aldarğa

/aldarʁa/

1. (v.) to deceive, to cheat, to take in

adamlanı aldarğa — to make fools of people
aldab alırğa — to get something by deception
aldab tuzaqğa jıyarğa — to lure someone into a trap

2. (v.) to lie to someone, to tell someone a falsehood

aldaysa! — you are telling tales!
biraz aldarğa — to embroider a little
manga aldama — do not lie to me
aldarğa ürenib boşağandı — he has become an inveterate liar

3. (v.) to swindle, to cheat at play or at trade

ol satıwda aldaydı — he cheats in trade
oyunda aldama — do not cheat at the game
aldab tururğa — to keep cheating, to lead someone by the nose

4. (v.) to take the edge off, to have a first taste of something (fig. )

hathubuznu aldadıq — we took the edge off our hunger
jangı gardoş aldadıq — we had our first taste of the new potatoes
bir aldab qoyduq — we just took the edge off it

5. (v.) to charm, attract, win someone's affection; to seduce

kimni da aldarıqdı — she will charm anyone
qıznı aldarğa — to seduce a girl

6. (v.) to break a promise, to fail to keep one’s word

7. (v.) to fail to come true, to prove false (of hopes, expectations or dreams) (fig. )

o, nença kere aldadı tüşüm — oh, how often my dream proved false

8. (v.) to lure, to entice someone or something to come

Conjugation

Common forms

aldaydıhe is deceiving
aldadıhe deceived
aldağandıhe has deceived
aldarhe will deceive
aldarıqdıhe is going to deceive
alday edihe was deceiving
aldasaif he deceives
alda!deceive!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is deceiving	menaldayma	senaldaysa	olaldaydı	bizaldaybız	sizaldaysız	alaaldaydıla
Present (simple & continuous)he is not deceiving	menaldamayma	senaldamaysa	olaldamaydı	bizaldamaybız	sizaldamaysız	alaaldamaydıla
Present (simple & continuous)is he deceiving?	menaldaymıma? aldaymamı?	senaldaymısa?	olaldaymıdı?	bizaldaymıbız? aldaybızmı?	sizaldaymısız?	alaaldaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he deceiving?	menaldamaymıma? aldamaymamı?	senaldamaymısa?	olaldamaymıdı?	bizaldamaymıbız? aldamaybızmı?	sizaldamaymısız?	alaaldamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually deceives	menaldawçanma	senaldawçansa	olaldawçandı	bizaldawçanbız	sizaldawçansız	alaaldawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually deceive	menaldawçan tülme	senaldawçan tülse	olaldawçan tüldü	bizaldawçan tülbüz	sizaldawçan tülsüz	alaaldawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually deceive?	menaldawçanmıma? aldawçanmamı?	senaldawçanmısa?	olaldawçanmıdı?	bizaldawçanmıbız? aldawçanbızmı?	sizaldawçanmısız?	alaaldawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually deceive?	menaldawçan tülmüme?	senaldawçan tülmüse?	olaldawçan tülmüdü?	bizaldawçan tülmübüz?	sizaldawçan tülmüsüz?	alaaldawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has deceived and remains so			olaldabdı			alaaldabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he deceived?			olaldabmıdı?			alaaldabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of deceiving	menalday turama	senalday turasa	olalday turadı	bizalday turabız	sizalday turasız	alaalday turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of deceiving	menalday turmayma	senalday turmaysa	olalday turmaydı	bizalday turmaybız	sizalday turmaysız	alaalday turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of deceiving?	menalday turamıma? alday turamamı?	senalday turamısa?	olalday turamıdı?	bizalday turamıbız? alday turabızmı?	sizalday turamısız?	alaalday turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of deceiving?	menalday turmaymıma? alday turmaymamı?	senalday turmaymısa?	olalday turmaymıdı?	bizalday turmaymıbız? alday turmaybızmı?	sizalday turmaymısız?	alaalday turmaymıdıla?
Simple past (definite)he deceived	menaldadım	senaldadıng	olaldadı	bizaldadıq	sizaldadığız	alaaldadıla
