ağartırğa
/aʁartɯrʁa/
1. to whiten, to bleach, to whitewash
- üynü ağartırğa — to whitewash the house
- ağarthınçı — until it is quite white
- qar sırtlıqnı ağarthandı — the snow has whitened the upland
2. to whiten (soup, by adding ayran or cream)
- şorpanı ağartırğa — to whiten the soup with soured milk
- şorpanı ayran bla ağartdı — she whitened the soup with ayran
- şorpanı ağart — whiten the soup
3. to tell tall tales, to embroider, to lie
- arı barğanma deb ağartdıng deyme — I think you were embroidering when you said you had been there
- ol ağartırğa süedi — he likes to tell tall tales
- meni ağartma — do not tell me tall tales
Conjugation
Common forms
- ağartadıhe is whitening
- ağartdıhe whitened
- ağarthandıhe has whitened
- ağartırhe will whiten
- ağartırıqdıhe is going to whiten
- ağarta edihe was whitening
- ağartsaif he whitens
- ağart!whiten!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is whitening | menağartama | senağartasa | olağartadı | bizağartabız | sizağartasız | alaağartadıla |
| Present (simple & continuous)he is not whitening | menağartmayma | senağartmaysa | olağartmaydı | bizağartmaybız | sizağartmaysız | alaağartmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he whitening? | menağartamıma? ağartamamı? | senağartamısa? | olağartamıdı? | bizağartamıbız? ağartabızmı? | sizağartamısız? | alaağartamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he whitening? | menağartmaymıma? ağartmaymamı? | senağartmaymısa? | olağartmaymıdı? | bizağartmaymıbız? ağartmaybızmı? | sizağartmaymısız? | alaağartmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually whitens | menağartıwçanma | senağartıwçansa | olağartıwçandı | bizağartıwçanbız | sizağartıwçansız | alaağartıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually whiten | menağartıwçan tülme | senağartıwçan tülse | olağartıwçan tüldü | bizağartıwçan tülbüz | sizağartıwçan tülsüz | alaağartıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually whiten? | menağartıwçanmıma? ağartıwçanmamı? | senağartıwçanmısa? | olağartıwçanmıdı? | bizağartıwçanmıbız? ağartıwçanbızmı? | sizağartıwçanmısız? | alaağartıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually whiten? | menağartıwçan tülmüme? | senağartıwçan tülmüse? | olağartıwçan tülmüdü? | bizağartıwçan tülmübüz? | sizağartıwçan tülmüsüz? | alaağartıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has whitened and remains so | olağartıbdı | alaağartıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he whitened? | olağartıbmıdı? | alaağartıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of whitening | menağarta turama | senağarta turasa | olağarta turadı | bizağarta turabız | sizağarta turasız | alaağarta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of whitening | menağarta turmayma | senağarta turmaysa | olağarta turmaydı | bizağarta turmaybız | sizağarta turmaysız | alaağarta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of whitening? | menağarta turamıma? ağarta turamamı? | senağarta turamısa? | olağarta turamıdı? | bizağarta turamıbız? ağarta turabızmı? | sizağarta turamısız? | alaağarta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of whitening? | menağarta turmaymıma? ağarta turmaymamı? | senağarta turmaymısa? | olağarta turmaymıdı? | bizağarta turmaymıbız? ağarta turmaybızmı? | sizağarta turmaymısız? | alaağarta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he whitened | menağartdım | senağartdıng | olağartdı | bizağartdıq | sizağartdığız | alaağartdıla |
| Simple past (definite)he didn't whiten | menağartmadım | senağartmadıng | olağartmadı | bizağartmadıq | sizağartmadığız | alaağartmadıla |
