qadalırğa
/qadalɯrʁa/
1. to cling to, to grab hold of, to hang on to
- butaqğa qadalıb qaldı — he caught hold of the branch
- birewnü çaçına qadalırğa — to seize someone by the hair
- atnı boynundan qadaldı — he clung to the horse's neck
2. to apply oneself, to buckle down, to put one's back into it
- oqurğa qadal — put your back into your studies
- işge qadal — put your back into the work
- qadalıb jazadı — he writes with a will
3. to pester, to keep on at someone, to find fault
- sen annga nek qadalğansa? — why have you fastened on him?
- sorub qadalıb qaldı annga — he pestered him with questions
- kereksiz zatlanı aytıb qadala turma — do not keep on with pointless talk
4. to set oneself against, to contend with
- duşmanlağa qadalırğa — to set oneself against the enemy
- annga qadalıb küreşdi — he contended with him
- ekisine qadaldı — he took on both of them
5. to take hold, to fasten on (of an illness)
- awruw qadaldı — the illness has taken hold
- bezgek qadalğandı — the fever has fastened on him
- awruw annga qadalğandı — the illness has fastened on him
Conjugation
Common forms
- qadaladıhe is clinging to
- qadaldıhe clung to
- qadalğandıhe has clung to
- qadalırhe will cling to
- qadallıqdıhe is going to cling to
- qadala edihe was clinging to
- qadalsaif he clings to
- qadal!cling to!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is clinging to | menqadalama | senqadalasa | olqadaladı | bizqadalabız | sizqadalasız | alaqadaladıla |
| Present (simple & continuous)he is not clinging to | menqadalmayma | senqadalmaysa | olqadalmaydı | bizqadalmaybız | sizqadalmaysız | alaqadalmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he clinging to? | menqadalamıma? qadalamamı? | senqadalamısa? | olqadalamıdı? | bizqadalamıbız? qadalabızmı? | sizqadalamısız? | alaqadalamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he clinging to? | menqadalmaymıma? qadalmaymamı? | senqadalmaymısa? | olqadalmaymıdı? | bizqadalmaymıbız? qadalmaybızmı? | sizqadalmaymısız? | alaqadalmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually clings to | menqadalıwçanma | senqadalıwçansa | olqadalıwçandı | bizqadalıwçanbız | sizqadalıwçansız | alaqadalıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually cling to | menqadalıwçan tülme | senqadalıwçan tülse | olqadalıwçan tüldü | bizqadalıwçan tülbüz | sizqadalıwçan tülsüz | alaqadalıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually cling to? | menqadalıwçanmıma? qadalıwçanmamı? | senqadalıwçanmısa? | olqadalıwçanmıdı? | bizqadalıwçanmıbız? qadalıwçanbızmı? | sizqadalıwçanmısız? | alaqadalıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually cling to? | menqadalıwçan tülmüme? | senqadalıwçan tülmüse? | olqadalıwçan tülmüdü? | bizqadalıwçan tülmübüz? | sizqadalıwçan tülmüsüz? | alaqadalıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has clung to and remains so | olqadalıbdı | alaqadalıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he clung to? | olqadalıbmıdı? | alaqadalıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of clinging to | menqadala turama | senqadala turasa | olqadala turadı | bizqadala turabız | sizqadala turasız | alaqadala turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of clinging to | menqadala turmayma | senqadala turmaysa | olqadala turmaydı | bizqadala turmaybız | sizqadala turmaysız | alaqadala turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of clinging to? | menqadala turamıma? qadala turamamı? | senqadala turamısa? | olqadala turamıdı? | bizqadala turamıbız? qadala turabızmı? | sizqadala turamısız? | alaqadala turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of clinging to? | menqadala turmaymıma? qadala turmaymamı? | senqadala turmaymısa? | olqadala turmaymıdı? | bizqadala turmaymıbız? qadala turmaybızmı? | sizqadala turmaymısız? | alaqadala turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he clung to | menqadaldım | senqadaldıng | olqadaldı | bizqadaldıq | sizqadaldığız | alaqadaldıla |
| Simple past (definite)he didn't cling to | menqadalmadım | senqadalmadıng | olqadalmadı | bizqadalmadıq | sizqadalmadığız | alaqadalmadıla |
