qımıldatırğa

/qɯmɯldatɯrʁa/

1. (v.) to move, to stir, to budge something

barmağıngı qımıldatırğa — to move your finger
sabiy ayaqların qımıldatıb turadı — the child keeps moving its legs
ornundan qımıldatırğa — to shift it from its place

2. (v.) to rock, to shake, to sway, to set in motion

atlanı bir kesek qımıldat — stir the horses up a little
jel terekni qımıldatadı — the wind sways the tree
stolnu qımıldatma — do not shake the table

Conjugation

Common forms

qımıldatadıhe is moving
qımıldatdıhe moved
qımıldathandıhe has moved
qımıldatırhe will move
qımıldatırıqdıhe is going to move
qımıldata edihe was moving
qımıldatsaif he moves
qımıldat!move!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is moving	menqımıldatama	senqımıldatasa	olqımıldatadı	bizqımıldatabız	sizqımıldatasız	alaqımıldatadıla
Present (simple & continuous)he is not moving	menqımıldatmayma	senqımıldatmaysa	olqımıldatmaydı	bizqımıldatmaybız	sizqımıldatmaysız	alaqımıldatmaydıla
Present (simple & continuous)is he moving?	menqımıldatamıma? qımıldatamamı?	senqımıldatamısa?	olqımıldatamıdı?	bizqımıldatamıbız? qımıldatabızmı?	sizqımıldatamısız?	alaqımıldatamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he moving?	menqımıldatmaymıma? qımıldatmaymamı?	senqımıldatmaymısa?	olqımıldatmaymıdı?	bizqımıldatmaymıbız? qımıldatmaybızmı?	sizqımıldatmaymısız?	alaqımıldatmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually moves	menqımıldatıwçanma	senqımıldatıwçansa	olqımıldatıwçandı	bizqımıldatıwçanbız	sizqımıldatıwçansız	alaqımıldatıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually move	menqımıldatıwçan tülme	senqımıldatıwçan tülse	olqımıldatıwçan tüldü	bizqımıldatıwçan tülbüz	sizqımıldatıwçan tülsüz	alaqımıldatıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually move?	menqımıldatıwçanmıma? qımıldatıwçanmamı?	senqımıldatıwçanmısa?	olqımıldatıwçanmıdı?	bizqımıldatıwçanmıbız? qımıldatıwçanbızmı?	sizqımıldatıwçanmısız?	alaqımıldatıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually move?	menqımıldatıwçan tülmüme?	senqımıldatıwçan tülmüse?	olqımıldatıwçan tülmüdü?	bizqımıldatıwçan tülmübüz?	sizqımıldatıwçan tülmüsüz?	alaqımıldatıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has moved and remains so			olqımıldatıbdı			alaqımıldatıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he moved?			olqımıldatıbmıdı?			alaqımıldatıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of moving	menqımıldata turama	senqımıldata turasa	olqımıldata turadı	bizqımıldata turabız	sizqımıldata turasız	alaqımıldata turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of moving	menqımıldata turmayma	senqımıldata turmaysa	olqımıldata turmaydı	bizqımıldata turmaybız	sizqımıldata turmaysız	alaqımıldata turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of moving?	menqımıldata turamıma? qımıldata turamamı?	senqımıldata turamısa?	olqımıldata turamıdı?	bizqımıldata turamıbız? qımıldata turabızmı?	sizqımıldata turamısız?	alaqımıldata turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of moving?	menqımıldata turmaymıma? qımıldata turmaymamı?	senqımıldata turmaymısa?	olqımıldata turmaymıdı?	bizqımıldata turmaymıbız? qımıldata turmaybızmı?	sizqımıldata turmaymısız?	alaqımıldata turmaymıdıla?
Simple past (definite)he moved	menqımıldatdım	senqımıldatdıng	olqımıldatdı	bizqımıldatdıq	sizqımıldatdığız	alaqımıldatdıla
Simple past (definite)he didn't move	menqımıldatmadım	senqımıldatmadıng	olqımıldatmadı	bizqımıldatmadıq	sizqımıldatmadığız	alaqımıldatmadıla
Simple past (definite)did he move?	menqımıldatdımmı?	senqımıldatdıngmı?	olqımıldatdımı?	bizqımıldatdıqmı?	sizqımıldatdığızmı?	alaqımıldatdılamı?
