayıtalırmaI will be able to return | senqayıtalırsayou will be able to return | olqayıtalırhe will be able to return | bizqayıtalırbızwe will be able to return | sizqayıtalırsızyou all will be able to return | alaqayıtalırlathey will be able to return |
| Ability — future I | menqayıtalmazmaI won't be able to return | senqayıtalmazsayou won't be able to return | olqayıtalmazhe won't be able to return | bizqayıtalmazbızwe won't be able to return | sizqayıtalmazsızyou all won't be able to return | alaqayıtalmazlathey won't be able to return |
| Ability — future I | menqayıtalırmamı? qayıtalırmıma?will I be able to return? | senqayıtalırmısa?will you be able to return? | olqayıtalırmı?will he be able to return? | bizqayıtalırbızmı? qayıtalırmıbız?will we be able to return? | sizqayıtalırmısız?will you all be able to return? | alaqayıtalırlamı? qayıtalırmıla?will they be able to return? |
| Ability — future I | menqayıtalmazmamı? qayıtalmazmıma?won't I be able to return? | senqayıtalmazmısa?won't you be able to return? | olqayıtalmazmı?won't he be able to return? | bizqayıtalmazbızmı? qayıtalmazmıbız?won't we be able to return? | sizqayıtalmazmısız?won't you all be able to return? | alaqayıtalmazlamı? qayıtalmazmıla?won't they be able to return? |
| Ability — future II | menqayıtallıqmaI am going to be able to return | senqayıtallıqsayou are going to be able to return | olqayıtallıqdıhe is going to be able to return | bizqayıtallıqbızwe are going to be able to return | sizqayıtallıqsızyou all are going to be able to return | alaqayıtallıqdılathey are going to be able to return |
| Ability — future II | menqayıtallıq tülmeI am not going to be able to return | senqayıtallıq tülseyou are not going to be able to return | olqayıtallıq tüldühe is not going to be able to return | bizqayıtallıq tülbüzwe are not going to be able to return | sizqayıtallıq tülsüzyou all are not going to be able to return | alaqayıtallıq tüldülethey are not going to be able to return |
| Ability — future II | menqayıtallıqmamı? qayıtallıqmıma?am I going to be able to return? | senqayıtallıqmısa?are you going to be able to return? | olqayıtallıqmıdı?is he going to be able to return? | bizqayıtallıqbızmı? qayıtallıqmıbız?are we going to be able to return? | sizqayıtallıqmısız?are you all going to be able to return? | alaqayıtallıqmıdıla?are they going to be able to return? |
| Ability — future II | menqayıtallıq tülmüme?aren't I going to be able to return? | senqayıtallıq tülmüse?aren't you going to be able to return? | olqayıtallıq tülmüdü?isn't he going to be able to return? | bizqayıtallıq tülmübüz?aren't we going to be able to return? | sizqayıtallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to return? | alaqayıtallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to return? |
| Ability — would be able to… | menqayıtalır edimqayıtalır emI would be able to return | senqayıtalır ediŋqayıtalır eŋyou would be able to return | olqayıtalır ediqayıtalır edhe would be able to return | bizqayıtalır edikqayıtalır ekwe would be able to return | sizqayıtalır edigizqayıtalır egizyou all would be able to return | alaqayıtalır edileqayıtalır ellethey would be able to return |
| Ability — would be able to… | menqayıtalmaz edimqayıtalmaz emI wouldn't be able to return | senqayıtalmaz ediŋqayıtalmaz eŋyou wouldn't be able to return | olqayıtalmaz ediqayıtalmaz edhe wouldn't be able to return | bizqayıtalmaz edikqayıtalmaz ekwe wouldn't be able to return | sizqayıtalmaz edigizqayıtalmaz egizyou all wouldn't be able to return | alaqayıtalmaz edileqayıtalmaz ellethey wouldn't be able to return |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqayıtalğınqayıtalğımay you be able to return | |||||
| Second-person optative — ability | senqayıtalmağınqayıtalmağımay you not be able to return | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqayıtırğa izleymeI want to return | senqayıtırğa izleyseyou want to return | olqayıtırğa izleydihe wants to return | bizqayıtırğa izleybizwe want to return | sizqayıtırğa izleysizyou all want to return | alaqayıtırğa izleydilethey want to return |