| Simple past (definite)did he cling to? | menqadaldımmı? | senqadaldıngmı? | olqadaldımı? | bizqadaldıqmı? | sizqadaldığızmı? | alaqadaldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he cling to? | menqadalmadımmı? | senqadalmadıngmı? | olqadalmadımı? | bizqadalmadıqmı? | sizqadalmadığızmı? | alaqadalmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has clung to | menqadalğanma | senqadalğansa | olqadalğandı | bizqadalğanbız | sizqadalğansız | alaqadalğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't clung to | menqadalmağanma | senqadalmağansa | olqadalmağandı | bizqadalmağanbız | sizqadalmağansız | alaqadalmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he clung to? | menqadalğanmıma? qadalğanmamı? | senqadalğanmısa? | olqadalğanmıdı? | bizqadalğanmıbız? qadalğanbızmı? | sizqadalğanmısız? | alaqadalğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he clung to? | menqadalmağanmıma? qadalmağanmamı? | senqadalmağanmısa? | olqadalmağanmıdı? | bizqadalmağanmıbız? qadalmağanbızmı? | sizqadalmağanmısız? | alaqadalmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will cling to | menqadalırma | senqadalırsa | olqadalır | bizqadalırbız | sizqadalırsız | alaqadalırla |
| Indefinite future (future I)he won't cling to | menqadalmazma | senqadalmazsa | olqadalmaz | bizqadalmazbız | sizqadalmazsız | alaqadalmazla |
| Indefinite future (future I)will he cling to? | menqadalırmıma? qadalırmamı? | senqadalırmısa? | olqadalırmı? | bizqadalırmıbız? qadalırbızmı? | sizqadalırmısız? | alaqadalırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he cling to? | menqadalmazmıma? qadalmazmamı? | senqadalmazmısa? | olqadalmazmı? | bizqadalmazmıbız? qadalmazbızmı? | sizqadalmazmısız? | alaqadalmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to cling to | menqadallıqma | senqadallıqsa | olqadallıqdı | bizqadallıqbız | sizqadallıqsız | alaqadallıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to cling to | menqadallıq tülme | senqadallıq tülse | olqadallıq tüldü | bizqadallıq tülbüz | sizqadallıq tülsüz | alaqadallıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to cling to? | menqadallıqmıma? qadallıqmamı? | senqadallıqmısa? | olqadallıqmıdı? | bizqadallıqmıbız? qadallıqbızmı? | sizqadallıqmısız? | alaqadallıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to cling to? | menqadallıq tülmüme? | senqadallıq tülmüse? | olqadallıq tülmüdü? | bizqadallıq tülmübüz? | sizqadallıq tülmüsüz? | alaqadallıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had clung to | menqadalğan edimqadalğanem | senqadalğan edingqadalğaneng | olqadalğan ediqadalğaned | bizqadalğan edikqadalğanek | sizqadalğan edigizqadalğanegiz | alaqadalğan edileqadalğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't clung to | menqadalmağan edimqadalmağanem | senqadalmağan edingqadalmağaneng | olqadalmağan ediqadalmağaned | bizqadalmağan edikqadalmağanek | sizqadalmağan edigizqadalmağanegiz | alaqadalmağan edileqadalmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was clinging to | menqadala edimqadalaem | senqadala edingqadalaeng | olqadala ediqadalaed | bizqadala edikqadalaek | sizqadala edigizqadalaegiz | alaqadala edileqadalaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't clinging to | menqadalmay edimqadalmayem | senqadalmay edingqadalmayeng | olqadalmay ediqadalmayed | bizqadalmay edikqadalmayek | sizqadalmay edigizqadalmayegiz | alaqadalmay edileqadalmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to cling to | menqadalıwçan edimqadalıwçanem | senqadalıwçan edingqadalıwçaneng | olqadalıwçan ediqadalıwçaned | bizqadalıwçan edikqadalıwçanek | sizqadalıwçan edigizqadalıwçanegiz | alaqadalıwçan edileqadalıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to cling to | menqadalıwçan tül edimqadalıwçan tül em | senqadalıwçan tül edingqadalıwçan tül eng | olqadalıwçan tül ediqadalıwçan tül ed | bizqadalıwçan tül edikqadalıwçan tül ek | sizqadalıwçan tül edigizqadalıwçan tül egiz | alaqadalıwçan tül edileqadalıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had clung to and remained so | olqadalıb edi | alaqadalıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't clung to | olqadalıb tül edi | alaqadalıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of