çaçarğa

/tʃatʃarʁa/

1. (v.) to scatter, to strew

hapçükleni çaçarğa — to scatter the things about
arı-beri çaçarğa — to scatter things this way and that
çaçıb qoyarğa — to leave things scattered about

2. (v.) to sow

urluq çaçarğa — to sow seed
üçkül hansnı urluğun çaçarğa — to sow clover seed
urluq çaçıb boşarğa — to finish the sowing

3. (v.) to distribute, to hand out

gazetleni çaçarğa — to hand out the newspapers
berne çaçarğa — to hand out the bride's gifts
ol sabiylege kitabla çaçdı — he handed out books to the children

4. (v.) to destroy or break an object

üynü çaçarğa — to pull the house down

5. (v.) to disperse a gathering or a group of things

jel bulutlanı çaçdı — the wind dispersed the clouds
qoy sürüwnü çaçarğa — to scatter the flock of sheep
çaçıb ierge — to send them off in all directions

6. (v.) to splash

suwnu çaçarğa — to splash the water about
üsüne çaçarğa — to splash it over someone
sabiy suwnu çaçdı — the child splashed the water about

7. (v.) to spread news, rumours, or other intangible things

hapar çaçarğa — to spread the news about
ol haparnı elge çaçdı — he spread the news through the village
allay haparlanı çaçma — do not spread talk of that kind

8. (v.) to squander, to fritter away (fig. )

mülknü çaçarğa — to squander one's property
atasını rıshısın çaçıb boşadı — he ran through his father's fortune
qarıwungu çaçarğa — to fritter away your strength

9. (v.) to buy up goods

10. (v.) to dismantle, to take apart

sağatnı çaçıb qararğa — to take the watch apart and look at it

11. (v.) to disrupt a family or household (fig. )

üydegini çaçarğa — to break up a family

12. (v.) to dispel worries, doubts, or grief (fig. )

buşuwnu çaçarğa — to dispel grief

13. (v.) to defeat, to rout an enemy

jawnu çaçarğa — to rout the enemy

14. (v.) to tear a body to pieces

15. (v.) to dismiss people for leave or holidays

16. (v.) to emit light or heat

17. (v.) to unbraid, to untwist braided material

18. (v.) to split an atomic nucleus (phys. )