| Simple past (definite)did he whiten? | menağartdımmı? | senağartdıngmı? | olağartdımı? | bizağartdıqmı? | sizağartdığızmı? | alaağartdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he whiten? | menağartmadımmı? | senağartmadıngmı? | olağartmadımı? | bizağartmadıqmı? | sizağartmadığızmı? | alaağartmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has whitened | menağarthanma | senağarthansa | olağarthandı | bizağarthanbız | sizağarthansız | alaağarthandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't whitened | menağartmağanma | senağartmağansa | olağartmağandı | bizağartmağanbız | sizağartmağansız | alaağartmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he whitened? | menağarthanmıma? ağarthanmamı? | senağarthanmısa? | olağarthanmıdı? | bizağarthanmıbız? ağarthanbızmı? | sizağarthanmısız? | alaağarthanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he whitened? | menağartmağanmıma? ağartmağanmamı? | senağartmağanmısa? | olağartmağanmıdı? | bizağartmağanmıbız? ağartmağanbızmı? | sizağartmağanmısız? | alaağartmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will whiten | menağartırma | senağartırsa | olağartır | bizağartırbız | sizağartırsız | alaağartırla |
| Indefinite future (future I)he won't whiten | menağartmazma | senağartmazsa | olağartmaz | bizağartmazbız | sizağartmazsız | alaağartmazla |
| Indefinite future (future I)will he whiten? | menağartırmıma? ağartırmamı? | senağartırmısa? | olağartırmı? | bizağartırmıbız? ağartırbızmı? | sizağartırmısız? | alaağartırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he whiten? | menağartmazmıma? ağartmazmamı? | senağartmazmısa? | olağartmazmı? | bizağartmazmıbız? ağartmazbızmı? | sizağartmazmısız? | alaağartmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to whiten | menağartırıqma | senağartırıqsa | olağartırıqdı | bizağartırıqbız | sizağartırıqsız | alaağartırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to whiten | menağartırıq tülme | senağartırıq tülse | olağartırıq tüldü | bizağartırıq tülbüz | sizağartırıq tülsüz | alaağartırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to whiten? | menağartırıqmıma? ağartırıqmamı? | senağartırıqmısa? | olağartırıqmıdı? | bizağartırıqmıbız? ağartırıqbızmı? | sizağartırıqmısız? | alaağartırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to whiten? | menağartırıq tülmüme? | senağartırıq tülmüse? | olağartırıq tülmüdü? | bizağartırıq tülmübüz? | sizağartırıq tülmüsüz? | alaağartırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had whitened | menağarthan edimağarthanem | senağarthan edingağarthaneng | olağarthan ediağarthaned | bizağarthan edikağarthanek | sizağarthan edigizağarthanegiz | alaağarthan edileağarthanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't whitened | menağartmağan edimağartmağanem | senağartmağan edingağartmağaneng | olağartmağan ediağartmağaned | bizağartmağan edikağartmağanek | sizağartmağan edigizağartmağanegiz | alaağartmağan edileağartmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was whitening | menağarta edimağartaem | senağarta edingağartaeng | olağarta ediağartaed | bizağarta edikağartaek | sizağarta edigizağartaegiz | alaağarta edileağartaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't whitening | menağartmay edimağartmayem | senağartmay edingağartmayeng | olağartmay ediağartmayed | bizağartmay edikağartmayek | sizağartmay edigizağartmayegiz | alaağartmay edileağartmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to whiten | menağartıwçan edimağartıwçanem | senağartıwçan edingağartıwçaneng | olağartıwçan ediağartıwçaned | bizağartıwçan edikağartıwçanek | sizağartıwçan edigizağartıwçanegiz | alaağartıwçan edileağartıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to whiten | menağartıwçan tül edimağartıwçan tül em | senağartıwçan tül edingağartıwçan tül eng | olağartıwçan tül ediağartıwçan tül ed | bizağartıwçan tül edikağartıwçan tül ek | sizağartıwçan tül edigizağartıwçan tül egiz | alaağartıwçan tül edileağartıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had whitened and remained so | olağartıb edi | alaağartıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't whitened | olağartıb tül edi | alaağartıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of whitening | menağarta tura edimağarta turaem | senağarta tura edingağarta turaeng | olağarta tura ediağarta turaed | bizağarta tura edikağarta turaek | sizağarta tura edigizağarta turaegiz | alaağarta tura edileağarta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of