Simple past (definite)he didn't deceive	menaldamadım	senaldamadıng	olaldamadı	bizaldamadıq	sizaldamadığız	alaaldamadıla
Simple past (definite)did he deceive?	menaldadımmı?	senaldadıngmı?	olaldadımı?	bizaldadıqmı?	sizaldadığızmı?	alaaldadılamı?
Simple past (definite)didn't he deceive?	menaldamadımmı?	senaldamadıngmı?	olaldamadımı?	bizaldamadıqmı?	sizaldamadığızmı?	alaaldamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has deceived	menaldağanma	senaldağansa	olaldağandı	bizaldağanbız	sizaldağansız	alaaldağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't deceived	menaldamağanma	senaldamağansa	olaldamağandı	bizaldamağanbız	sizaldamağansız	alaaldamağandıla
Perfect (past indefinite)has he deceived?	menaldağanmıma? aldağanmamı?	senaldağanmısa?	olaldağanmıdı?	bizaldağanmıbız? aldağanbızmı?	sizaldağanmısız?	alaaldağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he deceived?	menaldamağanmıma? aldamağanmamı?	senaldamağanmısa?	olaldamağanmıdı?	bizaldamağanmıbız? aldamağanbızmı?	sizaldamağanmısız?	alaaldamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will deceive	menaldarma	senaldarsa	olaldar	bizaldarbız	sizaldarsız	alaaldarla
Indefinite future (future I)he won't deceive	menaldamazma	senaldamazsa	olaldamaz	bizaldamazbız	sizaldamazsız	alaaldamazla
Indefinite future (future I)will he deceive?	menaldarmıma? aldarmamı?	senaldarmısa?	olaldarmı?	bizaldarmıbız? aldarbızmı?	sizaldarmısız?	alaaldarmıla?
Indefinite future (future I)won't he deceive?	menaldamazmıma? aldamazmamı?	senaldamazmısa?	olaldamazmı?	bizaldamazmıbız? aldamazbızmı?	sizaldamazmısız?	alaaldamazmıla?
Definite future (future II)he is going to deceive	menaldarıqma	senaldarıqsa	olaldarıqdı	bizaldarıqbız	sizaldarıqsız	alaaldarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to deceive	menaldarıq tülme	senaldarıq tülse	olaldarıq tüldü	bizaldarıq tülbüz	sizaldarıq tülsüz	alaaldarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to deceive?	menaldarıqmıma? aldarıqmamı?	senaldarıqmısa?	olaldarıqmıdı?	bizaldarıqmıbız? aldarıqbızmı?	sizaldarıqmısız?	alaaldarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to deceive?	menaldarıq tülmüme?	senaldarıq tülmüse?	olaldarıq tülmüdü?	bizaldarıq tülmübüz?	sizaldarıq tülmüsüz?	alaaldarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had deceived	menaldağan edimaldağanem	senaldağan edingaldağaneng	olaldağan edialdağaned	bizaldağan edikaldağanek	sizaldağan edigizaldağanegiz	alaaldağan edilealdağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't deceived	menaldamağan edimaldamağanem	senaldamağan edingaldamağaneng	olaldamağan edialdamağaned	bizaldamağan edikaldamağanek	sizaldamağan edigizaldamağanegiz	alaaldamağan edilealdamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was deceiving	menalday edimaldayem	senalday edingaldayeng	olalday edialdayed	bizalday edikaldayek	sizalday edigizaldayegiz	alaalday edilealdayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't deceiving	menaldamay edimaldamayem	senaldamay edingaldamayeng	olaldamay edialdamayed	bizaldamay edikaldamayek	sizaldamay edigizaldamayegiz	alaaldamay edilealdamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to deceive	menaldawçan edimaldawçanem	senaldawçan edingaldawçaneng	olaldawçan edialdawçaned	bizaldawçan edikaldawçanek	sizaldawçan edigizaldawçanegiz	alaaldawçan edilealdawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to deceive	menaldawçan tül edimaldawçan tül em	senaldawçan tül edingaldawçan tül eng	olaldawçan tül edialdawçan tül ed	bizaldawçan tül edikaldawçan tül ek	sizaldawçan tül edigizaldawçan tül egiz	alaaldawçan tül edilealdawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had deceived and remained so			olaldab edi			alaaldab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't deceived			olaldab tül edi			