çuçhurğa

/tʃutʃxurʁa/

1. (v.) to poke about in, to pick at, to dig, to scrape at

jerni çuçhurğa — to dig the ground over
iyne bla çuçhub çığanaqnı alırğa — to get the splinter out by picking at it with a needle
çuçhub alırğa — to dig something out

2. (v.) to undermine, to dig under someone, to work against someone (fig. )

hapar çuçhurğa — to fish out news
çuçhub tabarğa — to find something out by digging
çuçhub tururğa — to keep digging away at someone

Conjugation

Common forms

çuçhuyduhe is poking about in
çuçhuduhe poked about in
çuçhuğandıhe has poked about in
çuçhurhe will poke about in
çuçhuruqduhe is going to poke about in
çuçhuy edihe was poking about in
çuçhusaif he pokes about in
çuçhu!poke about in!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is poking about in	mençuçhuyma	sençuçhuysa	olçuçhuydu	bizçuçhuybuz	sizçuçhuysuz	alaçuçhuydula
Present (simple & continuous)he is not poking about in	mençuçhumayma	sençuçhumaysa	olçuçhumaydı	bizçuçhumaybız	sizçuçhumaysız	alaçuçhumaydıla
Present (simple & continuous)is he poking about in?	mençuçhuymuma? çuçhuymamı?	sençuçhuymusa?	olçuçhuymudu?	bizçuçhuymubuz? çuçhuybuzmu?	sizçuçhuymusuz?	alaçuçhuymudula?
Present (simple & continuous)isn't he poking about in?	mençuçhumaymıma? çuçhumaymamı?	sençuçhumaymısa?	olçuçhumaymıdı?	bizçuçhumaymıbız? çuçhumaybızmı?	sizçuçhumaymısız?	alaçuçhumaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually pokes about in	mençuçhuwçanma	sençuçhuwçansa	olçuçhuwçandı	bizçuçhuwçanbız	sizçuçhuwçansız	alaçuçhuwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually poke about in	mençuçhuwçan tülme	sençuçhuwçan tülse	olçuçhuwçan tüldü	bizçuçhuwçan tülbüz	sizçuçhuwçan tülsüz	alaçuçhuwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually poke about in?	mençuçhuwçanmıma? çuçhuwçanmamı?	sençuçhuwçanmısa?	olçuçhuwçanmıdı?	bizçuçhuwçanmıbız? çuçhuwçanbızmı?	sizçuçhuwçanmısız?	alaçuçhuwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually poke about in?	mençuçhuwçan tülmüme?	sençuçhuwçan tülmüse?	olçuçhuwçan tülmüdü?	bizçuçhuwçan tülmübüz?	sizçuçhuwçan tülmüsüz?	alaçuçhuwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has poked about in and remains so			olçuçhubdu			alaçuçhubdula
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he poked about in?			olçuçhubmudu?			alaçuçhubmudula?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of poking about in	mençuçhuy turama	sençuçhuy turasa	olçuçhuy turadı	bizçuçhuy turabız	sizçuçhuy turasız	alaçuçhuy turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of poking about in	mençuçhuy turmayma	sençuçhuy turmaysa	olçuçhuy turmaydı	bizçuçhuy turmaybız	sizçuçhuy turmaysız	alaçuçhuy turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of poking about in?	mençuçhuy turamıma? çuçhuy turamamı?	sençuçhuy turamısa?	olçuçhuy turamıdı?	bizçuçhuy turamıbız? çuçhuy turabızmı?	sizçuçhuy turamısız?	alaçuçhuy turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of poking about in?	mençuçhuy turmaymıma? çuçhuy turmaymamı?	sençuçhuy turmaymısa?	olçuçhuy turmaymıdı?	bizçuçhuy turmaymıbız? çuçhuy turmaybızmı?	sizçuçhuy turmaymısız?	alaçuçhuy turmaymıdıla?
Simple past (definite)he poked about in	mençuçhudum	sençuçhudung	olçuçhudu	bizçuçhuduq	sizçuçhuduğuz	alaçuçhudula
Simple past (definite)he didn't poke about in	mençuçhumadım	sençuçhumadıng	olçuçhumadı	bizçuçhumadıq	sizçuçhumadığız	alaçuçhumadıla
Simple past (definite)did he poke about in?	mençuçhudummu?	sençuçhudungmu?	olçuçhudumu?	bizçuçhuduqmu?	sizçuçhuduğuzmu?	alaçuçhudulamı?
