qaratırğa

/qaratɯrʁa/

1. (v.) to make someone look at something

vraçha qaratırğa — to show someone to a doctor
awruğannga qaratırğa kerekdi — the sick man must be seen to
sabiyni dohturğa qaratdı — he had the child seen by a doctor

2. (v.) to let someone look, to allow someone to see

kinoğa qarat — let him watch the film
kontsertge qarat — let them see the concert
jaşlanı filmge qaratdı — he let the boys watch the film

3. (v.) to point, to aim, to train on

üynü terezelerin qıbılağa qaratırğa — to build a house with its windows facing south
eşikni oramğa qaratdı — he turned the door to face the street
terezeni tawğa qaratdı — he turned the window towards the mountain

4. (v.) to turn the eyes or the gaze towards

közlerin kökge qaratdı — he turned his eyes to the sky
jaşnı alğa qaratdı — he turned the boy's eyes forward
başın arı qaratdı — he turned his head that way

5. (v.) to stick out, to poke out

başıngı eşikden qaratırğa — to poke your head round the door
başın terezeden qaratdı — he stuck his head out of the window
eşikge köz qaratmazğa — not to show one's face outside

6. (v.) to show something to someone

suratnı qonaqlağa qaratdı — he showed the picture to the guests
işin ustağa qaratdı — he showed his work to the master
kitabnı anga qaratdı — he showed him the book

7. (v.) to win attention, to draw eyes to oneself

kesine qaratdı — he drew all eyes to himself
ariw qarathandı — she has made a fine impression
elni kesine qaratdı — he won the village's attention

8. (v.) to subdue, to bring under one's sway, to subjugate

ol halqnı kesine qaratdı — he brought the people under his sway
jawnu kesine qaratdı — he subdued the enemy
elni kesine qaratdı — he subjugated the village