| want to | menqayıtırğa izlemeymeI do not want to return | senqayıtırğa izlemeyseyou do not want to return | olqayıtırğa izlemeydihe does not want to return | bizqayıtırğa izlemeybizwe do not want to return | sizqayıtırğa izlemeysizyou all do not want to return | alaqayıtırğa izlemeydilethey do not want to return |
| would like to | menqayıtırğa süemeI would like to return | senqayıtırğa süeseyou would like to return | olqayıtırğa süedihe would like to return | bizqayıtırğa süebizwe would like to return | sizqayıtırğa süesizyou all would like to return | alaqayıtırğa süedilethey would like to return |
| would like to | menqayıtırğa süymeymeI would not like to return | senqayıtırğa süymeyseyou would not like to return | olqayıtırğa süymeydihe would not like to return | bizqayıtırğa süymeybizwe would not like to return | sizqayıtırğa süymeysizyou all would not like to return | alaqayıtırğa süymeydilethey would not like to return |
| hope to | menqayıtırğa umutlanamaI hope to return | senqayıtırğa umutlanasayou hope to return | olqayıtırğa umutlanadıhe hopes to return | bizqayıtırğa umutlanabızwe hope to return | sizqayıtırğa umutlanasızyou all hope to return | alaqayıtırğa umutlanadılathey hope to return |
| hope to | menqayıtırğa umutlanmaymaI do not hope to return | senqayıtırğa umutlanmaysayou do not hope to return | olqayıtırğa umutlanmaydıhe does not hope to return | bizqayıtırğa umutlanmaybızwe do not hope to return | sizqayıtırğa umutlanmaysızyou all do not hope to return | alaqayıtırğa umutlanmaydılathey do not hope to return |
| be about to | menqayıtırğa deb turamaI am about to return | senqayıtırğa deb turasayou are about to return | olqayıtırğa deb turadıhe is about to return | bizqayıtırğa deb turabızwe are about to return | sizqayıtırğa deb turasızyou all are about to return | alaqayıtırğa deb turadılathey are about to return |
| be about to | menqayıtırğa deb turmaymaI am not about to return | senqayıtırğa deb turmaysayou are not about to return | olqayıtırğa deb turmaydıhe is not about to return | bizqayıtırğa deb turmaybızwe are not about to return | sizqayıtırğa deb turmaysızyou all are not about to return | alaqayıtırğa deb turmaydılathey are not about to return |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqayıtırğa kerekmeI need to return | senqayıtırğa kerekseyou need to return | olqayıtırğa kerekdihe needs to return | bizqayıtırğa kerekbizwe need to return | sizqayıtırğa kereksizyou all need to return | alaqayıtırğa kerekdilethey need to return |
| need to | menqayıtırğa kerek tülmeI do not need to return | senqayıtırğa kerek tülseyou do not need to return | olqayıtırğa kerek tüldühe does not need to return | bizqayıtırğa kerek tülbüzwe do not need to return | sizqayıtırğa kerek tülsüzyou all do not need to return | alaqayıtırğa kerek tüldülethey do not need to return |
| have to | menmenŋe qayıtırğa tüşediI have to return | sensenŋe qayıtırğa tüşediyou have to return | olaŋa qayıtırğa tüşedihe has to return | bizbizge qayıtırğa tüşediwe have to return | sizsizge qayıtırğa tüşediyou all have to return | alaalağa qayıtırğa tüşedithey have to return |
| have to | menmenŋe qayıtırğa tüşmeydiI do not have to return | sensenŋe qayıtırğa tüşmeydiyou do not have to return | olaŋa qayıtırğa tüşmeydihe does not have to return | bizbizge qayıtırğa tüşmeydiwe do not have to return | sizsizge qayıtırğa tüşmeydiyou all do not have to return | alaalağa qayıtırğa tüşmeydithey do not have to return |
| be obliged to | menqayıtırğa borçlumaI am obliged to return | senqayıtırğa borçlusayou are obliged to return | olqayıtırğa borçluduhe is obliged to return | bizqayıtırğa borçlubuzwe are obliged to return | sizqayıtırğa borçlusuzyou all are obliged to return | alaqayıtırğa borçludulathey are obliged to return |
