çaçılırğa

/tʃatʃɯlɯrʁa/

1. (v.) to collapse, to disintegrate, to fall apart

üy çaçılğandı — the house has fallen down
çaçılıb boşağan üy — a house that has fallen right down
çaçılıb qalırğa — to collapse altogether

2. (v.) to be scattered, to be strewn, to be sown

hapçükle çaçılıbdıla — the things are strewn about
urluq çaçılğandı — the seed has been sown
gazetle çaçıldıla — the newspapers were handed out

3. (v.) to unwind, to unravel

eşmelering çaçılğandıla — your plaits have come undone
halı çaçılğandı — the thread has unravelled
çaçıng çaçılıbdı — your hair has come loose

4. (v.) to splash

üsüme suw çaçıldı — the water splashed over me
jaw çaçıldı — the fat splashed out
suw taşnı üsüne çaçıladı — the water splashes over the stone

5. (v.) to disperse

jıyın çaçıldı — the gathering broke up
halq çaçıldı — the crowd dispersed
sabiyle üylerine çaçıldıla — the children dispersed to their homes

Conjugation

Common forms

çaçıladıhe is collapsing
çaçıldıhe collapsed
çaçılğandıhe has collapsed
çaçılırhe will collapse
çaçıllıqdıhe is going to collapse
çaçıla edihe was collapsing
çaçılsaif he collapses
çaçıl!collapse!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is collapsing	mençaçılama	sençaçılasa	olçaçıladı	bizçaçılabız	sizçaçılasız	alaçaçıladıla
Present (simple & continuous)he is not collapsing	mençaçılmayma	sençaçılmaysa	olçaçılmaydı	bizçaçılmaybız	sizçaçılmaysız	alaçaçılmaydıla
Present (simple & continuous)is he collapsing?	mençaçılamıma? çaçılamamı?	sençaçılamısa?	olçaçılamıdı?	bizçaçılamıbız? çaçılabızmı?	sizçaçılamısız?	alaçaçılamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he collapsing?	mençaçılmaymıma? çaçılmaymamı?	sençaçılmaymısa?	olçaçılmaymıdı?	bizçaçılmaymıbız? çaçılmaybızmı?	sizçaçılmaymısız?	alaçaçılmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually collapses	mençaçılıwçanma	sençaçılıwçansa	olçaçılıwçandı	bizçaçılıwçanbız	sizçaçılıwçansız	alaçaçılıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually collapse	mençaçılıwçan tülme	sençaçılıwçan tülse	olçaçılıwçan tüldü	bizçaçılıwçan tülbüz	sizçaçılıwçan tülsüz	alaçaçılıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually collapse?	mençaçılıwçanmıma? çaçılıwçanmamı?	sençaçılıwçanmısa?	olçaçılıwçanmıdı?	bizçaçılıwçanmıbız? çaçılıwçanbızmı?	sizçaçılıwçanmısız?	alaçaçılıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually collapse?	mençaçılıwçan tülmüme?	sençaçılıwçan tülmüse?	olçaçılıwçan tülmüdü?	bizçaçılıwçan tülmübüz?	sizçaçılıwçan tülmüsüz?	alaçaçılıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has collapsed and remains so			olçaçılıbdı			alaçaçılıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he collapsed?			olçaçılıbmıdı?			alaçaçılıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of collapsing	mençaçıla turama	sençaçıla turasa	olçaçıla turadı	bizçaçıla turabız	sizçaçıla turasız	alaçaçıla turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of collapsing	mençaçıla turmayma	sençaçıla turmaysa	olçaçıla turmaydı	bizçaçıla turmaybız	sizçaçıla turmaysız	alaçaçıla turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of collapsing?	mençaçıla turamıma? çaçıla turamamı?	sençaçıla turamısa?	olçaçıla turamıdı?	bizçaçıla turamıbız? çaçıla turabızmı?	sizçaçıla turamısız?	alaçaçıla turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of collapsing?	mençaçıla turmaymıma? çaçıla turmaymamı?	sençaçıla turmaymısa?	olçaçıla turmaymıdı?	bizçaçıla turmaymıbız? çaçıla turmaybızmı?	sizçaçıla turmaymısız?	alaçaçıla turmaymıdıla?
