qızdırırğa
/qɯzdɯrɯrʁa/
1. to heat, to warm, to make hot
- temirni qızdırırğa — to make the iron red-hot
- asırı bek qızdırırğa — to overheat something
- qannı qızdırırğa — to get the blood warm
2. to fire, to bring to red heat, to make white-hot (a stove, metal)
- peçni qızdırırğa — to fire the stove up
- çoyunnu qızdırdı — he made the pot red-hot
- temirleni qızdıradı — he brings the irons to red heat
3. to bake down on, to scorch (of the sun)
- kün qızdıradı — the sun is beating down
- kün qızdırıb turadı — the sun keeps scorching
- kün qızdırsa çabır ayaqnı qısar — when the sun beats down the rawhide shoe pinches the foot
4. to start up, to get going (an engine)
- motornu qızdırırğa — to start the engine
- maşinanı qızdırdı — he started the car
- motornu qızdırıb başladı — he set about starting the engine
5. to spin up, to give speed to
- hoynuhnu qızdırırğa — to spin the top up
- atlanı qızdırdı — he put the horses to a gallop
- maşinanı qızdırıb baradı — he is driving the car up to speed
6. to make thirsty
- bışlaq qızdırğan etedi — cheese makes you thirsty
- tuz qızdıradı — salt makes one thirsty
- et qızdırğan etedi — meat makes one thirsty
7. to burn, to make burn (of pepper in the throat)
- şibizhi tamağangı qızdıradı — the pepper burns your throat
- tamağımı qızdıradı — it burns my throat
- aş tamaqnı qızdıradı — the food burns the throat
8. to stoke up, to fan (a fire, a quarrel)
- otnu qızdırırğa — to stoke the fire up
- otnu qızdırdıla — they stoked up the fire
- dawnu qızdırdı — he fanned the quarrel
9. to go to someone's head, to intoxicate
- boza baş qızdıradı — boza goes to the head
- başın qızdırdı — it went to his head
- içgi adamnı qızdıradı — drink goes to a man's head
10. to tempt, to entice, to fire someone's enthusiasm for something
- hayırğa qızdırırğa — to tempt someone with the profit
- oyunnga qızdırırğa — to draw someone into the game
- oquwğa qızdırırğa — to fire someone's enthusiasm for study
11. to tramp all over, to go the round of
- toylanı qızdırırğa — to go the round of the weddings
- bazarnı qızdırırğa — to tramp the whole market
- elni qızdırdı — he went the whole village over
12. to give someone a hiding, to lay into — figurative and colloquial
- sabiyni qızdırırğa — to give the child a hiding
- anı qızdırdıla — they gave him a hiding
- qızdırıb iydi — he laid into him
Conjugation
Common forms
- qızdıradıhe is heating
- qızdırdıhe heated
- qızdırğandıhe has heated
- qızdırırhe will heat
- qızdırlıqdıhe is going to heat
- qızdıra edihe was heating
- qızdırsaif he heats
- qızdır!heat!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is heating | menqızdırama | senqızdırasa | olqızdıradı | bizqızdırabız | sizqızdırasız | alaqızdıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not heating | menqızdırmayma | senqızdırmaysa | olqızdırmaydı | bizqızdırmaybız | sizqızdırmaysız | alaqızdırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he heating? | menqızdıramıma? qızdıramamı? | senqızdıramısa? | olqızdıramıdı? | bizqızdıramıbız? qızdırabızmı? | sizqızdıramısız? | alaqızdıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he heating? | menqızdırmaymıma? qızdırmaymamı? | senqızdırmaymısa? | olqızdırmaymıdı? | bizqızdırmaymıbız? qızdırmaybızmı? | sizqızdırmaymısız? | alaqızdırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually heats | menqızdırıwçanma | senqızdırıwçansa | olqızdırıwçandı | bizqızdırıwçanbız | sizqızdırıwçansız | alaqızdırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually heat | menqızdırıwçan tülme | senqızdırıwçan tülse | olqızdırıwçan tüldü | bizqızdırıwçan tülbüz | sizqızdırıwçan tülsüz | alaqızdırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually heat? | menqızdırıwçanmıma? qızdırıwçanmamı? | senqızdırıwçanmısa? | olqızdırıwçanmıdı? | bizqızdırıwçanmıbız? qızdırıwçanbızmı? | sizqızdırıwçanmısız? | alaqızdırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually heat? | menqızdırıwçan tülmüme? | senqızdırıwçan tülmüse? | olqızdırıwçan tülmüdü? | bizqızdırıwçan tülmübüz? | sizqızdırıwçan tülmüsüz? | alaqızdırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has heated and remains so | olqızdırıbdı | alaqızdırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he heated? | olqızdırıbmıdı? | alaqızdırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of heating | menqızdıra turama | senqızdıra turasa | olqızdıra turadı | bizqızdıra turabız | sizqızdıra turasız | alaqızdıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of heating | menqızdıra turmayma | senqızdıra turmaysa | olqızdıra turmaydı | bizqızdıra turmaybız | sizqızdıra turmaysız | alaqızdıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of heating? | menqızdıra turamıma? qızdıra turamamı? | senqızdıra turamısa? | olqızdıra turamıdı? | bizqızdıra turamıbız? qızdıra turabızmı? | sizqızdıra turamısız? | alaqızdıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of heating? | menqızdıra turmaymıma? qızdıra turmaymamı? | senqızdıra turmaymısa? | olqızdıra turmaymıdı? | bizqızdıra turmaymıbız? qızdıra turmaybızmı? | sizqızdıra turmaymısız? | alaqızdıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he heated | menqızdırdım | senqızdırdıng | olqızdırdı | bizqızdırdıq | sizqızdırdığız | alaqızdırdıla |
| Simple past (definite)he didn't heat | menqızdırmadım | senqızdırmadıng | olqızdırmadı | bizqızdırmadıq | sizqızdırmadığız | alaqızdırmadıla |
| Simple past (definite)did he heat? | menqızdırdımmı? | senqızdırdıngmı? | olqızdırdımı? | bizqızdırdıqmı? | sizqızdırdığızmı? | alaqızdırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he heat? | menqızdırmadımmı? | senqızdırmadıngmı? | olqızdırmadımı? | bizqızdırmadıqmı? | sizqızdırmadığızmı? | alaqızdırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has heated | menqızdırğanma | senqızdırğansa | olqızdırğandı | bizqızdırğanbız | sizqızdırğansız | alaqızdırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't heated | menqızdırmağanma | senqızdırmağansa | olqızdırmağandı | bizqızdırmağanbız | sizqızdırmağansız | alaqızdırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he heated? | menqızdırğanmıma? qızdırğanmamı? | senqızdırğanmısa? | olqızdırğanmıdı? | bizqızdırğanmıbız? qızdırğanbızmı? | sizqızdırğanmısız? | alaqızdırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he heated? | menqızdırmağanmıma? qızdırmağanmamı? | senqızdırmağanmısa? | olqızdırmağanmıdı? | bizqızdırmağanmıbız? qızdırmağanbızmı? | sizqızdırmağanmısız? | alaqızdırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will heat | menqızdırırma | senqızdırırsa | olqızdırır | bizqızdırırbız | sizqızdırırsız | alaqızdırırla |
| Indefinite future (future I)he won't heat | menqızdırmazma | senqızdırmazsa | olqızdırmaz | bizqızdırmazbız | sizqızdırmazsız | alaqızdırmazla |
| Indefinite future (future I)will he heat? | menqızdırırmıma? qızdırırmamı? | senqızdırırmısa? | olqızdırırmı? | bizqızdırırmıbız? qızdırırbızmı? | sizqızdırırmısız? | alaqızdırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he heat? | menqızdırmazmıma? qızdırmazmamı? | senqızdırmazmısa? | olqızdırmazmı? | bizqızdırmazmıbız? qızdırmazbızmı? | sizqızdırmazmısız? | alaqızdırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to heat | menqızdırlıqma1 | senqızdırlıqsa1 | olqızdırlıqdı1 | bizqızdırlıqbız1 | sizqızdırlıqsız1 | alaqızdırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to heat | menqızdırlıq tülme1 | senqızdırlıq tülse1 | olqızdırlıq tüldü1 | bizqızdırlıq tülbüz1 | sizqızdırlıq tülsüz1 | alaqızdırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to heat? | menqızdırlıqmıma?1 qızdırlıqmamı? | senqızdırlıqmısa?1 | olqızdırlıqmıdı?1 | bizqızdırlıqmıbız?1 qızdırlıqbızmı? | sizqızdırlıqmısız?1 | alaqızdırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to heat? | menqızdırlıq tülmüme?1 | senqızdırlıq tülmüse?1 | olqızdırlıq tülmüdü?1 | bizqızdırlıq tülmübüz?1 | sizqızdırlıq tülmüsüz?1 | alaqızdırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had heated | menqızdırğan edimqızdırğanem | senqızdırğan edingqızdırğaneng | olqızdırğan ediqızdırğaned | bizqızdırğan edikqızdırğanek | sizqızdırğan edigizqızdırğanegiz | alaqızdırğan edileqızdırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't heated | menqızdırmağan edimqızdırmağanem | senqızdırmağan edingqızdırmağaneng | olqızdırmağan ediqızdırmağaned | bizqızdırmağan edikqızdırmağanek | sizqızdırmağan edigizqızdırmağanegiz | alaqızdırmağan edileqızdırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was heating | menqızdıra edimqızdıraem | senqızdıra edingqızdıraeng | olqızdıra ediqızdıraed | bizqızdıra edikqızdıraek | sizqızdıra edigizqızdıraegiz | alaqızdıra edileqızdıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't heating | menqızdırmay edimqızdırmayem | senqızdırmay edingqızdırmayeng | olqızdırmay ediqızdırmayed | bizqızdırmay edikqızdırmayek | sizqızdırmay edigizqızdırmayegiz | alaqızdırmay edileqızdırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to heat | menqızdırıwçan edimqızdırıwçanem | senqızdırıwçan edingqızdırıwçaneng | olqızdırıwçan ediqızdırıwçaned | bizqızdırıwçan edikqızdırıwçanek | sizqızdırıwçan edigizqızdırıwçanegiz | alaqızdırıwçan edileqızdırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to heat | menqızdırıwçan tül edimqızdırıwçan tül em | senqızdırıwçan tül edingqızdırıwçan tül eng | olqızdırıwçan tül ediqızdırıwçan tül ed | bizqızdırıwçan tül edikqızdırıwçan tül ek | sizqızdırıwçan tül edigizqızdırıwçan tül egiz | alaqızdırıwçan tül edileqızdırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had heated and remained so | olqızdırıb edi | alaqızdırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't heated | olqızdırıb tül edi | alaqızdırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of heating | menqızdıra tura edimqızdıra turaem | senqızdıra tura edingqızdıra turaeng | olqızdıra tura ediqızdıra turaed | bizqızdıra tura edikqızdıra turaek | sizqızdıra tura edigizqızdıra turaegiz | alaqızdıra tura edileqızdıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of heating | menqızdıra turmay edimqızdıra turmayem | senqızdıra turmay edingqızdıra turmayeng | olqızdıra turmay ediqızdıra turmayed | bizqızdıra turmay edikqızdıra turmayek | sizqızdıra turmay edigizqızdıra turmayegiz | alaqızdıra turmay edileqızdıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would heat | menqızdırır edimqızdırır em | senqızdırır edingqızdırır eng | olqızdırır ediqızdırır ed | bizqızdırır edikqızdırır ek | sizqızdırır edigizqızdırır egiz | alaqızdırır edileqızdırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't heat | menqızdırmaz edimqızdırmaz em | senqızdırmaz edingqızdırmaz eng | olqızdırmaz ediqızdırmaz ed | bizqızdırmaz edikqızdırmaz ek | sizqızdırmaz edigizqızdırmaz egiz | alaqızdırmaz edileqızdırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have heated | menqızdırlıq edim2qızdırlıq em | senqızdırlıq eding2qızdırlıq eng | olqızdırlıq edi2qızdırlıq ed | bizqızdırlıq edik2qızdırlıq ek | sizqızdırlıq edigiz2qızdırlıq egiz | alaqızdırlıq edile2qızdırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have heated | menqızdırlıq tül edim2qızdırlıq tül em | senqızdırlıq tül eding2qızdırlıq tül eng | olqızdırlıq tül edi2qızdırlıq tül ed | bizqızdırlıq tül edik2qızdırlıq tül ek | sizqızdırlıq tül edigiz2qızdırlıq tül egiz | alaqızdırlıq tül edile2qızdırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he heats | menqızdırsam | senqızdırsang | olqızdırsa | bizqızdırsaq | sizqızdırsağız | alaqızdırsala |