Conjugation

Common forms

çaçadıhe is scattering
çaçdıhe scattered
çaçhandıhe has scattered
çaçarhe will scatter
çaçarıqdıhe is going to scatter
çaça edihe was scattering
çaçsaif he scatters
çaç!scatter!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is scattering	mençaçama	sençaçasa	olçaçadı	bizçaçabız	sizçaçasız	alaçaçadıla
Present (simple & continuous)he is not scattering	mençaçmayma	sençaçmaysa	olçaçmaydı	bizçaçmaybız	sizçaçmaysız	alaçaçmaydıla
Present (simple & continuous)is he scattering?	mençaçamıma? çaçamamı?	sençaçamısa?	olçaçamıdı?	bizçaçamıbız? çaçabızmı?	sizçaçamısız?	alaçaçamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he scattering?	mençaçmaymıma? çaçmaymamı?	sençaçmaymısa?	olçaçmaymıdı?	bizçaçmaymıbız? çaçmaybızmı?	sizçaçmaymısız?	alaçaçmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually scatters	mençaçıwçanma	sençaçıwçansa	olçaçıwçandı	bizçaçıwçanbız	sizçaçıwçansız	alaçaçıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually scatter	mençaçıwçan tülme	sençaçıwçan tülse	olçaçıwçan tüldü	bizçaçıwçan tülbüz	sizçaçıwçan tülsüz	alaçaçıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually scatter?	mençaçıwçanmıma? çaçıwçanmamı?	sençaçıwçanmısa?	olçaçıwçanmıdı?	bizçaçıwçanmıbız? çaçıwçanbızmı?	sizçaçıwçanmısız?	alaçaçıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually scatter?	mençaçıwçan tülmüme?	sençaçıwçan tülmüse?	olçaçıwçan tülmüdü?	bizçaçıwçan tülmübüz?	sizçaçıwçan tülmüsüz?	alaçaçıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has scattered and remains so			olçaçıbdı			alaçaçıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he scattered?			olçaçıbmıdı?			alaçaçıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of scattering	mençaça turama	sençaça turasa	olçaça turadı	bizçaça turabız	sizçaça turasız	alaçaça turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of scattering	mençaça turmayma	sençaça turmaysa	olçaça turmaydı	bizçaça turmaybız	sizçaça turmaysız	alaçaça turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of scattering?	mençaça turamıma? çaça turamamı?	sençaça turamısa?	olçaça turamıdı?	bizçaça turamıbız? çaça turabızmı?	sizçaça turamısız?	alaçaça turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of scattering?	mençaça turmaymıma? çaça turmaymamı?	sençaça turmaymısa?	olçaça turmaymıdı?	bizçaça turmaymıbız? çaça turmaybızmı?	sizçaça turmaymısız?	alaçaça turmaymıdıla?
Simple past (definite)he scattered	mençaçdım	sençaçdıng	olçaçdı	bizçaçdıq	sizçaçdığız	alaçaçdıla
Simple past (definite)he didn't scatter	mençaçmadım	sençaçmadıng	olçaçmadı	bizçaçmadıq	sizçaçmadığız	alaçaçmadıla
Simple past (definite)did he scatter?	mençaçdımmı?	sençaçdıngmı?	olçaçdımı?	bizçaçdıqmı?	sizçaçdığızmı?	alaçaçdılamı?
Simple past (definite)didn't he scatter?	mençaçmadımmı?	sençaçmadıngmı?	olçaçmadımı?	bizçaçmadıqmı?	sizçaçmadığızmı?	alaçaçmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has scattered	mençaçhanma	sençaçhansa	olçaçhandı	bizçaçhanbız	sizçaçhansız	alaçaçhandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't scattered	mençaçmağanma	sençaçmağansa	olçaçmağandı	bizçaçmağanbız	sizçaçmağansız	alaçaçmağandıla
Perfect (past indefinite)has he scattered?	mençaçhanmıma? çaçhanmamı?	sençaçhanmısa?	olçaçhanmıdı?	bizçaçhanmıbız? çaçhanbızmı?	sizçaçhanmısız?	alaçaçhanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he scattered?	mençaçmağanmıma? çaçmağanmamı?	sençaçmağanmısa?	olçaçmağanmıdı?	bizçaçmağanmıbız? çaçmağanbızmı?	sizçaçmağanmısız?	alaçaçmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will scatter	mençaçarma	sençaçarsa	olçaçar	bizçaçarbız	sizçaçarsız	alaçaçarla