Simple past (definite)he collapsed	mençaçıldım	sençaçıldıng	olçaçıldı	bizçaçıldıq	sizçaçıldığız	alaçaçıldıla
Simple past (definite)he didn't collapse	mençaçılmadım	sençaçılmadıng	olçaçılmadı	bizçaçılmadıq	sizçaçılmadığız	alaçaçılmadıla
Simple past (definite)did he collapse?	mençaçıldımmı?	sençaçıldıngmı?	olçaçıldımı?	bizçaçıldıqmı?	sizçaçıldığızmı?	alaçaçıldılamı?
Simple past (definite)didn't he collapse?	mençaçılmadımmı?	sençaçılmadıngmı?	olçaçılmadımı?	bizçaçılmadıqmı?	sizçaçılmadığızmı?	alaçaçılmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has collapsed	mençaçılğanma	sençaçılğansa	olçaçılğandı	bizçaçılğanbız	sizçaçılğansız	alaçaçılğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't collapsed	mençaçılmağanma	sençaçılmağansa	olçaçılmağandı	bizçaçılmağanbız	sizçaçılmağansız	alaçaçılmağandıla
Perfect (past indefinite)has he collapsed?	mençaçılğanmıma? çaçılğanmamı?	sençaçılğanmısa?	olçaçılğanmıdı?	bizçaçılğanmıbız? çaçılğanbızmı?	sizçaçılğanmısız?	alaçaçılğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he collapsed?	mençaçılmağanmıma? çaçılmağanmamı?	sençaçılmağanmısa?	olçaçılmağanmıdı?	bizçaçılmağanmıbız? çaçılmağanbızmı?	sizçaçılmağanmısız?	alaçaçılmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will collapse	mençaçılırma	sençaçılırsa	olçaçılır	bizçaçılırbız	sizçaçılırsız	alaçaçılırla
Indefinite future (future I)he won't collapse	mençaçılmazma	sençaçılmazsa	olçaçılmaz	bizçaçılmazbız	sizçaçılmazsız	alaçaçılmazla
Indefinite future (future I)will he collapse?	mençaçılırmıma? çaçılırmamı?	sençaçılırmısa?	olçaçılırmı?	bizçaçılırmıbız? çaçılırbızmı?	sizçaçılırmısız?	alaçaçılırmıla?
Indefinite future (future I)won't he collapse?	mençaçılmazmıma? çaçılmazmamı?	sençaçılmazmısa?	olçaçılmazmı?	bizçaçılmazmıbız? çaçılmazbızmı?	sizçaçılmazmısız?	alaçaçılmazmıla?
Definite future (future II)he is going to collapse	mençaçıllıqma	sençaçıllıqsa	olçaçıllıqdı	bizçaçıllıqbız	sizçaçıllıqsız	alaçaçıllıqdıla
Definite future (future II)he is not going to collapse	mençaçıllıq tülme	sençaçıllıq tülse	olçaçıllıq tüldü	bizçaçıllıq tülbüz	sizçaçıllıq tülsüz	alaçaçıllıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to collapse?	mençaçıllıqmıma? çaçıllıqmamı?	sençaçıllıqmısa?	olçaçıllıqmıdı?	bizçaçıllıqmıbız? çaçıllıqbızmı?	sizçaçıllıqmısız?	alaçaçıllıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to collapse?	mençaçıllıq tülmüme?	sençaçıllıq tülmüse?	olçaçıllıq tülmüdü?	bizçaçıllıq tülmübüz?	sizçaçıllıq tülmüsüz?	alaçaçıllıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had collapsed	mençaçılğan edimçaçılğanem	sençaçılğan edingçaçılğaneng	olçaçılğan ediçaçılğaned	bizçaçılğan edikçaçılğanek	sizçaçılğan edigizçaçılğanegiz	alaçaçılğan edileçaçılğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't collapsed	mençaçılmağan edimçaçılmağanem	sençaçılmağan edingçaçılmağaneng	olçaçılmağan ediçaçılmağaned	bizçaçılmağan edikçaçılmağanek	sizçaçılmağan edigizçaçılmağanegiz	alaçaçılmağan edileçaçılmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was collapsing	mençaçıla edimçaçılaem	sençaçıla edingçaçılaeng	olçaçıla ediçaçılaed	bizçaçıla edikçaçılaek	sizçaçıla edigizçaçılaegiz	alaçaçıla edileçaçılaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't