alaaldab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of deceiving	menalday tura edimalday turaem	senalday tura edingalday turaeng	olalday tura edialday turaed	bizalday tura edikalday turaek	sizalday tura edigizalday turaegiz	alaalday tura edilealday turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of deceiving	menalday turmay edimalday turmayem	senalday turmay edingalday turmayeng	olalday turmay edialday turmayed	bizalday turmay edikalday turmayek	sizalday turmay edigizalday turmayegiz	alaalday turmay edilealday turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would deceive	menaldar edimaldar em	senaldar edingaldar eng	olaldar edialdar ed	bizaldar edikaldar ek	sizaldar edigizaldar egiz	alaaldar edilealdar elle
Conditional result (would)he wouldn't deceive	menaldamaz edimaldamaz em	senaldamaz edingaldamaz eng	olaldamaz edialdamaz ed	bizaldamaz edikaldamaz ek	sizaldamaz edigizaldamaz egiz	alaaldamaz edilealdamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have deceived	menaldarıq edimaldarıq em	senaldarıq edingaldarıq eng	olaldarıq edialdarıq ed	bizaldarıq edikaldarıq ek	sizaldarıq edigizaldarıq egiz	alaaldarıq edilealdarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have deceived	menaldarıq tül edimaldarıq tül em	senaldarıq tül edingaldarıq tül eng	olaldarıq tül edialdarıq tül ed	bizaldarıq tül edikaldarıq tül ek	sizaldarıq tül edigizaldarıq tül egiz	alaaldarıq tül edilealdarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he deceives	menaldasam	senaldasang	olaldasa	bizaldasaq	sizaldasağız	alaaldasala
Conditionalif he doesn't deceive	menaldamasam	senaldamasang	olaldamasa	bizaldamasaq	sizaldamasağız	alaaldamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is deceiving	menalday esem	senalday eseng	olalday ese	bizalday esek	sizalday esegiz	alaalday esele
Conditional, present realif he is not deceiving	menaldamay esem	senaldamay eseng	olaldamay ese	bizaldamay esek	sizaldamay esegiz	alaaldamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he deceived	menaldasam edialdasam ed	senaldasang edialdasang ed	olaldasa edialdasaed	bizaldasaq edialdasaq ed	sizaldasağız edialdasağız ed	alaaldasala edialdasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't deceive	menaldamasam edialdamasam ed	senaldamasang edialdamasang ed	olaldamasa edialdamasaed	bizaldamasaq edialdamasaq ed	sizaldamasağız edialdamasağız ed	alaaldamasala edialdamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he deceived	menaldadım esem	senaldadıng eseng	olaldadı ese	bizaldadıq esek	sizaldadığız esegiz	alaaldadıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't deceive	menaldamadım esem	senaldamadıng eseng	olaldamadı ese	bizaldamadıq esek	sizaldamadığız esegiz	alaaldamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did deceive (indeed)	menaldağan esem	senaldağan eseng	olaldağan ese	bizaldağan esek	sizaldağan esegiz	alaaldağan esele
Conditional, past realif he didn't deceive (indeed)	menaldamağan esem	senaldamağan eseng	olaldamağan ese	bizaldamağan esek	sizaldamağan esegiz	alaaldamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had deceived	menaldağan bolsam	senaldağan bolsang	olaldağan bolsa	bizaldağan bolsaq	sizaldağan bolsağız	alaaldağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't deceived	menaldamağan bolsam	senaldamağan bolsang	olaldamağan bolsa	bizaldamağan bolsaq	sizaldamağan bolsağız	alaaldamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had deceived	menaldağan bolsam edialdağan bolsam ed	senaldağan bolsang edialdağan bolsang ed	olaldağan bolsa edialdağan bolsaed	bizaldağan bolsaq edialdağan bolsaq ed	sizaldağan bolsağız edialdağan bolsağız ed	alaaldağan bolsala edialdağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't deceived	menaldamağan bolsam edialdamağan bolsam ed	senaldamağan bolsang edialdamağan bolsang ed	olaldamağan bolsa edialdamağan bolsaed	bizaldamağan bolsaq edialdamağan bolsaq ed	sizaldamağan bolsağız edialdamağan bolsağız ed	alaaldamağan bolsala edialdamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will deceive	menaldar esem	senaldar eseng	olaldar ese	bizaldar esek	sizaldar esegiz	alaaldar esele
