qazarğa
/qazarʁa/
1. to dig, to dig up, to dig out, to hollow out
- jer qazarğa — to dig the earth
- baçhanı qazarğa — to dig over the kitchen garden
- gardoşnu qazarğa — to lift the potatoes
- urunu qazıb açarğa — to dig the pit open
2. to mine, to extract (minerals)
- altın qazarğa — to mine gold
- bügün kömür qazğanıbız on tonnadı — the coal we have mined today comes to ten tonnes
- bılayda kömür qazadıla — they mine coal here
3. to rummage, to root about in something
- hurjunungu qazarğa — to rummage in your pocket
- gugurukku baguş qazadı — the cockerel roots about in the dung
- bolğannı qazdım, tabmayma — I have rummaged through everything and cannot find it
4. to clean itself, to preen (of animals or birds)
- keslerin qazadıla — they clean themselves
5. to rake up unpleasant or forgotten events from the past
6. to pick at or poke around inside something to remove something, as when picking one’s teeth
7. to paw or scrape the ground with the feet or hooves, making a hollow
- ol zherni qazadı — it paws the ground
Conjugation
Common forms
- qazadıhe is digging
- qazdıhe dug
- qazğandıhe has dug
- qazarhe will dig
- qazarıqdıhe is going to dig
- qaza edihe was digging
- qazsaif he digs
- qaz!dig!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is digging | menqazama | senqazasa | olqazadı | bizqazabız | sizqazasız | alaqazadıla |
| Present (simple & continuous)he is not digging | menqazmayma | senqazmaysa | olqazmaydı | bizqazmaybız | sizqazmaysız | alaqazmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he digging? | menqazamıma? qazamamı? | senqazamısa? | olqazamıdı? | bizqazamıbız? qazabızmı? | sizqazamısız? | alaqazamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he digging? | menqazmaymıma? qazmaymamı? | senqazmaymısa? | olqazmaymıdı? | bizqazmaymıbız? qazmaybızmı? | sizqazmaymısız? | alaqazmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually digs | menqazıwçanma | senqazıwçansa | olqazıwçandı | bizqazıwçanbız | sizqazıwçansız | alaqazıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually dig | menqazıwçan tülme | senqazıwçan tülse | olqazıwçan tüldü | bizqazıwçan tülbüz | sizqazıwçan tülsüz | alaqazıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually dig? | menqazıwçanmıma? qazıwçanmamı? | senqazıwçanmısa? | olqazıwçanmıdı? | bizqazıwçanmıbız? qazıwçanbızmı? | sizqazıwçanmısız? | alaqazıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually dig? | menqazıwçan tülmüme? | senqazıwçan tülmüse? | olqazıwçan tülmüdü? | bizqazıwçan tülmübüz? | sizqazıwçan tülmüsüz? | alaqazıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has dug and remains so | olqazıbdı | alaqazıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he dug? | olqazıbmıdı? | alaqazıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of digging | menqaza turama | senqaza turasa | olqaza turadı | bizqaza turabız | sizqaza turasız | alaqaza turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of digging | menqaza turmayma | senqaza turmaysa | olqaza turmaydı | bizqaza turmaybız | sizqaza turmaysız | alaqaza turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of digging? | menqaza turamıma? qaza turamamı? | senqaza turamısa? | olqaza turamıdı? | bizqaza turamıbız? qaza turabızmı? | sizqaza turamısız? | alaqaza turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of digging? | menqaza turmaymıma? qaza turmaymamı? | senqaza turmaymısa? | olqaza turmaymıdı? | bizqaza turmaymıbız? qaza turmaybızmı? | sizqaza turmaymısız? | alaqaza turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he dug | menqazdım | senqazdıng | olqazdı | bizqazdıq | sizqazdığız | alaqazdıla |
| Simple past (definite)he didn't dig | menqazmadım | senqazmadıng | olqazmadı | bizqazmadıq | sizqazmadığız | alaqazmadıla |