| Conditionalif he doesn't heat | menqızdırmasam | senqızdırmasang | olqızdırmasa | bizqızdırmasaq | sizqızdırmasağız | alaqızdırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is heating | menqızdıra esem | senqızdıra eseng | olqızdıra ese | bizqızdıra esek | sizqızdıra esegiz | alaqızdıra esele |
| Conditional, present realif he is not heating | menqızdırmay esem | senqızdırmay eseng | olqızdırmay ese | bizqızdırmay esek | sizqızdırmay esegiz | alaqızdırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he heated | menqızdırsam ediqızdırsam ed | senqızdırsang ediqızdırsang ed | olqızdırsa ediqızdırsaed | bizqızdırsaq ediqızdırsaq ed | sizqızdırsağız ediqızdırsağız ed | alaqızdırsala ediqızdırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't heat | menqızdırmasam ediqızdırmasam ed | senqızdırmasang ediqızdırmasang ed | olqızdırmasa ediqızdırmasaed | bizqızdırmasaq ediqızdırmasaq ed | sizqızdırmasağız ediqızdırmasağız ed | alaqızdırmasala ediqızdırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he heated | menqızdırdım esem | senqızdırdıng eseng | olqızdırdı ese | bizqızdırdıq esek | sizqızdırdığız esegiz | alaqızdırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't heat | menqızdırmadım esem | senqızdırmadıng eseng | olqızdırmadı ese | bizqızdırmadıq esek | sizqızdırmadığız esegiz | alaqızdırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did heat (indeed) | menqızdırğan esem | senqızdırğan eseng | olqızdırğan ese | bizqızdırğan esek | sizqızdırğan esegiz | alaqızdırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't heat (indeed) | menqızdırmağan esem | senqızdırmağan eseng | olqızdırmağan ese | bizqızdırmağan esek | sizqızdırmağan esegiz | alaqızdırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had heated | menqızdırğan bolsam | senqızdırğan bolsang | olqızdırğan bolsa | bizqızdırğan bolsaq | sizqızdırğan bolsağız | alaqızdırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't heated | menqızdırmağan bolsam | senqızdırmağan bolsang | olqızdırmağan bolsa | bizqızdırmağan bolsaq | sizqızdırmağan bolsağız | alaqızdırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had heated | menqızdırğan bolsam ediqızdırğan bolsam ed | senqızdırğan bolsang ediqızdırğan bolsang ed | olqızdırğan bolsa ediqızdırğan bolsaed | bizqızdırğan bolsaq ediqızdırğan bolsaq ed | sizqızdırğan bolsağız ediqızdırğan bolsağız ed | alaqızdırğan bolsala ediqızdırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't heated | menqızdırmağan bolsam ediqızdırmağan bolsam ed | senqızdırmağan bolsang ediqızdırmağan bolsang ed | olqızdırmağan bolsa ediqızdırmağan bolsaed | bizqızdırmağan bolsaq ediqızdırmağan bolsaq ed | sizqızdırmağan bolsağız ediqızdırmağan bolsağız ed | alaqızdırmağan bolsala ediqızdırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will heat | menqızdırır esem | senqızdırır eseng | olqızdırır ese | bizqızdırır esek | sizqızdırır esegiz | alaqızdırır esele |
| Conditional, aoristif he won't heat | menqızdırmaz esem | senqızdırmaz eseng | olqızdırmaz ese | bizqızdırmaz esek | sizqızdırmaz esegiz | alaqızdırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to heat | menqızdırlıq esem4 | senqızdırlıq eseng4 | olqızdırlıq ese4 | bizqızdırlıq esek4 | sizqızdırlıq esegiz4 | alaqızdırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to heat | menqızdırlıq tül esem4 | senqızdırlıq tül eseng4 | olqızdırlıq tül ese4 | bizqızdırlıq tül esek4 | sizqızdırlıq tül esegiz4 | alaqızdırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to heat | menqızdırlıq bolsam5 | senqızdırlıq bolsang5 | olqızdırlıq bolsa5 | bizqızdırlıq bolsaq5 | sizqızdırlıq bolsağız5 | alaqızdırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to heat | menqızdırmazlıq bolsam | senqızdırmazlıq bolsang | olqızdırmazlıq bolsa | bizqızdırmazlıq bolsaq | sizqızdırmazlıq bolsağız | alaqızdırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qızdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be