jarılırğa

/dʒarɯlɯrʁa/

1. (v.) to be split, to be cleft (passive of car-)

otun jarılırğa kerekdi — the firewood needs splitting
emen qıyın jarıladı — oak splits with difficulty
ağaç jarılmaydı — the wood does not split

2. (v.) to crack, to split, to break open with a crack

jer qurğaqdan jarıladı — the earth cracks from the drought
jarılıb keterge — to crack right open
taş neden jarılğandı? — what has the stone cracked from?

3. (v.) to become extremely angry, to be overwhelmed by rage (fig. )

jüregi jarılıb baradı — he is beside himself with rage
aldağanına jarılama — the deceit makes me furious
manga jarıladı — he is fuming at me

4. (v.) to part, to make way, to open up

adamla eki jarılıb, jol berdile — the people parted in two and made way
suw eki jarıldı — the water parted in two
halq jarıldı — the crowd made way

Conjugation

Common forms

jarıladıhe is being split
jarıldıhe was split
jarılğandıhe has been split
jarılırhe will be split
jarıllıqdıhe is going to be split
jarıla edihe was being split
jarılsaif he is split
jarıl!be split!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is being split	menjarılama	senjarılasa	oljarıladı	bizjarılabız	sizjarılasız	alajarıladıla
Present (simple & continuous)he is not being split	menjarılmayma	senjarılmaysa	oljarılmaydı	bizjarılmaybız	sizjarılmaysız	alajarılmaydıla
Present (simple & continuous)is he being split?	menjarılamıma? jarılamamı?	senjarılamısa?	oljarılamıdı?	bizjarılamıbız? jarılabızmı?	sizjarılamısız?	alajarılamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he being split?	menjarılmaymıma? jarılmaymamı?	senjarılmaymısa?	oljarılmaymıdı?	bizjarılmaymıbız? jarılmaybızmı?	sizjarılmaymısız?	alajarılmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he is usually split	menjarılıwçanma	senjarılıwçansa	oljarılıwçandı	bizjarılıwçanbız	sizjarılıwçansız	alajarılıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he is not usually split	menjarılıwçan tülme	senjarılıwçan tülse	oljarılıwçan tüldü	bizjarılıwçan tülbüz	sizjarılıwçan tülsüz	alajarılıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)is he usually split?	menjarılıwçanmıma? jarılıwçanmamı?	senjarılıwçanmısa?	oljarılıwçanmıdı?	bizjarılıwçanmıbız? jarılıwçanbızmı?	sizjarılıwçanmısız?	alajarılıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)isn't he usually split?	menjarılıwçan tülmüme?	senjarılıwçan tülmüse?	oljarılıwçan tülmüdü?	bizjarılıwçan tülmübüz?	sizjarılıwçan tülmüsüz?	alajarılıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has been split and remains so			oljarılıbdı			alajarılıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he been split?			oljarılıbmıdı?			alajarılıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of being split	menjarıla turama	senjarıla turasa	oljarıla turadı	bizjarıla turabız	sizjarıla turasız	alajarıla turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being split	menjarıla turmayma	senjarıla turmaysa	oljarıla turmaydı	bizjarıla turmaybız	sizjarıla turmaysız	alajarıla turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of being split?	menjarıla turamıma? jarıla turamamı?	senjarıla turamısa?	oljarıla turamıdı?	bizjarıla turamıbız? jarıla turabızmı?	sizjarıla turamısız?	alajarıla turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being split?	menjarıla turmaymıma? jarıla turmaymamı?	senjarıla turmaymısa?	oljarıla turmaymıdı?	bizjarıla turmaymıbız? jarıla turmaybızmı?	sizjarıla turmaymısız?	alajarıla turmaymıdıla?
Simple past (definite)he was split	menjarıldım	senjarıldıng	oljarıldı	bizjarıldıq	sizjarıldığız	alajarıldıla
Simple past (definite)he wasn't split	menjarılmadım	senjarılmadıng	oljarılmadı	bizjarılmadıq	sizjarılmadığız	alajarılmadıla
Simple past (definite)was he split?	menjarıldımmı?	senjarıldıngmı?	oljarıldımı?	bizjarıldıqmı?	sizjarıldığızmı?	alajarıldılamı?