whitening | menağarta turmay edimağarta turmayem | senağarta turmay edingağarta turmayeng | olağarta turmay ediağarta turmayed | bizağarta turmay edikağarta turmayek | sizağarta turmay edigizağarta turmayegiz | alaağarta turmay edileağarta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would whiten | menağartır edimağartır em | senağartır edingağartır eng | olağartır ediağartır ed | bizağartır edikağartır ek | sizağartır edigizağartır egiz | alaağartır edileağartır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't whiten | menağartmaz edimağartmaz em | senağartmaz edingağartmaz eng | olağartmaz ediağartmaz ed | bizağartmaz edikağartmaz ek | sizağartmaz edigizağartmaz egiz | alaağartmaz edileağartmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have whitened | menağartırıq edimağartırıq em | senağartırıq edingağartırıq eng | olağartırıq ediağartırıq ed | bizağartırıq edikağartırıq ek | sizağartırıq edigizağartırıq egiz | alaağartırıq edileağartırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have whitened | menağartırıq tül edimağartırıq tül em | senağartırıq tül edingağartırıq tül eng | olağartırıq tül ediağartırıq tül ed | bizağartırıq tül edikağartırıq tül ek | sizağartırıq tül edigizağartırıq tül egiz | alaağartırıq tül edileağartırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he whitens | menağartsam | senağartsang | olağartsa | bizağartsaq | sizağartsağız | alaağartsala |
| Conditionalif he doesn't whiten | menağartmasam | senağartmasang | olağartmasa | bizağartmasaq | sizağartmasağız | alaağartmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is whitening | menağarta esem | senağarta eseng | olağarta ese | bizağarta esek | sizağarta esegiz | alaağarta esele |
| Conditional, present realif he is not whitening | menağartmay esem | senağartmay eseng | olağartmay ese | bizağartmay esek | sizağartmay esegiz | alaağartmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he whitened | menağartsam ediağartsam ed | senağartsang ediağartsang ed | olağartsa ediağartsaed | bizağartsaq ediağartsaq ed | sizağartsağız ediağartsağız ed | alaağartsala ediağartsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't whiten | menağartmasam ediağartmasam ed | senağartmasang ediağartmasang ed | olağartmasa ediağartmasaed | bizağartmasaq ediağartmasaq ed | sizağartmasağız ediağartmasağız ed | alaağartmasala ediağartmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he whitened | menağartdım esem | senağartdıng eseng | olağartdı ese | bizağartdıq esek | sizağartdığız esegiz | alaağartdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't whiten | menağartmadım esem | senağartmadıng eseng | olağartmadı ese | bizağartmadıq esek | sizağartmadığız esegiz | alaağartmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did whiten (indeed) | menağarthan esem | senağarthan eseng | olağarthan ese | bizağarthan esek | sizağarthan esegiz | alaağarthan esele |
| Conditional, past realif he didn't whiten (indeed) | menağartmağan esem | senağartmağan eseng | olağartmağan ese | bizağartmağan esek | sizağartmağan esegiz | alaağartmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had whitened | menağarthan bolsam | senağarthan bolsang | olağarthan bolsa | bizağarthan bolsaq | sizağarthan bolsağız | alaağarthan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't whitened | menağartmağan bolsam | senağartmağan bolsang | olağartmağan bolsa | bizağartmağan bolsaq | sizağartmağan bolsağız | alaağartmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had whitened | menağarthan bolsam ediağarthan bolsam ed | senağarthan bolsang ediağarthan bolsang ed | olağarthan bolsa ediağarthan bolsaed | bizağarthan bolsaq ediağarthan bolsaq ed | sizağarthan bolsağız ediağarthan bolsağız ed | alaağarthan bolsala ediağarthan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't whitened | menağartmağan bolsam ediağartmağan bolsam ed | senağartmağan bolsang ediağartmağan bolsang ed | olağartmağan bolsa ediağartmağan bolsaed | bizağartmağan bolsaq ediağartmağan bolsaq ed | sizağartmağan bolsağız ediağartmağan bolsağız ed | alaağartmağan bolsala ediağartmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will whiten | menağartır esem | senağartır eseng | olağartır ese | bizağartır esek | sizağartır esegiz | alaağartır esele |