collapsing	mençaçılmay edimçaçılmayem	sençaçılmay edingçaçılmayeng	olçaçılmay ediçaçılmayed	bizçaçılmay edikçaçılmayek	sizçaçılmay edigizçaçılmayegiz	alaçaçılmay edileçaçılmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to collapse	mençaçılıwçan edimçaçılıwçanem	sençaçılıwçan edingçaçılıwçaneng	olçaçılıwçan ediçaçılıwçaned	bizçaçılıwçan edikçaçılıwçanek	sizçaçılıwçan edigizçaçılıwçanegiz	alaçaçılıwçan edileçaçılıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to collapse	mençaçılıwçan tül edimçaçılıwçan tül em	sençaçılıwçan tül edingçaçılıwçan tül eng	olçaçılıwçan tül ediçaçılıwçan tül ed	bizçaçılıwçan tül edikçaçılıwçan tül ek	sizçaçılıwçan tül edigizçaçılıwçan tül egiz	alaçaçılıwçan tül edileçaçılıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had collapsed and remained so			olçaçılıb edi			alaçaçılıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't collapsed			olçaçılıb tül edi			alaçaçılıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of collapsing	mençaçıla tura edimçaçıla turaem	sençaçıla tura edingçaçıla turaeng	olçaçıla tura ediçaçıla turaed	bizçaçıla tura edikçaçıla turaek	sizçaçıla tura edigizçaçıla turaegiz	alaçaçıla tura edileçaçıla turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of collapsing	mençaçıla turmay edimçaçıla turmayem	sençaçıla turmay edingçaçıla turmayeng	olçaçıla turmay ediçaçıla turmayed	bizçaçıla turmay edikçaçıla turmayek	sizçaçıla turmay edigizçaçıla turmayegiz	alaçaçıla turmay edileçaçıla turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would collapse	mençaçılır edimçaçılır em	sençaçılır edingçaçılır eng	olçaçılır ediçaçılır ed	bizçaçılır edikçaçılır ek	sizçaçılır edigizçaçılır egiz	alaçaçılır edileçaçılır elle
Conditional result (would)he wouldn't collapse	mençaçılmaz edimçaçılmaz em	sençaçılmaz edingçaçılmaz eng	olçaçılmaz ediçaçılmaz ed	bizçaçılmaz edikçaçılmaz ek	sizçaçılmaz edigizçaçılmaz egiz	alaçaçılmaz edileçaçılmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have collapsed	mençaçıllıq edimçaçıllıq em	sençaçıllıq edingçaçıllıq eng	olçaçıllıq ediçaçıllıq ed	bizçaçıllıq edikçaçıllıq ek	sizçaçıllıq edigizçaçıllıq egiz	alaçaçıllıq edileçaçıllıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have collapsed	mençaçıllıq tül edimçaçıllıq tül em	sençaçıllıq tül edingçaçıllıq tül eng	olçaçıllıq tül ediçaçıllıq tül ed	bizçaçıllıq tül edikçaçıllıq tül ek	sizçaçıllıq tül edigizçaçıllıq tül egiz	alaçaçıllıq tül edileçaçıllıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he collapses	mençaçılsam	sençaçılsang	olçaçılsa	bizçaçılsaq	sizçaçılsağız	alaçaçılsala
Conditionalif he doesn't collapse	mençaçılmasam	sençaçılmasang	olçaçılmasa	bizçaçılmasaq	sizçaçılmasağız	alaçaçılmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is collapsing	mençaçıla esem	sençaçıla eseng	olçaçıla ese	bizçaçıla esek	sizçaçıla esegiz	alaçaçıla esele
