qızıw

/qɯzɯw/ · plural qızıwla

verbal noun of qızarğa →

1. (adj.) hot, blazing, burning

qızıw kün — a hot day
qızıw ot — a blazing fire
qızıw mıdıhla — burning embers

2. (adj.) heated, lively, passionate (fig. )

qızıw uşaq — a lively conversation
qızıw uşaq etedile — they are talking animatedly
qızıw süymeklik — passionate love

3. (adj.) intense, strenuous, fierce (fig. ) — of activity, effort or fighting

qızıw uruş — a fierce battle
qızıw sermeşle — fierce battles

4. (adj.) fast, quick, rapid

qızıw at — a fast horse

5. (adj.) frequent, coming one after another

qızıw soluw — quick breathing

6. (n.) heat, warmth

otnu qızıwu — the heat of the fire
künnü qızıwu küçlüdü — the heat of the sun is strong
qızıwu azayğandı — its heat has died down

7. (n.) fever, a raised temperature

sabiyni qızıwu bardı — the child has a temperature
qızıwu bügeçe ketgendi — his fever went down during the night
qızıwundan juqlayalmaydı — he cannot sleep because of his fever

8. (n.) the height, the thick, the full swing of a season or activity (fig. ) — of a season or an activity

qışnı qızıwu — the depth of winter
işni qızıwu — the busiest time of the work
iş qızıwğa kirgendi — the work is in full swing

9. (n.) eagerness, keenness to do something (fig. )

qızıwğa kirirge — to become eager

10. (adv.) hotly, with great heat

ot qızıw janadı — the fire burns with great heat

11. (adv.) passionately, fervently (fig. )

qızıw söleşedi — speaks passionately

12. (adv.) intensely, strenuously, fiercely

qızıw işleydi — works intensely

13. (adv.) quickly, rapidly

qızıw atlab ketdi — he set off walking quickly
qızıw barğan suw — a fast-flowing river
künle qızıw ötedile — the days pass quickly

14. (adv.) frequently, in quick succession

bılaytın awtobusla qızıw jürüydüle — the buses run frequently along here
eşik qızıw qağıldı — there was a rapid knocking at the door

As an adjective

Degrees and persons

Degrees and persons — qızıw
Degree	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
base formam/is/are hot	menqızıwma	senqızıwsa	olqızıwdu	bizqızıwbuz	sizqızıwsuz	alaqızıwdula
comparative — moream/is/are hotter	menqızıwraqma	senqızıwraqsa	olqızıwraqdı	bizqızıwraqbız	sizqızıwraqsız	alaqızıwraqdıla
intensifier — veryam/is/are very hot	menbek qızıwma	senbek qızıwsa	olbek qızıwdu	bizbek qızıwbuz	sizbek qızıwsuz	alabek qızıwdula
superlative — mostam/is/are the hottest	menem qızıwma	senem qızıwsa	olem qızıwdu	bizem qızıwbuz	sizem qızıwsuz	alaem qızıwdula

To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden qızıwdu — "compared to me, he is hot."

Saying it about mine, yours, theirs

One thing

One thing — qızıw
Degree	menikimine	senikiyours	anıqıhis / hers	biznikiours	siznikiyours (pl.)	alanıqıtheirs
base formis / are hot	menikimeniki qızıwdu	senikiseniki qızıwdu	anıqıanıqı qızıwdu	biznikibizniki qızıwdu	siznikisizniki qızıwdu	alanıqıalanıqı qızıwdu
comparative — moreis / are hotter	menikimeniki qızıwraqdı	senikiseniki qızıwraqdı	anıqıanıqı qızıwraqdı	biznikibizniki qızıwraqdı	siznikisizniki qızıwraqdı	alanıqıalanıqı qızıwraqdı
intensifier — veryis / are very hot	menikimeniki bek qızıwdu	senikiseniki bek qızıwdu	anıqıanıqı bek qızıwdu	biznikibizniki bek qızıwdu	siznikisizniki bek qızıwdu	alanıqıalanıqı bek qızıwdu
superlative — mostis / are the hottest	menikimeniki em qızıwdu	senikiseniki em qızıwdu	anıqıanıqı em qızıwdu	biznikibizniki em qızıwdu	siznikisizniki em qızıwdu	alanıqıalanıqı em qızıwdu