Simple past (definite)wasn't he split?	menjarılmadımmı?	senjarılmadıngmı?	oljarılmadımı?	bizjarılmadıqmı?	sizjarılmadığızmı?	alajarılmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has been split	menjarılğanma	senjarılğansa	oljarılğandı	bizjarılğanbız	sizjarılğansız	alajarılğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't been split	menjarılmağanma	senjarılmağansa	oljarılmağandı	bizjarılmağanbız	sizjarılmağansız	alajarılmağandıla
Perfect (past indefinite)has he been split?	menjarılğanmıma? jarılğanmamı?	senjarılğanmısa?	oljarılğanmıdı?	bizjarılğanmıbız? jarılğanbızmı?	sizjarılğanmısız?	alajarılğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he been split?	menjarılmağanmıma? jarılmağanmamı?	senjarılmağanmısa?	oljarılmağanmıdı?	bizjarılmağanmıbız? jarılmağanbızmı?	sizjarılmağanmısız?	alajarılmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will be split	menjarılırma	senjarılırsa	oljarılır	bizjarılırbız	sizjarılırsız	alajarılırla
Indefinite future (future I)he won't be split	menjarılmazma	senjarılmazsa	oljarılmaz	bizjarılmazbız	sizjarılmazsız	alajarılmazla
Indefinite future (future I)will he be split?	menjarılırmıma? jarılırmamı?	senjarılırmısa?	oljarılırmı?	bizjarılırmıbız? jarılırbızmı?	sizjarılırmısız?	alajarılırmıla?
Indefinite future (future I)won't he be split?	menjarılmazmıma? jarılmazmamı?	senjarılmazmısa?	oljarılmazmı?	bizjarılmazmıbız? jarılmazbızmı?	sizjarılmazmısız?	alajarılmazmıla?
Definite future (future II)he is going to be split	menjarıllıqma	senjarıllıqsa	oljarıllıqdı	bizjarıllıqbız	sizjarıllıqsız	alajarıllıqdıla
Definite future (future II)he is not going to be split	menjarıllıq tülme	senjarıllıq tülse	oljarıllıq tüldü	bizjarıllıq tülbüz	sizjarıllıq tülsüz	alajarıllıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to be split?	menjarıllıqmıma? jarıllıqmamı?	senjarıllıqmısa?	oljarıllıqmıdı?	bizjarıllıqmıbız? jarıllıqbızmı?	sizjarıllıqmısız?	alajarıllıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to be split?	menjarıllıq tülmüme?	senjarıllıq tülmüse?	oljarıllıq tülmüdü?	bizjarıllıq tülmübüz?	sizjarıllıq tülmüsüz?	alajarıllıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had been split	menjarılğan edimjarılğanem	senjarılğan edingjarılğaneng	oljarılğan edijarılğaned	bizjarılğan edikjarılğanek	sizjarılğan edigizjarılğanegiz	alajarılğan edilejarılğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't been split	menjarılmağan edimjarılmağanem	senjarılmağan edingjarılmağaneng	oljarılmağan edijarılmağaned	bizjarılmağan edikjarılmağanek	sizjarılmağan edigizjarılmağanegiz	alajarılmağan edilejarılmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was being split	menjarıla edimjarılaem	senjarıla edingjarılaeng	oljarıla edijarılaed	bizjarıla edikjarılaek	sizjarıla edigizjarılaegiz	alajarıla edilejarılaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't being split	menjarılmay edimjarılmayem	senjarılmay edingjarılmayeng	oljarılmay edijarılmayed	bizjarılmay edikjarılmayek	sizjarılmay edigizjarılmayegiz	alajarılmay edilejarılmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to be split	menjarılıwçan edimjarılıwçanem	senjarılıwçan edingjarılıwçaneng	oljarılıwçan edijarılıwçaned	bizjarılıwçan edikjarılıwçanek	sizjarılıwçan edigizjarılıwçanegiz	alajarılıwçan edilejarılıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to be split	menjarılıwçan tül edimjarılıwçan tül em	senjarılıwçan tül edingjarılıwçan tül eng	oljarılıwçan tül edijarılıwçan tül ed	bizjarılıwçan tül edikjarılıwçan tül ek	sizjarılıwçan tül edigizjarılıwçan tül egiz	alajarılıwçan tül edilejarılıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had been split and remained so			oljarılıb edi			alajarılıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't been split			oljarılıb tül edi			alajarılıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being split	menjarıla tura edimjarıla turaem	senjarıla tura edingjarıla turaeng	oljarıla tura edijarıla