Conjugation

Common forms

qaratadıhe is making someone look at something
qaratdıhe made someone look at something
qarathandıhe has made someone look at something
qaratırhe will make someone look at something
qaratırıqdıhe is going to make someone look at something
qarata edihe was making someone look at something
qaratsaif he makes someone look at something
qarat!make someone look at something!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is making someone look at something	menqaratama	senqaratasa	olqaratadı	bizqaratabız	sizqaratasız	alaqaratadıla
Present (simple & continuous)he is not making someone look at something	menqaratmayma	senqaratmaysa	olqaratmaydı	bizqaratmaybız	sizqaratmaysız	alaqaratmaydıla
Present (simple & continuous)is he making someone look at something?	menqaratamıma? qaratamamı?	senqaratamısa?	olqaratamıdı?	bizqaratamıbız? qaratabızmı?	sizqaratamısız?	alaqaratamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he making someone look at something?	menqaratmaymıma? qaratmaymamı?	senqaratmaymısa?	olqaratmaymıdı?	bizqaratmaymıbız? qaratmaybızmı?	sizqaratmaymısız?	alaqaratmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually makes someone look at something	menqaratıwçanma	senqaratıwçansa	olqaratıwçandı	bizqaratıwçanbız	sizqaratıwçansız	alaqaratıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make someone look at something	menqaratıwçan tülme	senqaratıwçan tülse	olqaratıwçan tüldü	bizqaratıwçan tülbüz	sizqaratıwçan tülsüz	alaqaratıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually make someone look at something?	menqaratıwçanmıma? qaratıwçanmamı?	senqaratıwçanmısa?	olqaratıwçanmıdı?	bizqaratıwçanmıbız? qaratıwçanbızmı?	sizqaratıwçanmısız?	alaqaratıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make someone look at something?	menqaratıwçan tülmüme?	senqaratıwçan tülmüse?	olqaratıwçan tülmüdü?	bizqaratıwçan tülmübüz?	sizqaratıwçan tülmüsüz?	alaqaratıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has made someone look at something and remains so			olqaratıbdı			alaqaratıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he made someone look at something?			olqaratıbmıdı?			alaqaratıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of making someone look at something	menqarata turama	senqarata turasa	olqarata turadı	bizqarata turabız	sizqarata turasız	alaqarata turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making someone look at something	menqarata turmayma	senqarata turmaysa	olqarata turmaydı	bizqarata turmaybız	sizqarata turmaysız	alaqarata turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of making someone look at something?	menqarata turamıma? qarata turamamı?	senqarata turamısa?	olqarata turamıdı?	bizqarata turamıbız? qarata turabızmı?	sizqarata turamısız?	alaqarata turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making someone look at something?	menqarata turmaymıma? qarata turmaymamı?	senqarata turmaymısa?	olqarata turmaymıdı?	bizqarata turmaymıbız? qarata turmaybızmı?	sizqarata turmaymısız?	alaqarata turmaymıdıla?
Simple past (definite)he made someone look at something	menqaratdım	senqaratdıng	olqaratdı	bizqaratdıq	sizqaratdığız	alaqaratdıla
Simple past (definite)he didn't make someone look at something	menqaratmadım	senqaratmadıng	olqaratmadı	bizqaratmadıq	sizqaratmadığız	alaqaratmadıla
Simple past (definite)did he make someone look at something?	menqaratdımmı?	senqaratdıngmı?	olqaratdımı?	bizqaratdıqmı?	sizqaratdığızmı?	alaqaratdılamı?
Simple past (definite)didn't he make someone look at something?	menqaratmadımmı?	senqaratmadıngmı?	olqaratmadımı?	bizqaratmadıqmı?	sizqaratmadığızmı?	alaqaratmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has made someone look at something	menqarathanma	senqarathansa	olqarathandı	bizqarathanbız	sizqarathansız	alaqarathandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't made someone look at something	menqaratmağanma	senqaratmağansa	olqaratmağandı	bizqaratmağanbız	sizqaratmağansız	alaqaratmağandıla