clinging to | menqadala tura edimqadala turaem | senqadala tura edingqadala turaeng | olqadala tura ediqadala turaed | bizqadala tura edikqadala turaek | sizqadala tura edigizqadala turaegiz | alaqadala tura edileqadala turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of clinging to | menqadala turmay edimqadala turmayem | senqadala turmay edingqadala turmayeng | olqadala turmay ediqadala turmayed | bizqadala turmay edikqadala turmayek | sizqadala turmay edigizqadala turmayegiz | alaqadala turmay edileqadala turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would cling to | menqadalır edimqadalır em | senqadalır edingqadalır eng | olqadalır ediqadalır ed | bizqadalır edikqadalır ek | sizqadalır edigizqadalır egiz | alaqadalır edileqadalır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't cling to | menqadalmaz edimqadalmaz em | senqadalmaz edingqadalmaz eng | olqadalmaz ediqadalmaz ed | bizqadalmaz edikqadalmaz ek | sizqadalmaz edigizqadalmaz egiz | alaqadalmaz edileqadalmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have clung to | menqadallıq edimqadallıq em | senqadallıq edingqadallıq eng | olqadallıq ediqadallıq ed | bizqadallıq edikqadallıq ek | sizqadallıq edigizqadallıq egiz | alaqadallıq edileqadallıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have clung to | menqadallıq tül edimqadallıq tül em | senqadallıq tül edingqadallıq tül eng | olqadallıq tül ediqadallıq tül ed | bizqadallıq tül edikqadallıq tül ek | sizqadallıq tül edigizqadallıq tül egiz | alaqadallıq tül edileqadallıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he clings to | menqadalsam | senqadalsang | olqadalsa | bizqadalsaq | sizqadalsağız | alaqadalsala |
| Conditionalif he doesn't cling to | menqadalmasam | senqadalmasang | olqadalmasa | bizqadalmasaq | sizqadalmasağız | alaqadalmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is clinging to | menqadala esem | senqadala eseng | olqadala ese | bizqadala esek | sizqadala esegiz | alaqadala esele |
| Conditional, present realif he is not clinging to | menqadalmay esem | senqadalmay eseng | olqadalmay ese | bizqadalmay esek | sizqadalmay esegiz | alaqadalmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he clung to | menqadalsam ediqadalsam ed | senqadalsang ediqadalsang ed | olqadalsa ediqadalsaed | bizqadalsaq ediqadalsaq ed | sizqadalsağız ediqadalsağız ed | alaqadalsala ediqadalsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't cling to | menqadalmasam ediqadalmasam ed | senqadalmasang ediqadalmasang ed | olqadalmasa ediqadalmasaed | bizqadalmasaq ediqadalmasaq ed | sizqadalmasağız ediqadalmasağız ed | alaqadalmasala ediqadalmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he clung to | menqadaldım esem | senqadaldıng eseng | olqadaldı ese | bizqadaldıq esek | sizqadaldığız esegiz | alaqadaldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't cling to | menqadalmadım esem | senqadalmadıng eseng | olqadalmadı ese | bizqadalmadıq esek | sizqadalmadığız esegiz | alaqadalmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did cling to (indeed) | menqadalğan esem | senqadalğan eseng | olqadalğan ese | bizqadalğan esek | sizqadalğan esegiz | alaqadalğan esele |
| Conditional, past realif he didn't cling to (indeed) | menqadalmağan esem | senqadalmağan eseng | olqadalmağan ese | bizqadalmağan esek | sizqadalmağan esegiz | alaqadalmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had clung to | menqadalğan bolsam | senqadalğan bolsang | olqadalğan bolsa | bizqadalğan bolsaq | sizqadalğan bolsağız | alaqadalğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't clung to | menqadalmağan bolsam | senqadalmağan bolsang | olqadalmağan bolsa | bizqadalmağan bolsaq | sizqadalmağan bolsağız | alaqadalmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had clung to | menqadalğan bolsam ediqadalğan bolsam ed | senqadalğan bolsang ediqadalğan bolsang ed | olqadalğan bolsa ediqadalğan bolsaed | bizqadalğan bolsaq ediqadalğan bolsaq ed | sizqadalğan bolsağız ediqadalğan bolsağız ed | alaqadalğan bolsala ediqadalğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't clung to | menqadalmağan bolsam ediqadalmağan bolsam ed | senqadalmağan bolsang ediqadalmağan bolsang ed | olqadalmağan bolsa ediqadalmağan bolsaed | bizqadalmağan bolsaq ediqadalmağan bolsaq ed | sizqadalmağan bolsağız ediqadalmağan bolsağız ed | alaqadalmağan bolsala ediqadalmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will cling to | menqadalır esem | senqadalır eseng | olqadalır ese | bizqadalır esek | sizqadalır esegiz | alaqadalır esele |