Indefinite future (future I)he won't scatter	mençaçmazma	sençaçmazsa	olçaçmaz	bizçaçmazbız	sizçaçmazsız	alaçaçmazla
Indefinite future (future I)will he scatter?	mençaçarmıma? çaçarmamı?	sençaçarmısa?	olçaçarmı?	bizçaçarmıbız? çaçarbızmı?	sizçaçarmısız?	alaçaçarmıla?
Indefinite future (future I)won't he scatter?	mençaçmazmıma? çaçmazmamı?	sençaçmazmısa?	olçaçmazmı?	bizçaçmazmıbız? çaçmazbızmı?	sizçaçmazmısız?	alaçaçmazmıla?
Definite future (future II)he is going to scatter	mençaçarıqma	sençaçarıqsa	olçaçarıqdı	bizçaçarıqbız	sizçaçarıqsız	alaçaçarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to scatter	mençaçarıq tülme	sençaçarıq tülse	olçaçarıq tüldü	bizçaçarıq tülbüz	sizçaçarıq tülsüz	alaçaçarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to scatter?	mençaçarıqmıma? çaçarıqmamı?	sençaçarıqmısa?	olçaçarıqmıdı?	bizçaçarıqmıbız? çaçarıqbızmı?	sizçaçarıqmısız?	alaçaçarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to scatter?	mençaçarıq tülmüme?	sençaçarıq tülmüse?	olçaçarıq tülmüdü?	bizçaçarıq tülmübüz?	sizçaçarıq tülmüsüz?	alaçaçarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had scattered	mençaçhan edimçaçhanem	sençaçhan edingçaçhaneng	olçaçhan ediçaçhaned	bizçaçhan edikçaçhanek	sizçaçhan edigizçaçhanegiz	alaçaçhan edileçaçhanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't scattered	mençaçmağan edimçaçmağanem	sençaçmağan edingçaçmağaneng	olçaçmağan ediçaçmağaned	bizçaçmağan edikçaçmağanek	sizçaçmağan edigizçaçmağanegiz	alaçaçmağan edileçaçmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was scattering	mençaça edimçaçaem	sençaça edingçaçaeng	olçaça ediçaçaed	bizçaça edikçaçaek	sizçaça edigizçaçaegiz	alaçaça edileçaçaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't scattering	mençaçmay edimçaçmayem	sençaçmay edingçaçmayeng	olçaçmay ediçaçmayed	bizçaçmay edikçaçmayek	sizçaçmay edigizçaçmayegiz	alaçaçmay edileçaçmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to scatter	mençaçıwçan edimçaçıwçanem	sençaçıwçan edingçaçıwçaneng	olçaçıwçan ediçaçıwçaned	bizçaçıwçan edikçaçıwçanek	sizçaçıwçan edigizçaçıwçanegiz	alaçaçıwçan edileçaçıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to scatter	mençaçıwçan tül edimçaçıwçan tül em	sençaçıwçan tül edingçaçıwçan tül eng	olçaçıwçan tül ediçaçıwçan tül ed	bizçaçıwçan tül edikçaçıwçan tül ek	sizçaçıwçan tül edigizçaçıwçan tül egiz	alaçaçıwçan tül edileçaçıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had scattered and remained so			olçaçıb edi			alaçaçıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't scattered			olçaçıb tül edi			alaçaçıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of scattering	mençaça tura edimçaça turaem	sençaça tura edingçaça turaeng	olçaça tura ediçaça turaed	bizçaça tura edikçaça turaek	sizçaça tura edigizçaça turaegiz	alaçaça tura edileçaça turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of scattering	mençaça turmay edimçaça turmayem	sençaça turmay edingçaça turmayeng	olçaça turmay ediçaça turmayed	bizçaça turmay edikçaça turmayek	sizçaça turmay edigizçaça turmayegiz	alaçaça turmay edileçaça turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would scatter	mençaçar edimçaçar em	sençaçar edingçaçar eng	olçaçar ediçaçar ed	bizçaçar edikçaçar ek	sizçaçar edigizçaçar egiz	alaçaçar edileçaçar elle