Conditional, aoristif he won't deceive	menaldamaz esem	senaldamaz eseng	olaldamaz ese	bizaldamaz esek	sizaldamaz esegiz	alaaldamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to deceive	menaldarıq esem	senaldarıq eseng	olaldarıq ese	bizaldarıq esek	sizaldarıq esegiz	alaaldarıq esele
Conditional, futureif he is not going to deceive	menaldarıq tül esem	senaldarıq tül eseng	olaldarıq tül ese	bizaldarıq tül esek	sizaldarıq tül esegiz	alaaldarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to deceive	menaldarıq bolsam	senaldarıq bolsang	olaldarıq bolsa	bizaldarıq bolsaq	sizaldarıq bolsağız	alaaldarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to deceive	menaldamazlıq bolsam	senaldamazlıq bolsang	olaldamazlıq bolsa	bizaldamazlıq bolsaq	sizaldamazlıq bolsağız	alaaldamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso aldadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be deceiving	menalday bolurma	senalday bolursa	olalday bolur	bizalday bolurbuz	sizalday bolursuz	alaalday bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be deceiving	menaldamay bolurma	senaldamay bolursa	olaldamay bolur	bizaldamay bolurbuz	sizaldamay bolursuz	alaaldamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of deceiving	menalday tura bolurma	senalday tura bolursa	olalday tura bolur	bizalday tura bolurbuz	sizalday tura bolursuz	alaalday tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not deceiving	menaldamay tura bolurma	senaldamay tura bolursa	olaldamay tura bolur	bizaldamay tura bolurbuz	sizaldamay tura bolursuz	alaaldamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have deceived	menaldağan bolurma	senaldağan bolursa	olaldağan bolur	bizaldağan bolurbuz	sizaldağan bolursuz	alaaldağan bolurla
Inference (must have)he must not have deceived	menaldamağan bolurma	senaldamağan bolursa	olaldamağan bolur	bizaldamağan bolurbuz	sizaldamağan bolursuz	alaaldamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to deceive	menaldarıq bolurma	senaldarıq bolursa	olaldarıq bolur	bizaldarıq bolurbuz	sizaldarıq bolursuz	alaaldarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to deceive	menaldamazlıq bolurma	senaldamazlıq bolursa	olaldamazlıq bolur	bizaldamazlıq bolurbuz	sizaldamazlıq bolursuz	alaaldamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it deceive	menaldayım	senalda!	olaldasın	bizaldayıq	sizaldağız!	alaaldasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not deceive	menaldamayım	senaldama!	olaldamasın	bizaldamayıq	sizaldamağız!	alaaldamasınla
Commands & suggestionsshould he deceive?	menaldayımmı?		olaldasınmı?	bizaldayıqmı?		alaaldasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not deceive?	menaldamayımmı?		olaldamasınmı?	bizaldamayıqmı?		alaaldamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it deceive		senaldaçı²	olaldasınçı		sizaldaçığız	alaaldasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not deceive		senaldamaçı²	olaldamasınçı		sizaldamaçığız	alaaldamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you deceive		senaldağınaldağı