| be obliged to | menqayıtırğa borçlu tülmeI am not obliged to return | senqayıtırğa borçlu tülseyou are not obliged to return | olqayıtırğa borçlu tüldühe is not obliged to return | bizqayıtırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to return | sizqayıtırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to return | alaqayıtırğa borçlu tüldülethey are not obliged to return |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqayıtırğa madarım bardıI have a way to return | senqayıtırğa madarıŋ bardıyou have a way to return | olqayıtırğa madarı bardıhe has a way to return | bizqayıtırğa madarıbız bardıwe have a way to return | sizqayıtırğa madarığız bardıyou all have a way to return | alaqayıtırğa madarları bardıthey have a way to return |
| have a way to | menqayıtırğa madarım joqduI have no way to return | senqayıtırğa madarıŋ joqduyou have no way to return | olqayıtırğa madarı joqduhe has no way to return | bizqayıtırğa madarıbız joqduwe have no way to return | sizqayıtırğa madarığız joqduyou all have no way to return | alaqayıtırğa madarları joqduthey have no way to return |
| be free to | menqayıtırğa erkinligim bardıI am free to return | senqayıtırğa erkinligiŋ bardıyou are free to return | olqayıtırğa erkinligi bardıhe is free to return | bizqayıtırğa erkinligibiz bardıwe are free to return | sizqayıtırğa erkinligigiz bardıyou all are free to return | alaqayıtırğa erkinlikleri bardıthey are free to return |
| be free to | menqayıtırğa erkinligim joqduI am not free to return | senqayıtırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to return | olqayıtırğa erkinligi joqduhe is not free to return | bizqayıtırğa erkinligibiz joqduwe are not free to return | sizqayıtırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to return | alaqayıtırğa erkinlikleri joqduthey are not free to return |
| be possible to | menmenŋe qayıtırğa bolluqduit is possible for me to return | sensenŋe qayıtırğa bolluqduit is possible for you to return | olaŋa qayıtırğa bolluqduit is possible for him to return | bizbizge qayıtırğa bolluqduit is possible for us to return | sizsizge qayıtırğa bolluqduit is possible for you all to return | alaalağa qayıtırğa bolluqduit is possible for them to return |
| be possible to | menmenŋe qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for me to return | sensenŋe qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for you to return | olaŋa qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for him to return | bizbizge qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for us to return | sizsizge qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to return | alaalağa qayıtırğa bolluq tüldüit is not possible for them to return |
| be ready to | menqayıtırğa hazırmaI am ready to return | senqayıtırğa hazırsayou are ready to return | olqayıtırğa hazırdıhe is ready to return | bizqayıtırğa hazırbızwe are ready to return | sizqayıtırğa hazırsızyou all are ready to return | alaqayıtırğa hazırdılathey are ready to return |
| be ready to | menqayıtırğa hazır tülmeI am not ready to return | senqayıtırğa hazır tülseyou are not ready to return | olqayıtırğa hazır tüldühe is not ready to return | bizqayıtırğa hazır tülbüzwe are not ready to return | sizqayıtırğa hazır tülsüzyou all are not ready to return | alaqayıtırğa hazır tüldülethey are not ready to return |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqayıtırğa küreşemeI am trying to return | senqayıtırğa küreşeseyou are trying to return | olqayıtırğa küreşedihe is trying to return | bizqayıtırğa küreşebizwe are trying to return | sizqayıtırğa küreşesizyou all are trying to return | alaqayıtırğa küreşedilethey are trying to return |
| try to | menqayıtırğa küreşmeymeI am not trying to return | senqayıtırğa küreşmeyseyou are not trying to return | olqayıtırğa küreşmeydihe is not trying to return | bizqayıtırğa küreşmeybizwe are not trying to return | sizqayıtırğa küreşmeysizyou all are not trying to return | alaqayıtırğa küreşmeydilethey are not trying to return |
