qıynalırğa

/qɯjnalɯrʁa/

1. (v.) to have difficulty, to find something hard, to struggle

suw uzaqdı qıynalabız — the water is far off and we have a hard time of it
işde qıynaladı — he has difficulty at work
jolda qıynaldıq — we had a hard time on the road

2. (v.) to take pains, to put oneself out, to toil

bizni üçün qıynal — take trouble for us
qıynalmay — without effort, easily
Orusça qıynalmay söleşedi — he speaks Russian without effort

3. (v.) to suffer, to be tormented, to languish

issiden qıynalırğa — to languish from the heat
birew üçün qıynalırğa — to suffer for another's sake
atlanı izleb köb qıynaldıq — we wore ourselves out looking for the horses

4. (v.) to be upset, to worry, to fret, to be anxious (fig. )

qıynalmağız — do not worry yourselves
janım qıynaladı — my soul aches
kelmegenine qıynalama — I am sorry that he did not come

Conjugation

Common forms

qıynaladıhe is having difficulty
qıynaldıhe had difficulty
qıynalğandıhe has had difficulty
qıynalırhe will have difficulty
qıynallıqdıhe is going to have difficulty
qıynala edihe was having difficulty
qıynalsaif he has difficulty
qıynal!have difficulty!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is having difficulty	menqıynalama	senqıynalasa	olqıynaladı	bizqıynalabız	sizqıynalasız	alaqıynaladıla
Present (simple & continuous)he is not having difficulty	menqıynalmayma	senqıynalmaysa	olqıynalmaydı	bizqıynalmaybız	sizqıynalmaysız	alaqıynalmaydıla
Present (simple & continuous)is he having difficulty?	menqıynalamıma? qıynalamamı?	senqıynalamısa?	olqıynalamıdı?	bizqıynalamıbız? qıynalabızmı?	sizqıynalamısız?	alaqıynalamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he having difficulty?	menqıynalmaymıma? qıynalmaymamı?	senqıynalmaymısa?	olqıynalmaymıdı?	bizqıynalmaymıbız? qıynalmaybızmı?	sizqıynalmaymısız?	alaqıynalmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually has difficulty	menqıynalıwçanma	senqıynalıwçansa	olqıynalıwçandı	bizqıynalıwçanbız	sizqıynalıwçansız	alaqıynalıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually have difficulty	menqıynalıwçan tülme	senqıynalıwçan tülse	olqıynalıwçan tüldü	bizqıynalıwçan tülbüz	sizqıynalıwçan tülsüz	alaqıynalıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually have difficulty?	menqıynalıwçanmıma? qıynalıwçanmamı?	senqıynalıwçanmısa?	olqıynalıwçanmıdı?	bizqıynalıwçanmıbız? qıynalıwçanbızmı?	sizqıynalıwçanmısız?	alaqıynalıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually have difficulty?	menqıynalıwçan tülmüme?	senqıynalıwçan tülmüse?	olqıynalıwçan tülmüdü?	bizqıynalıwçan tülmübüz?	sizqıynalıwçan tülmüsüz?	alaqıynalıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has had difficulty and remains so			olqıynalıbdı			alaqıynalıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he had difficulty?			olqıynalıbmıdı?			alaqıynalıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of having difficulty	menqıynala turama	senqıynala turasa	olqıynala turadı	bizqıynala turabız	sizqıynala turasız	alaqıynala turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of having difficulty	menqıynala turmayma	senqıynala turmaysa	olqıynala turmaydı	bizqıynala turmaybız	sizqıynala turmaysız	alaqıynala turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of having difficulty?	menqıynala turamıma? qıynala turamamı?	senqıynala turamısa?	olqıynala turamıdı?	bizqıynala turamıbız? qıynala turabızmı?	sizqıynala turamısız?	alaqıynala turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of having difficulty?	menqıynala turmaymıma? qıynala turmaymamı?	senqıynala turmaymısa?	olqıynala turmaymıdı?	bizqıynala turmaymıbız? qıynala turmaybızmı?	sizqıynala turmaymısız?	alaqıynala turmaymıdıla?