Several things

Several things — qızıw
Degree	menikilemine	senikileyours	anıqılahis / hers	biznikileours	siznikileyours (pl.)	alanıqılatheirs
base formis / are hot	menikilemenikile qızıwdula	senikilesenikile qızıwdula	anıqılaanıqıla qızıwdula	biznikilebiznikile qızıwdula	siznikilesiznikile qızıwdula	alanıqılaalanıqıla qızıwdula
comparative — moreis / are hotter	menikilemenikile qızıwraqdıla	senikilesenikile qızıwraqdıla	anıqılaanıqıla qızıwraqdıla	biznikilebiznikile qızıwraqdıla	siznikilesiznikile qızıwraqdıla	alanıqılaalanıqıla qızıwraqdıla
intensifier — veryis / are very hot	menikilemenikile bek qızıwdula	senikilesenikile bek qızıwdula	anıqılaanıqıla bek qızıwdula	biznikilebiznikile bek qızıwdula	siznikilesiznikile bek qızıwdula	alanıqılaalanıqıla bek qızıwdula
superlative — mostis / are the hottest	menikilemenikile em qızıwdula	senikilesenikile em qızıwdula	anıqılaanıqıla em qızıwdula	biznikilebiznikile em qızıwdula	siznikilesiznikile em qızıwdula	alanıqılaalanıqıla em qızıwdula

Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qızıwdu, bıla qızıwdula. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".

As a noun

Cases and owners

Singular

Singular — cases of qızıw, plain and with an owner
Case	—plain	menimy	seniyour	anıhis / her	bizniour	sizniyou all's	alanıtheir
Nominativethe heat	—qızıw	meniqızıwum	seniqızıwung	anıqızıwu	bizniqızıwubuz	sizniqızıwuğuz	alanıqızıwları
Genitivethe heat's	—qızıwnu	meniqızıwumu	seniqızıwungu	anıqızıwunu	bizniqızıwubuznu	sizniqızıwuğuznu	alanıqızıwlarını
Accusativethe heat (as the object)	—qızıwnu	meniqızıwumu	seniqızıwungu	anıqızıwun	bizniqızıwubuznu	sizniqızıwuğuznu	alanıqızıwların
Dativeto the heat	—qızıwğa	meniqızıwuma	seniqızıwunga	anıqızıwuna	bizniqızıwubuzğa	sizniqızıwuğuzğa	alanıqızıwlarına
Locativeat / in the heat	—qızıwda	meniqızıwumda	seniqızıwungda	anıqızıwunda	bizniqızıwubuzda	sizniqızıwuğuzda	alanıqızıwlarında
Ablativefrom the heat	—qızıwdan	meniqızıwumdan	seniqızıwungdan	anıqızıwundan	bizniqızıwubuzdan	sizniqızıwuğuzdan	alanıqızıwlarından

Plural

Plural — cases of qızıw, plain and with an owner
Case	—plain	menimy	seniyour	anıhis / her	bizniour	sizniyou all's	alanıtheir
Nominativethe heats	—qızıwla	meniqızıwlarım	seniqızıwlarıng	anıqızıwları	bizniqızıwlarıbız	sizniqızıwlarığız	alanıqızıwları
Genitivethe heats'	—qızıwlanı	meniqızıwlarımı	seniqızıwlarıngı	anıqızıwlarını	bizniqızıwlarıbıznı	sizniqızıwlarığıznı	alanıqızıwlarını
Accusativethe heats (as the object)	—qızıwlanı	meniqızıwlarımı	seniqızıwlarıngı	anıqızıwların	bizniqızıwlarıbıznı	sizniqızıwlarığıznı	alanıqızıwların
Dativeto the heats	—qızıwlağa	meniqızıwlarıma	seniqızıwlarınga	anıqızıwlarına	bizniqızıwlarıbızğa	sizniqızıwlarığızğa	alanıqızıwlarına
Locativeat / in the heats	—qızıwlada	meniqızıwlarımda	seniqızıwlarıngda	anıqızıwlarında	bizniqızıwlarıbızda	sizniqızıwlarığızda	alanıqızıwlarında
Ablativefrom the heats	—qızıwladan	meniqızıwlarımdan	seniqızıwlarıngdan	anıqızıwlarından	bizniqızıwlarıbızdan	sizniqızıwlarığızdan	alanıqızıwlarından

The overlap in the last rows is real, not a mistake: qızıwları can mean "his / her heats", "their heat", or "their heats" — context decides.

The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.