turaed	bizjarıla tura edikjarıla turaek	sizjarıla tura edigizjarıla turaegiz	alajarıla tura edilejarıla turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being split	menjarıla turmay edimjarıla turmayem	senjarıla turmay edingjarıla turmayeng	oljarıla turmay edijarıla turmayed	bizjarıla turmay edikjarıla turmayek	sizjarıla turmay edigizjarıla turmayegiz	alajarıla turmay edilejarıla turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would be split	menjarılır edimjarılır em	senjarılır edingjarılır eng	oljarılır edijarılır ed	bizjarılır edikjarılır ek	sizjarılır edigizjarılır egiz	alajarılır edilejarılır elle
Conditional result (would)he wouldn't be split	menjarılmaz edimjarılmaz em	senjarılmaz edingjarılmaz eng	oljarılmaz edijarılmaz ed	bizjarılmaz edikjarılmaz ek	sizjarılmaz edigizjarılmaz egiz	alajarılmaz edilejarılmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have been split	menjarıllıq edimjarıllıq em	senjarıllıq edingjarıllıq eng	oljarıllıq edijarıllıq ed	bizjarıllıq edikjarıllıq ek	sizjarıllıq edigizjarıllıq egiz	alajarıllıq edilejarıllıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have been split	menjarıllıq tül edimjarıllıq tül em	senjarıllıq tül edingjarıllıq tül eng	oljarıllıq tül edijarıllıq tül ed	bizjarıllıq tül edikjarıllıq tül ek	sizjarıllıq tül edigizjarıllıq tül egiz	alajarıllıq tül edilejarıllıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he is split	menjarılsam	senjarılsang	oljarılsa	bizjarılsaq	sizjarılsağız	alajarılsala
Conditionalif he is not split	menjarılmasam	senjarılmasang	oljarılmasa	bizjarılmasaq	sizjarılmasağız	alajarılmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is being split	menjarıla esem	senjarıla eseng	oljarıla ese	bizjarıla esek	sizjarıla esegiz	alajarıla esele
Conditional, present realif he is not being split	menjarılmay esem	senjarılmay eseng	oljarılmay ese	bizjarılmay esek	sizjarılmay esegiz	alajarılmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he was split	menjarılsam edijarılsam ed	senjarılsang edijarılsang ed	oljarılsa edijarılsaed	bizjarılsaq edijarılsaq ed	sizjarılsağız edijarılsağız ed	alajarılsala edijarılsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't be split	menjarılmasam edijarılmasam ed	senjarılmasang edijarılmasang ed	oljarılmasa edijarılmasaed	bizjarılmasaq edijarılmasaq ed	sizjarılmasağız edijarılmasağız ed	alajarılmasala edijarılmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he was split	menjarıldım esem	senjarıldıng eseng	oljarıldı ese	bizjarıldıq esek	sizjarıldığız esegiz	alajarıldıla esele
Conditional, definite past¹if he wasn't split	menjarılmadım esem	senjarılmadıng eseng	oljarılmadı ese	bizjarılmadıq esek	sizjarılmadığız esegiz	alajarılmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he was split (indeed)	menjarılğan esem	senjarılğan eseng	oljarılğan ese	bizjarılğan esek	sizjarılğan esegiz	alajarılğan esele
Conditional, past realif he wasn't split (indeed)	menjarılmağan esem	senjarılmağan eseng	oljarılmağan ese	bizjarılmağan esek	sizjarılmağan esegiz	alajarılmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had been split	menjarılğan bolsam	senjarılğan bolsang	oljarılğan bolsa	bizjarılğan bolsaq	sizjarılğan bolsağız	alajarılğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't been split	menjarılmağan bolsam	senjarılmağan bolsang	oljarılmağan bolsa	bizjarılmağan bolsaq	sizjarılmağan bolsağız	alajarılmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had been split	menjarılğan bolsam edijarılğan bolsam ed	senjarılğan bolsang edijarılğan bolsang ed	oljarılğan bolsa edijarılğan bolsaed	bizjarılğan bolsaq edijarılğan bolsaq ed	sizjarılğan bolsağız edijarılğan bolsağız ed	alajarılğan bolsala edijarılğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't been split	menjarılmağan bolsam edijarılmağan bolsam ed	senjarılmağan bolsang edijarılmağan bolsang ed	oljarılmağan bolsa edijarılmağan bolsaed	bizjarılmağan bolsaq edijarılmağan bolsaq ed	sizjarılmağan bolsağız edijarılmağan bolsağız ed	alajarılmağan bolsala edijarılmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will be split	menjarılır esem	senjarılır eseng	oljarılır ese	bizjarılır esek	sizjarılır esegiz	alajarılır esele