heating | menqızdıra bolurma | senqızdıra bolursa | olqızdıra bolur | bizqızdıra bolurbuz | sizqızdıra bolursuz | alaqızdıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be heating | menqızdırmay bolurma | senqızdırmay bolursa | olqızdırmay bolur | bizqızdırmay bolurbuz | sizqızdırmay bolursuz | alaqızdırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of heating | menqızdıra tura bolurma | senqızdıra tura bolursa | olqızdıra tura bolur | bizqızdıra tura bolurbuz | sizqızdıra tura bolursuz | alaqızdıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not heating | menqızdırmay tura bolurma | senqızdırmay tura bolursa | olqızdırmay tura bolur | bizqızdırmay tura bolurbuz | sizqızdırmay tura bolursuz | alaqızdırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have heated | menqızdırğan bolurma | senqızdırğan bolursa | olqızdırğan bolur | bizqızdırğan bolurbuz | sizqızdırğan bolursuz | alaqızdırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have heated | menqızdırmağan bolurma | senqızdırmağan bolursa | olqızdırmağan bolur | bizqızdırmağan bolurbuz | sizqızdırmağan bolursuz | alaqızdırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to heat | menqızdırlıq bolurma6 | senqızdırlıq bolursa6 | olqızdırlıq bolur6 | bizqızdırlıq bolurbuz6 | sizqızdırlıq bolursuz6 | alaqızdırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to heat | menqızdırmazlıq bolurma | senqızdırmazlıq bolursa | olqızdırmazlıq bolur | bizqızdırmazlıq bolurbuz | sizqızdırmazlıq bolursuz | alaqızdırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it heat | menqızdırayım | senqızdır! | olqızdırsın | bizqızdırayıq | sizqızdırığız! | alaqızdırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not heat | menqızdırmayım | senqızdırma! | olqızdırmasın | bizqızdırmayıq | sizqızdırmağız! | alaqızdırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he heat? | menqızdırayımmı? | olqızdırsınmı? | bizqızdırayıqmı? | alaqızdırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not heat? | menqızdırmayımmı? | olqızdırmasınmı? | bizqızdırmayıqmı? | alaqızdırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it heat | senqızdırçı7 | olqızdırsınçı | sizqızdırçığız | alaqızdırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not heat | senqızdırmaçı7 | olqızdırmasınçı | sizqızdırmaçığız | alaqızdırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you heat | senqızdırğınqızdırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not heat | senqızdırmağınqızdırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he heated | menqızdırğay edim qızdırğa edim | senqızdırğay eding qızdırğa eding | olqızdırğay edi qızdırğa edi | bizqızdırğay edik qızdırğa edik | sizqızdırğay edigiz qızdırğa edigiz | alaqızdırğay edile qızdırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not heat | menqızdırmağay edim qızdırmağa edim | senqızdırmağay eding qızdırmağa eding | olqızdırmağay edi qızdırmağa edi | bizqızdırmağay edik qızdırmağa edik | sizqızdırmağay edigiz qızdırmağa edigiz | alaqızdırmağay edile qızdırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to heat | menqızdırmağa qoyayımqızdırma qoyayım | senqızdırmağa qoy!qızdırma qoy! | olqızdırmağa qoysunqızdırma qoysun | bizqızdırmağa qoyayıqqızdırma qoyayıq | sizqızdırmağa qoyuğuz!qızdırma qoyuğuz! | alaqızdırmağa qoysunlaqızdırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to heat | menqızdırmağa qoymayımqızdırma qoymayım | senqızdırmağa qoyma!qızdırma qoyma! | olqızdırmağa qoymasınqızdırma qoymasın | bizqızdırmağa qoymayıqqızdırma qoymayıq | sizqızdırmağa qoymağız!qızdırma qoymağız! | alaqızdırmağa qoymasınlaqızdırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to heat? | menqızdırmağa qoyayımmı?qızdırma qoyayımmı? | olqızdırmağa qoysunmu?qızdırma qoysunmu? | bizqızdırmağa qoyayıqmı?qızdırma qoyayıqmı? | alaqızdırmağa