| Conditional, aoristif he won't whiten | menağartmaz esem | senağartmaz eseng | olağartmaz ese | bizağartmaz esek | sizağartmaz esegiz | alaağartmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to whiten | menağartırıq esem | senağartırıq eseng | olağartırıq ese | bizağartırıq esek | sizağartırıq esegiz | alaağartırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to whiten | menağartırıq tül esem | senağartırıq tül eseng | olağartırıq tül ese | bizağartırıq tül esek | sizağartırıq tül esegiz | alaağartırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to whiten | menağartırıq bolsam | senağartırıq bolsang | olağartırıq bolsa | bizağartırıq bolsaq | sizağartırıq bolsağız | alaağartırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to whiten | menağartmazlıq bolsam | senağartmazlıq bolsang | olağartmazlıq bolsa | bizağartmazlıq bolsaq | sizağartmazlıq bolsağız | alaağartmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ağartdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be whitening | menağarta bolurma | senağarta bolursa | olağarta bolur | bizağarta bolurbuz | sizağarta bolursuz | alaağarta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be whitening | menağartmay bolurma | senağartmay bolursa | olağartmay bolur | bizağartmay bolurbuz | sizağartmay bolursuz | alaağartmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of whitening | menağarta tura bolurma | senağarta tura bolursa | olağarta tura bolur | bizağarta tura bolurbuz | sizağarta tura bolursuz | alaağarta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not whitening | menağartmay tura bolurma | senağartmay tura bolursa | olağartmay tura bolur | bizağartmay tura bolurbuz | sizağartmay tura bolursuz | alaağartmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have whitened | menağarthan bolurma | senağarthan bolursa | olağarthan bolur | bizağarthan bolurbuz | sizağarthan bolursuz | alaağarthan bolurla |
| Inference (must have)he must not have whitened | menağartmağan bolurma | senağartmağan bolursa | olağartmağan bolur | bizağartmağan bolurbuz | sizağartmağan bolursuz | alaağartmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to whiten | menağartırıq bolurma | senağartırıq bolursa | olağartırıq bolur | bizağartırıq bolurbuz | sizağartırıq bolursuz | alaağartırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to whiten | menağartmazlıq bolurma | senağartmazlıq bolursa | olağartmazlıq bolur | bizağartmazlıq bolurbuz | sizağartmazlıq bolursuz | alaağartmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it whiten | menağartayım | senağart! | olağartsın | bizağartayıq | sizağartığız! | alaağartsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not whiten | menağartmayım | senağartma! | olağartmasın | bizağartmayıq | sizağartmağız! | alaağartmasınla |
| Commands & suggestionsshould he whiten? | menağartayımmı? | olağartsınmı? | bizağartayıqmı? | alaağartsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not whiten? | menağartmayımmı? | olağartmasınmı? | bizağartmayıqmı? | alaağartmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it whiten | senağartçı2 | olağartsınçı | sizağartçığız | alaağartsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not whiten | senağartmaçı2 | olağartmasınçı | sizağartmaçığız | alaağartmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you whiten | senağarthınağarthı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not whiten | senağartmağınağartmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he whitened | menağarthay edim ağartha edim | senağarthay eding ağartha eding | olağarthay edi ağartha edi | bizağarthay edik ağartha edik | sizağarthay edigiz ağartha edigiz | alaağarthay edile ağartha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not whiten | menağartmağay edim ağartmağa edim | senağartmağay eding ağartmağa eding | olağartmağay edi ağartmağa edi | bizağartmağay