qalırğa

/qalɯrʁa/

1. (v.) to remain, to stay, to be left

tört orun boş qaldı — four places were left free
ol üyde qalsın — let him stay at home
keçe qalırğa — to stay the night

2. (v.) to be absent from an activity, to miss attendance

dersden qalırğa jaramaydı — one must not miss lessons
işden qalma — do not miss work
oquwdan qaldı — he missed his lessons

3. (v.) to fall into trouble, to fall into difficulty

palahha qalırğa — to fall into trouble
qıyınlıqğa qaldım — I fell into misfortune
başım qıyınlıqğa qaldı — I got myself into trouble

4. (v.) to die out, to become obsolete (of a custom, habit, or usage)

ol adet ertde qalğandı — that custom died out long ago
qalırğa unamağan adet — a custom that will not die out
eski sözle qalğandıla — the old words have gone out of use

5. (v.) to lose a game, to be left the loser — Used in card games.

bu jol kim qaldı? — who lost this time?
oynadı da qaldı — he played and lost
men qaldım — I was the loser

6. (v.) to come down to someone, to be left as an inheritance

atamdan mennge qalğan mülk — the property that came to me from my father
annga qalğan üy — the house that came down to him
mennge kitabla qalğandıla — the books came down to me

7. (v.) to stop at something, to confine oneself to

bıyıl terek ornathan bla qalayıq — let us stop this year at planting trees
bir söz bla qaldı — he confined himself to a single word
anda qalayıq — let us leave it at that

8. (v.) to fall behind, to arrive too late for transport (colloq. )

maşinadan qaldım — I missed the bus
joldaşlarımdan qaldım — I fell behind my companions

9. (v.) to end up doing something — After a converb, marks completion or an unexpected result; argument structure depends on the preceding verb.

ketib qalırğa — to go off, to leave
ot juqlanıb qalğandı — the fire went out
bolluq bolub qaldı — what was bound to happen happened

10. (v.) In the fixed pattern 'X-arğa azdan qalırğa' (literally 'to remain little from Xing'), expresses that something almost happened but did not.

11. (v.) to persist in doing something — After an infinitive, indicates insistent repetition of the action.

sorurğa qaldı — kept asking

12. (v.) to be remembered, to remain in memory

esinde qalmaydı — does not remain in his memory

13. (v.) to be certain to do something — Used in the negative after a negative converb to assert that the action will certainly occur.

kelmey qalmam — I shall certainly come
barmay qalmağız — be sure to go

14. (v.) to get stuck, to get lodged, to get jammed

taş bırğını içinde qalğandı — got stuck inside the stone pipe

15. (v.) to die (especially in war or battle) (fig. )

uruş awlaqlada qalğan atasın — his father who died on the battlefields

16. (v.) to escape danger, to be rid of something

ölümden qaldım — I escaped death

17. (v.) to be postponed, to be deferred

tamblağa qalırğa — to be postponed until tomorrow

18. (v.) to cease (of an activity)

19. (v.) to remain to be done (of an unfinished task)