| Simple past (definite)did he dig? | menqazdımmı? | senqazdıngmı? | olqazdımı? | bizqazdıqmı? | sizqazdığızmı? | alaqazdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he dig? | menqazmadımmı? | senqazmadıngmı? | olqazmadımı? | bizqazmadıqmı? | sizqazmadığızmı? | alaqazmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has dug | menqazğanma | senqazğansa | olqazğandı | bizqazğanbız | sizqazğansız | alaqazğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't dug | menqazmağanma | senqazmağansa | olqazmağandı | bizqazmağanbız | sizqazmağansız | alaqazmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he dug? | menqazğanmıma? qazğanmamı? | senqazğanmısa? | olqazğanmıdı? | bizqazğanmıbız? qazğanbızmı? | sizqazğanmısız? | alaqazğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he dug? | menqazmağanmıma? qazmağanmamı? | senqazmağanmısa? | olqazmağanmıdı? | bizqazmağanmıbız? qazmağanbızmı? | sizqazmağanmısız? | alaqazmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will dig | menqazarma | senqazarsa | olqazar | bizqazarbız | sizqazarsız | alaqazarla |
| Indefinite future (future I)he won't dig | menqazmazma | senqazmazsa | olqazmaz | bizqazmazbız | sizqazmazsız | alaqazmazla |
| Indefinite future (future I)will he dig? | menqazarmıma? qazarmamı? | senqazarmısa? | olqazarmı? | bizqazarmıbız? qazarbızmı? | sizqazarmısız? | alaqazarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he dig? | menqazmazmıma? qazmazmamı? | senqazmazmısa? | olqazmazmı? | bizqazmazmıbız? qazmazbızmı? | sizqazmazmısız? | alaqazmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to dig | menqazarıqma | senqazarıqsa | olqazarıqdı | bizqazarıqbız | sizqazarıqsız | alaqazarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to dig | menqazarıq tülme | senqazarıq tülse | olqazarıq tüldü | bizqazarıq tülbüz | sizqazarıq tülsüz | alaqazarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to dig? | menqazarıqmıma? qazarıqmamı? | senqazarıqmısa? | olqazarıqmıdı? | bizqazarıqmıbız? qazarıqbızmı? | sizqazarıqmısız? | alaqazarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to dig? | menqazarıq tülmüme? | senqazarıq tülmüse? | olqazarıq tülmüdü? | bizqazarıq tülmübüz? | sizqazarıq tülmüsüz? | alaqazarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had dug | menqazğan edimqazğanem | senqazğan edingqazğaneng | olqazğan ediqazğaned | bizqazğan edikqazğanek | sizqazğan edigizqazğanegiz | alaqazğan edileqazğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't dug | menqazmağan edimqazmağanem | senqazmağan edingqazmağaneng | olqazmağan ediqazmağaned | bizqazmağan edikqazmağanek | sizqazmağan edigizqazmağanegiz | alaqazmağan edileqazmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was digging | menqaza edimqazaem | senqaza edingqazaeng | olqaza ediqazaed | bizqaza edikqazaek | sizqaza edigizqazaegiz | alaqaza edileqazaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't digging | menqazmay edimqazmayem | senqazmay edingqazmayeng | olqazmay ediqazmayed | bizqazmay edikqazmayek | sizqazmay edigizqazmayegiz | alaqazmay edileqazmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to dig | menqazıwçan edimqazıwçanem | senqazıwçan edingqazıwçaneng | olqazıwçan ediqazıwçaned | bizqazıwçan edikqazıwçanek | sizqazıwçan edigizqazıwçanegiz | alaqazıwçan edileqazıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to dig | menqazıwçan tül edimqazıwçan tül em | senqazıwçan tül edingqazıwçan tül eng | olqazıwçan tül ediqazıwçan tül ed | bizqazıwçan tül edikqazıwçan tül ek | sizqazıwçan tül edigizqazıwçan tül egiz | alaqazıwçan tül edileqazıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had dug and remained so | olqazıb edi | alaqazıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't dug | olqazıb tül edi | alaqazıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of digging | menqaza tura edimqaza turaem | senqaza tura edingqaza turaeng | olqaza tura ediqaza turaed | bizqaza tura edikqaza turaek | sizqaza tura edigizqaza turaegiz | alaqaza tura edileqaza turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of digging | menqaza turmay edimqaza turmayem | senqaza turmay edingqaza turmayeng | olqaza turmay ediqaza turmayed | bizqaza turmay edikqaza turmayek | sizqaza turmay edigizqaza turmayegiz | alaqaza turmay edileqaza turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would dig | menqazar edimqazar em | senqazar edingqazar eng | olqazar ediqazar ed | bizqazar edikqazar ek | sizqazar edigizqazar egiz | alaqazar edileqazar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't dig | menqazmaz edimqazmaz em | senqazmaz edingqazmaz eng | olqazmaz ediqazmaz ed | bizqazmaz edikqazmaz ek | sizqazmaz edigizqazmaz egiz | alaqazmaz edileqazmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have dug | menqazarıq edimqazarıq em | senqazarıq edingqazarıq eng | olqazarıq ediqazarıq ed | bizqazarıq edikqazarıq ek | sizqazarıq edigizqazarıq egiz | alaqazarıq edileqazarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have dug | menqazarıq tül edimqazarıq tül em | senqazarıq tül edingqazarıq tül eng | olqazarıq tül ediqazarıq tül ed | bizqazarıq tül edikqazarıq tül ek | sizqazarıq tül edigizqazarıq tül egiz | alaqazarıq tül edileqazarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he digs | menqazsam | senqazsang | olqazsa | bizqazsaq | sizqazsağız | alaqazsala |
| Conditionalif he doesn't dig | menqazmasam | senqazmasang | olqazmasa | bizqazmasaq | sizqazmasağız | alaqazmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is digging | menqaza esem | senqaza eseng | olqaza ese | bizqaza esek | sizqaza esegiz | alaqaza esele |
| Conditional, present realif he is not digging | menqazmay esem | senqazmay eseng | olqazmay ese | bizqazmay esek | sizqazmay esegiz | alaqazmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he dug | menqazsam ediqazsam ed | senqazsang ediqazsang ed | olqazsa ediqazsaed | bizqazsaq ediqazsaq ed | sizqazsağız ediqazsağız ed | alaqazsala ediqazsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't dig | menqazmasam ediqazmasam ed | senqazmasang ediqazmasang ed | olqazmasa ediqazmasaed | bizqazmasaq ediqazmasaq ed | sizqazmasağız ediqazmasağız ed | alaqazmasala ediqazmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he dug | menqazdım esem | senqazdıng eseng | olqazdı ese | bizqazdıq esek | sizqazdığız esegiz | alaqazdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't dig | menqazmadım esem | senqazmadıng eseng | olqazmadı ese | bizqazmadıq esek | sizqazmadığız esegiz | alaqazmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did dig (indeed) | menqazğan esem | senqazğan eseng | olqazğan ese | bizqazğan esek | sizqazğan esegiz | alaqazğan esele |
| Conditional, past realif he didn't dig (indeed) | menqazmağan esem | senqazmağan eseng | olqazmağan ese | bizqazmağan esek | sizqazmağan esegiz | alaqazmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had dug | menqazğan bolsam | senqazğan bolsang | olqazğan bolsa | bizqazğan bolsaq | sizqazğan bolsağız | alaqazğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't dug | menqazmağan bolsam | senqazmağan bolsang | olqazmağan bolsa | bizqazmağan bolsaq | sizqazmağan bolsağız | alaqazmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had dug | menqazğan bolsam ediqazğan bolsam ed | senqazğan bolsang ediqazğan bolsang ed | olqazğan bolsa ediqazğan bolsaed | bizqazğan bolsaq ediqazğan bolsaq ed | sizqazğan bolsağız ediqazğan bolsağız ed | alaqazğan bolsala ediqazğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't dug | menqazmağan bolsam ediqazmağan bolsam ed | senqazmağan bolsang ediqazmağan bolsang ed | olqazmağan bolsa ediqazmağan bolsaed | bizqazmağan bolsaq ediqazmağan bolsaq ed | sizqazmağan bolsağız ediqazmağan bolsağız ed | alaqazmağan bolsala ediqazmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will dig | menqazar esem | senqazar eseng | olqazar ese | bizqazar esek | sizqazar esegiz | alaqazar esele |