Conditional result (would)he wouldn't scatter	mençaçmaz edimçaçmaz em	sençaçmaz edingçaçmaz eng	olçaçmaz ediçaçmaz ed	bizçaçmaz edikçaçmaz ek	sizçaçmaz edigizçaçmaz egiz	alaçaçmaz edileçaçmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have scattered	mençaçarıq edimçaçarıq em	sençaçarıq edingçaçarıq eng	olçaçarıq ediçaçarıq ed	bizçaçarıq edikçaçarıq ek	sizçaçarıq edigizçaçarıq egiz	alaçaçarıq edileçaçarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have scattered	mençaçarıq tül edimçaçarıq tül em	sençaçarıq tül edingçaçarıq tül eng	olçaçarıq tül ediçaçarıq tül ed	bizçaçarıq tül edikçaçarıq tül ek	sizçaçarıq tül edigizçaçarıq tül egiz	alaçaçarıq tül edileçaçarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he scatters	mençaçsam	sençaçsang	olçaçsa	bizçaçsaq	sizçaçsağız	alaçaçsala
Conditionalif he doesn't scatter	mençaçmasam	sençaçmasang	olçaçmasa	bizçaçmasaq	sizçaçmasağız	alaçaçmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is scattering	mençaça esem	sençaça eseng	olçaça ese	bizçaça esek	sizçaça esegiz	alaçaça esele
Conditional, present realif he is not scattering	mençaçmay esem	sençaçmay eseng	olçaçmay ese	bizçaçmay esek	sizçaçmay esegiz	alaçaçmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he scattered	mençaçsam ediçaçsam ed	sençaçsang ediçaçsang ed	olçaçsa ediçaçsaed	bizçaçsaq ediçaçsaq ed	sizçaçsağız ediçaçsağız ed	alaçaçsala ediçaçsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't scatter	mençaçmasam ediçaçmasam ed	sençaçmasang ediçaçmasang ed	olçaçmasa ediçaçmasaed	bizçaçmasaq ediçaçmasaq ed	sizçaçmasağız ediçaçmasağız ed	alaçaçmasala ediçaçmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he scattered	mençaçdım esem	sençaçdıng eseng	olçaçdı ese	bizçaçdıq esek	sizçaçdığız esegiz	alaçaçdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't scatter	mençaçmadım esem	sençaçmadıng eseng	olçaçmadı ese	bizçaçmadıq esek	sizçaçmadığız esegiz	alaçaçmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did scatter (indeed)	mençaçhan esem	sençaçhan eseng	olçaçhan ese	bizçaçhan esek	sizçaçhan esegiz	alaçaçhan esele
Conditional, past realif he didn't scatter (indeed)	mençaçmağan esem	sençaçmağan eseng	olçaçmağan ese	bizçaçmağan esek	sizçaçmağan esegiz	alaçaçmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had scattered	mençaçhan bolsam	sençaçhan bolsang	olçaçhan bolsa	bizçaçhan bolsaq	sizçaçhan bolsağız	alaçaçhan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't scattered	mençaçmağan bolsam	sençaçmağan bolsang	olçaçmağan bolsa	bizçaçmağan bolsaq	sizçaçmağan bolsağız	alaçaçmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had scattered	mençaçhan bolsam ediçaçhan bolsam ed	sençaçhan bolsang ediçaçhan bolsang ed	olçaçhan bolsa ediçaçhan bolsaed	bizçaçhan bolsaq ediçaçhan bolsaq ed	sizçaçhan bolsağız ediçaçhan bolsağız ed	alaçaçhan bolsala ediçaçhan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't scattered	mençaçmağan bolsam ediçaçmağan bolsam ed	sençaçmağan bolsang ediçaçmağan bolsang ed	olçaçmağan bolsa ediçaçmağan bolsaed	bizçaçmağan bolsaq ediçaçmağan bolsaq ed	sizçaçmağan bolsağız ediçaçmağan bolsağız ed	alaçaçmağan bolsala ediçaçmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will scatter	mençaçar esem	sençaçar eseng	olçaçar ese	bizçaçar esek	sizçaçar esegiz	alaçaçar esele
Conditional, aoristif he won't scatter	mençaçmaz esem	sençaçmaz eseng	olçaçmaz ese	bizçaçmaz esek	sizçaçmaz esegiz	alaçaçmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to scatter	mençaçarıq esem	sençaçarıq eseng	olçaçarıq ese	bizçaçarıq esek	sizçaçarıq esegiz	alaçaçarıq esele