| agree to | menqayıtırğa unaymaI agree to return | senqayıtırğa unaysayou agree to return | olqayıtırğa unaydıhe agrees to return | bizqayıtırğa unaybızwe agree to return | sizqayıtırğa unaysızyou all agree to return | alaqayıtırğa unaydılathey agree to return |
| agree to | menqayıtırğa unamaymaI refuse to return | senqayıtırğa unamaysayou refuse to return | olqayıtırğa unamaydıhe refuses to return | bizqayıtırğa unamaybızwe refuse to return | sizqayıtırğa unamaysızyou all refuse to return | alaqayıtırğa unamaydılathey refuse to return |
| hurry to | menqayıtırğa aşığamaI am in a hurry to return | senqayıtırğa aşığasayou are in a hurry to return | olqayıtırğa aşığadıhe is in a hurry to return | bizqayıtırğa aşığabızwe are in a hurry to return | sizqayıtırğa aşığasızyou all are in a hurry to return | alaqayıtırğa aşığadılathey are in a hurry to return |
| hurry to | menqayıtırğa aşıqmaymaI am in no hurry to return | senqayıtırğa aşıqmaysayou are in no hurry to return | olqayıtırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to return | bizqayıtırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to return | sizqayıtırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to return | alaqayıtırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to return |
| be afraid to | menqayıtırğa qorqamaI am afraid to return | senqayıtırğa qorqasayou are afraid to return | olqayıtırğa qorqadıhe is afraid to return | bizqayıtırğa qorqabızwe are afraid to return | sizqayıtırğa qorqasızyou all are afraid to return | alaqayıtırğa qorqadılathey are afraid to return |
| be afraid to | menqayıtırğa qorqmaymaI am not afraid to return | senqayıtırğa qorqmaysayou are not afraid to return | olqayıtırğa qorqmaydıhe is not afraid to return | bizqayıtırğa qorqmaybızwe are not afraid to return | sizqayıtırğa qorqmaysızyou all are not afraid to return | alaqayıtırğa qorqmaydılathey are not afraid to return |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqayıta bolmazmaI can't be returning | senqayıta bolmazsayou can't be returning | olqayıta bolmazhe can't be returning | bizqayıta bolmazbızwe can't be returning | sizqayıta bolmazsızyou all can't be returning | alaqayıta bolmazlathey can't be returning |
| Inference, present — double negation | menqayıtmay bolmazmaI must be returning (emphatic) | senqayıtmay bolmazsayou must be returning (emphatic) | olqayıtmay bolmazhe must be returning (emphatic) | bizqayıtmay bolmazbızwe must be returning (emphatic) | sizqayıtmay bolmazsızyou all must be returning (emphatic) | alaqayıtmay bolmazlathey must be returning (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqayıta turmasamif I don't keep returning | senqayıta turmasaŋif you don't keep returning | olqayıta turmasaif he doesn't keep returning | bizqayıta turmasaqif we don't keep returning | sizqayıta turmasağızif you all don't keep returning | alaqayıta turmasalaif they don't keep returning |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqayıta tura bolmazmaI can't be in the middle of returning | senqayıta tura bolmazsayou can't be in the middle of returning | olqayıta tura bolmazhe can't be in the middle of returning | bizqayıta tura bolmazbızwe can't be in the middle of returning | sizqayıta tura bolmazsızyou all can't be in the middle of returning | alaqayıta tura bolmazlathey can't be in the middle of returning |
| Inference, progressive — double negation | menqayıtmay tura bolmazmaI must keep on not returning (emphatic) | senqayıtmay tura bolmazsayou must keep on not returning (emphatic) | olqayıtmay tura bolmazhe must keep on not returning (emphatic) | bizqayıtmay tura bolmazbızwe must keep on not returning (emphatic) | sizqayıtmay tura bolmazsızyou all must keep on not returning (emphatic) | alaqayıtmay tura bolmazlathey must keep on not returning (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqayıtmay turamaI keep on not returning | senqayıtmay turasayou keep on not returning | olqayıtmay turadıhe keeps on not returning | bizqayıtmay turabızwe keep on not returning | sizqayıtmay turasızyou all keep on not returning | alaqayıtmay turadılathey keep on not returning |