20. (v.) to survive, to endure without perishing

ne ölürme, ne qalırma — either I shall die or survive

Conjugation

Common forms

qaladıhe is remaining
qaldıhe remained
qalğandıhe has remained
qalırhe will remain
qallıqdıhe is going to remain
qala edihe was remaining
qalsaif he remains
qal!remain!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is remaining	menqalama	senqalasa	olqaladı	bizqalabız	sizqalasız	alaqaladıla
Present (simple & continuous)he is not remaining	menqalmayma	senqalmaysa	olqalmaydı	bizqalmaybız	sizqalmaysız	alaqalmaydıla
Present (simple & continuous)is he remaining?	menqalamıma? qalamamı?	senqalamısa?	olqalamıdı?	bizqalamıbız? qalabızmı?	sizqalamısız?	alaqalamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he remaining?	menqalmaymıma? qalmaymamı?	senqalmaymısa?	olqalmaymıdı?	bizqalmaymıbız? qalmaybızmı?	sizqalmaymısız?	alaqalmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually remains	menqalıwçanma	senqalıwçansa	olqalıwçandı	bizqalıwçanbız	sizqalıwçansız	alaqalıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually remain	menqalıwçan tülme	senqalıwçan tülse	olqalıwçan tüldü	bizqalıwçan tülbüz	sizqalıwçan tülsüz	alaqalıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually remain?	menqalıwçanmıma? qalıwçanmamı?	senqalıwçanmısa?	olqalıwçanmıdı?	bizqalıwçanmıbız? qalıwçanbızmı?	sizqalıwçanmısız?	alaqalıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually remain?	menqalıwçan tülmüme?	senqalıwçan tülmüse?	olqalıwçan tülmüdü?	bizqalıwçan tülmübüz?	sizqalıwçan tülmüsüz?	alaqalıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has remained and remains so			olqalıbdı			alaqalıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he remained?			olqalıbmıdı?			alaqalıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of remaining	menqala turama	senqala turasa	olqala turadı	bizqala turabız	sizqala turasız	alaqala turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of remaining	menqala turmayma	senqala turmaysa	olqala turmaydı	bizqala turmaybız	sizqala turmaysız	alaqala turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of remaining?	menqala turamıma? qala turamamı?	senqala turamısa?	olqala turamıdı?	bizqala turamıbız? qala turabızmı?	sizqala turamısız?	alaqala turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of remaining?	menqala turmaymıma? qala turmaymamı?	senqala turmaymısa?	olqala turmaymıdı?	bizqala turmaymıbız? qala turmaybızmı?	sizqala turmaymısız?	alaqala turmaymıdıla?
Simple past (definite)he remained	menqaldım	senqaldıng	olqaldı	bizqaldıq	sizqaldığız	alaqaldıla
Simple past (definite)he didn't remain	menqalmadım	senqalmadıng	olqalmadı	bizqalmadıq	sizqalmadığız	alaqalmadıla
Simple past (definite)did he remain?	menqaldımmı?	senqaldıngmı?	olqaldımı?	bizqaldıqmı?	sizqaldığızmı?	alaqaldılamı?
Simple past (definite)didn't he remain?	menqalmadımmı?	senqalmadıngmı?	olqalmadımı?	bizqalmadıqmı?	sizqalmadığızmı?	alaqalmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has remained	menqalğanma	senqalğansa	olqalğandı	bizqalğanbız	sizqalğansız	alaqalğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't remained	menqalmağanma	senqalmağansa	olqalmağandı	bizqalmağanbız	sizqalmağansız	alaqalmağandıla
Perfect (past indefinite)has he remained?	menqalğanmıma? qalğanmamı?	senqalğanmısa?	olqalğanmıdı?	bizqalğanmıbız? qalğanbızmı?	sizqalğanmısız?	alaqalğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he remained?	menqalmağanmıma? qalmağanmamı?	senqalmağanmısa?	olqalmağanmıdı?	bizqalmağanmıbız? qalmağanbızmı?	sizqalmağanmısız?	alaqalmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will remain	menqalırma	senqalırsa	olqalır	bizqalırbız	sizqalırsız	alaqalırla
Indefinite future (future I)he won't remain	menqalmazma	senqalmazsa	olqalmaz	bizqalmazbız	sizqalmazsız	alaqalmazla
Indefinite future (future I)will he remain?	menqalırmıma? qalırmamı?	senqalırmısa?	olqalırmı?	bizqalırmıbız? qalırbızmı?	sizqalırmısız?	alaqalırmıla?