| Conditional, aoristif he won't cling to | menqadalmaz esem | senqadalmaz eseng | olqadalmaz ese | bizqadalmaz esek | sizqadalmaz esegiz | alaqadalmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to cling to | menqadallıq esem | senqadallıq eseng | olqadallıq ese | bizqadallıq esek | sizqadallıq esegiz | alaqadallıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to cling to | menqadallıq tül esem | senqadallıq tül eseng | olqadallıq tül ese | bizqadallıq tül esek | sizqadallıq tül esegiz | alaqadallıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to cling to | menqadallıq bolsam | senqadallıq bolsang | olqadallıq bolsa | bizqadallıq bolsaq | sizqadallıq bolsağız | alaqadallıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to cling to | menqadalmazlıq bolsam | senqadalmazlıq bolsang | olqadalmazlıq bolsa | bizqadalmazlıq bolsaq | sizqadalmazlıq bolsağız | alaqadalmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qadaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be clinging to | menqadala bolurma | senqadala bolursa | olqadala bolur | bizqadala bolurbuz | sizqadala bolursuz | alaqadala bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be clinging to | menqadalmay bolurma | senqadalmay bolursa | olqadalmay bolur | bizqadalmay bolurbuz | sizqadalmay bolursuz | alaqadalmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of clinging to | menqadala tura bolurma | senqadala tura bolursa | olqadala tura bolur | bizqadala tura bolurbuz | sizqadala tura bolursuz | alaqadala tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not clinging to | menqadalmay tura bolurma | senqadalmay tura bolursa | olqadalmay tura bolur | bizqadalmay tura bolurbuz | sizqadalmay tura bolursuz | alaqadalmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have clung to | menqadalğan bolurma | senqadalğan bolursa | olqadalğan bolur | bizqadalğan bolurbuz | sizqadalğan bolursuz | alaqadalğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have clung to | menqadalmağan bolurma | senqadalmağan bolursa | olqadalmağan bolur | bizqadalmağan bolurbuz | sizqadalmağan bolursuz | alaqadalmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to cling to | menqadallıq bolurma | senqadallıq bolursa | olqadallıq bolur | bizqadallıq bolurbuz | sizqadallıq bolursuz | alaqadallıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to cling to | menqadalmazlıq bolurma | senqadalmazlıq bolursa | olqadalmazlıq bolur | bizqadalmazlıq bolurbuz | sizqadalmazlıq bolursuz | alaqadalmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it cling to | menqadalayım | senqadal! | olqadalsın | bizqadalayıq | sizqadalığız! | alaqadalsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not cling to | menqadalmayım | senqadalma! | olqadalmasın | bizqadalmayıq | sizqadalmağız! | alaqadalmasınla |
| Commands & suggestionsshould he cling to? | menqadalayımmı? | olqadalsınmı? | bizqadalayıqmı? | alaqadalsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not cling to? | menqadalmayımmı? | olqadalmasınmı? | bizqadalmayıqmı? | alaqadalmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it cling to | senqadalçı2 | olqadalsınçı | sizqadalçığız | alaqadalsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not cling to | senqadalmaçı2 | olqadalmasınçı | sizqadalmaçığız | alaqadalmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you cling to | senqadalğınqadalğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not cling to | senqadalmağınqadalmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he clung to | menqadalğay edim qadalğa edim | senqadalğay eding qadalğa eding | olqadalğay edi qadalğa edi | bizqadalğay edik qadalğa edik | sizqadalğay edigiz qadalğa edigiz | alaqadalğay edile qadalğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not cling to | menqadalmağay edim qadalmağa edim | senqadalmağay eding qadalmağa eding | olqadalmağay edi qadalmağa edi | bizqadalmağay edik qadalmağa edik | sizqadalmağay edigiz qadalmağa edigiz | alaqadalmağay edile qadalmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to cling to | menqadalmağa qoyayımqadalma qoyayım | senqadalmağa qoy!qadalma qoy! | olqadalmağa qoysunqadalma qoysun | bizqadalmağa qoyayıqqadalma qoyayıq | sizqadalmağa qoyuğuz!qadalma qoyuğuz! | alaqadalmağa qoysunlaqadalma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to cling to | menqadalmağa qoymayımqadalma qoymayım | senqadalmağa qoyma!qadalma qoyma! | olqadalmağa qoymasınqadalma qoymasın | bizqadalmağa qoymayıqqadalma qoymayıq | sizqadalmağa qoymağız!qadalma qoymağız! | alaqadalmağa qoymasınlaqadalma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to cling to? | menqadalmağa qoyayımmı?qadalma qoyayımmı? | olqadalmağa qoysunmu?qadalma qoysunmu? | bizqadalmağa qoyayıqmı?qadalma qoyayıqmı? | alaqadalmağa qoysunlamı?qadalma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to cling to? | menqadalmağa qoymayımmı?qadalma qoymayımmı? | olqadalmağa qoymasınmı?qadalma qoymasınmı? | bizqadalmağa qoymayıqmı?qadalma qoymayıqmı? | alaqadalmağa qoymasınlamı?qadalma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to cling to | menqadalmağa qoyamaqadalma qoyama | senqadalmağa qoyasaqadalma qoyasa | olqadalmağa qoyadıqadalma qoyadı | bizqadalmağa qoyabızqadalma qoyabız | sizqadalmağa qoyasızqadalma qoyasız | alaqadalmağa qoyadılaqadalma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to cling to | menqadalmağa qoymaymaqadalma qoymayma | senqadalmağa qoymaysaqadalma qoymaysa | olqadalmağa qoymaydıqadalma qoymaydı | bizqadalmağa qoymaybızqadalma qoymaybız | sizqadalmağa qoymaysızqadalma qoymaysız | alaqadalmağa qoymaydılaqadalma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to cling to? | menqadalmağa qoyamıma?qadalma qoyamıma? | senqadalmağa qoyamısa?qadalma qoyamısa? | olqadalmağa qoyamıdı?qadalma qoyamıdı? | bizqadalmağa qoyamıbız?qadalma qoyamıbız? | sizqadalmağa qoyamısız?qadalma qoyamısız? | alaqadalmağa qoyamıdıla?qadalma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to cling to? | menqadalmağa qoymaymıma?qadalma qoymaymıma? | senqadalmağa qoymaymısa?qadalma qoymaymısa? | olqadalmağa qoymaymıdı?qadalma qoymaymıdı? | bizqadalmağa qoymaymıbız?qadalma qoymaymıbız? | sizqadalmağa qoymaymısız?qadalma qoymaymısız? | alaqadalmağa qoymaymıdıla?qadalma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to cling to | menqadalmağa qoydumqadalma qoydum | senqadalmağa qoydungqadalma qoydung | olqadalmağa qoyduqadalma qoydu | bizqadalmağa qoyduqqadalma qoyduq | sizqadalmağa qoyduğuzqadalma qoyduğuz | alaqadalmağa qoydulaqadalma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to cling to | menqadalmağa qoymadımqadalma qoymadım | senqadalmağa qoymadıngqadalma qoymadıng | olqadalmağa qoymadıqadalma qoymadı | bizqadalmağa qoymadıqqadalma qoymadıq | sizqadalmağa qoymadığızqadalma qoymadığız | alaqadalmağa qoymadılaqadalma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to cling to? | menqadalmağa qoydummu?qadalma qoydummu? | senqadalmağa qoydungmu?qadalma qoydungmu? | olqadalmağa qoydumu?qadalma qoydumu? | bizqadalmağa qoyduqmu?qadalma qoyduqmu? | sizqadalmağa qoyduğuzmu?qadalma qoyduğuzmu? | alaqadalmağa qoydulamı?qadalma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to cling to? | menqadalmağa qoymadımmı?qadalma qoymadımmı? | senqadalmağa qoymadıngmı?qadalma qoymadıngmı? | olqadalmağa qoymadımı?qadalma qoymadımı? | bizqadalmağa qoymadıqmı?qadalma qoymadıqmı? | sizqadalmağa qoymadığızmı?qadalma qoymadığızmı? | alaqadalmağa qoymadılamı?qadalma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can cling to | menqadalalama | senqadalalasa | olqadalaladı | bizqadalalabız | sizqadalalasız | alaqadalaladıla |
| Ability — presenthe can't cling to | menqadalalmayma | senqadalalmaysa | olqadalalmaydı | bizqadalalmaybız | sizqadalalmaysız | alaqadalalmaydıla |