Conditional, futureif he is not going to scatter	mençaçarıq tül esem	sençaçarıq tül eseng	olçaçarıq tül ese	bizçaçarıq tül esek	sizçaçarıq tül esegiz	alaçaçarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to scatter	mençaçarıq bolsam	sençaçarıq bolsang	olçaçarıq bolsa	bizçaçarıq bolsaq	sizçaçarıq bolsağız	alaçaçarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to scatter	mençaçmazlıq bolsam	sençaçmazlıq bolsang	olçaçmazlıq bolsa	bizçaçmazlıq bolsaq	sizçaçmazlıq bolsağız	alaçaçmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çaçdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be scattering	mençaça bolurma	sençaça bolursa	olçaça bolur	bizçaça bolurbuz	sizçaça bolursuz	alaçaça bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be scattering	mençaçmay bolurma	sençaçmay bolursa	olçaçmay bolur	bizçaçmay bolurbuz	sizçaçmay bolursuz	alaçaçmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of scattering	mençaça tura bolurma	sençaça tura bolursa	olçaça tura bolur	bizçaça tura bolurbuz	sizçaça tura bolursuz	alaçaça tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not scattering	mençaçmay tura bolurma	sençaçmay tura bolursa	olçaçmay tura bolur	bizçaçmay tura bolurbuz	sizçaçmay tura bolursuz	alaçaçmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have scattered	mençaçhan bolurma	sençaçhan bolursa	olçaçhan bolur	bizçaçhan bolurbuz	sizçaçhan bolursuz	alaçaçhan bolurla
Inference (must have)he must not have scattered	mençaçmağan bolurma	sençaçmağan bolursa	olçaçmağan bolur	bizçaçmağan bolurbuz	sizçaçmağan bolursuz	alaçaçmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to scatter	mençaçarıq bolurma	sençaçarıq bolursa	olçaçarıq bolur	bizçaçarıq bolurbuz	sizçaçarıq bolursuz	alaçaçarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to scatter	mençaçmazlıq bolurma	sençaçmazlıq bolursa	olçaçmazlıq bolur	bizçaçmazlıq bolurbuz	sizçaçmazlıq bolursuz	alaçaçmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it scatter	mençaçayım	sençaç!	olçaçsın	bizçaçayıq	sizçaçığız!	alaçaçsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not scatter	mençaçmayım	sençaçma!	olçaçmasın	bizçaçmayıq	sizçaçmağız!	alaçaçmasınla
Commands & suggestionsshould he scatter?	mençaçayımmı?		olçaçsınmı?	bizçaçayıqmı?		alaçaçsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not scatter?	mençaçmayımmı?		olçaçmasınmı?	bizçaçmayıqmı?		alaçaçmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it scatter		sençaççı²	olçaçsınçı		sizçaççığız	alaçaçsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not scatter		sençaçmaçı²	olçaçmasınçı		sizçaçmaçığız	alaçaçmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you scatter		sençaçhınçaçhı
Blessings & curses — may you…may you not scatter		sençaçmağınçaçmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he scattered	mençaçhay edim çaçha edim	sençaçhay eding çaçha eding	olçaçhay edi çaçha edi	bizçaçhay edik çaçha edik	sizçaçhay edigiz çaçha edigiz	alaçaçhay edile çaçha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not scatter	mençaçmağay edim çaçmağa edim	sençaçmağay eding çaçmağa eding	olçaçmağay edi çaçmağa edi	bizçaçmağay edik çaçmağa edik	sizçaçmağay edigiz çaçmağa edigiz	alaçaçmağay edile çaçmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to scatter	mençaçmağa qoyayımçaçma qoyayım	sençaçmağa qoy!çaçma qoy!	olçaçmağa qoysunçaçma qoysun	bizçaçmağa qoyayıqçaçma qoyayıq	sizçaçmağa qoyuğuz!çaçma qoyuğuz!	