Blessings & curses — may you…may you not deceive		senaldamağınaldamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he deceived	menaldağay edim aldağa edim	senaldağay eding aldağa eding	olaldağay edi aldağa edi	bizaldağay edik aldağa edik	sizaldağay edigiz aldağa edigiz	alaaldağay edile aldağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not deceive	menaldamağay edim aldamağa edim	senaldamağay eding aldamağa eding	olaldamağay edi aldamağa edi	bizaldamağay edik aldamağa edik	sizaldamağay edigiz aldamağa edigiz	alaaldamağay edile aldamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to deceive	menaldamağa qoyayımaldama qoyayım	senaldamağa qoy!aldama qoy!	olaldamağa qoysunaldama qoysun	bizaldamağa qoyayıqaldama qoyayıq	sizaldamağa qoyuğuz!aldama qoyuğuz!	alaaldamağa qoysunlaaldama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to deceive	menaldamağa qoymayımaldama qoymayım	senaldamağa qoyma!aldama qoyma!	olaldamağa qoymasınaldama qoymasın	bizaldamağa qoymayıqaldama qoymayıq	sizaldamağa qoymağız!aldama qoymağız!	alaaldamağa qoymasınlaaldama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to deceive?	menaldamağa qoyayımmı?aldama qoyayımmı?		olaldamağa qoysunmu?aldama qoysunmu?	bizaldamağa qoyayıqmı?aldama qoyayıqmı?		alaaldamağa qoysunlamı?aldama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to deceive?	menaldamağa qoymayımmı?aldama qoymayımmı?		olaldamağa qoymasınmı?aldama qoymasınmı?	bizaldamağa qoymayıqmı?aldama qoymayıqmı?		alaaldamağa qoymasınlamı?aldama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to deceive	menaldamağa qoyamaaldama qoyama	senaldamağa qoyasaaldama qoyasa	olaldamağa qoyadıaldama qoyadı	bizaldamağa qoyabızaldama qoyabız	sizaldamağa qoyasızaldama qoyasız	alaaldamağa qoyadılaaldama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to deceive	menaldamağa qoymaymaaldama qoymayma	senaldamağa qoymaysaaldama qoymaysa	olaldamağa qoymaydıaldama qoymaydı	bizaldamağa qoymaybızaldama qoymaybız	sizaldamağa qoymaysızaldama qoymaysız	alaaldamağa qoymaydılaaldama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to deceive?	menaldamağa qoyamıma?aldama qoyamıma?	senaldamağa qoyamısa?aldama qoyamısa?	olaldamağa qoyamıdı?aldama qoyamıdı?	bizaldamağa qoyamıbız?aldama qoyamıbız?	sizaldamağa qoyamısız?aldama qoyamısız?	alaaldamağa qoyamıdıla?aldama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to deceive?	menaldamağa qoymaymıma?aldama qoymaymıma?	senaldamağa qoymaymısa?aldama qoymaymısa?	olaldamağa qoymaymıdı?aldama qoymaymıdı?	bizaldamağa qoymaymıbız?aldama qoymaymıbız?	sizaldamağa qoymaymısız?aldama qoymaymısız?	alaaldamağa qoymaymıdıla?aldama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to deceive	menaldamağa qoydumaldama qoydum	senaldamağa qoydungaldama qoydung	olaldamağa qoydualdama qoydu	bizaldamağa qoyduqaldama qoyduq	sizaldamağa qoyduğuzaldama qoyduğuz	alaaldamağa qoydulaaldama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to deceive	menaldamağa qoymadımaldama qoymadım	senaldamağa qoymadıngaldama qoymadıng	olaldamağa qoymadıaldama qoymadı	bizaldamağa qoymadıqaldama qoymadıq	sizaldamağa qoymadığızaldama qoymadığız	alaaldamağa qoymadılaaldama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to deceive?	menaldamağa qoydummu?aldama qoydummu?	senaldamağa qoydungmu?aldama qoydungmu?	olaldamağa qoydumu?aldama qoydumu?	bizaldamağa qoyduqmu?aldama qoyduqmu?	sizaldamağa qoyduğuzmu?aldama qoyduğuzmu?	alaaldamağa qoydulamı?aldama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to deceive?	menaldamağa qoymadımmı?aldama qoymadımmı?	senaldamağa qoymadıngmı?aldama qoymadıngmı?	olaldamağa qoymadımı?aldama qoymadımı?	bizaldamağa qoymadıqmı?aldama qoymadıqmı?	sizaldamağa qoymadığızmı?aldama qoymadığızmı?	alaaldamağa qoymadılamı?aldama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of aldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can deceive	menaldayalama	senaldayalasa	olaldayaladı	bizaldayalabız	sizaldayalasız	alaaldayaladıla
Ability — presenthe can't deceive	menaldayalmayma	senaldayalmaysa	olaldayalmaydı	bizaldayalmaybız	sizaldayalmaysız	alaaldayalmaydıla
Ability — presentcan he deceive?	menaldayalamıma? aldayalamamı?	senaldayalamısa?	olaldayalamıdı?	bizaldayalamıbız? aldayalabızmı?	sizaldayalamısız?	alaaldayalamıdıla?