Conditional, aoristif he won't be split	menjarılmaz esem	senjarılmaz eseng	oljarılmaz ese	bizjarılmaz esek	sizjarılmaz esegiz	alajarılmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to be split	menjarıllıq esem	senjarıllıq eseng	oljarıllıq ese	bizjarıllıq esek	sizjarıllıq esegiz	alajarıllıq esele
Conditional, futureif he is not going to be split	menjarıllıq tül esem	senjarıllıq tül eseng	oljarıllıq tül ese	bizjarıllıq tül esek	sizjarıllıq tül esegiz	alajarıllıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to be split	menjarıllıq bolsam	senjarıllıq bolsang	oljarıllıq bolsa	bizjarıllıq bolsaq	sizjarıllıq bolsağız	alajarıllıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to be split	menjarılmazlıq bolsam	senjarılmazlıq bolsang	oljarılmazlıq bolsa	bizjarılmazlıq bolsaq	sizjarılmazlıq bolsağız	alajarılmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso jarıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be being split	menjarıla bolurma	senjarıla bolursa	oljarıla bolur	bizjarıla bolurbuz	sizjarıla bolursuz	alajarıla bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be being split	menjarılmay bolurma	senjarılmay bolursa	oljarılmay bolur	bizjarılmay bolurbuz	sizjarılmay bolursuz	alajarılmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being split	menjarıla tura bolurma	senjarıla tura bolursa	oljarıla tura bolur	bizjarıla tura bolurbuz	sizjarıla tura bolursuz	alajarıla tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being split	menjarılmay tura bolurma	senjarılmay tura bolursa	oljarılmay tura bolur	bizjarılmay tura bolurbuz	sizjarılmay tura bolursuz	alajarılmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have been split	menjarılğan bolurma	senjarılğan bolursa	oljarılğan bolur	bizjarılğan bolurbuz	sizjarılğan bolursuz	alajarılğan bolurla
Inference (must have)he must not have been split	menjarılmağan bolurma	senjarılmağan bolursa	oljarılmağan bolur	bizjarılmağan bolurbuz	sizjarılmağan bolursuz	alajarılmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to be split	menjarıllıq bolurma	senjarıllıq bolursa	oljarıllıq bolur	bizjarıllıq bolurbuz	sizjarıllıq bolursuz	alajarıllıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to be split	menjarılmazlıq bolurma	senjarılmazlıq bolursa	oljarılmazlıq bolur	bizjarılmazlıq bolurbuz	sizjarılmazlıq bolursuz	alajarılmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it be split	menjarılayım	senjarıl!	oljarılsın	bizjarılayıq	sizjarılığız!	alajarılsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not be split	menjarılmayım	senjarılma!	oljarılmasın	bizjarılmayıq	sizjarılmağız!	alajarılmasınla
Commands & suggestionsshould he be split?	menjarılayımmı?		oljarılsınmı?	bizjarılayıqmı?		alajarılsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not be split?	menjarılmayımmı?		oljarılmasınmı?	bizjarılmayıqmı?		alajarılmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it be split		senjarılçı²	oljarılsınçı		sizjarılçığız	alajarılsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not be split		senjarılmaçı²	oljarılmasınçı		sizjarılmaçığız	alajarılmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you be split		senjarılğınjarılğı