Simple past (definite)didn't he poke about in?	mençuçhumadımmı?	sençuçhumadıngmı?	olçuçhumadımı?	bizçuçhumadıqmı?	sizçuçhumadığızmı?	alaçuçhumadılamı?
Perfect (past indefinite)he has poked about in	mençuçhuğanma	sençuçhuğansa	olçuçhuğandı	bizçuçhuğanbız	sizçuçhuğansız	alaçuçhuğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't poked about in	mençuçhumağanma	sençuçhumağansa	olçuçhumağandı	bizçuçhumağanbız	sizçuçhumağansız	alaçuçhumağandıla
Perfect (past indefinite)has he poked about in?	mençuçhuğanmıma? çuçhuğanmamı?	sençuçhuğanmısa?	olçuçhuğanmıdı?	bizçuçhuğanmıbız? çuçhuğanbızmı?	sizçuçhuğanmısız?	alaçuçhuğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he poked about in?	mençuçhumağanmıma? çuçhumağanmamı?	sençuçhumağanmısa?	olçuçhumağanmıdı?	bizçuçhumağanmıbız? çuçhumağanbızmı?	sizçuçhumağanmısız?	alaçuçhumağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will poke about in	mençuçhurma	sençuçhursa	olçuçhur	bizçuçhurbuz	sizçuçhursuz	alaçuçhurla
Indefinite future (future I)he won't poke about in	mençuçhumazma	sençuçhumazsa	olçuçhumaz	bizçuçhumazbız	sizçuçhumazsız	alaçuçhumazla
Indefinite future (future I)will he poke about in?	mençuçhurmuma? çuçhurmamı?	sençuçhurmusa?	olçuçhurmu?	bizçuçhurmubuz? çuçhurbuzmu?	sizçuçhurmusuz?	alaçuçhurmula?
Indefinite future (future I)won't he poke about in?	mençuçhumazmıma? çuçhumazmamı?	sençuçhumazmısa?	olçuçhumazmı?	bizçuçhumazmıbız? çuçhumazbızmı?	sizçuçhumazmısız?	alaçuçhumazmıla?
Definite future (future II)he is going to poke about in	mençuçhuruqma	sençuçhuruqsa	olçuçhuruqdu	bizçuçhuruqbuz	sizçuçhuruqsuz	alaçuçhuruqdula
Definite future (future II)he is not going to poke about in	mençuçhuruq tülme	sençuçhuruq tülse	olçuçhuruq tüldü	bizçuçhuruq tülbüz	sizçuçhuruq tülsüz	alaçuçhuruq tüldüle
Definite future (future II)is he going to poke about in?	mençuçhuruqmuma? çuçhuruqmamı?	sençuçhuruqmusa?	olçuçhuruqmudu?	bizçuçhuruqmubuz? çuçhuruqbuzmu?	sizçuçhuruqmusuz?	alaçuçhuruqmudula?
Definite future (future II)isn't he going to poke about in?	mençuçhuruq tülmüme?	sençuçhuruq tülmüse?	olçuçhuruq tülmüdü?	bizçuçhuruq tülmübüz?	sizçuçhuruq tülmüsüz?	alaçuçhuruq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had poked about in	mençuçhuğan edimçuçhuğanem	sençuçhuğan edingçuçhuğaneng	olçuçhuğan ediçuçhuğaned	bizçuçhuğan edikçuçhuğanek	sizçuçhuğan edigizçuçhuğanegiz	alaçuçhuğan edileçuçhuğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't poked about in	mençuçhumağan edimçuçhumağanem	sençuçhumağan edingçuçhumağaneng	olçuçhumağan ediçuçhumağaned	bizçuçhumağan edikçuçhumağanek	sizçuçhumağan edigizçuçhumağanegiz	alaçuçhumağan edileçuçhumağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was poking about in	mençuçhuy edimçuçhuyem	sençuçhuy edingçuçhuyeng	olçuçhuy ediçuçhuyed	bizçuçhuy edikçuçhuyek	sizçuçhuy edigizçuçhuyegiz	alaçuçhuy edileçuçhuyelle
Past continuous (imperfect)he wasn't poking about in	mençuçhumay edimçuçhumayem	sençuçhumay edingçuçhumayeng	olçuçhumay ediçuçhumayed	bizçuçhumay edikçuçhumayek	sizçuçhumay edigizçuçhumayegiz	alaçuçhumay edileçuçhumayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to poke about in	mençuçhuwçan edimçuçhuwçanem	sençuçhuwçan edingçuçhuwçaneng	olçuçhuwçan ediçuçhuwçaned	bizçuçhuwçan edikçuçhuwçanek	sizçuçhuwçan edigizçuçhuwçanegiz	alaçuçhuwçan edileçuçhuwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to poke about in	mençuçhuwçan tül edimçuçhuwçan tül em	sençuçhuwçan tül edingçuçhuwçan tül eng	olçuçhuwçan tül ediçuçhuwçan tül ed	bizçuçhuwçan tül edikçuçhuwçan tül ek	sizçuçhuwçan tül edigizçuçhuwçan tül egiz	alaçuçhuwçan tül edileçuçhuwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had poked about in and remained so			olçuçhub