Ability — presentcan't he deceive?	menaldayalmaymıma? aldayalmaymamı?	senaldayalmaymısa?	olaldayalmaymıdı?	bizaldayalmaymıbız? aldayalmaybızmı?	sizaldayalmaymısız?	alaaldayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can deceive	menaldayalsam	senaldayalsang	olaldayalsa	bizaldayalsaq	sizaldayalsağız	alaaldayalsala
Ability — if I can…if he can't deceive	menaldayalmasam	senaldayalmasang	olaldayalmasa	bizaldayalmasaq	sizaldayalmasağız	alaaldayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to deceive	menaldayaldım	senaldayaldıng	olaldayaldı	bizaldayaldıq	sizaldayaldığız	alaaldayaldıla
Ability — simple pasthe could not deceive	menaldayalmadım	senaldayalmadıng	olaldayalmadı	bizaldayalmadıq	sizaldayalmadığız	alaaldayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to deceive?	menaldayaldımmı?	senaldayaldıngmı?	olaldayaldımı?	bizaldayaldıqmı?	sizaldayaldığızmı?	alaaldayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he deceive?	menaldayalmadımmı?	senaldayalmadıngmı?	olaldayalmadımı?	bizaldayalmadıqmı?	sizaldayalmadığızmı?	alaaldayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to deceive	menaldayalğanma	senaldayalğansa	olaldayalğandı	bizaldayalğanbız	sizaldayalğansız	alaaldayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to deceive	menaldayalmağanma	senaldayalmağansa	olaldayalmağandı	bizaldayalmağanbız	sizaldayalmağansız	alaaldayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to deceive?	menaldayalğanmıma? aldayalğanmamı?	senaldayalğanmısa?	olaldayalğanmıdı?	bizaldayalğanmıbız? aldayalğanbızmı?	sizaldayalğanmısız?	alaaldayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to deceive?	menaldayalmağanmıma? aldayalmağanmamı?	senaldayalmağanmısa?	olaldayalmağanmıdı?	bizaldayalmağanmıbız? aldayalmağanbızmı?	sizaldayalmağanmısız?	alaaldayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to deceive	menaldayalğan edimaldayalğanem	senaldayalğan edingaldayalğaneng	olaldayalğan edialdayalğaned	bizaldayalğan edikaldayalğanek	sizaldayalğan edigizaldayalğanegiz	alaaldayalğan edilealdayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to deceive	menaldayalmağan edimaldayalmağanem	senaldayalmağan edingaldayalmağaneng	olaldayalmağan edialdayalmağaned	bizaldayalmağan edikaldayalmağanek	sizaldayalmağan edigizaldayalmağanegiz	alaaldayalmağan edilealdayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could deceive	menaldayala edimaldayalaem	senaldayala edingaldayalaeng	olaldayala edialdayalaed	bizaldayala edikaldayalaek	sizaldayala edigizaldayalaegiz	alaaldayala edilealdayalaelle
Ability — past backgroundhe could not deceive	menaldayalmay edimaldayalmayem	senaldayalmay edingaldayalmayeng	olaldayalmay edialdayalmayed	bizaldayalmay edikaldayalmayek	sizaldayalmay edigizaldayalmayegiz	alaaldayalmay edilealdayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to deceive	menaldayalırma	senaldayalırsa	olaldayalır	bizaldayalırbız	sizaldayalırsız	alaaldayalırla
Ability — future Ihe won't be able to deceive	menaldayalmazma	senaldayalmazsa	olaldayalmaz	bizaldayalmazbız	sizaldayalmazsız	alaaldayalmazla
Ability — future Iwill he be able to deceive?	menaldayalırmıma? aldayalırmamı?	senaldayalırmısa?	olaldayalırmı?	bizaldayalırmıbız? aldayalırbızmı?	sizaldayalırmısız?	alaaldayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to deceive?	menaldayalmazmıma? aldayalmazmamı?	senaldayalmazmısa?	olaldayalmazmı?	bizaldayalmazmıbız? aldayalmazbızmı?	sizaldayalmazmısız?	alaaldayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to deceive	menaldayallıqma	senaldayallıqsa	olaldayallıqdı	bizaldayallıqbız	sizaldayallıqsız	alaaldayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to deceive	menaldayallıq tülme	senaldayallıq tülse	olaldayallıq tüldü	bizaldayallıq tülbüz	sizaldayallıq tülsüz	alaaldayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to deceive?	