Perfect (past indefinite)has he made someone look at something?	menqarathanmıma? qarathanmamı?	senqarathanmısa?	olqarathanmıdı?	bizqarathanmıbız? qarathanbızmı?	sizqarathanmısız?	alaqarathanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he made someone look at something?	menqaratmağanmıma? qaratmağanmamı?	senqaratmağanmısa?	olqaratmağanmıdı?	bizqaratmağanmıbız? qaratmağanbızmı?	sizqaratmağanmısız?	alaqaratmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will make someone look at something	menqaratırma	senqaratırsa	olqaratır	bizqaratırbız	sizqaratırsız	alaqaratırla
Indefinite future (future I)he won't make someone look at something	menqaratmazma	senqaratmazsa	olqaratmaz	bizqaratmazbız	sizqaratmazsız	alaqaratmazla
Indefinite future (future I)will he make someone look at something?	menqaratırmıma? qaratırmamı?	senqaratırmısa?	olqaratırmı?	bizqaratırmıbız? qaratırbızmı?	sizqaratırmısız?	alaqaratırmıla?
Indefinite future (future I)won't he make someone look at something?	menqaratmazmıma? qaratmazmamı?	senqaratmazmısa?	olqaratmazmı?	bizqaratmazmıbız? qaratmazbızmı?	sizqaratmazmısız?	alaqaratmazmıla?
Definite future (future II)he is going to make someone look at something	menqaratırıqma	senqaratırıqsa	olqaratırıqdı	bizqaratırıqbız	sizqaratırıqsız	alaqaratırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to make someone look at something	menqaratırıq tülme	senqaratırıq tülse	olqaratırıq tüldü	bizqaratırıq tülbüz	sizqaratırıq tülsüz	alaqaratırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to make someone look at something?	menqaratırıqmıma? qaratırıqmamı?	senqaratırıqmısa?	olqaratırıqmıdı?	bizqaratırıqmıbız? qaratırıqbızmı?	sizqaratırıqmısız?	alaqaratırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to make someone look at something?	menqaratırıq tülmüme?	senqaratırıq tülmüse?	olqaratırıq tülmüdü?	bizqaratırıq tülmübüz?	sizqaratırıq tülmüsüz?	alaqaratırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had made someone look at something	menqarathan edimqarathanem	senqarathan edingqarathaneng	olqarathan ediqarathaned	bizqarathan edikqarathanek	sizqarathan edigizqarathanegiz	alaqarathan edileqarathanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't made someone look at something	menqaratmağan edimqaratmağanem	senqaratmağan edingqaratmağaneng	olqaratmağan ediqaratmağaned	bizqaratmağan edikqaratmağanek	sizqaratmağan edigizqaratmağanegiz	alaqaratmağan edileqaratmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was making someone look at something	menqarata edimqarataem	senqarata edingqarataeng	olqarata ediqarataed	bizqarata edikqarataek	sizqarata edigizqarataegiz	alaqarata edileqarataelle
Past continuous (imperfect)he wasn't making someone look at something	menqaratmay edimqaratmayem	senqaratmay edingqaratmayeng	olqaratmay ediqaratmayed	bizqaratmay edikqaratmayek	sizqaratmay edigizqaratmayegiz	alaqaratmay edileqaratmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to make someone look at something	menqaratıwçan edimqaratıwçanem	senqaratıwçan edingqaratıwçaneng	olqaratıwçan ediqaratıwçaned	bizqaratıwçan edikqaratıwçanek	sizqaratıwçan edigizqaratıwçanegiz	alaqaratıwçan edileqaratıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to make someone look at something	menqaratıwçan tül edimqaratıwçan tül em	senqaratıwçan tül edingqaratıwçan tül eng	olqaratıwçan tül ediqaratıwçan tül ed	bizqaratıwçan tül edikqaratıwçan tül ek	sizqaratıwçan tül edigizqaratıwçan tül egiz	alaqaratıwçan tül edileqaratıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had made someone look at something and remained so			olqaratıb edi			alaqaratıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't made someone look at something			olqaratıb tül edi			alaqaratıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making someone look at something	menqarata tura edimqarata turaem	senqarata tura edingqarata turaeng	olqarata tura ediqarata turaed	bizqarata tura edikqarata turaek	sizqarata tura edigizqarata turaegiz	alaqarata tura edileqarata turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making someone look at something	menqarata turmay edimqarata turmayem	senqarata turmay edingqarata turmayeng	olqarata turmay ediqarata turmayed	bizqarata turmay edikqarata turmayek	sizqarata turmay edigizqarata turmayegiz	alaqarata turmay edileqarata turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would make someone look at something	menqaratır edimqaratır em	senqaratır edingqaratır eng	olqaratır ediqaratır ed	bizqaratır edikqaratır ek	sizqaratır edigizqaratır egiz	alaqaratır edileqaratır elle
