açıq

/atʃɯq/ · plural açıqla

1. (adj.) open — Said of a door, a window, a book or the eyes.

açıq eşik — an open door
açıq tereze — an open window
eşik açıqdı — the door is open
közleri ua açıq edile — but his eyes were open
açıq közle — open eyes

2. (adj.) clear, evident, obvious — Said of an answer, a meaning or a fact. It also describes something known to everyone, as in kimge da açıq zat.

açıq juwab — a clear answer
bu iş açıqdı — this matter is clear
kimge da açıq zat — a thing obvious to everyone
köb zat açıq boldu — many things became clear
hapar açıq boldu — the news became known

3. (adv.) clearly, distinctly — Describes how something is heard, seen or recognized.

açıq köreme — I see it clearly
tawuşla açıq eşitiledile — the sounds are heard distinctly
biz anı açıq tanıdıq — we recognized him distinctly
jaşnı açıq tanıyalmadıq — we could not recognize the boy distinctly
açıq tanı — recognize it distinctly

4. (adj.) candid, frank, sincere (fig.) — Said of a person, or of what they say: open, guileless and hiding nothing.

açıq söz — a frank word
ol açıq adamdı — he is a sincere person
açıq uşaq — a frank conversation
açıq aytıw — a candid admission
açıq köllü qonaqbay — an open-hearted host
açıq söz açı bolur — a frank word may be bitter

5. (adv.) frankly, openly — Describes speaking or acting without hiding anything.

açıq ayt — say it frankly
açıq söleşirge — to speak frankly
ol menŋe açıq aytdı — he told me frankly
açıq aytsaq — if we speak frankly
açı bolsa da, açıq söleş — even if it is bitter, speak frankly

6. (adj.) cloudless, clear (fig.) — Said of the sky or the weather.

açıq kün — a cloudless day
kün açıqdı — the weather is clear
tünene kün açıq edi — yesterday the weather was clear
keçe açıq kökde — at night in the cloudless sky

7. (adj.) unlocked, unfastened — Said of a door, a lid or a container that is not locked or fastened shut.

sandıq açıq edi — the chest was unlocked

8. (adj.) uncovered, bare — Said of a part of the body, or a sleeper, left uncovered.

bilekleri açıq — their forearms are bare
anı boynu açıqdı — her neck is bare
ayaqları açıq edile — his legs were uncovered
sabiyçikleni üsleri açıqdı — the little children are uncovered

9. (adj.) roofless, open-topped, lidless — Said of a building or vehicle with no roof, or a pot or pail with no lid.

başı açıq çoyun — a pot with its lid off
üyümü başı açıqdı — my house has no roof
çelekni başı açıq bolsa — if the pail has no lid
başı açıq, alaşa maşinaçıq — a low, open-topped little car

10. (adj.) distinct, clearly audible (fig.) — Said of a voice or a sound.

açıq awaz — a distinct voice
anı awazı açıqdı — his voice is distinct
ariw em açıq awazına — to his beautiful and distinct voice

11. (adj.) bright, vivid (fig.) — Said of a color, meaning a bright or light shade, as in açıq qızıl.

açıq qızıl — bright red
açıq kök — bright blue
açıq jaşil — bright green
açıq jaşil qumaçdan — from bright green cloth

12. (adj.) overt, unconcealed (fig.) — Said of hostility or of an opponent who does not hide it.

açıq duşman — an overt enemy
açıq jawluq — overt hostility
ol açıq duşmandı — he is an overt enemy

13. (adj.) unenclosed, unfenced — Said of ground with no fence around it.

açıq tala — an unenclosed meadow
açıq jer — an unfenced place
açıq jerde oynaydıla — they play on unenclosed ground
açıq talaçıqğa çıqdıla — they came out onto a small open meadow

14. (adj.) accessible, available (fig.) — Said of a place, a meeting or a thing open to anyone to enter or use.

jol bizge açıqdı — the road is open to us
üyübüz har kimge açıqdı — our house is open to everyone
har kimge açıq jer — a place accessible to everyone
süygen qonaqğa üynü eşigi açıq — the door of the house is open to a beloved guest
oqurğa süygen adamğa jolla açıqdıla — roads are open to a person who wants to study

15. (adv.) open, in an open position — Describes leaving or keeping something open, as in üynü açıq qoyma.