menaldayallıqmıma? aldayallıqmamı?	senaldayallıqmısa?	olaldayallıqmıdı?	bizaldayallıqmıbız? aldayallıqbızmı?	sizaldayallıqmısız?	alaaldayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to deceive?	menaldayallıq tülmüme?	senaldayallıq tülmüse?	olaldayallıq tülmüdü?	bizaldayallıq tülmübüz?	sizaldayallıq tülmüsüz?	alaaldayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to deceive	menaldayalır edimaldayalır em	senaldayalır edingaldayalır eng	olaldayalır edialdayalır ed	bizaldayalır edikaldayalır ek	sizaldayalır edigizaldayalır egiz	alaaldayalır edilealdayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to deceive	menaldayalmaz edimaldayalmaz em	senaldayalmaz edingaldayalmaz eng	olaldayalmaz edialdayalmaz ed	bizaldayalmaz edikaldayalmaz ek	sizaldayalmaz edigizaldayalmaz egiz	alaaldayalmaz edilealdayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to deceive		senaldayalğınaldayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to deceive		senaldayalmağınaldayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of aldarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be deceiving	menalday bolmazma	senalday bolmazsa	olalday bolmaz	bizalday bolmazbız	sizalday bolmazsız	alaalday bolmazla
Inference, present — double negationhe must be deceiving (emphatic)	menaldamay bolmazma	senaldamay bolmazsa	olaldamay bolmaz	bizaldamay bolmazbız	sizaldamay bolmazsız	alaaldamay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of deceiving	menalday tura bolmazma	senalday tura bolmazsa	olalday tura bolmaz	bizalday tura bolmazbız	sizalday tura bolmazsız	alaalday tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not deceiving (emphatic)	menaldamay tura bolmazma	senaldamay tura bolmazsa	olaldamay tura bolmaz	bizaldamay tura bolmazbız	sizaldamay tura bolmazsız	alaaldamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not deceiving	menaldamay turama	senaldamay turasa	olaldamay turadı	bizaldamay turabız	sizaldamay turasız	alaaldamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not deceiving	menaldamay turmayma	senaldamay turmaysa	olaldamay turmaydı	bizaldamay turmaybız	sizaldamay turmaysız	alaaldamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not deceiving?	menaldamay turmaymıma	senaldamay turmaymısa	olaldamay turmaymıdı	bizaldamay turmaymıbız	sizaldamay turmaymısız	alaaldamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have deceived	menaldağan bolmazma	senaldağan bolmazsa	olaldağan bolmaz	bizaldağan bolmazbız	sizaldağan bolmazsız	alaaldağan bolmazla
Inference — double negationhe must have deceived (emphatic)	menaldamağan bolmazma	senaldamağan bolmazsa	olaldamağan bolmaz	bizaldamağan bolmazbız	sizaldamağan bolmazsız	alaaldamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had deceived	menaldağan bolmasam	senaldağan bolmasang	olaldağan bolmasa	bizaldağan bolmasaq	sizaldağan bolmasağız	alaaldağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't deceived	menaldamağan bolmasam	senaldamağan bolmasang	olaldamağan bolmasa	bizaldamağan bolmasaq	sizaldamağan bolmasağız	alaaldamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to deceive	menaldarıq bolmazma	senaldarıq bolmazsa	olaldarıq bolmaz	bizaldarıq bolmazbız	sizaldarıq bolmazsız	alaaldarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to deceive (emphatic)	menaldamazlıq bolmazma	senaldamazlıq bolmazsa	olaldamazlıq bolmaz	bizaldamazlıq bolmazbız	sizaldamazlıq bolmazsız	alaaldamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to deceive	menaldarıq bolmasam	senaldarıq bolmasang	olaldarıq bolmasa	bizaldarıq bolmasaq	sizaldarıq bolmasağız	alaaldarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to deceive	menaldamazlıq bolmasam	senaldamazlıq bolmasang	olaldamazlıq bolmasa	bizaldamazlıq bolmasaq	sizaldamazlıq bolmasağız	alaaldamazlıq bolmasala