Conditional result (would)he wouldn't make someone look at something	menqaratmaz edimqaratmaz em	senqaratmaz edingqaratmaz eng	olqaratmaz ediqaratmaz ed	bizqaratmaz edikqaratmaz ek	sizqaratmaz edigizqaratmaz egiz	alaqaratmaz edileqaratmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have made someone look at something	menqaratırıq edimqaratırıq em	senqaratırıq edingqaratırıq eng	olqaratırıq ediqaratırıq ed	bizqaratırıq edikqaratırıq ek	sizqaratırıq edigizqaratırıq egiz	alaqaratırıq edileqaratırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have made someone look at something	menqaratırıq tül edimqaratırıq tül em	senqaratırıq tül edingqaratırıq tül eng	olqaratırıq tül ediqaratırıq tül ed	bizqaratırıq tül edikqaratırıq tül ek	sizqaratırıq tül edigizqaratırıq tül egiz	alaqaratırıq tül edileqaratırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he makes someone look at something	menqaratsam	senqaratsang	olqaratsa	bizqaratsaq	sizqaratsağız	alaqaratsala
Conditionalif he doesn't make someone look at something	menqaratmasam	senqaratmasang	olqaratmasa	bizqaratmasaq	sizqaratmasağız	alaqaratmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is making someone look at something	menqarata esem	senqarata eseng	olqarata ese	bizqarata esek	sizqarata esegiz	alaqarata esele
Conditional, present realif he is not making someone look at something	menqaratmay esem	senqaratmay eseng	olqaratmay ese	bizqaratmay esek	sizqaratmay esegiz	alaqaratmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he made someone look at something	menqaratsam ediqaratsam ed	senqaratsang ediqaratsang ed	olqaratsa ediqaratsaed	bizqaratsaq ediqaratsaq ed	sizqaratsağız ediqaratsağız ed	alaqaratsala ediqaratsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't make someone look at something	menqaratmasam ediqaratmasam ed	senqaratmasang ediqaratmasang ed	olqaratmasa ediqaratmasaed	bizqaratmasaq ediqaratmasaq ed	sizqaratmasağız ediqaratmasağız ed	alaqaratmasala ediqaratmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he made someone look at something	menqaratdım esem	senqaratdıng eseng	olqaratdı ese	bizqaratdıq esek	sizqaratdığız esegiz	alaqaratdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't make someone look at something	menqaratmadım esem	senqaratmadıng eseng	olqaratmadı ese	bizqaratmadıq esek	sizqaratmadığız esegiz	alaqaratmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did make someone look at something (indeed)	menqarathan esem	senqarathan eseng	olqarathan ese	bizqarathan esek	sizqarathan esegiz	alaqarathan esele
Conditional, past realif he didn't make someone look at something (indeed)	menqaratmağan esem	senqaratmağan eseng	olqaratmağan ese	bizqaratmağan esek	sizqaratmağan esegiz	alaqaratmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had made someone look at something	menqarathan bolsam	senqarathan bolsang	olqarathan bolsa	bizqarathan bolsaq	sizqarathan bolsağız	alaqarathan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't made someone look at something	menqaratmağan bolsam	senqaratmağan bolsang	olqaratmağan bolsa	bizqaratmağan bolsaq	sizqaratmağan bolsağız	alaqaratmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had made someone look at something	menqarathan bolsam ediqarathan bolsam ed	senqarathan bolsang ediqarathan bolsang ed	olqarathan bolsa ediqarathan bolsaed	bizqarathan bolsaq ediqarathan bolsaq ed	sizqarathan bolsağız ediqarathan bolsağız ed	alaqarathan bolsala ediqarathan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't made someone look at something	menqaratmağan bolsam ediqaratmağan bolsam ed	senqaratmağan bolsang ediqaratmağan bolsang ed	olqaratmağan bolsa ediqaratmağan bolsaed	bizqaratmağan bolsaq ediqaratmağan bolsaq ed	sizqaratmağan bolsağız ediqaratmağan bolsağız ed	alaqaratmağan bolsala ediqaratmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will make someone look at something	menqaratır esem	senqaratır eseng	olqaratır ese	bizqaratır esek	sizqaratır esegiz	alaqaratır esele