edik ağartmağa edik | sizağartmağay edigiz ağartmağa edigiz | alaağartmağay edile ağartmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to whiten | menağartmağa qoyayımağartma qoyayım | senağartmağa qoy!ağartma qoy! | olağartmağa qoysunağartma qoysun | bizağartmağa qoyayıqağartma qoyayıq | sizağartmağa qoyuğuz!ağartma qoyuğuz! | alaağartmağa qoysunlaağartma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to whiten | menağartmağa qoymayımağartma qoymayım | senağartmağa qoyma!ağartma qoyma! | olağartmağa qoymasınağartma qoymasın | bizağartmağa qoymayıqağartma qoymayıq | sizağartmağa qoymağız!ağartma qoymağız! | alaağartmağa qoymasınlaağartma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to whiten? | menağartmağa qoyayımmı?ağartma qoyayımmı? | olağartmağa qoysunmu?ağartma qoysunmu? | bizağartmağa qoyayıqmı?ağartma qoyayıqmı? | alaağartmağa qoysunlamı?ağartma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to whiten? | menağartmağa qoymayımmı?ağartma qoymayımmı? | olağartmağa qoymasınmı?ağartma qoymasınmı? | bizağartmağa qoymayıqmı?ağartma qoymayıqmı? | alaağartmağa qoymasınlamı?ağartma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to whiten | menağartmağa qoyamaağartma qoyama | senağartmağa qoyasaağartma qoyasa | olağartmağa qoyadıağartma qoyadı | bizağartmağa qoyabızağartma qoyabız | sizağartmağa qoyasızağartma qoyasız | alaağartmağa qoyadılaağartma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to whiten | menağartmağa qoymaymaağartma qoymayma | senağartmağa qoymaysaağartma qoymaysa | olağartmağa qoymaydıağartma qoymaydı | bizağartmağa qoymaybızağartma qoymaybız | sizağartmağa qoymaysızağartma qoymaysız | alaağartmağa qoymaydılaağartma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to whiten? | menağartmağa qoyamıma?ağartma qoyamıma? | senağartmağa qoyamısa?ağartma qoyamısa? | olağartmağa qoyamıdı?ağartma qoyamıdı? | bizağartmağa qoyamıbız?ağartma qoyamıbız? | sizağartmağa qoyamısız?ağartma qoyamısız? | alaağartmağa qoyamıdıla?ağartma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to whiten? | menağartmağa qoymaymıma?ağartma qoymaymıma? | senağartmağa qoymaymısa?ağartma qoymaymısa? | olağartmağa qoymaymıdı?ağartma qoymaymıdı? | bizağartmağa qoymaymıbız?ağartma qoymaymıbız? | sizağartmağa qoymaymısız?ağartma qoymaymısız? | alaağartmağa qoymaymıdıla?ağartma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to whiten | menağartmağa qoydumağartma qoydum | senağartmağa qoydungağartma qoydung | olağartmağa qoyduağartma qoydu | bizağartmağa qoyduqağartma qoyduq | sizağartmağa qoyduğuzağartma qoyduğuz | alaağartmağa qoydulaağartma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to whiten | menağartmağa qoymadımağartma qoymadım | senağartmağa qoymadıngağartma qoymadıng | olağartmağa qoymadıağartma qoymadı | bizağartmağa qoymadıqağartma qoymadıq | sizağartmağa qoymadığızağartma qoymadığız | alaağartmağa qoymadılaağartma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to whiten? | menağartmağa qoydummu?ağartma qoydummu? | senağartmağa qoydungmu?ağartma qoydungmu? | olağartmağa qoydumu?ağartma qoydumu? | bizağartmağa qoyduqmu?ağartma qoyduqmu? | sizağartmağa qoyduğuzmu?ağartma qoyduğuzmu? | alaağartmağa qoydulamı?ağartma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to whiten? | menağartmağa qoymadımmı?ağartma qoymadımmı? | senağartmağa qoymadıngmı?ağartma qoymadıngmı? | olağartmağa qoymadımı?ağartma qoymadımı? | bizağartmağa qoymadıqmı?ağartma qoymadıqmı? | sizağartmağa qoymadığızmı?ağartma qoymadığızmı? | alaağartmağa qoymadılamı?ağartma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can whiten | menağartalama | senağartalasa | olağartaladı | bizağartalabız | sizağartalasız | alaağartaladıla |
| Ability — presenthe can't whiten | menağartalmayma | senağartalmaysa | olağartalmaydı | bizağartalmaybız | sizağartalmaysız | alaağartalmaydıla |