alaçaçmağa qoysunlaçaçma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to scatter	mençaçmağa qoymayımçaçma qoymayım	sençaçmağa qoyma!çaçma qoyma!	olçaçmağa qoymasınçaçma qoymasın	bizçaçmağa qoymayıqçaçma qoymayıq	sizçaçmağa qoymağız!çaçma qoymağız!	alaçaçmağa qoymasınlaçaçma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to scatter?	mençaçmağa qoyayımmı?çaçma qoyayımmı?		olçaçmağa qoysunmu?çaçma qoysunmu?	bizçaçmağa qoyayıqmı?çaçma qoyayıqmı?		alaçaçmağa qoysunlamı?çaçma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to scatter?	mençaçmağa qoymayımmı?çaçma qoymayımmı?		olçaçmağa qoymasınmı?çaçma qoymasınmı?	bizçaçmağa qoymayıqmı?çaçma qoymayıqmı?		alaçaçmağa qoymasınlamı?çaçma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to scatter	mençaçmağa qoyamaçaçma qoyama	sençaçmağa qoyasaçaçma qoyasa	olçaçmağa qoyadıçaçma qoyadı	bizçaçmağa qoyabızçaçma qoyabız	sizçaçmağa qoyasızçaçma qoyasız	alaçaçmağa qoyadılaçaçma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to scatter	mençaçmağa qoymaymaçaçma qoymayma	sençaçmağa qoymaysaçaçma qoymaysa	olçaçmağa qoymaydıçaçma qoymaydı	bizçaçmağa qoymaybızçaçma qoymaybız	sizçaçmağa qoymaysızçaçma qoymaysız	alaçaçmağa qoymaydılaçaçma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to scatter?	mençaçmağa qoyamıma?çaçma qoyamıma?	sençaçmağa qoyamısa?çaçma qoyamısa?	olçaçmağa qoyamıdı?çaçma qoyamıdı?	bizçaçmağa qoyamıbız?çaçma qoyamıbız?	sizçaçmağa qoyamısız?çaçma qoyamısız?	alaçaçmağa qoyamıdıla?çaçma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to scatter?	mençaçmağa qoymaymıma?çaçma qoymaymıma?	sençaçmağa qoymaymısa?çaçma qoymaymısa?	olçaçmağa qoymaymıdı?çaçma qoymaymıdı?	bizçaçmağa qoymaymıbız?çaçma qoymaymıbız?	sizçaçmağa qoymaymısız?çaçma qoymaymısız?	alaçaçmağa qoymaymıdıla?çaçma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to scatter	mençaçmağa qoydumçaçma qoydum	sençaçmağa qoydungçaçma qoydung	olçaçmağa qoyduçaçma qoydu	bizçaçmağa qoyduqçaçma qoyduq	sizçaçmağa qoyduğuzçaçma qoyduğuz	alaçaçmağa qoydulaçaçma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to scatter	mençaçmağa qoymadımçaçma qoymadım	sençaçmağa qoymadıngçaçma qoymadıng	olçaçmağa qoymadıçaçma qoymadı	bizçaçmağa qoymadıqçaçma qoymadıq	sizçaçmağa qoymadığızçaçma qoymadığız	alaçaçmağa qoymadılaçaçma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to scatter?	mençaçmağa qoydummu?çaçma qoydummu?	sençaçmağa qoydungmu?çaçma qoydungmu?	olçaçmağa qoydumu?çaçma qoydumu?	bizçaçmağa qoyduqmu?çaçma qoyduqmu?	sizçaçmağa qoyduğuzmu?çaçma qoyduğuzmu?	alaçaçmağa qoydulamı?çaçma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to scatter?	mençaçmağa qoymadımmı?çaçma qoymadımmı?	sençaçmağa qoymadıngmı?çaçma qoymadıngmı?	olçaçmağa qoymadımı?çaçma qoymadımı?	bizçaçmağa qoymadıqmı?çaçma qoymadıqmı?	sizçaçmağa qoymadığızmı?çaçma qoymadığızmı?	alaçaçmağa qoymadılamı?çaçma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çaçarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can scatter	mençaçalama	sençaçalasa	olçaçaladı	bizçaçalabız	sizçaçalasız	alaçaçaladıla
Ability — presenthe can't scatter	mençaçalmayma	sençaçalmaysa	olçaçalmaydı	bizçaçalmaybız	sizçaçalmaysız	alaçaçalmaydıla
Ability — presentcan he scatter?	mençaçalamıma? çaçalamamı?	sençaçalamısa?	olçaçalamıdı?	bizçaçalamıbız? çaçalabızmı?	sizçaçalamısız?	alaçaçalamıdıla?
Ability — presentcan't he scatter?	mençaçalmaymıma? çaçalmaymamı?	sençaçalmaymısa?	olçaçalmaymıdı?	bizçaçalmaymıbız? çaçalmaybızmı?	sizçaçalmaymısız?	alaçaçalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can scatter	mençaçalsam	sençaçalsang	olçaçalsa	bizçaçalsaq	sizçaçalsağız	alaçaçalsala
