jılı
/dʒɯlɯ/ · plural jılıla
1. warm, mild, pleasant
- jılı kün keldi — a warm day came
- jılı kiyimin kiyib jolğa çıqdı — wearing warm clothing, he set out on the road
- jılı suw bla betin juwdu — he washed his face with warm water
2. warmth, heat
- ot jılısı üyge tarqaldı — the warmth of the fire spread through the house
- kün jılısın saqlab turadı halq — the people are awaiting the warmth of the sun
- jürek jılısı söznü jarıtır — the warmth of the heart illuminates speech
3. warmly, cordially, mildly
- qonaqnı jılı qabıl etdile — they welcomed the guest warmly
- jılı salamlaşıb törge keçdile — greeting warmly, they moved to the place of honor
- jılı aytılğan söz köngülnü kötürür — a word spoken warmly uplifts the spirit
4. Figurative extension of the physical-warmth sense to emotional/social warmth: a cordial, friendly, or welcoming manner, smile, greeting, or disposition toward people.
As an adjective
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base formwarm | —jılı |
| comparative — morewarmer | —jılıraq |
| intensifier — veryvery warm | —bek jılı |
| superlative — mostthe warmest | —em jılı |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are warm | menikimeniki jılıdı | senikiseniki jılıdı | anıqıanıqı jılıdı | biznikibizniki jılıdı | siznikisizniki jılıdı | alanıqıalanıqı jılıdı |
| comparative — moreis / are warmer | menikimeniki jılıraqdı | senikiseniki jılıraqdı | anıqıanıqı jılıraqdı | biznikibizniki jılıraqdı | siznikisizniki jılıraqdı | alanıqıalanıqı jılıraqdı |
| intensifier — veryis / are very warm | menikimeniki bek jılıdı | senikiseniki bek jılıdı | anıqıanıqı bek jılıdı | biznikibizniki bek jılıdı | siznikisizniki bek jılıdı | alanıqıalanıqı bek jılıdı |
| superlative — mostis / are the warmest | menikimeniki em jılıdı | senikiseniki em jılıdı | anıqıanıqı em jılıdı | biznikibizniki em jılıdı | siznikisizniki em jılıdı | alanıqıalanıqı em jılıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are warm | menikilemenikile jılıdıla | senikilesenikile jılıdıla | anıqılaanıqıla jılıdıla | biznikilebiznikile jılıdıla | siznikilesiznikile jılıdıla | alanıqılaalanıqıla jılıdıla |
| comparative — moreis / are warmer | menikilemenikile jılıraqdıla | senikilesenikile jılıraqdıla | anıqılaanıqıla jılıraqdıla | biznikilebiznikile jılıraqdıla | siznikilesiznikile jılıraqdıla | alanıqılaalanıqıla jılıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very warm | menikilemenikile bek jılıdıla | senikilesenikile bek jılıdıla | anıqılaanıqıla bek jılıdıla | biznikilebiznikile bek jılıdıla | siznikilesiznikile bek jılıdıla | alanıqılaalanıqıla bek jılıdıla |
| superlative — mostis / are the warmest | menikilemenikile em jılıdıla | senikilesenikile em jılıdıla | anıqılaanıqıla em jılıdıla | biznikilebiznikile em jılıdıla | siznikilesiznikile em jılıdıla | alanıqılaalanıqıla em jılıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu jılıdı, bıla jılıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe warmth | —jılı | menijılım | senijılıng | anıjılısı | biznijılıbız | siznijılığız | alanıjılıları |
| Genitivethe warmth's | —jılını | menijılımı | senijılıngı | anıjılısını | biznijılıbıznı | siznijılığıznı | alanıjılılarını |
| Accusativethe warmth (as the object) | —jılını | menijılımı | senijılıngı | anıjılısın | biznijılıbıznı | siznijılığıznı | alanıjılıların |
| Dativeto the warmth | —jılığa | menijılıma | senijılınga | anıjılısına | biznijılıbızğa | siznijılığızğa | alanıjılılarına |
| Locativeat / in the warmth | —jılıda | menijılımda | senijılıngda | anıjılısında | biznijılıbızda | siznijılığızda | alanıjılılarında |
| Ablativefrom the warmth | —jılıdan | menijılımdan | senijılıngdan | anıjılısından | biznijılıbızdan | siznijılığızdan | alanıjılılarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe warmths | —jılıla | menijılılarım | senijılılarıng | anıjılıları | biznijılılarıbız | siznijılılarığız | alanıjılıları |
| Genitivethe warmths' | —jılılanı | menijılılarımı | senijılılarıngı | anıjılılarını | biznijılılarıbıznı | siznijılılarığıznı | alanıjılılarını |
| Accusativethe warmths (as the object) | —jılılanı | menijılılarımı | senijılılarıngı | anıjılıların | biznijılılarıbıznı | siznijılılarığıznı | alanıjılıların |
| Dativeto the warmths | —jılılağa | menijılılarıma | senijılılarınga | anıjılılarına | biznijılılarıbızğa | siznijılılarığızğa | alanıjılılarına |
| Locativeat / in the warmths | —jılılada | menijılılarımda | senijılılarıngda | anıjılılarında | biznijılılarıbızda | siznijılılarığızda | alanıjılılarında |
| Ablativefrom the warmths | —jılıladan | menijılılarımdan | senijılılarıngdan | anıjılılarından | biznijılılarıbızdan | siznijılılarığızdan | alanıjılılarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: jılıları can mean "his / her warmths", "their warmth", or "their warmths" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.