| Ability — presentcan he whiten? | menağartalamıma? ağartalamamı? | senağartalamısa? | olağartalamıdı? | bizağartalamıbız? ağartalabızmı? | sizağartalamısız? | alaağartalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he whiten? | menağartalmaymıma? ağartalmaymamı? | senağartalmaymısa? | olağartalmaymıdı? | bizağartalmaymıbız? ağartalmaybızmı? | sizağartalmaymısız? | alaağartalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can whiten | menağartalsam | senağartalsang | olağartalsa | bizağartalsaq | sizağartalsağız | alaağartalsala |
| Ability — if I can…if he can't whiten | menağartalmasam | senağartalmasang | olağartalmasa | bizağartalmasaq | sizağartalmasağız | alaağartalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to whiten | menağartaldım | senağartaldıng | olağartaldı | bizağartaldıq | sizağartaldığız | alaağartaldıla |
| Ability — simple pasthe could not whiten | menağartalmadım | senağartalmadıng | olağartalmadı | bizağartalmadıq | sizağartalmadığız | alaağartalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to whiten? | menağartaldımmı? | senağartaldıngmı? | olağartaldımı? | bizağartaldıqmı? | sizağartaldığızmı? | alaağartaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he whiten? | menağartalmadımmı? | senağartalmadıngmı? | olağartalmadımı? | bizağartalmadıqmı? | sizağartalmadığızmı? | alaağartalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to whiten | menağartalğanma | senağartalğansa | olağartalğandı | bizağartalğanbız | sizağartalğansız | alaağartalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to whiten | menağartalmağanma | senağartalmağansa | olağartalmağandı | bizağartalmağanbız | sizağartalmağansız | alaağartalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to whiten? | menağartalğanmıma? ağartalğanmamı? | senağartalğanmısa? | olağartalğanmıdı? | bizağartalğanmıbız? ağartalğanbızmı? | sizağartalğanmısız? | alaağartalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to whiten? | menağartalmağanmıma? ağartalmağanmamı? | senağartalmağanmısa? | olağartalmağanmıdı? | bizağartalmağanmıbız? ağartalmağanbızmı? | sizağartalmağanmısız? | alaağartalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to whiten | menağartalğan edimağartalğanem | senağartalğan edingağartalğaneng | olağartalğan ediağartalğaned | bizağartalğan edikağartalğanek | sizağartalğan edigizağartalğanegiz | alaağartalğan edileağartalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to whiten | menağartalmağan edimağartalmağanem | senağartalmağan edingağartalmağaneng | olağartalmağan ediağartalmağaned | bizağartalmağan edikağartalmağanek | sizağartalmağan edigizağartalmağanegiz | alaağartalmağan edileağartalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could whiten | menağartala edimağartalaem | senağartala edingağartalaeng | olağartala ediağartalaed | bizağartala edikağartalaek | sizağartala edigizağartalaegiz | alaağartala edileağartalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not whiten | menağartalmay edimağartalmayem | senağartalmay edingağartalmayeng | olağartalmay ediağartalmayed | bizağartalmay edikağartalmayek | sizağartalmay edigizağartalmayegiz | alaağartalmay edileağartalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to whiten | menağartalırma | senağartalırsa | olağartalır | bizağartalırbız | sizağartalırsız | alaağartalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to whiten | menağartalmazma | senağartalmazsa | olağartalmaz | bizağartalmazbız | sizağartalmazsız | alaağartalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to whiten? | menağartalırmıma? ağartalırmamı? | senağartalırmısa? | olağartalırmı? | bizağartalırmıbız? ağartalırbızmı? | sizağartalırmısız? | alaağartalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to whiten? | menağartalmazmıma? ağartalmazmamı? | senağartalmazmısa? | olağartalmazmı? | bizağartalmazmıbız? ağartalmazbızmı? | sizağartalmazmısız? | alaağartalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to whiten | menağartallıqma | senağartallıqsa | olağartallıqdı | bizağartallıqbız | sizağartallıqsız | alaağartallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to whiten | menağartallıq tülme | senağartallıq tülse | olağartallıq tüldü | bizağartallıq tülbüz | sizağartallıq tülsüz | alaağartallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to