Ability — if I can…if he can't scatter	mençaçalmasam	sençaçalmasang	olçaçalmasa	bizçaçalmasaq	sizçaçalmasağız	alaçaçalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to scatter	mençaçaldım	sençaçaldıng	olçaçaldı	bizçaçaldıq	sizçaçaldığız	alaçaçaldıla
Ability — simple pasthe could not scatter	mençaçalmadım	sençaçalmadıng	olçaçalmadı	bizçaçalmadıq	sizçaçalmadığız	alaçaçalmadıla
Ability — simple pastwas he able to scatter?	mençaçaldımmı?	sençaçaldıngmı?	olçaçaldımı?	bizçaçaldıqmı?	sizçaçaldığızmı?	alaçaçaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he scatter?	mençaçalmadımmı?	sençaçalmadıngmı?	olçaçalmadımı?	bizçaçalmadıqmı?	sizçaçalmadığızmı?	alaçaçalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to scatter	mençaçalğanma	sençaçalğansa	olçaçalğandı	bizçaçalğanbız	sizçaçalğansız	alaçaçalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to scatter	mençaçalmağanma	sençaçalmağansa	olçaçalmağandı	bizçaçalmağanbız	sizçaçalmağansız	alaçaçalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to scatter?	mençaçalğanmıma? çaçalğanmamı?	sençaçalğanmısa?	olçaçalğanmıdı?	bizçaçalğanmıbız? çaçalğanbızmı?	sizçaçalğanmısız?	alaçaçalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to scatter?	mençaçalmağanmıma? çaçalmağanmamı?	sençaçalmağanmısa?	olçaçalmağanmıdı?	bizçaçalmağanmıbız? çaçalmağanbızmı?	sizçaçalmağanmısız?	alaçaçalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to scatter	mençaçalğan edimçaçalğanem	sençaçalğan edingçaçalğaneng	olçaçalğan ediçaçalğaned	bizçaçalğan edikçaçalğanek	sizçaçalğan edigizçaçalğanegiz	alaçaçalğan edileçaçalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to scatter	mençaçalmağan edimçaçalmağanem	sençaçalmağan edingçaçalmağaneng	olçaçalmağan ediçaçalmağaned	bizçaçalmağan edikçaçalmağanek	sizçaçalmağan edigizçaçalmağanegiz	alaçaçalmağan edileçaçalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could scatter	mençaçala edimçaçalaem	sençaçala edingçaçalaeng	olçaçala ediçaçalaed	bizçaçala edikçaçalaek	sizçaçala edigizçaçalaegiz	alaçaçala edileçaçalaelle
Ability — past backgroundhe could not scatter	mençaçalmay edimçaçalmayem	sençaçalmay edingçaçalmayeng	olçaçalmay ediçaçalmayed	bizçaçalmay edikçaçalmayek	sizçaçalmay edigizçaçalmayegiz	alaçaçalmay edileçaçalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to scatter	mençaçalırma	sençaçalırsa	olçaçalır	bizçaçalırbız	sizçaçalırsız	alaçaçalırla
Ability — future Ihe won't be able to scatter	mençaçalmazma	sençaçalmazsa	olçaçalmaz	bizçaçalmazbız	sizçaçalmazsız	alaçaçalmazla
Ability — future Iwill he be able to scatter?	mençaçalırmıma? çaçalırmamı?	sençaçalırmısa?	olçaçalırmı?	bizçaçalırmıbız? çaçalırbızmı?	sizçaçalırmısız?	alaçaçalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to scatter?	mençaçalmazmıma? çaçalmazmamı?	sençaçalmazmısa?	olçaçalmazmı?	bizçaçalmazmıbız? çaçalmazbızmı?	sizçaçalmazmısız?	alaçaçalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to scatter	mençaçallıqma	sençaçallıqsa	olçaçallıqdı	bizçaçallıqbız	sizçaçallıqsız	alaçaçallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to scatter	mençaçallıq tülme	sençaçallıq tülse	olçaçallıq tüldü	bizçaçallıq tülbüz	sizçaçallıq tülsüz	alaçaçallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to scatter?	mençaçallıqmıma? çaçallıqmamı?	sençaçallıqmısa?	olçaçallıqmıdı?	bizçaçallıqmıbız? çaçallıqbızmı?	sizçaçallıqmısız?	alaçaçallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to scatter?	