Blessings & curses — may you…may you not be split		senjarılmağınjarılmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he were split	menjarılğay edim jarılğa edim	senjarılğay eding jarılğa eding	oljarılğay edi jarılğa edi	bizjarılğay edik jarılğa edik	sizjarılğay edigiz jarılğa edigiz	alajarılğay edile jarılğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he were not split	menjarılmağay edim jarılmağa edim	senjarılmağay eding jarılmağa eding	oljarılmağay edi jarılmağa edi	bizjarılmağay edik jarılmağa edik	sizjarılmağay edigiz jarılmağa edigiz	alajarılmağay edile jarılmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be split	menjarılmağa qoyayımjarılma qoyayım	senjarılmağa qoy!jarılma qoy!	oljarılmağa qoysunjarılma qoysun	bizjarılmağa qoyayıqjarılma qoyayıq	sizjarılmağa qoyuğuz!jarılma qoyuğuz!	alajarılmağa qoysunlajarılma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be split	menjarılmağa qoymayımjarılma qoymayım	senjarılmağa qoyma!jarılma qoyma!	oljarılmağa qoymasınjarılma qoymasın	bizjarılmağa qoymayıqjarılma qoymayıq	sizjarılmağa qoymağız!jarılma qoymağız!	alajarılmağa qoymasınlajarılma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to be split?	menjarılmağa qoyayımmı?jarılma qoyayımmı?		oljarılmağa qoysunmu?jarılma qoysunmu?	bizjarılmağa qoyayıqmı?jarılma qoyayıqmı?		alajarılmağa qoysunlamı?jarılma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to be split?	menjarılmağa qoymayımmı?jarılma qoymayımmı?		oljarılmağa qoymasınmı?jarılma qoymasınmı?	bizjarılmağa qoymayıqmı?jarılma qoymayıqmı?		alajarılmağa qoymasınlamı?jarılma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to be split	menjarılmağa qoyamajarılma qoyama	senjarılmağa qoyasajarılma qoyasa	oljarılmağa qoyadıjarılma qoyadı	bizjarılmağa qoyabızjarılma qoyabız	sizjarılmağa qoyasızjarılma qoyasız	alajarılmağa qoyadılajarılma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to be split	menjarılmağa qoymaymajarılma qoymayma	senjarılmağa qoymaysajarılma qoymaysa	oljarılmağa qoymaydıjarılma qoymaydı	bizjarılmağa qoymaybızjarılma qoymaybız	sizjarılmağa qoymaysızjarılma qoymaysız	alajarılmağa qoymaydılajarılma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to be split?	menjarılmağa qoyamıma?jarılma qoyamıma?	senjarılmağa qoyamısa?jarılma qoyamısa?	oljarılmağa qoyamıdı?jarılma qoyamıdı?	bizjarılmağa qoyamıbız?jarılma qoyamıbız?	sizjarılmağa qoyamısız?jarılma qoyamısız?	alajarılmağa qoyamıdıla?jarılma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to be split?	menjarılmağa qoymaymıma?jarılma qoymaymıma?	senjarılmağa qoymaymısa?jarılma qoymaymısa?	oljarılmağa qoymaymıdı?jarılma qoymaymıdı?	bizjarılmağa qoymaymıbız?jarılma qoymaymıbız?	sizjarılmağa qoymaymısız?jarılma qoymaymısız?	alajarılmağa qoymaymıdıla?jarılma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to be split	menjarılmağa qoydumjarılma qoydum	senjarılmağa qoydungjarılma qoydung	oljarılmağa qoydujarılma qoydu	bizjarılmağa qoyduqjarılma qoyduq	sizjarılmağa qoyduğuzjarılma qoyduğuz	alajarılmağa qoydulajarılma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to be split	menjarılmağa qoymadımjarılma qoymadım	senjarılmağa qoymadıngjarılma qoymadıng	oljarılmağa qoymadıjarılma qoymadı	bizjarılmağa qoymadıqjarılma qoymadıq	sizjarılmağa qoymadığızjarılma qoymadığız	alajarılmağa qoymadılajarılma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to be split?	menjarılmağa qoydummu?jarılma qoydummu?	senjarılmağa qoydungmu?jarılma qoydungmu?	oljarılmağa qoydumu?jarılma qoydumu?	bizjarılmağa qoyduqmu?jarılma qoyduqmu?	sizjarılmağa qoyduğuzmu?jarılma qoyduğuzmu?	alajarılmağa qoydulamı?jarılma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to be split?	menjarılmağa qoymadımmı?jarılma qoymadımmı?	senjarılmağa qoymadıngmı?jarılma qoymadıngmı?	oljarılmağa qoymadımı?jarılma qoymadımı?	bizjarılmağa qoymadıqmı?jarılma qoymadıqmı?	sizjarılmağa qoymadığızmı?jarılma qoymadığızmı?	alajarılmağa qoymadılamı?jarılma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of jarılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can be split	menjarılalama	senjarılalasa	oljarılaladı	bizjarılalabız	sizjarılalasız	alajarılaladıla
Ability — presenthe can't be split	menjarılalmayma	senjarılalmaysa	oljarılalmaydı	bizjarılalmaybız	sizjarılalmaysız	alajarılalmaydıla
Ability — presentcan he be split?	menjarılalamıma? jarılalamamı?	senjarılalamısa?	oljarılalamıdı?	bizjarılalamıbız? jarılalabızmı?	sizjarılalamısız?	alajarılalamıdıla?