üynü açıq qoyma — do not leave the house open
eşikni açıq qoydu — he left the door open
terezeni açıq qoydula — they left the window open
eşikni açıq qoyarğa — to leave the door open

16. (n.) open place, clearing

açıqğa çıq — go out into the clearing
açıqda olturabız — we are sitting in the open
açıqğa çıqdıla — they came out into the clearing
açıqda ot jarıq eslenedi — firelight is noticed in the clearing
ahırında açıqğa çıqdıla — at last they came out into the clearing

17. (n.) vowel (gram.)

açıq tawuş — a vowel sound
açıq tawuşla — vowel sounds
tar açıq — a narrow vowel
keŋ açıq — a wide vowel
jumuşaq açıq — a soft vowel

18. (adv.) definitely, unequivocally — Says something so plainly that there is no room for doubt.

açıq bilmeydi — he does not know for certain
men açıq bileme — I know it definitely
açıq aytılğandı — it has been stated unequivocally
açıq bilmegen zatıŋı qalay aythın — how could you tell a thing you do not know for certain

19. (adj.) vivid, expressive (fig.) — Said of speech, a description or a look, unlike the color sense. one source

açıq suratlaw — a vivid description

20. (adv.) vividly, expressively (fig.) — Describes depicting or explaining something in vivid terms.

ol açıq aŋılatdı — he explained it vividly
açıq suratlaydı — she depicts it vividly
Kyazim açıq jazadı — Kazim writes vividly
açıq jazadı — he writes expressively

21. (adj.) cheerful, good-natured (fig.) — Said of a person who is bright and easy with others. one source

açıq adam — a cheerful person
açıq qız — a cheerful girl
ol bek açıqdı — she is very cheerful

Expressions

açıq jürekli — open-hearted (Idiom)
açıq maŋılaylı — open-hearted (Idiom)
açıq qollu — generous (Idiom)
araları açıq bolurğa — clear the air (Idiom)

Found in

Colors Describing character 100 common adjectives

Sources

Show 8 sources

Gochiyaeva et al. 1993 · Russian–Karachay Learner's Dictionary · meanings 4, 17
Guzeev (ed.) 1996–2005 · Explanatory Dictionary of the Karachay-Balkar Language · meanings 1–16, 18, 20
Guzeev 2013 · Dictionary of Homonyms of the Karachay-Balkar Language · meanings 1, 3–7, 11, 15, 16, 21
Khabichev (ed.) 1990 · Russian–Karachay-Balkar Phrasebook · meanings 1, 3
Nevruz 1991 · Karachay-Balkar–Turkish Dictionary · meanings 1, 2, 17
Suyunchev and Urusbiev (eds.) 1965 · Russian–Karachay-Balkar Dictionary · meanings 1–6, 8–10, 12, 14, 17–20
Tenishev and Suyunchev (eds.) 1989 · Karachay-Balkar–Russian Dictionary · meanings 1–6, 8, 17
Zhulabov et al. 1997 · School Russian–Balkar Dictionary · meanings 1, 11, 17

Feedback

Report a mistake or send feedback.

As an adjective

Degrees and persons

Degrees and persons — açıq
Degree	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
base form	açıqmaI am open	açıqsayou are open	açıqdıhe is open	açıqbızwe are open	açıqsızyou all are open	açıqdılathey are open
comparative — more	açığıraqmaI am more open	açığıraqsayou are more open	açığıraqdıhe is more open	açığıraqbızwe are more open	açığıraqsızyou all are more open	açığıraqdılathey are more open
intensifier — very	bek açıqmaI am very open	bek açıqsayou are very open	bek açıqdıhe is very open	bek açıqbızwe are very open	bek açıqsızyou all are very open	bek açıqdılathey are very open
superlative — most	em açıqmaI am the most open	em açıqsayou are the most open	em açıqdıhe is the most open	em açıqbızwe are the most open	em açıqsızyou all are the most open	em açıqdılathey are the most open

To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden açıqdı — "compared to me, he is open."

Saying it about mine, yours, theirs

One thing

One thing — açıq
Degree	menikimine	senikiyours	anıqıhis / hers	biznikiours	siznikiyours (pl.)	alanıqıtheirs
base form	meniki açıqdımine is open	seniki açıqdıyours is open	anıqı açıqdıhis is open	bizniki açıqdıours is open	sizniki açıqdıyours (pl.) is open	alanıqı açıqdıtheirs is open
comparative — more	meniki açığıraqdımine is more open	seniki açığıraqdıyours is more open	anıqı açığıraqdıhis is more open	bizniki açığıraqdıours is more open	sizniki açığıraqdıyours (pl.) is more open	alanıqı açığıraqdıtheirs is more open
intensifier — very	meniki bek açıqdımine is very open	seniki bek açıqdıyours is very open	anıqı bek açıqdıhis is very open	bizniki bek açıqdıours is very open	sizniki bek açıqdıyours (pl.) is very open	alanıqı bek açıqdıtheirs is very open
superlative — most	meniki em açıqdımine is the most open	seniki em açıqdıyours is the most open	anıqı em açıqdıhis is the most open	bizniki em açıqdıours is the most open	sizniki em açıqdıyours (pl.) is the most open	alanıqı em açıqdıtheirs is the most open