Simple past (definite)didn't he move?	menqımıldatmadımmı?	senqımıldatmadıngmı?	olqımıldatmadımı?	bizqımıldatmadıqmı?	sizqımıldatmadığızmı?	alaqımıldatmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has moved	menqımıldathanma	senqımıldathansa	olqımıldathandı	bizqımıldathanbız	sizqımıldathansız	alaqımıldathandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't moved	menqımıldatmağanma	senqımıldatmağansa	olqımıldatmağandı	bizqımıldatmağanbız	sizqımıldatmağansız	alaqımıldatmağandıla
Perfect (past indefinite)has he moved?	menqımıldathanmıma? qımıldathanmamı?	senqımıldathanmısa?	olqımıldathanmıdı?	bizqımıldathanmıbız? qımıldathanbızmı?	sizqımıldathanmısız?	alaqımıldathanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he moved?	menqımıldatmağanmıma? qımıldatmağanmamı?	senqımıldatmağanmısa?	olqımıldatmağanmıdı?	bizqımıldatmağanmıbız? qımıldatmağanbızmı?	sizqımıldatmağanmısız?	alaqımıldatmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will move	menqımıldatırma	senqımıldatırsa	olqımıldatır	bizqımıldatırbız	sizqımıldatırsız	alaqımıldatırla
Indefinite future (future I)he won't move	menqımıldatmazma	senqımıldatmazsa	olqımıldatmaz	bizqımıldatmazbız	sizqımıldatmazsız	alaqımıldatmazla
Indefinite future (future I)will he move?	menqımıldatırmıma? qımıldatırmamı?	senqımıldatırmısa?	olqımıldatırmı?	bizqımıldatırmıbız? qımıldatırbızmı?	sizqımıldatırmısız?	alaqımıldatırmıla?
Indefinite future (future I)won't he move?	menqımıldatmazmıma? qımıldatmazmamı?	senqımıldatmazmısa?	olqımıldatmazmı?	bizqımıldatmazmıbız? qımıldatmazbızmı?	sizqımıldatmazmısız?	alaqımıldatmazmıla?
Definite future (future II)he is going to move	menqımıldatırıqma	senqımıldatırıqsa	olqımıldatırıqdı	bizqımıldatırıqbız	sizqımıldatırıqsız	alaqımıldatırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to move	menqımıldatırıq tülme	senqımıldatırıq tülse	olqımıldatırıq tüldü	bizqımıldatırıq tülbüz	sizqımıldatırıq tülsüz	alaqımıldatırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to move?	menqımıldatırıqmıma? qımıldatırıqmamı?	senqımıldatırıqmısa?	olqımıldatırıqmıdı?	bizqımıldatırıqmıbız? qımıldatırıqbızmı?	sizqımıldatırıqmısız?	alaqımıldatırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to move?	menqımıldatırıq tülmüme?	senqımıldatırıq tülmüse?	olqımıldatırıq tülmüdü?	bizqımıldatırıq tülmübüz?	sizqımıldatırıq tülmüsüz?	alaqımıldatırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had moved	menqımıldathan edimqımıldathanem	senqımıldathan edingqımıldathaneng	olqımıldathan ediqımıldathaned	bizqımıldathan edikqımıldathanek	sizqımıldathan edigizqımıldathanegiz	alaqımıldathan edileqımıldathanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't moved	menqımıldatmağan edimqımıldatmağanem	senqımıldatmağan edingqımıldatmağaneng	olqımıldatmağan ediqımıldatmağaned	bizqımıldatmağan edikqımıldatmağanek	sizqımıldatmağan edigizqımıldatmağanegiz	alaqımıldatmağan edileqımıldatmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was moving	menqımıldata edimqımıldataem	senqımıldata edingqımıldataeng	olqımıldata ediqımıldataed	bizqımıldata edikqımıldataek	sizqımıldata edigizqımıldataegiz	alaqımıldata edileqımıldataelle