| Conditional, aoristif he won't dig | menqazmaz esem | senqazmaz eseng | olqazmaz ese | bizqazmaz esek | sizqazmaz esegiz | alaqazmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to dig | menqazarıq esem | senqazarıq eseng | olqazarıq ese | bizqazarıq esek | sizqazarıq esegiz | alaqazarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to dig | menqazarıq tül esem | senqazarıq tül eseng | olqazarıq tül ese | bizqazarıq tül esek | sizqazarıq tül esegiz | alaqazarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to dig | menqazarıq bolsam | senqazarıq bolsang | olqazarıq bolsa | bizqazarıq bolsaq | sizqazarıq bolsağız | alaqazarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to dig | menqazmazlıq bolsam | senqazmazlıq bolsang | olqazmazlıq bolsa | bizqazmazlıq bolsaq | sizqazmazlıq bolsağız | alaqazmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qazdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be digging | menqaza bolurma | senqaza bolursa | olqaza bolur | bizqaza bolurbuz | sizqaza bolursuz | alaqaza bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be digging | menqazmay bolurma | senqazmay bolursa | olqazmay bolur | bizqazmay bolurbuz | sizqazmay bolursuz | alaqazmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of digging | menqaza tura bolurma | senqaza tura bolursa | olqaza tura bolur | bizqaza tura bolurbuz | sizqaza tura bolursuz | alaqaza tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not digging | menqazmay tura bolurma | senqazmay tura bolursa | olqazmay tura bolur | bizqazmay tura bolurbuz | sizqazmay tura bolursuz | alaqazmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have dug | menqazğan bolurma | senqazğan bolursa | olqazğan bolur | bizqazğan bolurbuz | sizqazğan bolursuz | alaqazğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have dug | menqazmağan bolurma | senqazmağan bolursa | olqazmağan bolur | bizqazmağan bolurbuz | sizqazmağan bolursuz | alaqazmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to dig | menqazarıq bolurma | senqazarıq bolursa | olqazarıq bolur | bizqazarıq bolurbuz | sizqazarıq bolursuz | alaqazarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to dig | menqazmazlıq bolurma | senqazmazlıq bolursa | olqazmazlıq bolur | bizqazmazlıq bolurbuz | sizqazmazlıq bolursuz | alaqazmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it dig | menqazayım | senqaz! | olqazsın | bizqazayıq | sizqazığız! | alaqazsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not dig | menqazmayım | senqazma! | olqazmasın | bizqazmayıq | sizqazmağız! | alaqazmasınla |
| Commands & suggestionsshould he dig? | menqazayımmı? | olqazsınmı? | bizqazayıqmı? | alaqazsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not dig? | menqazmayımmı? | olqazmasınmı? | bizqazmayıqmı? | alaqazmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it dig | senqazçı2 | olqazsınçı | sizqazçığız | alaqazsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not dig | senqazmaçı2 | olqazmasınçı | sizqazmaçığız | alaqazmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you dig | senqazğınqazğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not dig | senqazmağınqazmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he dug | menqazğay edim qazğa edim | senqazğay eding qazğa eding | olqazğay edi qazğa edi | bizqazğay edik qazğa edik | sizqazğay edigiz qazğa edigiz | alaqazğay edile qazğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not dig | menqazmağay edim qazmağa edim | senqazmağay eding qazmağa eding | olqazmağay edi qazmağa edi | bizqazmağay edik qazmağa edik | sizqazmağay edigiz qazmağa edigiz | alaqazmağay edile qazmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to dig | menqazmağa qoyayımqazma qoyayım | senqazmağa qoy!qazma qoy! | olqazmağa qoysunqazma qoysun | bizqazmağa qoyayıqqazma qoyayıq | sizqazmağa qoyuğuz!qazma qoyuğuz! | alaqazmağa qoysunlaqazma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to dig | menqazmağa qoymayımqazma qoymayım | senqazmağa qoyma!qazma qoyma! | olqazmağa qoymasınqazma qoymasın | bizqazmağa qoymayıqqazma qoymayıq | sizqazmağa qoymağız!qazma qoymağız! | alaqazmağa qoymasınlaqazma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to dig? | menqazmağa qoyayımmı?qazma qoyayımmı? | olqazmağa qoysunmu?qazma qoysunmu? | bizqazmağa qoyayıqmı?qazma qoyayıqmı? | alaqazmağa qoysunlamı?qazma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to dig? | menqazmağa qoymayımmı?qazma qoymayımmı? | olqazmağa qoymasınmı?qazma qoymasınmı? | bizqazmağa qoymayıqmı?qazma qoymayıqmı? | alaqazmağa qoymasınlamı?qazma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to dig | menqazmağa qoyamaqazma qoyama | senqazmağa qoyasaqazma qoyasa | olqazmağa qoyadıqazma qoyadı | bizqazmağa qoyabızqazma qoyabız | sizqazmağa qoyasızqazma qoyasız | alaqazmağa qoyadılaqazma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to dig | menqazmağa qoymaymaqazma qoymayma | senqazmağa qoymaysaqazma qoymaysa | olqazmağa qoymaydıqazma qoymaydı | bizqazmağa qoymaybızqazma qoymaybız | sizqazmağa qoymaysızqazma qoymaysız | alaqazmağa qoymaydılaqazma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to dig? | menqazmağa qoyamıma?qazma qoyamıma? | senqazmağa qoyamısa?qazma qoyamısa? | olqazmağa qoyamıdı?qazma qoyamıdı? | bizqazmağa qoyamıbız?qazma qoyamıbız? | sizqazmağa qoyamısız?qazma qoyamısız? | alaqazmağa qoyamıdıla?qazma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to dig? | menqazmağa qoymaymıma?qazma qoymaymıma? | senqazmağa qoymaymısa?qazma qoymaymısa? | olqazmağa qoymaymıdı?qazma qoymaymıdı? | bizqazmağa qoymaymıbız?qazma qoymaymıbız? | sizqazmağa qoymaymısız?qazma qoymaymısız? | alaqazmağa qoymaymıdıla?qazma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to dig | menqazmağa qoydumqazma qoydum | senqazmağa qoydungqazma qoydung | olqazmağa qoyduqazma qoydu | bizqazmağa qoyduqqazma qoyduq | sizqazmağa qoyduğuzqazma qoyduğuz | alaqazmağa qoydulaqazma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to dig | menqazmağa qoymadımqazma qoymadım | senqazmağa qoymadıngqazma qoymadıng | olqazmağa qoymadıqazma qoymadı | bizqazmağa qoymadıqqazma qoymadıq | sizqazmağa qoymadığızqazma qoymadığız | alaqazmağa qoymadılaqazma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to dig? | menqazmağa qoydummu?qazma qoydummu? | senqazmağa qoydungmu?qazma qoydungmu? | olqazmağa qoydumu?qazma qoydumu? | bizqazmağa qoyduqmu?qazma qoyduqmu? | sizqazmağa qoyduğuzmu?qazma qoyduğuzmu? | alaqazmağa qoydulamı?qazma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to dig? | menqazmağa qoymadımmı?qazma qoymadımmı? | senqazmağa qoymadıngmı?qazma qoymadıngmı? | olqazmağa qoymadımı?qazma qoymadımı? | bizqazmağa qoymadıqmı?qazma qoymadıqmı? | sizqazmağa qoymadığızmı?qazma qoymadığızmı? | alaqazmağa qoymadılamı?qazma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can dig | menqazalama | senqazalasa | olqazaladı | bizqazalabız | sizqazalasız | alaqazaladıla |
| Ability — presenthe can't dig | menqazalmayma | senqazalmaysa | olqazalmaydı | bizqazalmaybız | sizqazalmaysız | alaqazalmaydıla |