Conditional, present realif he is not collapsing	mençaçılmay esem	sençaçılmay eseng	olçaçılmay ese	bizçaçılmay esek	sizçaçılmay esegiz	alaçaçılmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he collapsed	mençaçılsam ediçaçılsam ed	sençaçılsang ediçaçılsang ed	olçaçılsa ediçaçılsaed	bizçaçılsaq ediçaçılsaq ed	sizçaçılsağız ediçaçılsağız ed	alaçaçılsala ediçaçılsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't collapse	mençaçılmasam ediçaçılmasam ed	sençaçılmasang ediçaçılmasang ed	olçaçılmasa ediçaçılmasaed	bizçaçılmasaq ediçaçılmasaq ed	sizçaçılmasağız ediçaçılmasağız ed	alaçaçılmasala ediçaçılmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he collapsed	mençaçıldım esem	sençaçıldıng eseng	olçaçıldı ese	bizçaçıldıq esek	sizçaçıldığız esegiz	alaçaçıldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't collapse	mençaçılmadım esem	sençaçılmadıng eseng	olçaçılmadı ese	bizçaçılmadıq esek	sizçaçılmadığız esegiz	alaçaçılmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did collapse (indeed)	mençaçılğan esem	sençaçılğan eseng	olçaçılğan ese	bizçaçılğan esek	sizçaçılğan esegiz	alaçaçılğan esele
Conditional, past realif he didn't collapse (indeed)	mençaçılmağan esem	sençaçılmağan eseng	olçaçılmağan ese	bizçaçılmağan esek	sizçaçılmağan esegiz	alaçaçılmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had collapsed	mençaçılğan bolsam	sençaçılğan bolsang	olçaçılğan bolsa	bizçaçılğan bolsaq	sizçaçılğan bolsağız	alaçaçılğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't collapsed	mençaçılmağan bolsam	sençaçılmağan bolsang	olçaçılmağan bolsa	bizçaçılmağan bolsaq	sizçaçılmağan bolsağız	alaçaçılmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had collapsed	mençaçılğan bolsam ediçaçılğan bolsam ed	sençaçılğan bolsang ediçaçılğan bolsang ed	olçaçılğan bolsa ediçaçılğan bolsaed	bizçaçılğan bolsaq ediçaçılğan bolsaq ed	sizçaçılğan bolsağız ediçaçılğan bolsağız ed	alaçaçılğan bolsala ediçaçılğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't collapsed	mençaçılmağan bolsam ediçaçılmağan bolsam ed	sençaçılmağan bolsang ediçaçılmağan bolsang ed	olçaçılmağan bolsa ediçaçılmağan bolsaed	bizçaçılmağan bolsaq ediçaçılmağan bolsaq ed	sizçaçılmağan bolsağız ediçaçılmağan bolsağız ed	alaçaçılmağan bolsala ediçaçılmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will collapse	mençaçılır esem	sençaçılır eseng	olçaçılır ese	bizçaçılır esek	sizçaçılır esegiz	alaçaçılır esele
Conditional, aoristif he won't collapse	mençaçılmaz esem	sençaçılmaz eseng	olçaçılmaz ese	bizçaçılmaz esek	sizçaçılmaz esegiz	alaçaçılmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to collapse	mençaçıllıq esem	sençaçıllıq eseng	olçaçıllıq ese	bizçaçıllıq esek	sizçaçıllıq esegiz	alaçaçıllıq esele
Conditional, futureif he is not going to collapse	mençaçıllıq tül esem	sençaçıllıq tül eseng	olçaçıllıq tül ese	bizçaçıllıq tül esek	sizçaçıllıq tül esegiz	alaçaçıllıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to collapse	mençaçıllıq bolsam	sençaçıllıq bolsang	olçaçıllıq bolsa	bizçaçıllıq bolsaq	sizçaçıllıq bolsağız	alaçaçıllıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to collapse	mençaçılmazlıq bolsam	sençaçılmazlıq bolsang	olçaçılmazlıq bolsa	bizçaçılmazlıq bolsaq	sizçaçılmazlıq bolsağız	alaçaçılmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çaçıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be collapsing	mençaçıla bolurma	sençaçıla bolursa	olçaçıla bolur	bizçaçıla bolurbuz	sizçaçıla bolursuz	alaçaçıla bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be