Simple past (definite)he had difficulty	menqıynaldım	senqıynaldıng	olqıynaldı	bizqıynaldıq	sizqıynaldığız	alaqıynaldıla
Simple past (definite)he didn't have difficulty	menqıynalmadım	senqıynalmadıng	olqıynalmadı	bizqıynalmadıq	sizqıynalmadığız	alaqıynalmadıla
Simple past (definite)did he have difficulty?	menqıynaldımmı?	senqıynaldıngmı?	olqıynaldımı?	bizqıynaldıqmı?	sizqıynaldığızmı?	alaqıynaldılamı?
Simple past (definite)didn't he have difficulty?	menqıynalmadımmı?	senqıynalmadıngmı?	olqıynalmadımı?	bizqıynalmadıqmı?	sizqıynalmadığızmı?	alaqıynalmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has had difficulty	menqıynalğanma	senqıynalğansa	olqıynalğandı	bizqıynalğanbız	sizqıynalğansız	alaqıynalğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't had difficulty	menqıynalmağanma	senqıynalmağansa	olqıynalmağandı	bizqıynalmağanbız	sizqıynalmağansız	alaqıynalmağandıla
Perfect (past indefinite)has he had difficulty?	menqıynalğanmıma? qıynalğanmamı?	senqıynalğanmısa?	olqıynalğanmıdı?	bizqıynalğanmıbız? qıynalğanbızmı?	sizqıynalğanmısız?	alaqıynalğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he had difficulty?	menqıynalmağanmıma? qıynalmağanmamı?	senqıynalmağanmısa?	olqıynalmağanmıdı?	bizqıynalmağanmıbız? qıynalmağanbızmı?	sizqıynalmağanmısız?	alaqıynalmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will have difficulty	menqıynalırma	senqıynalırsa	olqıynalır	bizqıynalırbız	sizqıynalırsız	alaqıynalırla
Indefinite future (future I)he won't have difficulty	menqıynalmazma	senqıynalmazsa	olqıynalmaz	bizqıynalmazbız	sizqıynalmazsız	alaqıynalmazla
Indefinite future (future I)will he have difficulty?	menqıynalırmıma? qıynalırmamı?	senqıynalırmısa?	olqıynalırmı?	bizqıynalırmıbız? qıynalırbızmı?	sizqıynalırmısız?	alaqıynalırmıla?
Indefinite future (future I)won't he have difficulty?	menqıynalmazmıma? qıynalmazmamı?	senqıynalmazmısa?	olqıynalmazmı?	bizqıynalmazmıbız? qıynalmazbızmı?	sizqıynalmazmısız?	alaqıynalmazmıla?
Definite future (future II)he is going to have difficulty	menqıynallıqma	senqıynallıqsa	olqıynallıqdı	bizqıynallıqbız	sizqıynallıqsız	alaqıynallıqdıla
Definite future (future II)he is not going to have difficulty	menqıynallıq tülme	senqıynallıq tülse	olqıynallıq tüldü	bizqıynallıq tülbüz	sizqıynallıq tülsüz	alaqıynallıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to have difficulty?	menqıynallıqmıma? qıynallıqmamı?	senqıynallıqmısa?	olqıynallıqmıdı?	bizqıynallıqmıbız? qıynallıqbızmı?	sizqıynallıqmısız?	alaqıynallıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to have difficulty?	menqıynallıq tülmüme?	senqıynallıq tülmüse?	olqıynallıq tülmüdü?	bizqıynallıq tülmübüz?	sizqıynallıq tülmüsüz?	alaqıynallıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had had difficulty	menqıynalğan edimqıynalğanem	senqıynalğan edingqıynalğaneng	olqıynalğan ediqıynalğaned	bizqıynalğan edikqıynalğanek	sizqıynalğan edigizqıynalğanegiz	alaqıynalğan edileqıynalğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't had difficulty	menqıynalmağan edimqıynalmağanem	senqıynalmağan edingqıynalmağaneng	olqıynalmağan ediqıynalmağaned	bizqıynalmağan edikqıynalmağanek	sizqıynalmağan edigizqıynalmağanegiz	alaqıynalmağan edileqıynalmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was having difficulty	menqıynala edimqıynalaem	senqıynala edingqıynalaeng	olqıynala ediqıynalaed	bizqıynala edikqıynalaek	sizqıynala edigizqıynalaegiz	alaqıynala edileqıynalaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't having difficulty	menqıynalmay edimqıynalmayem	senqıynalmay edingqıynalmayeng	olqıynalmay ediqıynalmayed	bizqıynalmay edikqıynalmayek	sizqıynalmay edigizqıynalmayegiz	alaqıynalmay edileqıynalmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to have difficulty	menqıynalıwçan edimqıynalıwçanem	senqıynalıwçan edingqıynalıwçaneng	olqıynalıwçan ediqıynalıwçaned	bizqıynalıwçan edikqıynalıwçanek	sizqıynalıwçan edigizqıynalıwçanegiz	alaqıynalıwçan edileqıynalıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to have difficulty	menqıynalıwçan tül edimqıynalıwçan tül em	senqıynalıwçan tül edingqıynalıwçan tül eng	olqıynalıwçan tül ediqıynalıwçan tül ed	bizqıynalıwçan tül edikqıynalıwçan tül ek	sizqıynalıwçan tül edigizqıynalıwçan tül egiz	alaqıynalıwçan tül edileqıynalıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had had difficulty and remained so			olqıynalıb edi			alaqıynalıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't had difficulty			olqıynalıb tül edi			alaqıynalıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of having difficulty	menqıynala tura edimqıynala turaem	senqıynala tura edingqıynala turaeng	olqıynala tura ediqıynala turaed	bizqıynala tura edikqıynala turaek	sizqıynala tura edigizqıynala turaegiz	alaqıynala tura edileqıynala turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of having difficulty	menqıynala turmay edimqıynala turmayem	senqıynala turmay edingqıynala turmayeng	olqıynala turmay ediqıynala turmayed	bizqıynala turmay edikqıynala turmayek	sizqıynala turmay edigizqıynala turmayegiz	alaqıynala turmay edileqıynala turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would have difficulty	menqıynalır edimqıynalır em	senqıynalır edingqıynalır eng	olqıynalır ediqıynalır ed	bizqıynalır edikqıynalır ek	sizqıynalır edigizqıynalır egiz	alaqıynalır edileqıynalır elle
Conditional result (would)he wouldn't have difficulty	menqıynalmaz edimqıynalmaz em	senqıynalmaz edingqıynalmaz eng	olqıynalmaz ediqıynalmaz ed	bizqıynalmaz edikqıynalmaz ek	sizqıynalmaz edigizqıynalmaz egiz	alaqıynalmaz edileqıynalmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have had difficulty	menqıynallıq edimqıynallıq em	senqıynallıq edingqıynallıq eng	olqıynallıq ediqıynallıq ed	bizqıynallıq edikqıynallıq ek	sizqıynallıq edigizqıynallıq egiz	alaqıynallıq edileqıynallıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have had difficulty	menqıynallıq tül edimqıynallıq tül em	senqıynallıq tül edingqıynallıq tül eng	olqıynallıq tül ediqıynallıq tül ed	bizqıynallıq tül edikqıynallıq tül ek	sizqıynallıq tül edigizqıynallıq tül egiz	alaqıynallıq tül edileqıynallıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he has difficulty	menqıynalsam	senqıynalsang	olqıynalsa	bizqıynalsaq	sizqıynalsağız	alaqıynalsala
Conditionalif he doesn't have difficulty	menqıynalmasam	senqıynalmasang	olqıynalmasa	bizqıynalmasaq	sizqıynalmasağız	alaqıynalmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is having difficulty	menqıynala esem	senqıynala eseng	olqıynala ese	bizqıynala esek	sizqıynala esegiz	alaqıynala esele