| Ability — presentcan he dig? | menqazalamıma? qazalamamı? | senqazalamısa? | olqazalamıdı? | bizqazalamıbız? qazalabızmı? | sizqazalamısız? | alaqazalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he dig? | menqazalmaymıma? qazalmaymamı? | senqazalmaymısa? | olqazalmaymıdı? | bizqazalmaymıbız? qazalmaybızmı? | sizqazalmaymısız? | alaqazalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can dig | menqazalsam | senqazalsang | olqazalsa | bizqazalsaq | sizqazalsağız | alaqazalsala |
| Ability — if I can…if he can't dig | menqazalmasam | senqazalmasang | olqazalmasa | bizqazalmasaq | sizqazalmasağız | alaqazalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to dig | menqazaldım | senqazaldıng | olqazaldı | bizqazaldıq | sizqazaldığız | alaqazaldıla |
| Ability — simple pasthe could not dig | menqazalmadım | senqazalmadıng | olqazalmadı | bizqazalmadıq | sizqazalmadığız | alaqazalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to dig? | menqazaldımmı? | senqazaldıngmı? | olqazaldımı? | bizqazaldıqmı? | sizqazaldığızmı? | alaqazaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he dig? | menqazalmadımmı? | senqazalmadıngmı? | olqazalmadımı? | bizqazalmadıqmı? | sizqazalmadığızmı? | alaqazalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to dig | menqazalğanma | senqazalğansa | olqazalğandı | bizqazalğanbız | sizqazalğansız | alaqazalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to dig | menqazalmağanma | senqazalmağansa | olqazalmağandı | bizqazalmağanbız | sizqazalmağansız | alaqazalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to dig? | menqazalğanmıma? qazalğanmamı? | senqazalğanmısa? | olqazalğanmıdı? | bizqazalğanmıbız? qazalğanbızmı? | sizqazalğanmısız? | alaqazalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to dig? | menqazalmağanmıma? qazalmağanmamı? | senqazalmağanmısa? | olqazalmağanmıdı? | bizqazalmağanmıbız? qazalmağanbızmı? | sizqazalmağanmısız? | alaqazalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to dig | menqazalğan edimqazalğanem | senqazalğan edingqazalğaneng | olqazalğan ediqazalğaned | bizqazalğan edikqazalğanek | sizqazalğan edigizqazalğanegiz | alaqazalğan edileqazalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to dig | menqazalmağan edimqazalmağanem | senqazalmağan edingqazalmağaneng | olqazalmağan ediqazalmağaned | bizqazalmağan edikqazalmağanek | sizqazalmağan edigizqazalmağanegiz | alaqazalmağan edileqazalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could dig | menqazala edimqazalaem | senqazala edingqazalaeng | olqazala ediqazalaed | bizqazala edikqazalaek | sizqazala edigizqazalaegiz | alaqazala edileqazalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not dig | menqazalmay edimqazalmayem | senqazalmay edingqazalmayeng | olqazalmay ediqazalmayed | bizqazalmay edikqazalmayek | sizqazalmay edigizqazalmayegiz | alaqazalmay edileqazalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to dig | menqazalırma | senqazalırsa | olqazalır | bizqazalırbız | sizqazalırsız | alaqazalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to dig | menqazalmazma | senqazalmazsa | olqazalmaz | bizqazalmazbız | sizqazalmazsız | alaqazalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to dig? | menqazalırmıma? qazalırmamı? | senqazalırmısa? | olqazalırmı? | bizqazalırmıbız? qazalırbızmı? | sizqazalırmısız? | alaqazalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to dig? | menqazalmazmıma? qazalmazmamı? | senqazalmazmısa? | olqazalmazmı? | bizqazalmazmıbız? qazalmazbızmı? | sizqazalmazmısız? | alaqazalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to dig | menqazallıqma | senqazallıqsa | olqazallıqdı | bizqazallıqbız | sizqazallıqsız | alaqazallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to dig | menqazallıq tülme | senqazallıq tülse | olqazallıq tüldü | bizqazallıq tülbüz | sizqazallıq tülsüz | alaqazallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to