| Ability — presentcan he cling to? | menqadalalamıma? qadalalamamı? | senqadalalamısa? | olqadalalamıdı? | bizqadalalamıbız? qadalalabızmı? | sizqadalalamısız? | alaqadalalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he cling to? | menqadalalmaymıma? qadalalmaymamı? | senqadalalmaymısa? | olqadalalmaymıdı? | bizqadalalmaymıbız? qadalalmaybızmı? | sizqadalalmaymısız? | alaqadalalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can cling to | menqadalalsam | senqadalalsang | olqadalalsa | bizqadalalsaq | sizqadalalsağız | alaqadalalsala |
| Ability — if I can…if he can't cling to | menqadalalmasam | senqadalalmasang | olqadalalmasa | bizqadalalmasaq | sizqadalalmasağız | alaqadalalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to cling to | menqadalaldım | senqadalaldıng | olqadalaldı | bizqadalaldıq | sizqadalaldığız | alaqadalaldıla |
| Ability — simple pasthe could not cling to | menqadalalmadım | senqadalalmadıng | olqadalalmadı | bizqadalalmadıq | sizqadalalmadığız | alaqadalalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to cling to? | menqadalaldımmı? | senqadalaldıngmı? | olqadalaldımı? | bizqadalaldıqmı? | sizqadalaldığızmı? | alaqadalaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he cling to? | menqadalalmadımmı? | senqadalalmadıngmı? | olqadalalmadımı? | bizqadalalmadıqmı? | sizqadalalmadığızmı? | alaqadalalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to cling to | menqadalalğanma | senqadalalğansa | olqadalalğandı | bizqadalalğanbız | sizqadalalğansız | alaqadalalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to cling to | menqadalalmağanma | senqadalalmağansa | olqadalalmağandı | bizqadalalmağanbız | sizqadalalmağansız | alaqadalalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to cling to? | menqadalalğanmıma? qadalalğanmamı? | senqadalalğanmısa? | olqadalalğanmıdı? | bizqadalalğanmıbız? qadalalğanbızmı? | sizqadalalğanmısız? | alaqadalalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to cling to? | menqadalalmağanmıma? qadalalmağanmamı? | senqadalalmağanmısa? | olqadalalmağanmıdı? | bizqadalalmağanmıbız? qadalalmağanbızmı? | sizqadalalmağanmısız? | alaqadalalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to cling to | menqadalalğan edimqadalalğanem | senqadalalğan edingqadalalğaneng | olqadalalğan ediqadalalğaned | bizqadalalğan edikqadalalğanek | sizqadalalğan edigizqadalalğanegiz | alaqadalalğan edileqadalalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to cling to | menqadalalmağan edimqadalalmağanem | senqadalalmağan edingqadalalmağaneng | olqadalalmağan ediqadalalmağaned | bizqadalalmağan edikqadalalmağanek | sizqadalalmağan edigizqadalalmağanegiz | alaqadalalmağan edileqadalalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could cling to | menqadalala edimqadalalaem | senqadalala edingqadalalaeng | olqadalala ediqadalalaed | bizqadalala edikqadalalaek | sizqadalala edigizqadalalaegiz | alaqadalala edileqadalalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not cling to | menqadalalmay edimqadalalmayem | senqadalalmay edingqadalalmayeng | olqadalalmay ediqadalalmayed | bizqadalalmay edikqadalalmayek | sizqadalalmay edigizqadalalmayegiz | alaqadalalmay edileqadalalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to cling to | menqadalalırma | senqadalalırsa | olqadalalır | bizqadalalırbız | sizqadalalırsız | alaqadalalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to cling to | menqadalalmazma | senqadalalmazsa | olqadalalmaz | bizqadalalmazbız | sizqadalalmazsız | alaqadalalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to cling to? | menqadalalırmıma? qadalalırmamı? | senqadalalırmısa? | olqadalalırmı? | bizqadalalırmıbız? qadalalırbızmı? | sizqadalalırmısız? | alaqadalalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to cling to? | menqadalalmazmıma? qadalalmazmamı? | senqadalalmazmısa? | olqadalalmazmı? | bizqadalalmazmıbız? qadalalmazbızmı? | sizqadalalmazmısız? | alaqadalalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to cling to | menqadalallıqma | senqadalallıqsa | olqadalallıqdı | bizqadalallıqbız | sizqadalallıqsız | alaqadalallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to cling to | menqadalallıq tülme | senqadalallıq tülse | olqadalallıq tüldü | bizqadalallıq tülbüz | sizqadalallıq