qoysunlamı?qızdırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to heat? | menqızdırmağa qoymayımmı?qızdırma qoymayımmı? | olqızdırmağa qoymasınmı?qızdırma qoymasınmı? | bizqızdırmağa qoymayıqmı?qızdırma qoymayıqmı? | alaqızdırmağa qoymasınlamı?qızdırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to heat | menqızdırmağa qoyamaqızdırma qoyama | senqızdırmağa qoyasaqızdırma qoyasa | olqızdırmağa qoyadıqızdırma qoyadı | bizqızdırmağa qoyabızqızdırma qoyabız | sizqızdırmağa qoyasızqızdırma qoyasız | alaqızdırmağa qoyadılaqızdırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to heat | menqızdırmağa qoymaymaqızdırma qoymayma | senqızdırmağa qoymaysaqızdırma qoymaysa | olqızdırmağa qoymaydıqızdırma qoymaydı | bizqızdırmağa qoymaybızqızdırma qoymaybız | sizqızdırmağa qoymaysızqızdırma qoymaysız | alaqızdırmağa qoymaydılaqızdırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to heat? | menqızdırmağa qoyamıma?qızdırma qoyamıma? | senqızdırmağa qoyamısa?qızdırma qoyamısa? | olqızdırmağa qoyamıdı?qızdırma qoyamıdı? | bizqızdırmağa qoyamıbız?qızdırma qoyamıbız? | sizqızdırmağa qoyamısız?qızdırma qoyamısız? | alaqızdırmağa qoyamıdıla?qızdırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to heat? | menqızdırmağa qoymaymıma?qızdırma qoymaymıma? | senqızdırmağa qoymaymısa?qızdırma qoymaymısa? | olqızdırmağa qoymaymıdı?qızdırma qoymaymıdı? | bizqızdırmağa qoymaymıbız?qızdırma qoymaymıbız? | sizqızdırmağa qoymaymısız?qızdırma qoymaymısız? | alaqızdırmağa qoymaymıdıla?qızdırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to heat | menqızdırmağa qoydumqızdırma qoydum | senqızdırmağa qoydungqızdırma qoydung | olqızdırmağa qoyduqızdırma qoydu | bizqızdırmağa qoyduqqızdırma qoyduq | sizqızdırmağa qoyduğuzqızdırma qoyduğuz | alaqızdırmağa qoydulaqızdırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to heat | menqızdırmağa qoymadımqızdırma qoymadım | senqızdırmağa qoymadıngqızdırma qoymadıng | olqızdırmağa qoymadıqızdırma qoymadı | bizqızdırmağa qoymadıqqızdırma qoymadıq | sizqızdırmağa qoymadığızqızdırma qoymadığız | alaqızdırmağa qoymadılaqızdırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to heat? | menqızdırmağa qoydummu?qızdırma qoydummu? | senqızdırmağa qoydungmu?qızdırma qoydungmu? | olqızdırmağa qoydumu?qızdırma qoydumu? | bizqızdırmağa qoyduqmu?qızdırma qoyduqmu? | sizqızdırmağa qoyduğuzmu?qızdırma qoyduğuzmu? | alaqızdırmağa qoydulamı?qızdırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to heat? | menqızdırmağa qoymadımmı?qızdırma qoymadımmı? | senqızdırmağa qoymadıngmı?qızdırma qoymadıngmı? | olqızdırmağa qoymadımı?qızdırma qoymadımı? | bizqızdırmağa qoymadıqmı?qızdırma qoymadıqmı? | sizqızdırmağa qoymadığızmı?qızdırma qoymadığızmı? | alaqızdırmağa qoymadılamı?qızdırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can heat | menqızdıralama | senqızdıralasa | olqızdıraladı | bizqızdıralabız | sizqızdıralasız | alaqızdıraladıla |
| Ability — presenthe can't heat | menqızdıralmayma | senqızdıralmaysa | olqızdıralmaydı | bizqızdıralmaybız | sizqızdıralmaysız | alaqızdıralmaydıla |
| Ability — presentcan he heat? | menqızdıralamıma? qızdıralamamı? | senqızdıralamısa? | olqızdıralamıdı? | bizqızdıralamıbız? qızdıralabızmı? | sizqızdıralamısız? | alaqızdıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he heat? | menqızdıralmaymıma? qızdıralmaymamı? | senqızdıralmaymısa? | olqızdıralmaymıdı? | bizqızdıralmaymıbız? qızdıralmaybızmı? | sizqızdıralmaymısız? | alaqızdıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can heat | menqızdıralsam | senqızdıralsang | olqızdıralsa | bizqızdıralsaq | sizqızdıralsağız | alaqızdıralsala |