collapsing	mençaçılmay bolurma	sençaçılmay bolursa	olçaçılmay bolur	bizçaçılmay bolurbuz	sizçaçılmay bolursuz	alaçaçılmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of collapsing	mençaçıla tura bolurma	sençaçıla tura bolursa	olçaçıla tura bolur	bizçaçıla tura bolurbuz	sizçaçıla tura bolursuz	alaçaçıla tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not collapsing	mençaçılmay tura bolurma	sençaçılmay tura bolursa	olçaçılmay tura bolur	bizçaçılmay tura bolurbuz	sizçaçılmay tura bolursuz	alaçaçılmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have collapsed	mençaçılğan bolurma	sençaçılğan bolursa	olçaçılğan bolur	bizçaçılğan bolurbuz	sizçaçılğan bolursuz	alaçaçılğan bolurla
Inference (must have)he must not have collapsed	mençaçılmağan bolurma	sençaçılmağan bolursa	olçaçılmağan bolur	bizçaçılmağan bolurbuz	sizçaçılmağan bolursuz	alaçaçılmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to collapse	mençaçıllıq bolurma	sençaçıllıq bolursa	olçaçıllıq bolur	bizçaçıllıq bolurbuz	sizçaçıllıq bolursuz	alaçaçıllıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to collapse	mençaçılmazlıq bolurma	sençaçılmazlıq bolursa	olçaçılmazlıq bolur	bizçaçılmazlıq bolurbuz	sizçaçılmazlıq bolursuz	alaçaçılmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it collapse	mençaçılayım	sençaçıl!	olçaçılsın	bizçaçılayıq	sizçaçılığız!	alaçaçılsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not collapse	mençaçılmayım	sençaçılma!	olçaçılmasın	bizçaçılmayıq	sizçaçılmağız!	alaçaçılmasınla
Commands & suggestionsshould he collapse?	mençaçılayımmı?		olçaçılsınmı?	bizçaçılayıqmı?		alaçaçılsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not collapse?	mençaçılmayımmı?		olçaçılmasınmı?	bizçaçılmayıqmı?		alaçaçılmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it collapse		sençaçılçı²	olçaçılsınçı		sizçaçılçığız	alaçaçılsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not collapse		sençaçılmaçı²	olçaçılmasınçı		sizçaçılmaçığız	alaçaçılmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you collapse		sençaçılğınçaçılğı
Blessings & curses — may you…may you not collapse		sençaçılmağınçaçılmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he collapsed	mençaçılğay edim çaçılğa edim	sençaçılğay eding çaçılğa eding	olçaçılğay edi çaçılğa edi	bizçaçılğay edik çaçılğa edik	sizçaçılğay edigiz çaçılğa edigiz	alaçaçılğay edile çaçılğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not collapse	mençaçılmağay edim çaçılmağa edim	sençaçılmağay eding çaçılmağa eding	olçaçılmağay edi çaçılmağa edi	bizçaçılmağay edik çaçılmağa edik	sizçaçılmağay edigiz çaçılmağa edigiz	alaçaçılmağay edile çaçılmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to collapse	mençaçılmağa qoyayımçaçılma qoyayım	sençaçılmağa qoy!çaçılma qoy!	olçaçılmağa qoysunçaçılma qoysun	bizçaçılmağa qoyayıqçaçılma qoyayıq	sizçaçılmağa qoyuğuz!çaçılma qoyuğuz!	alaçaçılmağa qoysunlaçaçılma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to collapse	mençaçılmağa qoymayımçaçılma qoymayım	sençaçılmağa qoyma!çaçılma qoyma!	olçaçılmağa qoymasınçaçılma qoymasın	bizçaçılmağa qoymayıqçaçılma qoymayıq	sizçaçılmağa qoymağız!çaçılma qoymağız!	