Indefinite future (future I)won't he remain?	menqalmazmıma? qalmazmamı?	senqalmazmısa?	olqalmazmı?	bizqalmazmıbız? qalmazbızmı?	sizqalmazmısız?	alaqalmazmıla?
Definite future (future II)he is going to remain	menqallıqma	senqallıqsa	olqallıqdı	bizqallıqbız	sizqallıqsız	alaqallıqdıla
Definite future (future II)he is not going to remain	menqallıq tülme	senqallıq tülse	olqallıq tüldü	bizqallıq tülbüz	sizqallıq tülsüz	alaqallıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to remain?	menqallıqmıma? qallıqmamı?	senqallıqmısa?	olqallıqmıdı?	bizqallıqmıbız? qallıqbızmı?	sizqallıqmısız?	alaqallıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to remain?	menqallıq tülmüme?	senqallıq tülmüse?	olqallıq tülmüdü?	bizqallıq tülmübüz?	sizqallıq tülmüsüz?	alaqallıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had remained	menqalğan edimqalğanem	senqalğan edingqalğaneng	olqalğan ediqalğaned	bizqalğan edikqalğanek	sizqalğan edigizqalğanegiz	alaqalğan edileqalğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't remained	menqalmağan edimqalmağanem	senqalmağan edingqalmağaneng	olqalmağan ediqalmağaned	bizqalmağan edikqalmağanek	sizqalmağan edigizqalmağanegiz	alaqalmağan edileqalmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was remaining	menqala edimqalaem	senqala edingqalaeng	olqala ediqalaed	bizqala edikqalaek	sizqala edigizqalaegiz	alaqala edileqalaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't remaining	menqalmay edimqalmayem	senqalmay edingqalmayeng	olqalmay ediqalmayed	bizqalmay edikqalmayek	sizqalmay edigizqalmayegiz	alaqalmay edileqalmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to remain	menqalıwçan edimqalıwçanem	senqalıwçan edingqalıwçaneng	olqalıwçan ediqalıwçaned	bizqalıwçan edikqalıwçanek	sizqalıwçan edigizqalıwçanegiz	alaqalıwçan edileqalıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to remain	menqalıwçan tül edimqalıwçan tül em	senqalıwçan tül edingqalıwçan tül eng	olqalıwçan tül ediqalıwçan tül ed	bizqalıwçan tül edikqalıwçan tül ek	sizqalıwçan tül edigizqalıwçan tül egiz	alaqalıwçan tül edileqalıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had remained and remained so			olqalıb edi			alaqalıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't remained			olqalıb tül edi			alaqalıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of remaining	menqala tura edimqala turaem	senqala tura edingqala turaeng	olqala tura ediqala turaed	bizqala tura edikqala turaek	sizqala tura edigizqala turaegiz	alaqala tura edileqala turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of remaining	menqala turmay edimqala turmayem	senqala turmay edingqala turmayeng	olqala turmay ediqala turmayed	bizqala turmay edikqala turmayek	sizqala turmay edigizqala turmayegiz	alaqala turmay edileqala turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would remain	menqalır edimqalır em	senqalır edingqalır eng	olqalır ediqalır ed	bizqalır edikqalır ek	sizqalır edigizqalır egiz	alaqalır edileqalır elle
Conditional result (would)he wouldn't remain	menqalmaz edimqalmaz em	senqalmaz edingqalmaz eng	olqalmaz ediqalmaz ed	bizqalmaz edikqalmaz ek	sizqalmaz edigizqalmaz egiz	alaqalmaz edileqalmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have remained	menqallıq edimqallıq em	senqallıq edingqallıq eng	olqallıq ediqallıq ed	bizqallıq edikqallıq ek	sizqallıq edigizqallıq egiz	alaqallıq edileqallıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have remained	menqallıq tül edimqallıq tül em	senqallıq tül edingqallıq tül eng	olqallıq tül ediqallıq tül ed	bizqallıq tül edikqallıq tül ek	sizqallıq tül edigizqallıq tül egiz	alaqallıq tül edileqallıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he remains	menqalsam	senqalsang	olqalsa	bizqalsaq	sizqalsağız	alaqalsala
Conditionalif he doesn't remain	menqalmasam	senqalmasang	olqalmasa	bizqalmasaq	sizqalmasağız	alaqalmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is remaining	menqala esem	senqala eseng	olqala ese	bizqala esek	sizqala esegiz	alaqala esele