Ability — presentcan't he be split?	menjarılalmaymıma? jarılalmaymamı?	senjarılalmaymısa?	oljarılalmaymıdı?	bizjarılalmaymıbız? jarılalmaybızmı?	sizjarılalmaymısız?	alajarılalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can be split	menjarılalsam	senjarılalsang	oljarılalsa	bizjarılalsaq	sizjarılalsağız	alajarılalsala
Ability — if I can…if he can't be split	menjarılalmasam	senjarılalmasang	oljarılalmasa	bizjarılalmasaq	sizjarılalmasağız	alajarılalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to be split	menjarılaldım	senjarılaldıng	oljarılaldı	bizjarılaldıq	sizjarılaldığız	alajarılaldıla
Ability — simple pasthe could not be split	menjarılalmadım	senjarılalmadıng	oljarılalmadı	bizjarılalmadıq	sizjarılalmadığız	alajarılalmadıla
Ability — simple pastwas he able to be split?	menjarılaldımmı?	senjarılaldıngmı?	oljarılaldımı?	bizjarılaldıqmı?	sizjarılaldığızmı?	alajarılaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he be split?	menjarılalmadımmı?	senjarılalmadıngmı?	oljarılalmadımı?	bizjarılalmadıqmı?	sizjarılalmadığızmı?	alajarılalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be split	menjarılalğanma	senjarılalğansa	oljarılalğandı	bizjarılalğanbız	sizjarılalğansız	alajarılalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be split	menjarılalmağanma	senjarılalmağansa	oljarılalmağandı	bizjarılalmağanbız	sizjarılalmağansız	alajarılalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be split?	menjarılalğanmıma? jarılalğanmamı?	senjarılalğanmısa?	oljarılalğanmıdı?	bizjarılalğanmıbız? jarılalğanbızmı?	sizjarılalğanmısız?	alajarılalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be split?	menjarılalmağanmıma? jarılalmağanmamı?	senjarılalmağanmısa?	oljarılalmağanmıdı?	bizjarılalmağanmıbız? jarılalmağanbızmı?	sizjarılalmağanmısız?	alajarılalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to be split	menjarılalğan edimjarılalğanem	senjarılalğan edingjarılalğaneng	oljarılalğan edijarılalğaned	bizjarılalğan edikjarılalğanek	sizjarılalğan edigizjarılalğanegiz	alajarılalğan edilejarılalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to be split	menjarılalmağan edimjarılalmağanem	senjarılalmağan edingjarılalmağaneng	oljarılalmağan edijarılalmağaned	bizjarılalmağan edikjarılalmağanek	sizjarılalmağan edigizjarılalmağanegiz	alajarılalmağan edilejarılalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could be split	menjarılala edimjarılalaem	senjarılala edingjarılalaeng	oljarılala edijarılalaed	bizjarılala edikjarılalaek	sizjarılala edigizjarılalaegiz	alajarılala edilejarılalaelle
Ability — past backgroundhe could not be split	menjarılalmay edimjarılalmayem	senjarılalmay edingjarılalmayeng	oljarılalmay edijarılalmayed	bizjarılalmay edikjarılalmayek	sizjarılalmay edigizjarılalmayegiz	alajarılalmay edilejarılalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to be split	menjarılalırma	senjarılalırsa	oljarılalır	bizjarılalırbız	sizjarılalırsız	alajarılalırla
Ability — future Ihe won't be able to be split	menjarılalmazma	senjarılalmazsa	oljarılalmaz	bizjarılalmazbız	sizjarılalmazsız	alajarılalmazla
Ability — future Iwill he be able to be split?	menjarılalırmıma? jarılalırmamı?	senjarılalırmısa?	oljarılalırmı?	bizjarılalırmıbız? jarılalırbızmı?	sizjarılalırmısız?	alajarılalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to be split?	menjarılalmazmıma? jarılalmazmamı?	senjarılalmazmısa?	oljarılalmazmı?	bizjarılalmazmıbız? jarılalmazbızmı?	sizjarılalmazmısız?	alajarılalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to be split	menjarılallıqma	senjarılallıqsa	oljarılallıqdı	bizjarılallıqbız	sizjarılallıqsız	alajarılallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to be split	menjarılallıq tülme	senjarılallıq tülse	oljarılallıq tüldü	bizjarılallıq tülbüz	sizjarılallıq tülsüz	alajarılallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to be split?	menjarılallıqmıma? jarılallıqmamı?	