alaçaçılmağa qoymasınlaçaçılma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoyayımmı?çaçılma qoyayımmı?		olçaçılmağa qoysunmu?çaçılma qoysunmu?	bizçaçılmağa qoyayıqmı?çaçılma qoyayıqmı?		alaçaçılmağa qoysunlamı?çaçılma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoymayımmı?çaçılma qoymayımmı?		olçaçılmağa qoymasınmı?çaçılma qoymasınmı?	bizçaçılmağa qoymayıqmı?çaçılma qoymayıqmı?		alaçaçılmağa qoymasınlamı?çaçılma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to collapse	mençaçılmağa qoyamaçaçılma qoyama	sençaçılmağa qoyasaçaçılma qoyasa	olçaçılmağa qoyadıçaçılma qoyadı	bizçaçılmağa qoyabızçaçılma qoyabız	sizçaçılmağa qoyasızçaçılma qoyasız	alaçaçılmağa qoyadılaçaçılma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to collapse	mençaçılmağa qoymaymaçaçılma qoymayma	sençaçılmağa qoymaysaçaçılma qoymaysa	olçaçılmağa qoymaydıçaçılma qoymaydı	bizçaçılmağa qoymaybızçaçılma qoymaybız	sizçaçılmağa qoymaysızçaçılma qoymaysız	alaçaçılmağa qoymaydılaçaçılma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoyamıma?çaçılma qoyamıma?	sençaçılmağa qoyamısa?çaçılma qoyamısa?	olçaçılmağa qoyamıdı?çaçılma qoyamıdı?	bizçaçılmağa qoyamıbız?çaçılma qoyamıbız?	sizçaçılmağa qoyamısız?çaçılma qoyamısız?	alaçaçılmağa qoyamıdıla?çaçılma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoymaymıma?çaçılma qoymaymıma?	sençaçılmağa qoymaymısa?çaçılma qoymaymısa?	olçaçılmağa qoymaymıdı?çaçılma qoymaymıdı?	bizçaçılmağa qoymaymıbız?çaçılma qoymaymıbız?	sizçaçılmağa qoymaymısız?çaçılma qoymaymısız?	alaçaçılmağa qoymaymıdıla?çaçılma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to collapse	mençaçılmağa qoydumçaçılma qoydum	sençaçılmağa qoydungçaçılma qoydung	olçaçılmağa qoyduçaçılma qoydu	bizçaçılmağa qoyduqçaçılma qoyduq	sizçaçılmağa qoyduğuzçaçılma qoyduğuz	alaçaçılmağa qoydulaçaçılma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to collapse	mençaçılmağa qoymadımçaçılma qoymadım	sençaçılmağa qoymadıngçaçılma qoymadıng	olçaçılmağa qoymadıçaçılma qoymadı	bizçaçılmağa qoymadıqçaçılma qoymadıq	sizçaçılmağa qoymadığızçaçılma qoymadığız	alaçaçılmağa qoymadılaçaçılma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoydummu?çaçılma qoydummu?	sençaçılmağa qoydungmu?çaçılma qoydungmu?	olçaçılmağa qoydumu?çaçılma qoydumu?	bizçaçılmağa qoyduqmu?çaçılma qoyduqmu?	sizçaçılmağa qoyduğuzmu?çaçılma qoyduğuzmu?	alaçaçılmağa qoydulamı?çaçılma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to collapse?	mençaçılmağa qoymadımmı?çaçılma qoymadımmı?	sençaçılmağa qoymadıngmı?çaçılma qoymadıngmı?	olçaçılmağa qoymadımı?çaçılma qoymadımı?	bizçaçılmağa qoymadıqmı?çaçılma qoymadıqmı?	sizçaçılmağa qoymadığızmı?çaçılma qoymadığızmı?	alaçaçılmağa qoymadılamı?çaçılma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çaçılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can collapse	mençaçılalama	sençaçılalasa	olçaçılaladı	bizçaçılalabız	sizçaçılalasız	alaçaçılaladıla
Ability — presenthe can't collapse	mençaçılalmayma	sençaçılalmaysa	olçaçılalmaydı	bizçaçılalmaybız	sizçaçılalmaysız	alaçaçılalmaydıla
Ability — presentcan he collapse?	mençaçılalamıma? çaçılalamamı?	sençaçılalamısa?	olçaçılalamıdı?	bizçaçılalamıbız? çaçılalabızmı?	sizçaçılalamısız?	alaçaçılalamıdıla?