Past continuous (imperfect)he wasn't moving	menqımıldatmay edimqımıldatmayem	senqımıldatmay edingqımıldatmayeng	olqımıldatmay ediqımıldatmayed	bizqımıldatmay edikqımıldatmayek	sizqımıldatmay edigizqımıldatmayegiz	alaqımıldatmay edileqımıldatmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to move	menqımıldatıwçan edimqımıldatıwçanem	senqımıldatıwçan edingqımıldatıwçaneng	olqımıldatıwçan ediqımıldatıwçaned	bizqımıldatıwçan edikqımıldatıwçanek	sizqımıldatıwçan edigizqımıldatıwçanegiz	alaqımıldatıwçan edileqımıldatıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to move	menqımıldatıwçan tül edimqımıldatıwçan tül em	senqımıldatıwçan tül edingqımıldatıwçan tül eng	olqımıldatıwçan tül ediqımıldatıwçan tül ed	bizqımıldatıwçan tül edikqımıldatıwçan tül ek	sizqımıldatıwçan tül edigizqımıldatıwçan tül egiz	alaqımıldatıwçan tül edileqımıldatıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had moved and remained so			olqımıldatıb edi			alaqımıldatıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't moved			olqımıldatıb tül edi			alaqımıldatıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of moving	menqımıldata tura edimqımıldata turaem	senqımıldata tura edingqımıldata turaeng	olqımıldata tura ediqımıldata turaed	bizqımıldata tura edikqımıldata turaek	sizqımıldata tura edigizqımıldata turaegiz	alaqımıldata tura edileqımıldata turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of moving	menqımıldata turmay edimqımıldata turmayem	senqımıldata turmay edingqımıldata turmayeng	olqımıldata turmay ediqımıldata turmayed	bizqımıldata turmay edikqımıldata turmayek	sizqımıldata turmay edigizqımıldata turmayegiz	alaqımıldata turmay edileqımıldata turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would move	menqımıldatır edimqımıldatır em	senqımıldatır edingqımıldatır eng	olqımıldatır ediqımıldatır ed	bizqımıldatır edikqımıldatır ek	sizqımıldatır edigizqımıldatır egiz	alaqımıldatır edileqımıldatır elle
Conditional result (would)he wouldn't move	menqımıldatmaz edimqımıldatmaz em	senqımıldatmaz edingqımıldatmaz eng	olqımıldatmaz ediqımıldatmaz ed	bizqımıldatmaz edikqımıldatmaz ek	sizqımıldatmaz edigizqımıldatmaz egiz	alaqımıldatmaz edileqımıldatmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have moved	menqımıldatırıq edimqımıldatırıq em	senqımıldatırıq edingqımıldatırıq eng	olqımıldatırıq ediqımıldatırıq ed	bizqımıldatırıq edikqımıldatırıq ek	sizqımıldatırıq edigizqımıldatırıq egiz	alaqımıldatırıq edileqımıldatırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have moved	menqımıldatırıq tül edimqımıldatırıq tül em	senqımıldatırıq tül edingqımıldatırıq tül eng	olqımıldatırıq tül ediqımıldatırıq tül ed	bizqımıldatırıq tül edikqımıldatırıq tül ek	sizqımıldatırıq tül edigizqımıldatırıq tül egiz	alaqımıldatırıq tül edileqımıldatırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he moves	menqımıldatsam	senqımıldatsang	olqımıldatsa	bizqımıldatsaq	sizqımıldatsağız	alaqımıldatsala
Conditionalif he doesn't move	menqımıldatmasam	senqımıldatmasang	olqımıldatmasa	bizqımıldatmasaq	sizqımıldatmasağız	alaqımıldatmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is moving	menqımıldata esem	senqımıldata eseng	olqımıldata ese	bizqımıldata esek	sizqımıldata esegiz	alaqımıldata esele
Conditional, present realif he is not moving	menqımıldatmay esem	senqımıldatmay eseng	olqımıldatmay ese	bizqımıldatmay esek	sizqımıldatmay esegiz	alaqımıldatmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he moved	menqımıldatsam ediqımıldatsam ed	senqımıldatsang ediqımıldatsang ed	olqımıldatsa ediqımıldatsaed	bizqımıldatsaq ediqımıldatsaq ed	sizqımıldatsağız ediqımıldatsağız ed	alaqımıldatsala ediqımıldatsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't move	menqımıldatmasam ediqımıldatmasam ed	senqımıldatmasang ediqımıldatmasang ed	olqımıldatmasa ediqımıldatmasaed	