edi			alaçuçhub edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't poked about in			olçuçhub tül edi			alaçuçhub tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of poking about in	mençuçhuy tura edimçuçhuy turaem	sençuçhuy tura edingçuçhuy turaeng	olçuçhuy tura ediçuçhuy turaed	bizçuçhuy tura edikçuçhuy turaek	sizçuçhuy tura edigizçuçhuy turaegiz	alaçuçhuy tura edileçuçhuy turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of poking about in	mençuçhuy turmay edimçuçhuy turmayem	sençuçhuy turmay edingçuçhuy turmayeng	olçuçhuy turmay ediçuçhuy turmayed	bizçuçhuy turmay edikçuçhuy turmayek	sizçuçhuy turmay edigizçuçhuy turmayegiz	alaçuçhuy turmay edileçuçhuy turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would poke about in	mençuçhur edimçuçhur em	sençuçhur edingçuçhur eng	olçuçhur ediçuçhur ed	bizçuçhur edikçuçhur ek	sizçuçhur edigizçuçhur egiz	alaçuçhur edileçuçhur elle
Conditional result (would)he wouldn't poke about in	mençuçhumaz edimçuçhumaz em	sençuçhumaz edingçuçhumaz eng	olçuçhumaz ediçuçhumaz ed	bizçuçhumaz edikçuçhumaz ek	sizçuçhumaz edigizçuçhumaz egiz	alaçuçhumaz edileçuçhumaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have poked about in	mençuçhuruq edimçuçhuruq em	sençuçhuruq edingçuçhuruq eng	olçuçhuruq ediçuçhuruq ed	bizçuçhuruq edikçuçhuruq ek	sizçuçhuruq edigizçuçhuruq egiz	alaçuçhuruq edileçuçhuruq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have poked about in	mençuçhuruq tül edimçuçhuruq tül em	sençuçhuruq tül edingçuçhuruq tül eng	olçuçhuruq tül ediçuçhuruq tül ed	bizçuçhuruq tül edikçuçhuruq tül ek	sizçuçhuruq tül edigizçuçhuruq tül egiz	alaçuçhuruq tül edileçuçhuruq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he pokes about in	mençuçhusam	sençuçhusang	olçuçhusa	bizçuçhusaq	sizçuçhusağız	alaçuçhusala
Conditionalif he doesn't poke about in	mençuçhumasam	sençuçhumasang	olçuçhumasa	bizçuçhumasaq	sizçuçhumasağız	alaçuçhumasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is poking about in	mençuçhuy esem	sençuçhuy eseng	olçuçhuy ese	bizçuçhuy esek	sizçuçhuy esegiz	alaçuçhuy esele
Conditional, present realif he is not poking about in	mençuçhumay esem	sençuçhumay eseng	olçuçhumay ese	bizçuçhumay esek	sizçuçhumay esegiz	alaçuçhumay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he poked about in	mençuçhusam ediçuçhusam ed	sençuçhusang ediçuçhusang ed	olçuçhusa ediçuçhusaed	bizçuçhusaq ediçuçhusaq ed	sizçuçhusağız ediçuçhusağız ed	alaçuçhusala ediçuçhusalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't poke about in	mençuçhumasam ediçuçhumasam ed	sençuçhumasang ediçuçhumasang ed	olçuçhumasa ediçuçhumasaed	bizçuçhumasaq ediçuçhumasaq ed	sizçuçhumasağız ediçuçhumasağız ed	alaçuçhumasala ediçuçhumasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he poked about in	mençuçhudum esem	sençuçhudung eseng	olçuçhudu ese	bizçuçhuduq esek	sizçuçhuduğuz esegiz	alaçuçhudula esele
Conditional, definite past¹if he didn't poke about in	mençuçhumadım esem	sençuçhumadıng eseng	olçuçhumadı ese	bizçuçhumadıq esek	sizçuçhumadığız esegiz	alaçuçhumadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did poke about in (indeed)	mençuçhuğan esem	sençuçhuğan eseng	olçuçhuğan ese	bizçuçhuğan esek	sizçuçhuğan esegiz	alaçuçhuğan esele