tülsüz | alaqadalallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to cling to? | menqadalallıqmıma? qadalallıqmamı? | senqadalallıqmısa? | olqadalallıqmıdı? | bizqadalallıqmıbız? qadalallıqbızmı? | sizqadalallıqmısız? | alaqadalallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to cling to? | menqadalallıq tülmüme? | senqadalallıq tülmüse? | olqadalallıq tülmüdü? | bizqadalallıq tülmübüz? | sizqadalallıq tülmüsüz? | alaqadalallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to cling to | menqadalalır edimqadalalır em | senqadalalır edingqadalalır eng | olqadalalır ediqadalalır ed | bizqadalalır edikqadalalır ek | sizqadalalır edigizqadalalır egiz | alaqadalalır edileqadalalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to cling to | menqadalalmaz edimqadalalmaz em | senqadalalmaz edingqadalalmaz eng | olqadalalmaz ediqadalalmaz ed | bizqadalalmaz edikqadalalmaz ek | sizqadalalmaz edigizqadalalmaz egiz | alaqadalalmaz edileqadalalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to cling to | senqadalalğınqadalalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to cling to | senqadalalmağınqadalalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be clinging to | menqadala bolmazma | senqadala bolmazsa | olqadala bolmaz | bizqadala bolmazbız | sizqadala bolmazsız | alaqadala bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be clinging to (emphatic) | menqadalmay bolmazma | senqadalmay bolmazsa | olqadalmay bolmaz | bizqadalmay bolmazbız | sizqadalmay bolmazsız | alaqadalmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of clinging to | menqadala tura bolmazma | senqadala tura bolmazsa | olqadala tura bolmaz | bizqadala tura bolmazbız | sizqadala tura bolmazsız | alaqadala tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not clinging to (emphatic) | menqadalmay tura bolmazma | senqadalmay tura bolmazsa | olqadalmay tura bolmaz | bizqadalmay tura bolmazbız | sizqadalmay tura bolmazsız | alaqadalmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not clinging to | menqadalmay turama | senqadalmay turasa | olqadalmay turadı | bizqadalmay turabız | sizqadalmay turasız | alaqadalmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not clinging to | menqadalmay turmayma | senqadalmay turmaysa | olqadalmay turmaydı | bizqadalmay turmaybız | sizqadalmay turmaysız | alaqadalmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not clinging to? | menqadalmay turmaymıma | senqadalmay turmaymısa | olqadalmay turmaymıdı | bizqadalmay turmaymıbız | sizqadalmay turmaymısız | alaqadalmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have clung to | menqadalğan bolmazma | senqadalğan bolmazsa | olqadalğan bolmaz | bizqadalğan bolmazbız | sizqadalğan bolmazsız | alaqadalğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have clung to (emphatic) | menqadalmağan bolmazma | senqadalmağan bolmazsa | olqadalmağan bolmaz | bizqadalmağan bolmazbız | sizqadalmağan bolmazsız | alaqadalmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had clung to | menqadalğan bolmasam | senqadalğan bolmasang | olqadalğan bolmasa | bizqadalğan bolmasaq | sizqadalğan bolmasağız | alaqadalğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't clung to | menqadalmağan bolmasam | senqadalmağan bolmasang | olqadalmağan bolmasa | bizqadalmağan bolmasaq | sizqadalmağan bolmasağız | alaqadalmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to cling to | menqadallıq bolmazma | senqadallıq bolmazsa | olqadallıq bolmaz | bizqadallıq bolmazbız | sizqadallıq bolmazsız | alaqadallıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to cling to (emphatic) | menqadalmazlıq bolmazma | senqadalmazlıq bolmazsa | olqadalmazlıq bolmaz | bizqadalmazlıq bolmazbız | sizqadalmazlıq bolmazsız | alaqadalmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to cling to | menqadallıq bolmasam | senqadallıq bolmasang | olqadallıq bolmasa | bizqadallıq bolmasaq | sizqadallıq bolmasağız | alaqadallıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to cling to | menqadalmazlıq bolmasam | senqadalmazlıq bolmasang | olqadalmazlıq bolmasa | bizqadalmazlıq bolmasaq | sizqadalmazlıq bolmasağız | alaqadalmazlıq bolmasala |