senjarılallıqmısa?	oljarılallıqmıdı?	bizjarılallıqmıbız? jarılallıqbızmı?	sizjarılallıqmısız?	alajarılallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to be split?	menjarılallıq tülmüme?	senjarılallıq tülmüse?	oljarılallıq tülmüdü?	bizjarılallıq tülmübüz?	sizjarılallıq tülmüsüz?	alajarılallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to be split	menjarılalır edimjarılalır em	senjarılalır edingjarılalır eng	oljarılalır edijarılalır ed	bizjarılalır edikjarılalır ek	sizjarılalır edigizjarılalır egiz	alajarılalır edilejarılalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to be split	menjarılalmaz edimjarılalmaz em	senjarılalmaz edingjarılalmaz eng	oljarılalmaz edijarılalmaz ed	bizjarılalmaz edikjarılalmaz ek	sizjarılalmaz edigizjarılalmaz egiz	alajarılalmaz edilejarılalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to be split		senjarılalğınjarılalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to be split		senjarılalmağınjarılalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of jarılırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being split	menjarıla bolmazma	senjarıla bolmazsa	oljarıla bolmaz	bizjarıla bolmazbız	sizjarıla bolmazsız	alajarıla bolmazla
Inference, present — double negationhe must be being split (emphatic)	menjarılmay bolmazma	senjarılmay bolmazsa	oljarılmay bolmaz	bizjarılmay bolmazbız	sizjarılmay bolmazsız	alajarılmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being split	menjarıla tura bolmazma	senjarıla tura bolmazsa	oljarıla tura bolmaz	bizjarıla tura bolmazbız	sizjarıla tura bolmazsız	alajarıla tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not being split (emphatic)	menjarılmay tura bolmazma	senjarılmay tura bolmazsa	oljarılmay tura bolmaz	bizjarılmay tura bolmazbız	sizjarılmay tura bolmazsız	alajarılmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not being split	menjarılmay turama	senjarılmay turasa	oljarılmay turadı	bizjarılmay turabız	sizjarılmay turasız	alajarılmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not being split	menjarılmay turmayma	senjarılmay turmaysa	oljarılmay turmaydı	bizjarılmay turmaybız	sizjarılmay turmaysız	alajarılmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not being split?	menjarılmay turmaymıma	senjarılmay turmaymısa	oljarılmay turmaymıdı	bizjarılmay turmaymıbız	sizjarılmay turmaymısız	alajarılmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have been split	menjarılğan bolmazma	senjarılğan bolmazsa	oljarılğan bolmaz	bizjarılğan bolmazbız	sizjarılğan bolmazsız	alajarılğan bolmazla
Inference — double negationhe must have been split (emphatic)	menjarılmağan bolmazma	senjarılmağan bolmazsa	oljarılmağan bolmaz	bizjarılmağan bolmazbız	sizjarılmağan bolmazsız	alajarılmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been split	menjarılğan bolmasam	senjarılğan bolmasang	oljarılğan bolmasa	bizjarılğan bolmasaq	sizjarılğan bolmasağız	alajarılğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been split	menjarılmağan bolmasam	senjarılmağan bolmasang	oljarılmağan bolmasa	bizjarılmağan bolmasaq	sizjarılmağan bolmasağız	alajarılmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be split	menjarıllıq bolmazma	senjarıllıq bolmazsa	oljarıllıq bolmaz	bizjarıllıq bolmazbız	sizjarıllıq bolmazsız	alajarıllıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to be split (emphatic)	menjarılmazlıq bolmazma	senjarılmazlıq bolmazsa	oljarılmazlıq bolmaz	bizjarılmazlıq bolmazbız	sizjarılmazlıq bolmazsız	alajarılmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be split	menjarıllıq bolmasam	senjarıllıq bolmasang	oljarıllıq bolmasa	bizjarıllıq bolmasaq	sizjarıllıq bolmasağız	alajarıllıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be split	menjarılmazlıq bolmasam	senjarılmazlıq bolmasang	oljarılmazlıq bolmasa	bizjarılmazlıq bolmasaq	sizjarılmazlıq bolmasağız	alajarılmazlıq bolmasala