Conditional, past realif he didn't poke about in (indeed)	mençuçhumağan esem	sençuçhumağan eseng	olçuçhumağan ese	bizçuçhumağan esek	sizçuçhumağan esegiz	alaçuçhumağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had poked about in	mençuçhuğan bolsam	sençuçhuğan bolsang	olçuçhuğan bolsa	bizçuçhuğan bolsaq	sizçuçhuğan bolsağız	alaçuçhuğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't poked about in	mençuçhumağan bolsam	sençuçhumağan bolsang	olçuçhumağan bolsa	bizçuçhumağan bolsaq	sizçuçhumağan bolsağız	alaçuçhumağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had poked about in	mençuçhuğan bolsam ediçuçhuğan bolsam ed	sençuçhuğan bolsang ediçuçhuğan bolsang ed	olçuçhuğan bolsa ediçuçhuğan bolsaed	bizçuçhuğan bolsaq ediçuçhuğan bolsaq ed	sizçuçhuğan bolsağız ediçuçhuğan bolsağız ed	alaçuçhuğan bolsala ediçuçhuğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't poked about in	mençuçhumağan bolsam ediçuçhumağan bolsam ed	sençuçhumağan bolsang ediçuçhumağan bolsang ed	olçuçhumağan bolsa ediçuçhumağan bolsaed	bizçuçhumağan bolsaq ediçuçhumağan bolsaq ed	sizçuçhumağan bolsağız ediçuçhumağan bolsağız ed	alaçuçhumağan bolsala ediçuçhumağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will poke about in	mençuçhur esem	sençuçhur eseng	olçuçhur ese	bizçuçhur esek	sizçuçhur esegiz	alaçuçhur esele
Conditional, aoristif he won't poke about in	mençuçhumaz esem	sençuçhumaz eseng	olçuçhumaz ese	bizçuçhumaz esek	sizçuçhumaz esegiz	alaçuçhumaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to poke about in	mençuçhuruq esem	sençuçhuruq eseng	olçuçhuruq ese	bizçuçhuruq esek	sizçuçhuruq esegiz	alaçuçhuruq esele
Conditional, futureif he is not going to poke about in	mençuçhuruq tül esem	sençuçhuruq tül eseng	olçuçhuruq tül ese	bizçuçhuruq tül esek	sizçuçhuruq tül esegiz	alaçuçhuruq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to poke about in	mençuçhuruq bolsam	sençuçhuruq bolsang	olçuçhuruq bolsa	bizçuçhuruq bolsaq	sizçuçhuruq bolsağız	alaçuçhuruq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to poke about in	mençuçhumazlıq bolsam	sençuçhumazlıq bolsang	olçuçhumazlıq bolsa	bizçuçhumazlıq bolsaq	sizçuçhumazlıq bolsağız	alaçuçhumazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çuçhudung ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be poking about in	mençuçhuy bolurma	sençuçhuy bolursa	olçuçhuy bolur	bizçuçhuy bolurbuz	sizçuçhuy bolursuz	alaçuçhuy bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be poking about in	mençuçhumay bolurma	sençuçhumay bolursa	olçuçhumay bolur	bizçuçhumay bolurbuz	sizçuçhumay bolursuz	alaçuçhumay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of poking about in	mençuçhuy tura bolurma	sençuçhuy tura bolursa	olçuçhuy tura bolur	bizçuçhuy tura bolurbuz	sizçuçhuy tura bolursuz	alaçuçhuy tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not poking about in	mençuçhumay tura bolurma	sençuçhumay tura bolursa	olçuçhumay tura bolur	bizçuçhumay tura bolurbuz	sizçuçhumay tura bolursuz	alaçuçhumay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have poked about in	mençuçhuğan bolurma	sençuçhuğan bolursa	olçuçhuğan bolur	bizçuçhuğan bolurbuz	sizçuçhuğan bolursuz	alaçuçhuğan bolurla
Inference (must have)he must not have poked about in	mençuçhumağan bolurma	sençuçhumağan bolursa	olçuçhumağan bolur	bizçuçhumağan bolurbuz	sizçuçhumağan bolursuz	alaçuçhumağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to poke about in	mençuçhuruq bolurma	sençuçhuruq bolursa	olçuçhuruq bolur	bizçuçhuruq bolurbuz	sizçuçhuruq bolursuz	alaçuçhuruq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to poke about in	mençuçhumazlıq bolurma	sençuçhumazlıq bolursa	olçuçhumazlıq bolur	bizçuçhumazlıq bolurbuz	sizçuçhumazlıq bolursuz	alaçuçhumazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it poke about in	mençuçhuyum	sençuçhu!	olçuçhusun	bizçuçhuyuq	sizçuçhuğuz!	alaçuçhusunla
Commands & suggestionslet him/her/it not poke about in	mençuçhumayım	sençuçhuma!	olçuçhumasın	bizçuçhumayıq	sizçuçhumağız!	alaçuçhumasınla
Commands & suggestionsshould he poke about in?	mençuçhuyummu?		olçuçhusunmu?	bizçuçhuyuqmu?		alaçuçhusunlamı?