Conditional, present realif he is not remaining	menqalmay esem	senqalmay eseng	olqalmay ese	bizqalmay esek	sizqalmay esegiz	alaqalmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he remained	menqalsam ediqalsam ed	senqalsang ediqalsang ed	olqalsa ediqalsaed	bizqalsaq ediqalsaq ed	sizqalsağız ediqalsağız ed	alaqalsala ediqalsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't remain	menqalmasam ediqalmasam ed	senqalmasang ediqalmasang ed	olqalmasa ediqalmasaed	bizqalmasaq ediqalmasaq ed	sizqalmasağız ediqalmasağız ed	alaqalmasala ediqalmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he remained	menqaldım esem	senqaldıng eseng	olqaldı ese	bizqaldıq esek	sizqaldığız esegiz	alaqaldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't remain	menqalmadım esem	senqalmadıng eseng	olqalmadı ese	bizqalmadıq esek	sizqalmadığız esegiz	alaqalmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did remain (indeed)	menqalğan esem	senqalğan eseng	olqalğan ese	bizqalğan esek	sizqalğan esegiz	alaqalğan esele
Conditional, past realif he didn't remain (indeed)	menqalmağan esem	senqalmağan eseng	olqalmağan ese	bizqalmağan esek	sizqalmağan esegiz	alaqalmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had remained	menqalğan bolsam	senqalğan bolsang	olqalğan bolsa	bizqalğan bolsaq	sizqalğan bolsağız	alaqalğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't remained	menqalmağan bolsam	senqalmağan bolsang	olqalmağan bolsa	bizqalmağan bolsaq	sizqalmağan bolsağız	alaqalmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had remained	menqalğan bolsam ediqalğan bolsam ed	senqalğan bolsang ediqalğan bolsang ed	olqalğan bolsa ediqalğan bolsaed	bizqalğan bolsaq ediqalğan bolsaq ed	sizqalğan bolsağız ediqalğan bolsağız ed	alaqalğan bolsala ediqalğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't remained	menqalmağan bolsam ediqalmağan bolsam ed	senqalmağan bolsang ediqalmağan bolsang ed	olqalmağan bolsa ediqalmağan bolsaed	bizqalmağan bolsaq ediqalmağan bolsaq ed	sizqalmağan bolsağız ediqalmağan bolsağız ed	alaqalmağan bolsala ediqalmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will remain	menqalır esem	senqalır eseng	olqalır ese	bizqalır esek	sizqalır esegiz	alaqalır esele
Conditional, aoristif he won't remain	menqalmaz esem	senqalmaz eseng	olqalmaz ese	bizqalmaz esek	sizqalmaz esegiz	alaqalmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to remain	menqallıq esem	senqallıq eseng	olqallıq ese	bizqallıq esek	sizqallıq esegiz	alaqallıq esele
Conditional, futureif he is not going to remain	menqallıq tül esem	senqallıq tül eseng	olqallıq tül ese	bizqallıq tül esek	sizqallıq tül esegiz	alaqallıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to remain	menqallıq bolsam	senqallıq bolsang	olqallıq bolsa	bizqallıq bolsaq	sizqallıq bolsağız	alaqallıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to remain	menqalmazlıq bolsam	senqalmazlıq bolsang	olqalmazlıq bolsa	bizqalmazlıq bolsaq	sizqalmazlıq bolsağız	alaqalmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be remaining	menqala bolurma	senqala bolursa	olqala bolur	bizqala bolurbuz	sizqala bolursuz	alaqala bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be remaining	menqalmay bolurma	senqalmay bolursa	olqalmay bolur	bizqalmay bolurbuz	sizqalmay bolursuz	alaqalmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of remaining	menqala tura bolurma	senqala tura bolursa	olqala tura bolur	bizqala tura bolurbuz	sizqala tura bolursuz	alaqala tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not remaining	menqalmay tura bolurma	senqalmay tura bolursa	olqalmay tura bolur	bizqalmay tura bolurbuz	sizqalmay tura bolursuz	alaqalmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have remained	menqalğan bolurma	senqalğan bolursa	olqalğan bolur	bizqalğan bolurbuz	sizqalğan bolursuz	alaqalğan bolurla