Ability — presentcan't he collapse?	mençaçılalmaymıma? çaçılalmaymamı?	sençaçılalmaymısa?	olçaçılalmaymıdı?	bizçaçılalmaymıbız? çaçılalmaybızmı?	sizçaçılalmaymısız?	alaçaçılalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can collapse	mençaçılalsam	sençaçılalsang	olçaçılalsa	bizçaçılalsaq	sizçaçılalsağız	alaçaçılalsala
Ability — if I can…if he can't collapse	mençaçılalmasam	sençaçılalmasang	olçaçılalmasa	bizçaçılalmasaq	sizçaçılalmasağız	alaçaçılalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to collapse	mençaçılaldım	sençaçılaldıng	olçaçılaldı	bizçaçılaldıq	sizçaçılaldığız	alaçaçılaldıla
Ability — simple pasthe could not collapse	mençaçılalmadım	sençaçılalmadıng	olçaçılalmadı	bizçaçılalmadıq	sizçaçılalmadığız	alaçaçılalmadıla
Ability — simple pastwas he able to collapse?	mençaçılaldımmı?	sençaçılaldıngmı?	olçaçılaldımı?	bizçaçılaldıqmı?	sizçaçılaldığızmı?	alaçaçılaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he collapse?	mençaçılalmadımmı?	sençaçılalmadıngmı?	olçaçılalmadımı?	bizçaçılalmadıqmı?	sizçaçılalmadığızmı?	alaçaçılalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to collapse	mençaçılalğanma	sençaçılalğansa	olçaçılalğandı	bizçaçılalğanbız	sizçaçılalğansız	alaçaçılalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to collapse	mençaçılalmağanma	sençaçılalmağansa	olçaçılalmağandı	bizçaçılalmağanbız	sizçaçılalmağansız	alaçaçılalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to collapse?	mençaçılalğanmıma? çaçılalğanmamı?	sençaçılalğanmısa?	olçaçılalğanmıdı?	bizçaçılalğanmıbız? çaçılalğanbızmı?	sizçaçılalğanmısız?	alaçaçılalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to collapse?	mençaçılalmağanmıma? çaçılalmağanmamı?	sençaçılalmağanmısa?	olçaçılalmağanmıdı?	bizçaçılalmağanmıbız? çaçılalmağanbızmı?	sizçaçılalmağanmısız?	alaçaçılalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to collapse	mençaçılalğan edimçaçılalğanem	sençaçılalğan edingçaçılalğaneng	olçaçılalğan ediçaçılalğaned	bizçaçılalğan edikçaçılalğanek	sizçaçılalğan edigizçaçılalğanegiz	alaçaçılalğan edileçaçılalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to collapse	mençaçılalmağan edimçaçılalmağanem	sençaçılalmağan edingçaçılalmağaneng	olçaçılalmağan ediçaçılalmağaned	bizçaçılalmağan edikçaçılalmağanek	sizçaçılalmağan edigizçaçılalmağanegiz	alaçaçılalmağan edileçaçılalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could collapse	mençaçılala edimçaçılalaem	sençaçılala edingçaçılalaeng	olçaçılala ediçaçılalaed	bizçaçılala edikçaçılalaek	sizçaçılala edigizçaçılalaegiz	alaçaçılala edileçaçılalaelle
Ability — past backgroundhe could not collapse	mençaçılalmay edimçaçılalmayem	sençaçılalmay edingçaçılalmayeng	olçaçılalmay ediçaçılalmayed	bizçaçılalmay edikçaçılalmayek	sizçaçılalmay edigizçaçılalmayegiz	alaçaçılalmay edileçaçılalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to collapse	mençaçılalırma	sençaçılalırsa	olçaçılalır	bizçaçılalırbız	sizçaçılalırsız	alaçaçılalırla
Ability — future Ihe won't be able to collapse	mençaçılalmazma	sençaçılalmazsa	olçaçılalmaz	bizçaçılalmazbız	sizçaçılalmazsız	alaçaçılalmazla
Ability — future Iwill he be able to collapse?	mençaçılalırmıma? çaçılalırmamı?	sençaçılalırmısa?	olçaçılalırmı?	bizçaçılalırmıbız? çaçılalırbızmı?	sizçaçılalırmısız?	alaçaçılalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to collapse?	mençaçılalmazmıma? çaçılalmazmamı?	sençaçılalmazmısa?	olçaçılalmazmı?	bizçaçılalmazmıbız? çaçılalmazbızmı?	sizçaçılalmazmısız?	alaçaçılalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to collapse	mençaçılallıqma	sençaçılallıqsa	olçaçılallıqdı	bizçaçılallıqbız	sizçaçılallıqsız	alaçaçılallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to collapse	mençaçılallıq tülme	sençaçılallıq tülse	olçaçılallıq tüldü	bizçaçılallıq tülbüz	sizçaçılallıq tülsüz	alaçaçılallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to collapse?	mençaçılallıqmıma? çaçılallıqmamı?	