Commands & suggestionsshould he not poke about in?	mençuçhumayımmı?		olçuçhumasınmı?	bizçuçhumayıqmı?		alaçuçhumasınlamı?
Requestsdo let him/her/it poke about in		sençuçhuçu²	olçuçhusunçu		sizçuçhuçuğuz	alaçuçhusunlaçı
Requestsdo let him/her/it not poke about in		sençuçhumaçı²	olçuçhumasınçı		sizçuçhumaçığız	alaçuçhumasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you poke about in		sençuçhuğunçuçhuğu
Blessings & curses — may you…may you not poke about in		sençuçhumağınçuçhumağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he poked about in	mençuçhuğay edim çuçhuğa edim	sençuçhuğay eding çuçhuğa eding	olçuçhuğay edi çuçhuğa edi	bizçuçhuğay edik çuçhuğa edik	sizçuçhuğay edigiz çuçhuğa edigiz	alaçuçhuğay edile çuçhuğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not poke about in	mençuçhumağay edim çuçhumağa edim	sençuçhumağay eding çuçhumağa eding	olçuçhumağay edi çuçhumağa edi	bizçuçhumağay edik çuçhumağa edik	sizçuçhumağay edigiz çuçhumağa edigiz	alaçuçhumağay edile çuçhumağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to poke about in	mençuçhumağa qoyayımçuçhuma qoyayım	sençuçhumağa qoy!çuçhuma qoy!	olçuçhumağa qoysunçuçhuma qoysun	bizçuçhumağa qoyayıqçuçhuma qoyayıq	sizçuçhumağa qoyuğuz!çuçhuma qoyuğuz!	alaçuçhumağa qoysunlaçuçhuma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to poke about in	mençuçhumağa qoymayımçuçhuma qoymayım	sençuçhumağa qoyma!çuçhuma qoyma!	olçuçhumağa qoymasınçuçhuma qoymasın	bizçuçhumağa qoymayıqçuçhuma qoymayıq	sizçuçhumağa qoymağız!çuçhuma qoymağız!	alaçuçhumağa qoymasınlaçuçhuma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoyayımmı?çuçhuma qoyayımmı?		olçuçhumağa qoysunmu?çuçhuma qoysunmu?	bizçuçhumağa qoyayıqmı?çuçhuma qoyayıqmı?		alaçuçhumağa qoysunlamı?çuçhuma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoymayımmı?çuçhuma qoymayımmı?		olçuçhumağa qoymasınmı?çuçhuma qoymasınmı?	bizçuçhumağa qoymayıqmı?çuçhuma qoymayıqmı?		alaçuçhumağa qoymasınlamı?çuçhuma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to poke about in	mençuçhumağa qoyamaçuçhuma qoyama	sençuçhumağa qoyasaçuçhuma qoyasa	olçuçhumağa qoyadıçuçhuma qoyadı	bizçuçhumağa qoyabızçuçhuma qoyabız	sizçuçhumağa qoyasızçuçhuma qoyasız	alaçuçhumağa qoyadılaçuçhuma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to poke about in	mençuçhumağa qoymaymaçuçhuma qoymayma	sençuçhumağa qoymaysaçuçhuma qoymaysa	olçuçhumağa qoymaydıçuçhuma qoymaydı	bizçuçhumağa qoymaybızçuçhuma qoymaybız	sizçuçhumağa qoymaysızçuçhuma qoymaysız	alaçuçhumağa qoymaydılaçuçhuma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoyamıma?çuçhuma qoyamıma?	sençuçhumağa qoyamısa?çuçhuma qoyamısa?	olçuçhumağa qoyamıdı?çuçhuma qoyamıdı?	bizçuçhumağa qoyamıbız?çuçhuma qoyamıbız?	sizçuçhumağa qoyamısız?çuçhuma qoyamısız?	alaçuçhumağa qoyamıdıla?çuçhuma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoymaymıma?çuçhuma qoymaymıma?	sençuçhumağa qoymaymısa?çuçhuma qoymaymısa?	olçuçhumağa qoymaymıdı?çuçhuma qoymaymıdı?	bizçuçhumağa qoymaymıbız?çuçhuma qoymaymıbız?	sizçuçhumağa qoymaymısız?çuçhuma qoymaymısız?	alaçuçhumağa qoymaymıdıla?