Several things

Several things — açıq
Degree	menikilemine	senikileyours	anıqılahis / hers	biznikileours	siznikileyours (pl.)	alanıqılatheirs
base form	menikile açıqdılamine are open	senikile açıqdılayours are open	anıqıla açıqdılahis are open	biznikile açıqdılaours are open	siznikile açıqdılayours (pl.) are open	alanıqıla açıqdılatheirs are open
comparative — more	menikile açığıraqdılamine are more open	senikile açığıraqdılayours are more open	anıqıla açığıraqdılahis are more open	biznikile açığıraqdılaours are more open	siznikile açığıraqdılayours (pl.) are more open	alanıqıla açığıraqdılatheirs are more open
intensifier — very	menikile bek açıqdılamine are very open	senikile bek açıqdılayours are very open	anıqıla bek açıqdılahis are very open	biznikile bek açıqdılaours are very open	siznikile bek açıqdılayours (pl.) are very open	alanıqıla bek açıqdılatheirs are very open
superlative — most	menikile em açıqdılamine are the most open	senikile em açıqdılayours are the most open	anıqıla em açıqdılahis are the most open	biznikile em açıqdılaours are the most open	siznikile em açıqdılayours (pl.) are the most open	alanıqıla em açıqdılatheirs are the most open

Any thing takes the third-person ending, not only these: bu açıqdı, bıla açıqdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".

As a noun

Cases and owners

Singular

Singular — cases of açıq, plain and with an owner
Case	—plain	menimy	seniyour	anıhis / her	bizniour	sizniyou all's	alanıtheir
Nominative	açıqthe open place	açığımmy open place	açığıŋyour open place	açığıhis open place	açığıbızour open place	açığığızyou all's open place	açıqlarıtheir open places
Genitive	açıqnıthe open place's	açığımımy open place's	açığıŋıyour open place's	açığınıhis open place's	açığıbıznıour open place's	açığığıznıyou all's open place's	açıqlarınıtheir open places'
Accusative	açıqnıthe open place (as the object)	açığımımy open place (as the object)	açığıŋıyour open place (as the object)	açığınhis open place (as the object)	açığıbıznıour open place (as the object)	açığığıznıyou all's open place (as the object)	açıqlarıntheir open places (as the object)
Dative	açıqğato the open place	açığımato my open place	açığıŋato your open place	açığınato his open place	açığıbızğato our open place	açığığızğato you all's open place	açıqlarınato their open places
Locative	açıqdain / at the open place	açığımdain / at my open place	açığıŋdain / at your open place	açığındain / at his open place	açığıbızdain / at our open place	açığığızdain / at you all's open place	açıqlarındain / at their open places
Ablative	açıqdanfrom the open place	açığımdanfrom my open place	açığıŋdanfrom your open place	açığındanfrom his open place	açığıbızdanfrom our open place	açığığızdanfrom you all's open place	açıqlarındanfrom their open places

Plural

Plural — cases of açıq, plain and with an owner
Case	—plain	menimy	seniyour	anıhis / her	bizniour	sizniyou all's	alanıtheir
Nominative	açıqlathe open places	açıqlarımmy open places	açıqlarıŋyour open places	açıqlarıhis open places	açıqlarıbızour open places	açıqlarığızyou all's open places	açıqlarıtheir open places
Genitive	açıqlanıthe open places'	açıqlarımımy open places'	açıqlarıŋıyour open places'	açıqlarınıhis open places'	açıqlarıbıznıour open places'	açıqlarığıznıyou all's open places'	açıqlarınıtheir open places'
Accusative	açıqlanıthe open places (as the object)	açıqlarımımy open places (as the object)	açıqlarıŋıyour open places (as the object)	açıqlarınhis open places (as the object)	açıqlarıbıznıour open places (as the object)	açıqlarığıznıyou all's open places (as the object)	açıqlarıntheir open places (as the object)
Dative	açıqlağato the open places	açıqlarımato my open places	açıqlarıŋato your open places	açıqlarınato his open places	açıqlarıbızğato our open places	açıqlarığızğato you all's open places	açıqlarınato their open places
Locative	açıqladain / at the open places	açıqlarımdain / at my open places	açıqlarıŋdain / at your open places	açıqlarındain / at his open places	açıqlarıbızdain / at our open places	açıqlarığızdain / at you all's open places	açıqlarındain / at their open places
Ablative	açıqladanfrom the open places	açıqlarımdanfrom my open places	açıqlarıŋdanfrom your open places	açıqlarındanfrom his open places	açıqlarıbızdanfrom our open places	açıqlarığızdanfrom you all's open places	açıqlarındanfrom their open places

The overlap in the last rows is real, not a mistake: açıqları can mean "his / her open places", "their open place", or "their open places" — context decides.

The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.