Inference (must have)he must not have remained	menqalmağan bolurma	senqalmağan bolursa	olqalmağan bolur	bizqalmağan bolurbuz	sizqalmağan bolursuz	alaqalmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to remain	menqallıq bolurma	senqallıq bolursa	olqallıq bolur	bizqallıq bolurbuz	sizqallıq bolursuz	alaqallıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to remain	menqalmazlıq bolurma	senqalmazlıq bolursa	olqalmazlıq bolur	bizqalmazlıq bolurbuz	sizqalmazlıq bolursuz	alaqalmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it remain	menqalayım	senqal!	olqalsın	bizqalayıq	sizqalığız!	alaqalsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not remain	menqalmayım	senqalma!	olqalmasın	bizqalmayıq	sizqalmağız!	alaqalmasınla
Commands & suggestionsshould he remain?	menqalayımmı?		olqalsınmı?	bizqalayıqmı?		alaqalsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not remain?	menqalmayımmı?		olqalmasınmı?	bizqalmayıqmı?		alaqalmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it remain		senqalçı²	olqalsınçı		sizqalçığız	alaqalsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not remain		senqalmaçı²	olqalmasınçı		sizqalmaçığız	alaqalmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you remain		senqalğınqalğı
Blessings & curses — may you…may you not remain		senqalmağınqalmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he remained	menqalğay edim qalğa edim	senqalğay eding qalğa eding	olqalğay edi qalğa edi	bizqalğay edik qalğa edik	sizqalğay edigiz qalğa edigiz	alaqalğay edile qalğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not remain	menqalmağay edim qalmağa edim	senqalmağay eding qalmağa eding	olqalmağay edi qalmağa edi	bizqalmağay edik qalmağa edik	sizqalmağay edigiz qalmağa edigiz	alaqalmağay edile qalmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to remain	menqalmağa qoyayımqalma qoyayım	senqalmağa qoy!qalma qoy!	olqalmağa qoysunqalma qoysun	bizqalmağa qoyayıqqalma qoyayıq	sizqalmağa qoyuğuz!qalma qoyuğuz!	alaqalmağa qoysunlaqalma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to remain	menqalmağa qoymayımqalma qoymayım	senqalmağa qoyma!qalma qoyma!	olqalmağa qoymasınqalma qoymasın	bizqalmağa qoymayıqqalma qoymayıq	sizqalmağa qoymağız!qalma qoymağız!	alaqalmağa qoymasınlaqalma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to remain?	menqalmağa qoyayımmı?qalma qoyayımmı?		olqalmağa qoysunmu?qalma qoysunmu?	bizqalmağa qoyayıqmı?qalma qoyayıqmı?		alaqalmağa qoysunlamı?qalma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to remain?	menqalmağa qoymayımmı?qalma qoymayımmı?		olqalmağa qoymasınmı?qalma qoymasınmı?	bizqalmağa qoymayıqmı?qalma qoymayıqmı?		alaqalmağa qoymasınlamı?qalma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to remain	menqalmağa qoyamaqalma qoyama	senqalmağa qoyasaqalma qoyasa	olqalmağa qoyadıqalma qoyadı	bizqalmağa qoyabızqalma qoyabız	sizqalmağa qoyasızqalma qoyasız	alaqalmağa qoyadılaqalma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to remain	menqalmağa qoymaymaqalma qoymayma	senqalmağa qoymaysaqalma qoymaysa	olqalmağa qoymaydıqalma qoymaydı	bizqalmağa qoymaybızqalma qoymaybız	sizqalmağa qoymaysızqalma qoymaysız	alaqalmağa qoymaydılaqalma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to remain?	menqalmağa qoyamıma?qalma qoyamıma?	senqalmağa qoyamısa?qalma qoyamısa?	olqalmağa qoyamıdı?qalma qoyamıdı?	bizqalmağa qoyamıbız?qalma qoyamıbız?	sizqalmağa qoyamısız?qalma qoyamısız?	alaqalmağa qoyamıdıla?qalma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to remain?	menqalmağa qoymaymıma?qalma qoymaymıma?	senqalmağa qoymaymısa?qalma qoymaymısa?	olqalmağa qoymaymıdı?qalma qoymaymıdı?	bizqalmağa qoymaymıbız?qalma qoymaymıbız?	sizqalmağa qoymaymısız?qalma qoymaymısız?	alaqalmağa qoymaymıdıla?qalma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to remain	menqalmağa qoydumqalma qoydum	senqalmağa qoydungqalma qoydung	olqalmağa qoyduqalma qoydu	bizqalmağa qoyduqqalma qoyduq	sizqalmağa qoyduğuzqalma qoyduğuz	alaqalmağa qoydulaqalma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to remain	menqalmağa qoymadımqalma qoymadım	senqalmağa qoymadıngqalma qoymadıng	olqalmağa qoymadıqalma qoymadı	bizqalmağa qoymadıqqalma qoymadıq	sizqalmağa qoymadığızqalma qoymadığız	alaqalmağa qoymadılaqalma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to remain?	