bizqımıldatmasaq ediqımıldatmasaq ed	sizqımıldatmasağız ediqımıldatmasağız ed	alaqımıldatmasala ediqımıldatmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he moved	menqımıldatdım esem	senqımıldatdıng eseng	olqımıldatdı ese	bizqımıldatdıq esek	sizqımıldatdığız esegiz	alaqımıldatdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't move	menqımıldatmadım esem	senqımıldatmadıng eseng	olqımıldatmadı ese	bizqımıldatmadıq esek	sizqımıldatmadığız esegiz	alaqımıldatmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did move (indeed)	menqımıldathan esem	senqımıldathan eseng	olqımıldathan ese	bizqımıldathan esek	sizqımıldathan esegiz	alaqımıldathan esele
Conditional, past realif he didn't move (indeed)	menqımıldatmağan esem	senqımıldatmağan eseng	olqımıldatmağan ese	bizqımıldatmağan esek	sizqımıldatmağan esegiz	alaqımıldatmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had moved	menqımıldathan bolsam	senqımıldathan bolsang	olqımıldathan bolsa	bizqımıldathan bolsaq	sizqımıldathan bolsağız	alaqımıldathan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't moved	menqımıldatmağan bolsam	senqımıldatmağan bolsang	olqımıldatmağan bolsa	bizqımıldatmağan bolsaq	sizqımıldatmağan bolsağız	alaqımıldatmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had moved	menqımıldathan bolsam ediqımıldathan bolsam ed	senqımıldathan bolsang ediqımıldathan bolsang ed	olqımıldathan bolsa ediqımıldathan bolsaed	bizqımıldathan bolsaq ediqımıldathan bolsaq ed	sizqımıldathan bolsağız ediqımıldathan bolsağız ed	alaqımıldathan bolsala ediqımıldathan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't moved	menqımıldatmağan bolsam ediqımıldatmağan bolsam ed	senqımıldatmağan bolsang ediqımıldatmağan bolsang ed	olqımıldatmağan bolsa ediqımıldatmağan bolsaed	bizqımıldatmağan bolsaq ediqımıldatmağan bolsaq ed	sizqımıldatmağan bolsağız ediqımıldatmağan bolsağız ed	alaqımıldatmağan bolsala ediqımıldatmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will move	menqımıldatır esem	senqımıldatır eseng	olqımıldatır ese	bizqımıldatır esek	sizqımıldatır esegiz	alaqımıldatır esele
Conditional, aoristif he won't move	menqımıldatmaz esem	senqımıldatmaz eseng	olqımıldatmaz ese	bizqımıldatmaz esek	sizqımıldatmaz esegiz	alaqımıldatmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to move	menqımıldatırıq esem	senqımıldatırıq eseng	olqımıldatırıq ese	bizqımıldatırıq esek	sizqımıldatırıq esegiz	alaqımıldatırıq esele
Conditional, futureif he is not going to move	menqımıldatırıq tül esem	senqımıldatırıq tül eseng	olqımıldatırıq tül ese	bizqımıldatırıq tül esek	sizqımıldatırıq tül esegiz	alaqımıldatırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to move	menqımıldatırıq bolsam	senqımıldatırıq bolsang	olqımıldatırıq bolsa	bizqımıldatırıq bolsaq	sizqımıldatırıq bolsağız	alaqımıldatırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to move	menqımıldatmazlıq bolsam	senqımıldatmazlıq bolsang	olqımıldatmazlıq bolsa	bizqımıldatmazlıq bolsaq	sizqımıldatmazlıq bolsağız	alaqımıldatmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qımıldatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be moving	menqımıldata bolurma	senqımıldata bolursa	olqımıldata bolur	bizqımıldata bolurbuz	sizqımıldata bolursuz	alaqımıldata bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be moving	menqımıldatmay bolurma	senqımıldatmay bolursa	olqımıldatmay bolur	bizqımıldatmay bolurbuz	sizqımıldatmay bolursuz	alaqımıldatmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of