dig? | menqazallıqmıma? qazallıqmamı? | senqazallıqmısa? | olqazallıqmıdı? | bizqazallıqmıbız? qazallıqbızmı? | sizqazallıqmısız? | alaqazallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to dig? | menqazallıq tülmüme? | senqazallıq tülmüse? | olqazallıq tülmüdü? | bizqazallıq tülmübüz? | sizqazallıq tülmüsüz? | alaqazallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to dig | menqazalır edimqazalır em | senqazalır edingqazalır eng | olqazalır ediqazalır ed | bizqazalır edikqazalır ek | sizqazalır edigizqazalır egiz | alaqazalır edileqazalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to dig | menqazalmaz edimqazalmaz em | senqazalmaz edingqazalmaz eng | olqazalmaz ediqazalmaz ed | bizqazalmaz edikqazalmaz ek | sizqazalmaz edigizqazalmaz egiz | alaqazalmaz edileqazalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to dig | senqazalğınqazalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to dig | senqazalmağınqazalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be digging | menqaza bolmazma | senqaza bolmazsa | olqaza bolmaz | bizqaza bolmazbız | sizqaza bolmazsız | alaqaza bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be digging (emphatic) | menqazmay bolmazma | senqazmay bolmazsa | olqazmay bolmaz | bizqazmay bolmazbız | sizqazmay bolmazsız | alaqazmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of digging | menqaza tura bolmazma | senqaza tura bolmazsa | olqaza tura bolmaz | bizqaza tura bolmazbız | sizqaza tura bolmazsız | alaqaza tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not digging (emphatic) | menqazmay tura bolmazma | senqazmay tura bolmazsa | olqazmay tura bolmaz | bizqazmay tura bolmazbız | sizqazmay tura bolmazsız | alaqazmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not digging | menqazmay turama | senqazmay turasa | olqazmay turadı | bizqazmay turabız | sizqazmay turasız | alaqazmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not digging | menqazmay turmayma | senqazmay turmaysa | olqazmay turmaydı | bizqazmay turmaybız | sizqazmay turmaysız | alaqazmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not digging? | menqazmay turmaymıma | senqazmay turmaymısa | olqazmay turmaymıdı | bizqazmay turmaymıbız | sizqazmay turmaymısız | alaqazmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have dug | menqazğan bolmazma | senqazğan bolmazsa | olqazğan bolmaz | bizqazğan bolmazbız | sizqazğan bolmazsız | alaqazğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have dug (emphatic) | menqazmağan bolmazma | senqazmağan bolmazsa | olqazmağan bolmaz | bizqazmağan bolmazbız | sizqazmağan bolmazsız | alaqazmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had dug | menqazğan bolmasam | senqazğan bolmasang | olqazğan bolmasa | bizqazğan bolmasaq | sizqazğan bolmasağız | alaqazğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't dug | menqazmağan bolmasam | senqazmağan bolmasang | olqazmağan bolmasa | bizqazmağan bolmasaq | sizqazmağan bolmasağız | alaqazmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to dig | menqazarıq bolmazma | senqazarıq bolmazsa | olqazarıq bolmaz | bizqazarıq bolmazbız | sizqazarıq bolmazsız | alaqazarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to dig (emphatic) | menqazmazlıq bolmazma | senqazmazlıq bolmazsa | olqazmazlıq bolmaz | bizqazmazlıq bolmazbız | sizqazmazlıq bolmazsız | alaqazmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to dig | menqazarıq bolmasam | senqazarıq bolmasang | olqazarıq bolmasa | bizqazarıq bolmasaq | sizqazarıq bolmasağız | alaqazarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to dig | menqazmazlıq bolmasam | senqazmazlıq bolmasang | olqazmazlıq bolmasa | bizqazmazlıq bolmasaq | sizqazmazlıq bolmasağız | alaqazmazlıq bolmasala |