menqalmağa qoydummu?qalma qoydummu?	senqalmağa qoydungmu?qalma qoydungmu?	olqalmağa qoydumu?qalma qoydumu?	bizqalmağa qoyduqmu?qalma qoyduqmu?	sizqalmağa qoyduğuzmu?qalma qoyduğuzmu?	alaqalmağa qoydulamı?qalma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to remain?	menqalmağa qoymadımmı?qalma qoymadımmı?	senqalmağa qoymadıngmı?qalma qoymadıngmı?	olqalmağa qoymadımı?qalma qoymadımı?	bizqalmağa qoymadıqmı?qalma qoymadıqmı?	sizqalmağa qoymadığızmı?qalma qoymadığızmı?	alaqalmağa qoymadılamı?qalma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can remain	menqalalama	senqalalasa	olqalaladı	bizqalalabız	sizqalalasız	alaqalaladıla
Ability — presenthe can't remain	menqalalmayma	senqalalmaysa	olqalalmaydı	bizqalalmaybız	sizqalalmaysız	alaqalalmaydıla
Ability — presentcan he remain?	menqalalamıma? qalalamamı?	senqalalamısa?	olqalalamıdı?	bizqalalamıbız? qalalabızmı?	sizqalalamısız?	alaqalalamıdıla?
Ability — presentcan't he remain?	menqalalmaymıma? qalalmaymamı?	senqalalmaymısa?	olqalalmaymıdı?	bizqalalmaymıbız? qalalmaybızmı?	sizqalalmaymısız?	alaqalalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can remain	menqalalsam	senqalalsang	olqalalsa	bizqalalsaq	sizqalalsağız	alaqalalsala
Ability — if I can…if he can't remain	menqalalmasam	senqalalmasang	olqalalmasa	bizqalalmasaq	sizqalalmasağız	alaqalalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to remain	menqalaldım	senqalaldıng	olqalaldı	bizqalaldıq	sizqalaldığız	alaqalaldıla
Ability — simple pasthe could not remain	menqalalmadım	senqalalmadıng	olqalalmadı	bizqalalmadıq	sizqalalmadığız	alaqalalmadıla
Ability — simple pastwas he able to remain?	menqalaldımmı?	senqalaldıngmı?	olqalaldımı?	bizqalaldıqmı?	sizqalaldığızmı?	alaqalaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he remain?	menqalalmadımmı?	senqalalmadıngmı?	olqalalmadımı?	bizqalalmadıqmı?	sizqalalmadığızmı?	alaqalalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to remain	menqalalğanma	senqalalğansa	olqalalğandı	bizqalalğanbız	sizqalalğansız	alaqalalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to remain	menqalalmağanma	senqalalmağansa	olqalalmağandı	bizqalalmağanbız	sizqalalmağansız	alaqalalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to remain?	menqalalğanmıma? qalalğanmamı?	senqalalğanmısa?	olqalalğanmıdı?	bizqalalğanmıbız? qalalğanbızmı?	sizqalalğanmısız?	alaqalalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to remain?	menqalalmağanmıma? qalalmağanmamı?	senqalalmağanmısa?	olqalalmağanmıdı?	bizqalalmağanmıbız? qalalmağanbızmı?	sizqalalmağanmısız?	alaqalalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to remain	menqalalğan edimqalalğanem	senqalalğan edingqalalğaneng	olqalalğan ediqalalğaned	bizqalalğan edikqalalğanek	sizqalalğan edigizqalalğanegiz	alaqalalğan edileqalalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to remain	menqalalmağan edimqalalmağanem	senqalalmağan edingqalalmağaneng	olqalalmağan ediqalalmağaned	bizqalalmağan edikqalalmağanek	sizqalalmağan edigizqalalmağanegiz	alaqalalmağan edileqalalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could remain	menqalala edimqalalaem	senqalala edingqalalaeng	olqalala ediqalalaed	bizqalala edikqalalaek	sizqalala edigizqalalaegiz	alaqalala edileqalalaelle
Ability — past backgroundhe could not remain	menqalalmay edimqalalmayem	senqalalmay edingqalalmayeng	olqalalmay ediqalalmayed	bizqalalmay edikqalalmayek	sizqalalmay edigizqalalmayegiz	alaqalalmay edileqalalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to remain	menqalalırma	senqalalırsa	olqalalır	bizqalalırbız	sizqalalırsız	alaqalalırla
Ability — future Ihe won't be able to remain	menqalalmazma	senqalalmazsa	olqalalmaz	bizqalalmazbız	sizqalalmazsız	alaqalalmazla