moving	menqımıldata tura bolurma	senqımıldata tura bolursa	olqımıldata tura bolur	bizqımıldata tura bolurbuz	sizqımıldata tura bolursuz	alaqımıldata tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not moving	menqımıldatmay tura bolurma	senqımıldatmay tura bolursa	olqımıldatmay tura bolur	bizqımıldatmay tura bolurbuz	sizqımıldatmay tura bolursuz	alaqımıldatmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have moved	menqımıldathan bolurma	senqımıldathan bolursa	olqımıldathan bolur	bizqımıldathan bolurbuz	sizqımıldathan bolursuz	alaqımıldathan bolurla
Inference (must have)he must not have moved	menqımıldatmağan bolurma	senqımıldatmağan bolursa	olqımıldatmağan bolur	bizqımıldatmağan bolurbuz	sizqımıldatmağan bolursuz	alaqımıldatmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to move	menqımıldatırıq bolurma	senqımıldatırıq bolursa	olqımıldatırıq bolur	bizqımıldatırıq bolurbuz	sizqımıldatırıq bolursuz	alaqımıldatırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to move	menqımıldatmazlıq bolurma	senqımıldatmazlıq bolursa	olqımıldatmazlıq bolur	bizqımıldatmazlıq bolurbuz	sizqımıldatmazlıq bolursuz	alaqımıldatmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it move	menqımıldatayım	senqımıldat!	olqımıldatsın	bizqımıldatayıq	sizqımıldatığız!	alaqımıldatsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not move	menqımıldatmayım	senqımıldatma!	olqımıldatmasın	bizqımıldatmayıq	sizqımıldatmağız!	alaqımıldatmasınla
Commands & suggestionsshould he move?	menqımıldatayımmı?		olqımıldatsınmı?	bizqımıldatayıqmı?		alaqımıldatsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not move?	menqımıldatmayımmı?		olqımıldatmasınmı?	bizqımıldatmayıqmı?		alaqımıldatmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it move		senqımıldatçı²	olqımıldatsınçı		sizqımıldatçığız	alaqımıldatsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not move		senqımıldatmaçı²	olqımıldatmasınçı		sizqımıldatmaçığız	alaqımıldatmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you move		senqımıldathınqımıldathı
Blessings & curses — may you…may you not move		senqımıldatmağınqımıldatmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he moved	menqımıldathay edim qımıldatha edim	senqımıldathay eding qımıldatha eding	olqımıldathay edi qımıldatha edi	bizqımıldathay edik qımıldatha edik	sizqımıldathay edigiz qımıldatha edigiz	alaqımıldathay edile qımıldatha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not move	menqımıldatmağay edim qımıldatmağa edim	senqımıldatmağay eding qımıldatmağa eding	olqımıldatmağay edi qımıldatmağa edi	bizqımıldatmağay edik qımıldatmağa edik	sizqımıldatmağay edigiz qımıldatmağa edigiz	alaqımıldatmağay edile qımıldatmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to move	menqımıldatmağa qoyayımqımıldatma qoyayım	senqımıldatmağa qoy!qımıldatma qoy!	olqımıldatmağa qoysunqımıldatma qoysun	bizqımıldatmağa qoyayıqqımıldatma qoyayıq	sizqımıldatmağa qoyuğuz!qımıldatma qoyuğuz!	alaqımıldatmağa qoysunlaqımıldatma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to move	menqımıldatmağa qoymayımqımıldatma qoymayım	senqımıldatmağa qoyma!qımıldatma qoyma!	olqımıldatmağa qoymasınqımıldatma qoymasın	bizqımıldatmağa qoymayıqqımıldatma qoymayıq	sizqımıldatmağa qoymağız!qımıldatma qoymağız!	alaqımıldatmağa qoymasınlaqımıldatma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to move?	menqımıldatmağa qoyayımmı?qımıldatma qoyayımmı?		olqımıldatmağa qoysunmu?qımıldatma qoysunmu?	