| Ability — if I can…if he can't heat | menqızdıralmasam | senqızdıralmasang | olqızdıralmasa | bizqızdıralmasaq | sizqızdıralmasağız | alaqızdıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to heat | menqızdıraldım | senqızdıraldıng | olqızdıraldı | bizqızdıraldıq | sizqızdıraldığız | alaqızdıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not heat | menqızdıralmadım | senqızdıralmadıng | olqızdıralmadı | bizqızdıralmadıq | sizqızdıralmadığız | alaqızdıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to heat? | menqızdıraldımmı? | senqızdıraldıngmı? | olqızdıraldımı? | bizqızdıraldıqmı? | sizqızdıraldığızmı? | alaqızdıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he heat? | menqızdıralmadımmı? | senqızdıralmadıngmı? | olqızdıralmadımı? | bizqızdıralmadıqmı? | sizqızdıralmadığızmı? | alaqızdıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to heat | menqızdıralğanma | senqızdıralğansa | olqızdıralğandı | bizqızdıralğanbız | sizqızdıralğansız | alaqızdıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to heat | menqızdıralmağanma | senqızdıralmağansa | olqızdıralmağandı | bizqızdıralmağanbız | sizqızdıralmağansız | alaqızdıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to heat? | menqızdıralğanmıma? qızdıralğanmamı? | senqızdıralğanmısa? | olqızdıralğanmıdı? | bizqızdıralğanmıbız? qızdıralğanbızmı? | sizqızdıralğanmısız? | alaqızdıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to heat? | menqızdıralmağanmıma? qızdıralmağanmamı? | senqızdıralmağanmısa? | olqızdıralmağanmıdı? | bizqızdıralmağanmıbız? qızdıralmağanbızmı? | sizqızdıralmağanmısız? | alaqızdıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to heat | menqızdıralğan edimqızdıralğanem | senqızdıralğan edingqızdıralğaneng | olqızdıralğan ediqızdıralğaned | bizqızdıralğan edikqızdıralğanek | sizqızdıralğan edigizqızdıralğanegiz | alaqızdıralğan edileqızdıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to heat | menqızdıralmağan edimqızdıralmağanem | senqızdıralmağan edingqızdıralmağaneng | olqızdıralmağan ediqızdıralmağaned | bizqızdıralmağan edikqızdıralmağanek | sizqızdıralmağan edigizqızdıralmağanegiz | alaqızdıralmağan edileqızdıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could heat | menqızdırala edimqızdıralaem | senqızdırala edingqızdıralaeng | olqızdırala ediqızdıralaed | bizqızdırala edikqızdıralaek | sizqızdırala edigizqızdıralaegiz | alaqızdırala edileqızdıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not heat | menqızdıralmay edimqızdıralmayem | senqızdıralmay edingqızdıralmayeng | olqızdıralmay ediqızdıralmayed | bizqızdıralmay edikqızdıralmayek | sizqızdıralmay edigizqızdıralmayegiz | alaqızdıralmay edileqızdıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to heat | menqızdıralırma | senqızdıralırsa | olqızdıralır | bizqızdıralırbız | sizqızdıralırsız | alaqızdıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to heat | menqızdıralmazma | senqızdıralmazsa | olqızdıralmaz | bizqızdıralmazbız | sizqızdıralmazsız | alaqızdıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to heat? | menqızdıralırmıma? qızdıralırmamı? | senqızdıralırmısa? | olqızdıralırmı? | bizqızdıralırmıbız? qızdıralırbızmı? | sizqızdıralırmısız? | alaqızdıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to heat? | menqızdıralmazmıma? qızdıralmazmamı? | senqızdıralmazmısa? | olqızdıralmazmı? | bizqızdıralmazmıbız? qızdıralmazbızmı? | sizqızdıralmazmısız? | alaqızdıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to heat | menqızdırallıqma | senqızdırallıqsa | olqızdırallıqdı | bizqızdırallıqbız | sizqızdırallıqsız | alaqızdırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to heat | menqızdırallıq tülme | senqızdırallıq tülse | olqızdırallıq tüldü | bizqızdırallıq tülbüz | sizqızdırallıq tülsüz | alaqızdırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to heat? | menqızdırallıqmıma? qızdırallıqmamı? | senqızdırallıqmısa? | olqızdırallıqmıdı? | bizqızdırallıqmıbız? qızdırallıqbızmı? | sizqızdırallıqmısız? | alaqızdırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to heat? | menqızdırallıq tülmüme? | senqızdırallıq