mençaçallıq tülmüme?	sençaçallıq tülmüse?	olçaçallıq tülmüdü?	bizçaçallıq tülmübüz?	sizçaçallıq tülmüsüz?	alaçaçallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to scatter	mençaçalır edimçaçalır em	sençaçalır edingçaçalır eng	olçaçalır ediçaçalır ed	bizçaçalır edikçaçalır ek	sizçaçalır edigizçaçalır egiz	alaçaçalır edileçaçalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to scatter	mençaçalmaz edimçaçalmaz em	sençaçalmaz edingçaçalmaz eng	olçaçalmaz ediçaçalmaz ed	bizçaçalmaz edikçaçalmaz ek	sizçaçalmaz edigizçaçalmaz egiz	alaçaçalmaz edileçaçalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to scatter		sençaçalğınçaçalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to scatter		sençaçalmağınçaçalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çaçarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be scattering	mençaça bolmazma	sençaça bolmazsa	olçaça bolmaz	bizçaça bolmazbız	sizçaça bolmazsız	alaçaça bolmazla
Inference, present — double negationhe must be scattering (emphatic)	mençaçmay bolmazma	sençaçmay bolmazsa	olçaçmay bolmaz	bizçaçmay bolmazbız	sizçaçmay bolmazsız	alaçaçmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of scattering	mençaça tura bolmazma	sençaça tura bolmazsa	olçaça tura bolmaz	bizçaça tura bolmazbız	sizçaça tura bolmazsız	alaçaça tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not scattering (emphatic)	mençaçmay tura bolmazma	sençaçmay tura bolmazsa	olçaçmay tura bolmaz	bizçaçmay tura bolmazbız	sizçaçmay tura bolmazsız	alaçaçmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not scattering	mençaçmay turama	sençaçmay turasa	olçaçmay turadı	bizçaçmay turabız	sizçaçmay turasız	alaçaçmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not scattering	mençaçmay turmayma	sençaçmay turmaysa	olçaçmay turmaydı	bizçaçmay turmaybız	sizçaçmay turmaysız	alaçaçmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not scattering?	mençaçmay turmaymıma	sençaçmay turmaymısa	olçaçmay turmaymıdı	bizçaçmay turmaymıbız	sizçaçmay turmaymısız	alaçaçmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have scattered	mençaçhan bolmazma	sençaçhan bolmazsa	olçaçhan bolmaz	bizçaçhan bolmazbız	sizçaçhan bolmazsız	alaçaçhan bolmazla
Inference — double negationhe must have scattered (emphatic)	mençaçmağan bolmazma	sençaçmağan bolmazsa	olçaçmağan bolmaz	bizçaçmağan bolmazbız	sizçaçmağan bolmazsız	alaçaçmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had scattered	mençaçhan bolmasam	sençaçhan bolmasang	olçaçhan bolmasa	bizçaçhan bolmasaq	sizçaçhan bolmasağız	alaçaçhan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't scattered	mençaçmağan bolmasam	sençaçmağan bolmasang	olçaçmağan bolmasa	bizçaçmağan bolmasaq	sizçaçmağan bolmasağız	alaçaçmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to scatter	mençaçarıq bolmazma	sençaçarıq bolmazsa	olçaçarıq bolmaz	bizçaçarıq bolmazbız	sizçaçarıq bolmazsız	alaçaçarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to scatter (emphatic)	mençaçmazlıq bolmazma	sençaçmazlıq bolmazsa	olçaçmazlıq bolmaz	bizçaçmazlıq bolmazbız	sizçaçmazlıq bolmazsız	alaçaçmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to scatter	mençaçarıq bolmasam	sençaçarıq bolmasang	olçaçarıq bolmasa	bizçaçarıq bolmasaq	sizçaçarıq bolmasağız	alaçaçarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to scatter	mençaçmazlıq bolmasam	sençaçmazlıq bolmasang	olçaçmazlıq bolmasa	bizçaçmazlıq bolmasaq	sizçaçmazlıq bolmasağız	alaçaçmazlıq bolmasala