çuçhuma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to poke about in	mençuçhumağa qoydumçuçhuma qoydum	sençuçhumağa qoydungçuçhuma qoydung	olçuçhumağa qoyduçuçhuma qoydu	bizçuçhumağa qoyduqçuçhuma qoyduq	sizçuçhumağa qoyduğuzçuçhuma qoyduğuz	alaçuçhumağa qoydulaçuçhuma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to poke about in	mençuçhumağa qoymadımçuçhuma qoymadım	sençuçhumağa qoymadıngçuçhuma qoymadıng	olçuçhumağa qoymadıçuçhuma qoymadı	bizçuçhumağa qoymadıqçuçhuma qoymadıq	sizçuçhumağa qoymadığızçuçhuma qoymadığız	alaçuçhumağa qoymadılaçuçhuma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoydummu?çuçhuma qoydummu?	sençuçhumağa qoydungmu?çuçhuma qoydungmu?	olçuçhumağa qoydumu?çuçhuma qoydumu?	bizçuçhumağa qoyduqmu?çuçhuma qoyduqmu?	sizçuçhumağa qoyduğuzmu?çuçhuma qoyduğuzmu?	alaçuçhumağa qoydulamı?çuçhuma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to poke about in?	mençuçhumağa qoymadımmı?çuçhuma qoymadımmı?	sençuçhumağa qoymadıngmı?çuçhuma qoymadıngmı?	olçuçhumağa qoymadımı?çuçhuma qoymadımı?	bizçuçhumağa qoymadıqmı?çuçhuma qoymadıqmı?	sizçuçhumağa qoymadığızmı?çuçhuma qoymadığızmı?	alaçuçhumağa qoymadılamı?çuçhuma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çuçhurğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can poke about in	mençuçhuyalama	sençuçhuyalasa	olçuçhuyaladı	bizçuçhuyalabız	sizçuçhuyalasız	alaçuçhuyaladıla
Ability — presenthe can't poke about in	mençuçhuyalmayma	sençuçhuyalmaysa	olçuçhuyalmaydı	bizçuçhuyalmaybız	sizçuçhuyalmaysız	alaçuçhuyalmaydıla
Ability — presentcan he poke about in?	mençuçhuyalamıma? çuçhuyalamamı?	sençuçhuyalamısa?	olçuçhuyalamıdı?	bizçuçhuyalamıbız? çuçhuyalabızmı?	sizçuçhuyalamısız?	alaçuçhuyalamıdıla?
Ability — presentcan't he poke about in?	mençuçhuyalmaymıma? çuçhuyalmaymamı?	sençuçhuyalmaymısa?	olçuçhuyalmaymıdı?	bizçuçhuyalmaymıbız? çuçhuyalmaybızmı?	sizçuçhuyalmaymısız?	alaçuçhuyalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can poke about in	mençuçhuyalsam	sençuçhuyalsang	olçuçhuyalsa	bizçuçhuyalsaq	sizçuçhuyalsağız	alaçuçhuyalsala
Ability — if I can…if he can't poke about in	mençuçhuyalmasam	sençuçhuyalmasang	olçuçhuyalmasa	bizçuçhuyalmasaq	sizçuçhuyalmasağız	alaçuçhuyalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to poke about in	mençuçhuyaldım	sençuçhuyaldıng	olçuçhuyaldı	bizçuçhuyaldıq	sizçuçhuyaldığız	alaçuçhuyaldıla
Ability — simple pasthe could not poke about in	mençuçhuyalmadım	sençuçhuyalmadıng	olçuçhuyalmadı	bizçuçhuyalmadıq	sizçuçhuyalmadığız	alaçuçhuyalmadıla
Ability — simple pastwas he able to poke about in?	mençuçhuyaldımmı?	sençuçhuyaldıngmı?	olçuçhuyaldımı?	bizçuçhuyaldıqmı?	sizçuçhuyaldığızmı?	alaçuçhuyaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he poke about in?	mençuçhuyalmadımmı?	sençuçhuyalmadıngmı?	olçuçhuyalmadımı?	bizçuçhuyalmadıqmı?	sizçuçhuyalmadığızmı?	alaçuçhuyalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to poke about in	mençuçhuyalğanma	sençuçhuyalğansa	olçuçhuyalğandı	bizçuçhuyalğanbız	sizçuçhuyalğansız	alaçuçhuyalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to poke about in	mençuçhuyalmağanma	sençuçhuyalmağansa	olçuçhuyalmağandı	bizçuçhuyalmağanbız	sizçuçhuyalmağansız	alaçuçhuyalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to poke about in?	mençuçhuyalğanmıma? çuçhuyalğanmamı?	sençuçhuyalğanmısa?	olçuçhuyalğanmıdı?	bizçuçhuyalğanmıbız? çuçhuyalğanbızmı?	sizçuçhuyalğanmısız?	alaçuçhuyalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to poke about in?	mençuçhuyalmağanmıma? çuçhuyalmağanmamı?	sençuçhuyalmağanmısa?	olçuçhuyalmağanmıdı?	bizçuçhuyalmağanmıbız? çuçhuyalmağanbızmı?	sizçuçhuyalmağanmısız?	alaçuçhuyalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to poke about in	mençuçhuyalğan edimçuçhuyalğanem	sençuçhuyalğan edingçuçhuyalğaneng	olçuçhuyalğan ediçuçhuyalğaned	bizçuçhuyalğan edikçuçhuyalğanek	sizçuçhuyalğan edigizçuçhuyalğanegiz	alaçuçhuyalğan edileçuçhuyalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to poke about in	mençuçhuyalmağan edimçuçhuyalmağanem	sençuçhuyalmağan edingçuçhuyalmağaneng	olçuçhuyalmağan ediçuçhuyalmağaned	bizçuçhuyalmağan edikçuçhuyalmağanek	sizçuçhuyalmağan edigizçuçhuyalmağanegiz	alaçuçhuyalmağan edileçuçhuyalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could poke about in	mençuçhuyala edimçuçhuyalaem	sençuçhuyala edingçuçhuyalaeng	olçuçhuyala ediçuçhuyalaed	bizçuçhuyala edikçuçhuyalaek	sizçuçhuyala edigizçuçhuyalaegiz	alaçuçhuyala edileçuçhuyalaelle
Ability — past backgroundhe could not poke about in	mençuçhuyalmay edimçuçhuyalmayem	sençuçhuyalmay edingçuçhuyalmayeng	olçuçhuyalmay ediçuçhuyalmayed	bizçuçhuyalmay edikçuçhuyalmayek	sizçuçhuyalmay edigizçuçhuyalmayegiz	alaçuçhuyalmay edileçuçhuyalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to poke about in	mençuçhuyalırma	sençuçhuyalırsa	olçuçhuyalır	bizçuçhuyalırbız	sizçuçhuyalırsız	alaçuçhuyalırla
Ability — future Ihe won't be able to poke about in	mençuçhuyalmazma	sençuçhuyalmazsa	olçuçhuyalmaz	bizçuçhuyalmazbız	sizçuçhuyalmazsız	alaçuçhuyalmazla
Ability — future Iwill he be able to poke about in?	mençuçhuyalırmıma? çuçhuyalırmamı?	sençuçhuyalırmısa?	olçuçhuyalırmı?	bizçuçhuyalırmıbız? çuçhuyalırbızmı?	sizçuçhuyalırmısız?	alaçuçhuyalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to poke about in?	mençuçhuyalmazmıma? çuçhuyalmazmamı?	sençuçhuyalmazmısa?	olçuçhuyalmazmı?	bizçuçhuyalmazmıbız? çuçhuyalmazbızmı?	sizçuçhuyalmazmısız?	alaçuçhuyalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to poke about in	mençuçhuyallıqma	sençuçhuyallıqsa	olçuçhuyallıqdı	bizçuçhuyallıqbız	sizçuçhuyallıqsız	alaçuçhuyallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to poke about in	mençuçhuyallıq tülme	sençuçhuyallıq tülse	olçuçhuyallıq tüldü	bizçuçhuyallıq tülbüz	sizçuçhuyallıq tülsüz	alaçuçhuyallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to poke about in?	mençuçhuyallıqmıma? çuçhuyallıqmamı?	sençuçhuyallıqmısa?	olçuçhuyallıqmıdı?	bizçuçhuyallıqmıbız? çuçhuyallıqbızmı?	sizçuçhuyallıqmısız?	alaçuçhuyallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to poke about in?	mençuçhuyallıq tülmüme?	sençuçhuyallıq tülmüse?	olçuçhuyallıq tülmüdü?	bizçuçhuyallıq tülmübüz?	sizçuçhuyallıq tülmüsüz?	alaçuçhuyallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to poke about in	mençuçhuyalır edimçuçhuyalır em	sençuçhuyalır edingçuçhuyalır eng	olçuçhuyalır ediçuçhuyalır ed	bizçuçhuyalır edikçuçhuyalır ek	sizçuçhuyalır edigizçuçhuyalır egiz	alaçuçhuyalır edileçuçhuyalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to poke about in	mençuçhuyalmaz edimçuçhuyalmaz em	sençuçhuyalmaz edingçuçhuyalmaz eng	olçuçhuyalmaz ediçuçhuyalmaz ed	bizçuçhuyalmaz edikçuçhuyalmaz ek	sizçuçhuyalmaz edigizçuçhuyalmaz egiz	alaçuçhuyalmaz edileçuçhuyalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to poke about in		sençuçhuyalğınçuçhuyalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to poke about in		sençuçhuyalmağınçuçhuyalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çuçhurğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be poking about in	mençuçhuy bolmazma	sençuçhuy bolmazsa	olçuçhuy bolmaz	bizçuçhuy bolmazbız	sizçuçhuy bolmazsız	alaçuçhuy bolmazla
Inference, present — double negationhe must be poking about in (emphatic)	mençuçhumay bolmazma	sençuçhumay bolmazsa	olçuçhumay bolmaz	bizçuçhumay bolmazbız	sizçuçhumay bolmazsız	alaçuçhumay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of poking about in	mençuçhuy tura bolmazma	sençuçhuy tura bolmazsa	olçuçhuy tura bolmaz	bizçuçhuy tura bolmazbız	sizçuçhuy tura bolmazsız	alaçuçhuy tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not poking about in (emphatic)	mençuçhumay tura bolmazma	sençuçhumay tura bolmazsa	olçuçhumay tura bolmaz	bizçuçhumay tura bolmazbız	sizçuçhumay tura bolmazsız	alaçuçhumay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not poking about in	mençuçhumay turama	sençuçhumay turasa	olçuçhumay turadı	bizçuçhumay turabız	sizçuçhumay turasız	alaçuçhumay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not poking about in	mençuçhumay turmayma	sençuçhumay turmaysa	olçuçhumay turmaydı	bizçuçhumay turmaybız	sizçuçhumay turmaysız	alaçuçhumay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not poking about in?	mençuçhumay turmaymıma	sençuçhumay turmaymısa	olçuçhumay turmaymıdı	bizçuçhumay turmaymıbız	sizçuçhumay turmaymısız	alaçuçhumay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have poked about in	mençuçhuğan bolmazma	sençuçhuğan bolmazsa	olçuçhuğan bolmaz	bizçuçhuğan bolmazbız	sizçuçhuğan bolmazsız	alaçuçhuğan bolmazla
Inference — double negationhe must have poked about in (emphatic)	mençuçhumağan bolmazma	sençuçhumağan bolmazsa	olçuçhumağan bolmaz	bizçuçhumağan bolmazbız	sizçuçhumağan bolmazsız	alaçuçhumağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had poked about in	mençuçhuğan bolmasam	sençuçhuğan bolmasang	olçuçhuğan bolmasa	bizçuçhuğan bolmasaq	sizçuçhuğan bolmasağız	alaçuçhuğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't poked about in	mençuçhumağan bolmasam	sençuçhumağan bolmasang	olçuçhumağan bolmasa	bizçuçhumağan bolmasaq	sizçuçhumağan bolmasağız	alaçuçhumağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to poke about in	mençuçhuruq bolmazma	sençuçhuruq bolmazsa	olçuçhuruq bolmaz	bizçuçhuruq bolmazbız	sizçuçhuruq bolmazsız	alaçuçhuruq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to poke about in (emphatic)	mençuçhumazlıq bolmazma	sençuçhumazlıq bolmazsa	olçuçhumazlıq bolmaz	bizçuçhumazlıq bolmazbız	sizçuçhumazlıq bolmazsız	alaçuçhumazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to poke about in	mençuçhuruq bolmasam	sençuçhuruq bolmasang	olçuçhuruq bolmasa	bizçuçhuruq bolmasaq	sizçuçhuruq bolmasağız	alaçuçhuruq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to poke about in	mençuçhumazlıq bolmasam	sençuçhumazlıq bolmasang	olçuçhumazlıq bolmasa	bizçuçhumazlıq bolmasaq	sizçuçhumazlıq bolmasağız	alaçuçhumazlıq bolmasala