tülmüse? | olqızdırallıq tülmüdü? | bizqızdırallıq tülmübüz? | sizqızdırallıq tülmüsüz? | alaqızdırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to heat | menqızdıralır edimqızdıralır em | senqızdıralır edingqızdıralır eng | olqızdıralır ediqızdıralır ed | bizqızdıralır edikqızdıralır ek | sizqızdıralır edigizqızdıralır egiz | alaqızdıralır edileqızdıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to heat | menqızdıralmaz edimqızdıralmaz em | senqızdıralmaz edingqızdıralmaz eng | olqızdıralmaz ediqızdıralmaz ed | bizqızdıralmaz edikqızdıralmaz ek | sizqızdıralmaz edigizqızdıralmaz egiz | alaqızdıralmaz edileqızdıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to heat | senqızdıralğınqızdıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to heat | senqızdıralmağınqızdıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be heating | menqızdıra bolmazma | senqızdıra bolmazsa | olqızdıra bolmaz | bizqızdıra bolmazbız | sizqızdıra bolmazsız | alaqızdıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be heating (emphatic) | menqızdırmay bolmazma | senqızdırmay bolmazsa | olqızdırmay bolmaz | bizqızdırmay bolmazbız | sizqızdırmay bolmazsız | alaqızdırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of heating | menqızdıra tura bolmazma | senqızdıra tura bolmazsa | olqızdıra tura bolmaz | bizqızdıra tura bolmazbız | sizqızdıra tura bolmazsız | alaqızdıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not heating (emphatic) | menqızdırmay tura bolmazma | senqızdırmay tura bolmazsa | olqızdırmay tura bolmaz | bizqızdırmay tura bolmazbız | sizqızdırmay tura bolmazsız | alaqızdırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not heating | menqızdırmay turama | senqızdırmay turasa | olqızdırmay turadı | bizqızdırmay turabız | sizqızdırmay turasız | alaqızdırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not heating | menqızdırmay turmayma | senqızdırmay turmaysa | olqızdırmay turmaydı | bizqızdırmay turmaybız | sizqızdırmay turmaysız | alaqızdırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not heating? | menqızdırmay turmaymıma | senqızdırmay turmaymısa | olqızdırmay turmaymıdı | bizqızdırmay turmaymıbız | sizqızdırmay turmaymısız | alaqızdırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have heated | menqızdırğan bolmazma | senqızdırğan bolmazsa | olqızdırğan bolmaz | bizqızdırğan bolmazbız | sizqızdırğan bolmazsız | alaqızdırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have heated (emphatic) | menqızdırmağan bolmazma | senqızdırmağan bolmazsa | olqızdırmağan bolmaz | bizqızdırmağan bolmazbız | sizqızdırmağan bolmazsız | alaqızdırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had heated | menqızdırğan bolmasam | senqızdırğan bolmasang | olqızdırğan bolmasa | bizqızdırğan bolmasaq | sizqızdırğan bolmasağız | alaqızdırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't heated | menqızdırmağan bolmasam | senqızdırmağan bolmasang | olqızdırmağan bolmasa | bizqızdırmağan bolmasaq | sizqızdırmağan bolmasağız | alaqızdırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to heat | menqızdırlıq bolmazma | senqızdırlıq bolmazsa | olqızdırlıq bolmaz | bizqızdırlıq bolmazbız | sizqızdırlıq bolmazsız | alaqızdırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to heat (emphatic) | menqızdırmazlıq bolmazma | senqızdırmazlıq bolmazsa | olqızdırmazlıq bolmaz | bizqızdırmazlıq bolmazbız | sizqızdırmazlıq bolmazsız | alaqızdırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to heat | menqızdırlıq bolmasam | senqızdırlıq bolmasang | olqızdırlıq bolmasa | bizqızdırlıq bolmasaq | sizqızdırlıq bolmasağız | alaqızdırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to heat | menqızdırmazlıq bolmasam | senqızdırmazlıq bolmasang | olqızdırmazlıq bolmasa | bizqızdırmazlıq bolmasaq | sizqızdırmazlıq bolmasağız | alaqızdırmazlıq bolmasala |