Conditional, aoristif he won't make someone look at something	menqaratmaz esem	senqaratmaz eseng	olqaratmaz ese	bizqaratmaz esek	sizqaratmaz esegiz	alaqaratmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to make someone look at something	menqaratırıq esem	senqaratırıq eseng	olqaratırıq ese	bizqaratırıq esek	sizqaratırıq esegiz	alaqaratırıq esele
Conditional, futureif he is not going to make someone look at something	menqaratırıq tül esem	senqaratırıq tül eseng	olqaratırıq tül ese	bizqaratırıq tül esek	sizqaratırıq tül esegiz	alaqaratırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to make someone look at something	menqaratırıq bolsam	senqaratırıq bolsang	olqaratırıq bolsa	bizqaratırıq bolsaq	sizqaratırıq bolsağız	alaqaratırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to make someone look at something	menqaratmazlıq bolsam	senqaratmazlıq bolsang	olqaratmazlıq bolsa	bizqaratmazlıq bolsaq	sizqaratmazlıq bolsağız	alaqaratmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qaratdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be making someone look at something	menqarata bolurma	senqarata bolursa	olqarata bolur	bizqarata bolurbuz	sizqarata bolursuz	alaqarata bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be making someone look at something	menqaratmay bolurma	senqaratmay bolursa	olqaratmay bolur	bizqaratmay bolurbuz	sizqaratmay bolursuz	alaqaratmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making someone look at something	menqarata tura bolurma	senqarata tura bolursa	olqarata tura bolur	bizqarata tura bolurbuz	sizqarata tura bolursuz	alaqarata tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making someone look at something	menqaratmay tura bolurma	senqaratmay tura bolursa	olqaratmay tura bolur	bizqaratmay tura bolurbuz	sizqaratmay tura bolursuz	alaqaratmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have made someone look at something	menqarathan bolurma	senqarathan bolursa	olqarathan bolur	bizqarathan bolurbuz	sizqarathan bolursuz	alaqarathan bolurla
Inference (must have)he must not have made someone look at something	menqaratmağan bolurma	senqaratmağan bolursa	olqaratmağan bolur	bizqaratmağan bolurbuz	sizqaratmağan bolursuz	alaqaratmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to make someone look at something	menqaratırıq bolurma	senqaratırıq bolursa	olqaratırıq bolur	bizqaratırıq bolurbuz	sizqaratırıq bolursuz	alaqaratırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to make someone look at something	menqaratmazlıq bolurma	senqaratmazlıq bolursa	olqaratmazlıq bolur	bizqaratmazlıq bolurbuz	sizqaratmazlıq bolursuz	alaqaratmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it make someone look at something	menqaratayım	senqarat!	olqaratsın	bizqaratayıq	sizqaratığız!	alaqaratsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not make someone look at something	menqaratmayım	senqaratma!	olqaratmasın	bizqaratmayıq	sizqaratmağız!	alaqaratmasınla
Commands & suggestionsshould he make someone look at something?	menqaratayımmı?		olqaratsınmı?	bizqaratayıqmı?		alaqaratsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not make someone look at something?	menqaratmayımmı?		olqaratmasınmı?	bizqaratmayıqmı?		alaqaratmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it make someone look at something		senqaratçı²	olqaratsınçı		sizqaratçığız	alaqaratsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not make someone look at something		senqaratmaçı²	olqaratmasınçı		sizqaratmaçığız	alaqaratmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you make someone look at something		senqarathınqarathı
Blessings & curses — may you…may you not make someone look at something		senqaratmağınqaratmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he made someone look at something	menqarathay edim qaratha edim	senqarathay eding qaratha eding	olqarathay edi qaratha edi	bizqarathay edik qaratha edik	sizqarathay edigiz qaratha edigiz	alaqarathay edile qaratha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make someone look at something	menqaratmağay edim qaratmağa edim	senqaratmağay eding qaratmağa eding	olqaratmağay edi qaratmağa edi	bizqaratmağay edik qaratmağa edik	sizqaratmağay edigiz qaratmağa edigiz	alaqaratmağay edile qaratmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make someone look at something	menqaratmağa qoyayımqaratma qoyayım	senqaratmağa qoy!qaratma qoy!	olqaratmağa qoysunqaratma qoysun	bizqaratmağa qoyayıqqaratma qoyayıq	sizqaratmağa qoyuğuz!qaratma qoyuğuz!	