sençaçılallıqmısa?	olçaçılallıqmıdı?	bizçaçılallıqmıbız? çaçılallıqbızmı?	sizçaçılallıqmısız?	alaçaçılallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to collapse?	mençaçılallıq tülmüme?	sençaçılallıq tülmüse?	olçaçılallıq tülmüdü?	bizçaçılallıq tülmübüz?	sizçaçılallıq tülmüsüz?	alaçaçılallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to collapse	mençaçılalır edimçaçılalır em	sençaçılalır edingçaçılalır eng	olçaçılalır ediçaçılalır ed	bizçaçılalır edikçaçılalır ek	sizçaçılalır edigizçaçılalır egiz	alaçaçılalır edileçaçılalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to collapse	mençaçılalmaz edimçaçılalmaz em	sençaçılalmaz edingçaçılalmaz eng	olçaçılalmaz ediçaçılalmaz ed	bizçaçılalmaz edikçaçılalmaz ek	sizçaçılalmaz edigizçaçılalmaz egiz	alaçaçılalmaz edileçaçılalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to collapse		sençaçılalğınçaçılalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to collapse		sençaçılalmağınçaçılalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çaçılırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be collapsing	mençaçıla bolmazma	sençaçıla bolmazsa	olçaçıla bolmaz	bizçaçıla bolmazbız	sizçaçıla bolmazsız	alaçaçıla bolmazla
Inference, present — double negationhe must be collapsing (emphatic)	mençaçılmay bolmazma	sençaçılmay bolmazsa	olçaçılmay bolmaz	bizçaçılmay bolmazbız	sizçaçılmay bolmazsız	alaçaçılmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of collapsing	mençaçıla tura bolmazma	sençaçıla tura bolmazsa	olçaçıla tura bolmaz	bizçaçıla tura bolmazbız	sizçaçıla tura bolmazsız	alaçaçıla tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not collapsing (emphatic)	mençaçılmay tura bolmazma	sençaçılmay tura bolmazsa	olçaçılmay tura bolmaz	bizçaçılmay tura bolmazbız	sizçaçılmay tura bolmazsız	alaçaçılmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not collapsing	mençaçılmay turama	sençaçılmay turasa	olçaçılmay turadı	bizçaçılmay turabız	sizçaçılmay turasız	alaçaçılmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not collapsing	mençaçılmay turmayma	sençaçılmay turmaysa	olçaçılmay turmaydı	bizçaçılmay turmaybız	sizçaçılmay turmaysız	alaçaçılmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not collapsing?	mençaçılmay turmaymıma	sençaçılmay turmaymısa	olçaçılmay turmaymıdı	bizçaçılmay turmaymıbız	sizçaçılmay turmaymısız	alaçaçılmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have collapsed	mençaçılğan bolmazma	sençaçılğan bolmazsa	olçaçılğan bolmaz	bizçaçılğan bolmazbız	sizçaçılğan bolmazsız	alaçaçılğan bolmazla
Inference — double negationhe must have collapsed (emphatic)	mençaçılmağan bolmazma	sençaçılmağan bolmazsa	olçaçılmağan bolmaz	bizçaçılmağan bolmazbız	sizçaçılmağan bolmazsız	alaçaçılmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had collapsed	mençaçılğan bolmasam	sençaçılğan bolmasang	olçaçılğan bolmasa	bizçaçılğan bolmasaq	sizçaçılğan bolmasağız	alaçaçılğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't collapsed	mençaçılmağan bolmasam	sençaçılmağan bolmasang	olçaçılmağan bolmasa	bizçaçılmağan bolmasaq	sizçaçılmağan bolmasağız	alaçaçılmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to collapse	mençaçıllıq bolmazma	sençaçıllıq bolmazsa	olçaçıllıq bolmaz	bizçaçıllıq bolmazbız	sizçaçıllıq bolmazsız	alaçaçıllıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to collapse (emphatic)	mençaçılmazlıq bolmazma	sençaçılmazlıq bolmazsa	olçaçılmazlıq bolmaz	bizçaçılmazlıq bolmazbız	sizçaçılmazlıq bolmazsız	alaçaçılmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to collapse	mençaçıllıq bolmasam	sençaçıllıq bolmasang	olçaçıllıq bolmasa	bizçaçıllıq bolmasaq	sizçaçıllıq bolmasağız	alaçaçıllıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to collapse	mençaçılmazlıq bolmasam	sençaçılmazlıq bolmasang	olçaçılmazlıq bolmasa	bizçaçılmazlıq bolmasaq	sizçaçılmazlıq bolmasağız	alaçaçılmazlıq bolmasala