| Progressive — double negation | menqayıtmay turmaymaI am not keeping on not returning | senqayıtmay turmaysayou are not keeping on not returning | olqayıtmay turmaydıhe is not keeping on not returning | bizqayıtmay turmaybızwe are not keeping on not returning | sizqayıtmay turmaysızyou all are not keeping on not returning | alaqayıtmay turmaydılathey are not keeping on not returning |
| Progressive — double negation | menqayıtmay turmaymımaaren't I keeping on not returning? | senqayıtmay turmaymısaaren't you keeping on not returning? | olqayıtmay turmaymıdıisn't he keeping on not returning? | bizqayıtmay turmaymıbızaren't we keeping on not returning? | sizqayıtmay turmaymısızaren't you all keeping on not returning? | alaqayıtmay turmaymıdılaaren't they keeping on not returning? |
| Inference — auxiliary negated | menqayıthan bolmazmaI can't have returned | senqayıthan bolmazsayou can't have returned | olqayıthan bolmazhe can't have returned | bizqayıthan bolmazbızwe can't have returned | sizqayıthan bolmazsızyou all can't have returned | alaqayıthan bolmazlathey can't have returned |
| Inference — double negation | menqayıtmağan bolmazmaI must have returned (emphatic) | senqayıtmağan bolmazsayou must have returned (emphatic) | olqayıtmağan bolmazhe must have returned (emphatic) | bizqayıtmağan bolmazbızwe must have returned (emphatic) | sizqayıtmağan bolmazsızyou all must have returned (emphatic) | alaqayıtmağan bolmazlathey must have returned (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqayıthan bolmasamif it weren't that I had returned | senqayıthan bolmasaŋif it weren't that you had returned | olqayıthan bolmasaif it weren't that he had returned | bizqayıthan bolmasaqif it weren't that we had returned | sizqayıthan bolmasağızif it weren't that you all had returned | alaqayıthan bolmasalaif it weren't that they had returned |
| Counterfactual — double negation | menqayıtmağan bolmasamif it weren't that I hadn't returned | senqayıtmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't returned | olqayıtmağan bolmasaif it weren't that he hadn't returned | bizqayıtmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't returned | sizqayıtmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't returned | alaqayıtmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't returned |
| Inference, future — auxiliary negated | menqayıtırıq bolmazmaI can't be going to return | senqayıtırıq bolmazsayou can't be going to return | olqayıtırıq bolmazhe can't be going to return | bizqayıtırıq bolmazbızwe can't be going to return | sizqayıtırıq bolmazsızyou all can't be going to return | alaqayıtırıq bolmazlathey can't be going to return |
| Inference, future — double negation | menqayıtmazlıq bolmazmaI must be going to return (emphatic) | senqayıtmazlıq bolmazsayou must be going to return (emphatic) | olqayıtmazlıq bolmazhe must be going to return (emphatic) | bizqayıtmazlıq bolmazbızwe must be going to return (emphatic) | sizqayıtmazlıq bolmazsızyou all must be going to return (emphatic) | alaqayıtmazlıq bolmazlathey must be going to return (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqayıtırıq bolmasamif it weren't that I were going to return | senqayıtırıq bolmasaŋif it weren't that you were going to return | olqayıtırıq bolmasaif it weren't that he were going to return | bizqayıtırıq bolmasaqif it weren't that we were going to return | sizqayıtırıq bolmasağızif it weren't that you all were going to return | alaqayıtırıq bolmasalaif it weren't that they were going to return |
| Counterfactual future — double negation | menqayıtmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to return | senqayıtmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to return | olqayıtmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to return | bizqayıtmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to return | sizqayıtmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to return | alaqayıtmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to return |