bizqımıldatmağa qoyayıqmı?qımıldatma qoyayıqmı?		alaqımıldatmağa qoysunlamı?qımıldatma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to move?	menqımıldatmağa qoymayımmı?qımıldatma qoymayımmı?		olqımıldatmağa qoymasınmı?qımıldatma qoymasınmı?	bizqımıldatmağa qoymayıqmı?qımıldatma qoymayıqmı?		alaqımıldatmağa qoymasınlamı?qımıldatma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to move	menqımıldatmağa qoyamaqımıldatma qoyama	senqımıldatmağa qoyasaqımıldatma qoyasa	olqımıldatmağa qoyadıqımıldatma qoyadı	bizqımıldatmağa qoyabızqımıldatma qoyabız	sizqımıldatmağa qoyasızqımıldatma qoyasız	alaqımıldatmağa qoyadılaqımıldatma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to move	menqımıldatmağa qoymaymaqımıldatma qoymayma	senqımıldatmağa qoymaysaqımıldatma qoymaysa	olqımıldatmağa qoymaydıqımıldatma qoymaydı	bizqımıldatmağa qoymaybızqımıldatma qoymaybız	sizqımıldatmağa qoymaysızqımıldatma qoymaysız	alaqımıldatmağa qoymaydılaqımıldatma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to move?	menqımıldatmağa qoyamıma?qımıldatma qoyamıma?	senqımıldatmağa qoyamısa?qımıldatma qoyamısa?	olqımıldatmağa qoyamıdı?qımıldatma qoyamıdı?	bizqımıldatmağa qoyamıbız?qımıldatma qoyamıbız?	sizqımıldatmağa qoyamısız?qımıldatma qoyamısız?	alaqımıldatmağa qoyamıdıla?qımıldatma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to move?	menqımıldatmağa qoymaymıma?qımıldatma qoymaymıma?	senqımıldatmağa qoymaymısa?qımıldatma qoymaymısa?	olqımıldatmağa qoymaymıdı?qımıldatma qoymaymıdı?	bizqımıldatmağa qoymaymıbız?qımıldatma qoymaymıbız?	sizqımıldatmağa qoymaymısız?qımıldatma qoymaymısız?	alaqımıldatmağa qoymaymıdıla?qımıldatma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to move	menqımıldatmağa qoydumqımıldatma qoydum	senqımıldatmağa qoydungqımıldatma qoydung	olqımıldatmağa qoyduqımıldatma qoydu	bizqımıldatmağa qoyduqqımıldatma qoyduq	sizqımıldatmağa qoyduğuzqımıldatma qoyduğuz	alaqımıldatmağa qoydulaqımıldatma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to move	menqımıldatmağa qoymadımqımıldatma qoymadım	senqımıldatmağa qoymadıngqımıldatma qoymadıng	olqımıldatmağa qoymadıqımıldatma qoymadı	bizqımıldatmağa qoymadıqqımıldatma qoymadıq	sizqımıldatmağa qoymadığızqımıldatma qoymadığız	alaqımıldatmağa qoymadılaqımıldatma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to move?	menqımıldatmağa qoydummu?qımıldatma qoydummu?	senqımıldatmağa qoydungmu?qımıldatma qoydungmu?	olqımıldatmağa qoydumu?qımıldatma qoydumu?	bizqımıldatmağa qoyduqmu?qımıldatma qoyduqmu?	sizqımıldatmağa qoyduğuzmu?qımıldatma qoyduğuzmu?	alaqımıldatmağa qoydulamı?qımıldatma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to move?	menqımıldatmağa qoymadımmı?qımıldatma qoymadımmı?	senqımıldatmağa qoymadıngmı?qımıldatma qoymadıngmı?	olqımıldatmağa qoymadımı?qımıldatma qoymadımı?	bizqımıldatmağa qoymadıqmı?qımıldatma qoymadıqmı?	sizqımıldatmağa qoymadığızmı?qımıldatma qoymadığızmı?	alaqımıldatmağa qoymadılamı?qımıldatma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qımıldatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can move	menqımıldatalama	senqımıldatalasa	olqımıldataladı	bizqımıldatalabız	sizqımıldatalasız	alaqımıldataladıla
Ability — presenthe can't move	menqımıldatalmayma	senqımıldatalmaysa	olqımıldatalmaydı	bizqımıldatalmaybız	sizqımıldatalmaysız	alaqımıldatalmaydıla
Ability — presentcan he move?	menqımıldatalamıma? qımıldatalamamı?	senqımıldatalamısa?	olqımıldatalamıdı?	bizqımıldatalamıbız? qımıldatalabızmı?	sizqımıldatalamısız?	alaqımıldatalamıdıla?