Ability — future Iwill he be able to remain?	menqalalırmıma? qalalırmamı?	senqalalırmısa?	olqalalırmı?	bizqalalırmıbız? qalalırbızmı?	sizqalalırmısız?	alaqalalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to remain?	menqalalmazmıma? qalalmazmamı?	senqalalmazmısa?	olqalalmazmı?	bizqalalmazmıbız? qalalmazbızmı?	sizqalalmazmısız?	alaqalalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to remain	menqalallıqma	senqalallıqsa	olqalallıqdı	bizqalallıqbız	sizqalallıqsız	alaqalallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to remain	menqalallıq tülme	senqalallıq tülse	olqalallıq tüldü	bizqalallıq tülbüz	sizqalallıq tülsüz	alaqalallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to remain?	menqalallıqmıma? qalallıqmamı?	senqalallıqmısa?	olqalallıqmıdı?	bizqalallıqmıbız? qalallıqbızmı?	sizqalallıqmısız?	alaqalallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to remain?	menqalallıq tülmüme?	senqalallıq tülmüse?	olqalallıq tülmüdü?	bizqalallıq tülmübüz?	sizqalallıq tülmüsüz?	alaqalallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to remain	menqalalır edimqalalır em	senqalalır edingqalalır eng	olqalalır ediqalalır ed	bizqalalır edikqalalır ek	sizqalalır edigizqalalır egiz	alaqalalır edileqalalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to remain	menqalalmaz edimqalalmaz em	senqalalmaz edingqalalmaz eng	olqalalmaz ediqalalmaz ed	bizqalalmaz edikqalalmaz ek	sizqalalmaz edigizqalalmaz egiz	alaqalalmaz edileqalalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to remain		senqalalğınqalalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to remain		senqalalmağınqalalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qalırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be remaining	menqala bolmazma	senqala bolmazsa	olqala bolmaz	bizqala bolmazbız	sizqala bolmazsız	alaqala bolmazla
Inference, present — double negationhe must be remaining (emphatic)	menqalmay bolmazma	senqalmay bolmazsa	olqalmay bolmaz	bizqalmay bolmazbız	sizqalmay bolmazsız	alaqalmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of remaining	menqala tura bolmazma	senqala tura bolmazsa	olqala tura bolmaz	bizqala tura bolmazbız	sizqala tura bolmazsız	alaqala tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not remaining (emphatic)	menqalmay tura bolmazma	senqalmay tura bolmazsa	olqalmay tura bolmaz	bizqalmay tura bolmazbız	sizqalmay tura bolmazsız	alaqalmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not remaining	menqalmay turama	senqalmay turasa	olqalmay turadı	bizqalmay turabız	sizqalmay turasız	alaqalmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not remaining	menqalmay turmayma	senqalmay turmaysa	olqalmay turmaydı	bizqalmay turmaybız	sizqalmay turmaysız	alaqalmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not remaining?	menqalmay turmaymıma	senqalmay turmaymısa	olqalmay turmaymıdı	bizqalmay turmaymıbız	sizqalmay turmaymısız	alaqalmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have remained	menqalğan bolmazma	senqalğan bolmazsa	olqalğan bolmaz	bizqalğan bolmazbız	sizqalğan bolmazsız	alaqalğan bolmazla
Inference — double negationhe must have remained (emphatic)	menqalmağan bolmazma	senqalmağan bolmazsa	olqalmağan bolmaz	bizqalmağan bolmazbız	sizqalmağan bolmazsız	alaqalmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had remained	menqalğan bolmasam	senqalğan bolmasang	olqalğan bolmasa	bizqalğan bolmasaq	sizqalğan bolmasağız	alaqalğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't remained	menqalmağan bolmasam	senqalmağan bolmasang	olqalmağan bolmasa	bizqalmağan bolmasaq	sizqalmağan bolmasağız	alaqalmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to remain	menqallıq bolmazma	senqallıq bolmazsa	olqallıq bolmaz	bizqallıq bolmazbız	sizqallıq bolmazsız	alaqallıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to remain (emphatic)	menqalmazlıq bolmazma	senqalmazlıq bolmazsa	olqalmazlıq bolmaz	bizqalmazlıq bolmazbız	sizqalmazlıq bolmazsız	alaqalmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to remain	menqallıq bolmasam	senqallıq bolmasang	olqallıq bolmasa	bizqallıq bolmasaq	sizqallıq bolmasağız	alaqallıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to remain	menqalmazlıq bolmasam	senqalmazlıq bolmasang	olqalmazlıq bolmasa	bizqalmazlıq bolmasaq	sizqalmazlıq bolmasağız	alaqalmazlıq bolmasala