alaqaratmağa qoysunlaqaratma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make someone look at something	menqaratmağa qoymayımqaratma qoymayım	senqaratmağa qoyma!qaratma qoyma!	olqaratmağa qoymasınqaratma qoymasın	bizqaratmağa qoymayıqqaratma qoymayıq	sizqaratmağa qoymağız!qaratma qoymağız!	alaqaratmağa qoymasınlaqaratma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoyayımmı?qaratma qoyayımmı?		olqaratmağa qoysunmu?qaratma qoysunmu?	bizqaratmağa qoyayıqmı?qaratma qoyayıqmı?		alaqaratmağa qoysunlamı?qaratma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoymayımmı?qaratma qoymayımmı?		olqaratmağa qoymasınmı?qaratma qoymasınmı?	bizqaratmağa qoymayıqmı?qaratma qoymayıqmı?		alaqaratmağa qoymasınlamı?qaratma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to make someone look at something	menqaratmağa qoyamaqaratma qoyama	senqaratmağa qoyasaqaratma qoyasa	olqaratmağa qoyadıqaratma qoyadı	bizqaratmağa qoyabızqaratma qoyabız	sizqaratmağa qoyasızqaratma qoyasız	alaqaratmağa qoyadılaqaratma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to make someone look at something	menqaratmağa qoymaymaqaratma qoymayma	senqaratmağa qoymaysaqaratma qoymaysa	olqaratmağa qoymaydıqaratma qoymaydı	bizqaratmağa qoymaybızqaratma qoymaybız	sizqaratmağa qoymaysızqaratma qoymaysız	alaqaratmağa qoymaydılaqaratma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoyamıma?qaratma qoyamıma?	senqaratmağa qoyamısa?qaratma qoyamısa?	olqaratmağa qoyamıdı?qaratma qoyamıdı?	bizqaratmağa qoyamıbız?qaratma qoyamıbız?	sizqaratmağa qoyamısız?qaratma qoyamısız?	alaqaratmağa qoyamıdıla?qaratma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoymaymıma?qaratma qoymaymıma?	senqaratmağa qoymaymısa?qaratma qoymaymısa?	olqaratmağa qoymaymıdı?qaratma qoymaymıdı?	bizqaratmağa qoymaymıbız?qaratma qoymaymıbız?	sizqaratmağa qoymaymısız?qaratma qoymaymısız?	alaqaratmağa qoymaymıdıla?qaratma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to make someone look at something	menqaratmağa qoydumqaratma qoydum	senqaratmağa qoydungqaratma qoydung	olqaratmağa qoyduqaratma qoydu	bizqaratmağa qoyduqqaratma qoyduq	sizqaratmağa qoyduğuzqaratma qoyduğuz	alaqaratmağa qoydulaqaratma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to make someone look at something	menqaratmağa qoymadımqaratma qoymadım	senqaratmağa qoymadıngqaratma qoymadıng	olqaratmağa qoymadıqaratma qoymadı	bizqaratmağa qoymadıqqaratma qoymadıq	sizqaratmağa qoymadığızqaratma qoymadığız	alaqaratmağa qoymadılaqaratma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoydummu?qaratma qoydummu?	senqaratmağa qoydungmu?qaratma qoydungmu?	olqaratmağa qoydumu?qaratma qoydumu?	bizqaratmağa qoyduqmu?qaratma qoyduqmu?	sizqaratmağa qoyduğuzmu?qaratma qoyduğuzmu?	alaqaratmağa qoydulamı?qaratma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to make someone look at something?	menqaratmağa qoymadımmı?qaratma qoymadımmı?	senqaratmağa qoymadıngmı?qaratma qoymadıngmı?	olqaratmağa qoymadımı?qaratma qoymadımı?	bizqaratmağa qoymadıqmı?qaratma qoymadıqmı?	sizqaratmağa qoymadığızmı?qaratma qoymadığızmı?	alaqaratmağa qoymadılamı?qaratma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qaratırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can make someone look at something	menqaratalama	senqaratalasa	olqarataladı	bizqaratalabız	sizqaratalasız	alaqarataladıla
Ability — presenthe can't make someone look at something	menqaratalmayma	senqaratalmaysa	olqaratalmaydı	bizqaratalmaybız	sizqaratalmaysız	alaqaratalmaydıla
Ability — presentcan he make someone look at something?	menqaratalamıma? qaratalamamı?	senqaratalamısa?	olqaratalamıdı?	bizqaratalamıbız? qaratalabızmı?	sizqaratalamısız?	alaqaratalamıdıla?
Ability — presentcan't he make someone look at something?	menqaratalmaymıma? qaratalmaymamı?	senqaratalmaymısa?	olqaratalmaymıdı?	bizqaratalmaymıbız? qaratalmaybızmı?	sizqaratalmaymısız?	alaqaratalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can make someone look at something	menqaratalsam	senqaratalsang	olqaratalsa	bizqaratalsaq	sizqaratalsağız	alaqaratalsala