Ability — presentcan't he move?	menqımıldatalmaymıma? qımıldatalmaymamı?	senqımıldatalmaymısa?	olqımıldatalmaymıdı?	bizqımıldatalmaymıbız? qımıldatalmaybızmı?	sizqımıldatalmaymısız?	alaqımıldatalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can move	menqımıldatalsam	senqımıldatalsang	olqımıldatalsa	bizqımıldatalsaq	sizqımıldatalsağız	alaqımıldatalsala
Ability — if I can…if he can't move	menqımıldatalmasam	senqımıldatalmasang	olqımıldatalmasa	bizqımıldatalmasaq	sizqımıldatalmasağız	alaqımıldatalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to move	menqımıldataldım	senqımıldataldıng	olqımıldataldı	bizqımıldataldıq	sizqımıldataldığız	alaqımıldataldıla
Ability — simple pasthe could not move	menqımıldatalmadım	senqımıldatalmadıng	olqımıldatalmadı	bizqımıldatalmadıq	sizqımıldatalmadığız	alaqımıldatalmadıla
Ability — simple pastwas he able to move?	menqımıldataldımmı?	senqımıldataldıngmı?	olqımıldataldımı?	bizqımıldataldıqmı?	sizqımıldataldığızmı?	alaqımıldataldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he move?	menqımıldatalmadımmı?	senqımıldatalmadıngmı?	olqımıldatalmadımı?	bizqımıldatalmadıqmı?	sizqımıldatalmadığızmı?	alaqımıldatalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to move	menqımıldatalğanma	senqımıldatalğansa	olqımıldatalğandı	bizqımıldatalğanbız	sizqımıldatalğansız	alaqımıldatalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to move	menqımıldatalmağanma	senqımıldatalmağansa	olqımıldatalmağandı	bizqımıldatalmağanbız	sizqımıldatalmağansız	alaqımıldatalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to move?	menqımıldatalğanmıma? qımıldatalğanmamı?	senqımıldatalğanmısa?	olqımıldatalğanmıdı?	bizqımıldatalğanmıbız? qımıldatalğanbızmı?	sizqımıldatalğanmısız?	alaqımıldatalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to move?	menqımıldatalmağanmıma? qımıldatalmağanmamı?	senqımıldatalmağanmısa?	olqımıldatalmağanmıdı?	bizqımıldatalmağanmıbız? qımıldatalmağanbızmı?	sizqımıldatalmağanmısız?	alaqımıldatalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to move	menqımıldatalğan edimqımıldatalğanem	senqımıldatalğan edingqımıldatalğaneng	olqımıldatalğan ediqımıldatalğaned	bizqımıldatalğan edikqımıldatalğanek	sizqımıldatalğan edigizqımıldatalğanegiz	alaqımıldatalğan edileqımıldatalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to move	menqımıldatalmağan edimqımıldatalmağanem	senqımıldatalmağan edingqımıldatalmağaneng	olqımıldatalmağan ediqımıldatalmağaned	bizqımıldatalmağan edikqımıldatalmağanek	sizqımıldatalmağan edigizqımıldatalmağanegiz	alaqımıldatalmağan edileqımıldatalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could move	menqımıldatala edimqımıldatalaem	senqımıldatala edingqımıldatalaeng	olqımıldatala ediqımıldatalaed	bizqımıldatala edikqımıldatalaek	sizqımıldatala edigizqımıldatalaegiz	alaqımıldatala edileqımıldatalaelle
Ability — past backgroundhe could not move	menqımıldatalmay edimqımıldatalmayem	senqımıldatalmay edingqımıldatalmayeng	olqımıldatalmay ediqımıldatalmayed	bizqımıldatalmay edikqımıldatalmayek	sizqımıldatalmay edigizqımıldatalmayegiz	alaqımıldatalmay edileqımıldatalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to move	menqımıldatalırma	senqımıldatalırsa	olqımıldatalır	bizqımıldatalırbız	sizqımıldatalırsız	alaqımıldatalırla
Ability — future Ihe won't be able to move	menqımıldatalmazma	senqımıldatalmazsa	olqımıldatalmaz	bizqımıldatalmazbız	sizqımıldatalmazsız	alaqımıldatalmazla
Ability — future Iwill he be able to move?	menqımıldatalırmıma? qımıldatalırmamı?	senqımıldatalırmısa?	olqımıldatalırmı?	bizqımıldatalırmıbız? qımıldatalırbızmı?	sizqımıldatalırmısız?	alaqımıldatalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to move?	menqımıldatalmazmıma? qımıldatalmazmamı?	senqımıldatalmazmısa?	olqımıldatalmazmı?	bizqımıldatalmazmıbız? qımıldatalmazbızmı?	sizqımıldatalmazmısız?	alaqımıldatalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to move	menqımıldatallıqma	senqımıldatallıqsa	olqımıldatallıqdı	bizqımıldatallıqbız	sizqımıldatallıqsız	alaqımıldatallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to move	menqımıldatallıq tülme	senqımıldatallıq tülse	olqımıldatallıq tüldü	bizqımıldatallıq tülbüz	sizqımıldatallıq tülsüz	alaqımıldatallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to move?	menqımıldatallıqmıma? qımıldatallıqmamı?	