whiten? | menağartallıqmıma? ağartallıqmamı? | senağartallıqmısa? | olağartallıqmıdı? | bizağartallıqmıbız? ağartallıqbızmı? | sizağartallıqmısız? | alaağartallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to whiten? | menağartallıq tülmüme? | senağartallıq tülmüse? | olağartallıq tülmüdü? | bizağartallıq tülmübüz? | sizağartallıq tülmüsüz? | alaağartallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to whiten | menağartalır edimağartalır em | senağartalır edingağartalır eng | olağartalır ediağartalır ed | bizağartalır edikağartalır ek | sizağartalır edigizağartalır egiz | alaağartalır edileağartalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to whiten | menağartalmaz edimağartalmaz em | senağartalmaz edingağartalmaz eng | olağartalmaz ediağartalmaz ed | bizağartalmaz edikağartalmaz ek | sizağartalmaz edigizağartalmaz egiz | alaağartalmaz edileağartalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to whiten | senağartalğınağartalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to whiten | senağartalmağınağartalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be whitening | menağarta bolmazma | senağarta bolmazsa | olağarta bolmaz | bizağarta bolmazbız | sizağarta bolmazsız | alaağarta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be whitening (emphatic) | menağartmay bolmazma | senağartmay bolmazsa | olağartmay bolmaz | bizağartmay bolmazbız | sizağartmay bolmazsız | alaağartmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of whitening | menağarta tura bolmazma | senağarta tura bolmazsa | olağarta tura bolmaz | bizağarta tura bolmazbız | sizağarta tura bolmazsız | alaağarta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not whitening (emphatic) | menağartmay tura bolmazma | senağartmay tura bolmazsa | olağartmay tura bolmaz | bizağartmay tura bolmazbız | sizağartmay tura bolmazsız | alaağartmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not whitening | menağartmay turama | senağartmay turasa | olağartmay turadı | bizağartmay turabız | sizağartmay turasız | alaağartmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not whitening | menağartmay turmayma | senağartmay turmaysa | olağartmay turmaydı | bizağartmay turmaybız | sizağartmay turmaysız | alaağartmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not whitening? | menağartmay turmaymıma | senağartmay turmaymısa | olağartmay turmaymıdı | bizağartmay turmaymıbız | sizağartmay turmaymısız | alaağartmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have whitened | menağarthan bolmazma | senağarthan bolmazsa | olağarthan bolmaz | bizağarthan bolmazbız | sizağarthan bolmazsız | alaağarthan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have whitened (emphatic) | menağartmağan bolmazma | senağartmağan bolmazsa | olağartmağan bolmaz | bizağartmağan bolmazbız | sizağartmağan bolmazsız | alaağartmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had whitened | menağarthan bolmasam | senağarthan bolmasang | olağarthan bolmasa | bizağarthan bolmasaq | sizağarthan bolmasağız | alaağarthan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't whitened | menağartmağan bolmasam | senağartmağan bolmasang | olağartmağan bolmasa | bizağartmağan bolmasaq | sizağartmağan bolmasağız | alaağartmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to whiten | menağartırıq bolmazma | senağartırıq bolmazsa | olağartırıq bolmaz | bizağartırıq bolmazbız | sizağartırıq bolmazsız | alaağartırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to whiten (emphatic) | menağartmazlıq bolmazma | senağartmazlıq bolmazsa | olağartmazlıq bolmaz | bizağartmazlıq bolmazbız | sizağartmazlıq bolmazsız | alaağartmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to whiten | menağartırıq bolmasam | senağartırıq bolmasang | olağartırıq bolmasa | bizağartırıq bolmasaq | sizağartırıq bolmasağız | alaağartırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to whiten | menağartmazlıq bolmasam | senağartmazlıq bolmasang | olağartmazlıq bolmasa | bizağartmazlıq bolmasaq | sizağartmazlıq bolmasağız | alaağartmazlıq bolmasala |