Ability — if I can…if he can't make someone look at something	menqaratalmasam	senqaratalmasang	olqaratalmasa	bizqaratalmasaq	sizqaratalmasağız	alaqaratalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to make someone look at something	menqarataldım	senqarataldıng	olqarataldı	bizqarataldıq	sizqarataldığız	alaqarataldıla
Ability — simple pasthe could not make someone look at something	menqaratalmadım	senqaratalmadıng	olqaratalmadı	bizqaratalmadıq	sizqaratalmadığız	alaqaratalmadıla
Ability — simple pastwas he able to make someone look at something?	menqarataldımmı?	senqarataldıngmı?	olqarataldımı?	bizqarataldıqmı?	sizqarataldığızmı?	alaqarataldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he make someone look at something?	menqaratalmadımmı?	senqaratalmadıngmı?	olqaratalmadımı?	bizqaratalmadıqmı?	sizqaratalmadığızmı?	alaqaratalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make someone look at something	menqaratalğanma	senqaratalğansa	olqaratalğandı	bizqaratalğanbız	sizqaratalğansız	alaqaratalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make someone look at something	menqaratalmağanma	senqaratalmağansa	olqaratalmağandı	bizqaratalmağanbız	sizqaratalmağansız	alaqaratalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make someone look at something?	menqaratalğanmıma? qaratalğanmamı?	senqaratalğanmısa?	olqaratalğanmıdı?	bizqaratalğanmıbız? qaratalğanbızmı?	sizqaratalğanmısız?	alaqaratalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make someone look at something?	menqaratalmağanmıma? qaratalmağanmamı?	senqaratalmağanmısa?	olqaratalmağanmıdı?	bizqaratalmağanmıbız? qaratalmağanbızmı?	sizqaratalmağanmısız?	alaqaratalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to make someone look at something	menqaratalğan edimqaratalğanem	senqaratalğan edingqaratalğaneng	olqaratalğan ediqaratalğaned	bizqaratalğan edikqaratalğanek	sizqaratalğan edigizqaratalğanegiz	alaqaratalğan edileqaratalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to make someone look at something	menqaratalmağan edimqaratalmağanem	senqaratalmağan edingqaratalmağaneng	olqaratalmağan ediqaratalmağaned	bizqaratalmağan edikqaratalmağanek	sizqaratalmağan edigizqaratalmağanegiz	alaqaratalmağan edileqaratalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could make someone look at something	menqaratala edimqaratalaem	senqaratala edingqaratalaeng	olqaratala ediqaratalaed	bizqaratala edikqaratalaek	sizqaratala edigizqaratalaegiz	alaqaratala edileqaratalaelle
Ability — past backgroundhe could not make someone look at something	menqaratalmay edimqaratalmayem	senqaratalmay edingqaratalmayeng	olqaratalmay ediqaratalmayed	bizqaratalmay edikqaratalmayek	sizqaratalmay edigizqaratalmayegiz	alaqaratalmay edileqaratalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to make someone look at something	menqaratalırma	senqaratalırsa	olqaratalır	bizqaratalırbız	sizqaratalırsız	alaqaratalırla
Ability — future Ihe won't be able to make someone look at something	menqaratalmazma	senqaratalmazsa	olqaratalmaz	bizqaratalmazbız	sizqaratalmazsız	alaqaratalmazla
Ability — future Iwill he be able to make someone look at something?	menqaratalırmıma? qaratalırmamı?	senqaratalırmısa?	olqaratalırmı?	bizqaratalırmıbız? qaratalırbızmı?	sizqaratalırmısız?	alaqaratalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to make someone look at something?	menqaratalmazmıma? qaratalmazmamı?	senqaratalmazmısa?	olqaratalmazmı?	bizqaratalmazmıbız? qaratalmazbızmı?	sizqaratalmazmısız?	alaqaratalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to make someone look at something	menqaratallıqma	senqaratallıqsa	olqaratallıqdı	bizqaratallıqbız	sizqaratallıqsız	alaqaratallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to make someone look at something	menqaratallıq tülme	senqaratallıq tülse	olqaratallıq tüldü	bizqaratallıq tülbüz	sizqaratallıq tülsüz	alaqaratallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to make someone look at something?	menqaratallıqmıma? qaratallıqmamı?	senqaratallıqmısa?	olqaratallıqmıdı?	bizqaratallıqmıbız? qaratallıqbızmı?	sizqaratallıqmısız?	alaqaratallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to make someone look at something?	menqaratallıq tülmüme?	senqaratallıq tülmüse?	olqaratallıq tülmüdü?	bizqaratallıq tülmübüz?	sizqaratallıq tülmüsüz?	alaqaratallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to make someone look at something	menqaratalır edimqaratalır em	senqaratalır edingqaratalır eng	olqaratalır ediqaratalır ed	bizqaratalır edikqaratalır ek	sizqaratalır edigizqaratalır egiz	alaqaratalır edileqaratalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to make someone look at something	menqaratalmaz edimqaratalmaz em	senqaratalmaz edingqaratalmaz eng	olqaratalmaz ediqaratalmaz ed	bizqaratalmaz edikqaratalmaz ek	sizqaratalmaz edigizqaratalmaz egiz	alaqaratalmaz edileqaratalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to make someone look at something		senqaratalğınqaratalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to make someone look at something		senqaratalmağınqaratalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qaratırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making someone look at something	menqarata bolmazma	senqarata bolmazsa	olqarata bolmaz	bizqarata bolmazbız	sizqarata bolmazsız	alaqarata bolmazla
Inference, present — double negationhe must be making someone look at something (emphatic)	menqaratmay bolmazma	senqaratmay bolmazsa	olqaratmay bolmaz	bizqaratmay bolmazbız	sizqaratmay bolmazsız	alaqaratmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making someone look at something	menqarata tura bolmazma	senqarata tura bolmazsa	olqarata tura bolmaz	bizqarata tura bolmazbız	sizqarata tura bolmazsız	alaqarata tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not making someone look at something (emphatic)	menqaratmay tura bolmazma	senqaratmay tura bolmazsa	olqaratmay tura bolmaz	bizqaratmay tura bolmazbız	sizqaratmay tura bolmazsız	alaqaratmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not making someone look at something	menqaratmay turama	senqaratmay turasa	olqaratmay turadı	bizqaratmay turabız	sizqaratmay turasız	alaqaratmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not making someone look at something	menqaratmay turmayma	senqaratmay turmaysa	olqaratmay turmaydı	bizqaratmay turmaybız	sizqaratmay turmaysız	alaqaratmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not making someone look at something?	menqaratmay turmaymıma	senqaratmay turmaymısa	olqaratmay turmaymıdı	bizqaratmay turmaymıbız	sizqaratmay turmaymısız	alaqaratmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have made someone look at something	menqarathan bolmazma	senqarathan bolmazsa	olqarathan bolmaz	bizqarathan bolmazbız	sizqarathan bolmazsız	alaqarathan bolmazla
Inference — double negationhe must have made someone look at something (emphatic)	menqaratmağan bolmazma	senqaratmağan bolmazsa	olqaratmağan bolmaz	bizqaratmağan bolmazbız	sizqaratmağan bolmazsız	alaqaratmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made someone look at something	menqarathan bolmasam	senqarathan bolmasang	olqarathan bolmasa	bizqarathan bolmasaq	sizqarathan bolmasağız	alaqarathan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made someone look at something	menqaratmağan bolmasam	senqaratmağan bolmasang	olqaratmağan bolmasa	bizqaratmağan bolmasaq	sizqaratmağan bolmasağız	alaqaratmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make someone look at something	menqaratırıq bolmazma	senqaratırıq bolmazsa	olqaratırıq bolmaz	bizqaratırıq bolmazbız	sizqaratırıq bolmazsız	alaqaratırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to make someone look at something (emphatic)	menqaratmazlıq bolmazma	senqaratmazlıq bolmazsa	olqaratmazlıq bolmaz	bizqaratmazlıq bolmazbız	sizqaratmazlıq bolmazsız	alaqaratmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make someone look at something	menqaratırıq bolmasam	senqaratırıq bolmasang	olqaratırıq bolmasa	bizqaratırıq bolmasaq	sizqaratırıq bolmasağız	alaqaratırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make someone look at something	menqaratmazlıq bolmasam	senqaratmazlıq bolmasang	olqaratmazlıq bolmasa	bizqaratmazlıq bolmasaq	sizqaratmazlıq bolmasağız	alaqaratmazlıq bolmasala