senqımıldatallıqmısa?	olqımıldatallıqmıdı?	bizqımıldatallıqmıbız? qımıldatallıqbızmı?	sizqımıldatallıqmısız?	alaqımıldatallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to move?	menqımıldatallıq tülmüme?	senqımıldatallıq tülmüse?	olqımıldatallıq tülmüdü?	bizqımıldatallıq tülmübüz?	sizqımıldatallıq tülmüsüz?	alaqımıldatallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to move	menqımıldatalır edimqımıldatalır em	senqımıldatalır edingqımıldatalır eng	olqımıldatalır ediqımıldatalır ed	bizqımıldatalır edikqımıldatalır ek	sizqımıldatalır edigizqımıldatalır egiz	alaqımıldatalır edileqımıldatalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to move	menqımıldatalmaz edimqımıldatalmaz em	senqımıldatalmaz edingqımıldatalmaz eng	olqımıldatalmaz ediqımıldatalmaz ed	bizqımıldatalmaz edikqımıldatalmaz ek	sizqımıldatalmaz edigizqımıldatalmaz egiz	alaqımıldatalmaz edileqımıldatalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to move		senqımıldatalğınqımıldatalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to move		senqımıldatalmağınqımıldatalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qımıldatırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be moving	menqımıldata bolmazma	senqımıldata bolmazsa	olqımıldata bolmaz	bizqımıldata bolmazbız	sizqımıldata bolmazsız	alaqımıldata bolmazla
Inference, present — double negationhe must be moving (emphatic)	menqımıldatmay bolmazma	senqımıldatmay bolmazsa	olqımıldatmay bolmaz	bizqımıldatmay bolmazbız	sizqımıldatmay bolmazsız	alaqımıldatmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of moving	menqımıldata tura bolmazma	senqımıldata tura bolmazsa	olqımıldata tura bolmaz	bizqımıldata tura bolmazbız	sizqımıldata tura bolmazsız	alaqımıldata tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not moving (emphatic)	menqımıldatmay tura bolmazma	senqımıldatmay tura bolmazsa	olqımıldatmay tura bolmaz	bizqımıldatmay tura bolmazbız	sizqımıldatmay tura bolmazsız	alaqımıldatmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not moving	menqımıldatmay turama	senqımıldatmay turasa	olqımıldatmay turadı	bizqımıldatmay turabız	sizqımıldatmay turasız	alaqımıldatmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not moving	menqımıldatmay turmayma	senqımıldatmay turmaysa	olqımıldatmay turmaydı	bizqımıldatmay turmaybız	sizqımıldatmay turmaysız	alaqımıldatmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not moving?	menqımıldatmay turmaymıma	senqımıldatmay turmaymısa	olqımıldatmay turmaymıdı	bizqımıldatmay turmaymıbız	sizqımıldatmay turmaymısız	alaqımıldatmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have moved	menqımıldathan bolmazma	senqımıldathan bolmazsa	olqımıldathan bolmaz	bizqımıldathan bolmazbız	sizqımıldathan bolmazsız	alaqımıldathan bolmazla
Inference — double negationhe must have moved (emphatic)	menqımıldatmağan bolmazma	senqımıldatmağan bolmazsa	olqımıldatmağan bolmaz	bizqımıldatmağan bolmazbız	sizqımıldatmağan bolmazsız	alaqımıldatmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had moved	menqımıldathan bolmasam	senqımıldathan bolmasang	olqımıldathan bolmasa	bizqımıldathan bolmasaq	sizqımıldathan bolmasağız	alaqımıldathan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't moved	menqımıldatmağan bolmasam	senqımıldatmağan bolmasang	olqımıldatmağan bolmasa	bizqımıldatmağan bolmasaq	sizqımıldatmağan bolmasağız	alaqımıldatmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to move	menqımıldatırıq bolmazma	senqımıldatırıq bolmazsa	olqımıldatırıq bolmaz	bizqımıldatırıq bolmazbız	sizqımıldatırıq bolmazsız	alaqımıldatırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to move (emphatic)	menqımıldatmazlıq bolmazma	senqımıldatmazlıq bolmazsa	olqımıldatmazlıq bolmaz	bizqımıldatmazlıq bolmazbız	sizqımıldatmazlıq bolmazsız	alaqımıldatmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to move	menqımıldatırıq bolmasam	senqımıldatırıq bolmasang	olqımıldatırıq bolmasa	bizqımıldatırıq bolmasaq	sizqımıldatırıq bolmasağız	alaqımıldatırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to move	menqımıldatmazlıq bolmasam	senqımıldatmazlıq bolmasang	olqımıldatmazlıq bolmasa	bizqımıldatmazlıq bolmasaq	sizqımıldatmazlıq bolmasağız	alaqımıldatmazlıq bolmasala