Conditional, present realif he is not having difficulty	menqıynalmay esem	senqıynalmay eseng	olqıynalmay ese	bizqıynalmay esek	sizqıynalmay esegiz	alaqıynalmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he had difficulty	menqıynalsam ediqıynalsam ed	senqıynalsang ediqıynalsang ed	olqıynalsa ediqıynalsaed	bizqıynalsaq ediqıynalsaq ed	sizqıynalsağız ediqıynalsağız ed	alaqıynalsala ediqıynalsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't have difficulty	menqıynalmasam ediqıynalmasam ed	senqıynalmasang ediqıynalmasang ed	olqıynalmasa ediqıynalmasaed	bizqıynalmasaq ediqıynalmasaq ed	sizqıynalmasağız ediqıynalmasağız ed	alaqıynalmasala ediqıynalmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he had difficulty	menqıynaldım esem	senqıynaldıng eseng	olqıynaldı ese	bizqıynaldıq esek	sizqıynaldığız esegiz	alaqıynaldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't have difficulty	menqıynalmadım esem	senqıynalmadıng eseng	olqıynalmadı ese	bizqıynalmadıq esek	sizqıynalmadığız esegiz	alaqıynalmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did have difficulty (indeed)	menqıynalğan esem	senqıynalğan eseng	olqıynalğan ese	bizqıynalğan esek	sizqıynalğan esegiz	alaqıynalğan esele
Conditional, past realif he didn't have difficulty (indeed)	menqıynalmağan esem	senqıynalmağan eseng	olqıynalmağan ese	bizqıynalmağan esek	sizqıynalmağan esegiz	alaqıynalmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had had difficulty	menqıynalğan bolsam	senqıynalğan bolsang	olqıynalğan bolsa	bizqıynalğan bolsaq	sizqıynalğan bolsağız	alaqıynalğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't had difficulty	menqıynalmağan bolsam	senqıynalmağan bolsang	olqıynalmağan bolsa	bizqıynalmağan bolsaq	sizqıynalmağan bolsağız	alaqıynalmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had had difficulty	menqıynalğan bolsam ediqıynalğan bolsam ed	senqıynalğan bolsang ediqıynalğan bolsang ed	olqıynalğan bolsa ediqıynalğan bolsaed	bizqıynalğan bolsaq ediqıynalğan bolsaq ed	sizqıynalğan bolsağız ediqıynalğan bolsağız ed	alaqıynalğan bolsala ediqıynalğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't had difficulty	menqıynalmağan bolsam ediqıynalmağan bolsam ed	senqıynalmağan bolsang ediqıynalmağan bolsang ed	olqıynalmağan bolsa ediqıynalmağan bolsaed	bizqıynalmağan bolsaq ediqıynalmağan bolsaq ed	sizqıynalmağan bolsağız ediqıynalmağan bolsağız ed	alaqıynalmağan bolsala ediqıynalmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will have difficulty	menqıynalır esem	senqıynalır eseng	olqıynalır ese	bizqıynalır esek	sizqıynalır esegiz	alaqıynalır esele
Conditional, aoristif he won't have difficulty	menqıynalmaz esem	senqıynalmaz eseng	olqıynalmaz ese	bizqıynalmaz esek	sizqıynalmaz esegiz	alaqıynalmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to have difficulty	menqıynallıq esem	senqıynallıq eseng	olqıynallıq ese	bizqıynallıq esek	sizqıynallıq esegiz	alaqıynallıq esele
Conditional, futureif he is not going to have difficulty	menqıynallıq tül esem	senqıynallıq tül eseng	olqıynallıq tül ese	bizqıynallıq tül esek	sizqıynallıq tül esegiz	alaqıynallıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to have difficulty	menqıynallıq bolsam	senqıynallıq bolsang	olqıynallıq bolsa	bizqıynallıq bolsaq	sizqıynallıq bolsağız	alaqıynallıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to have difficulty	menqıynalmazlıq bolsam	senqıynalmazlıq bolsang	olqıynalmazlıq bolsa	bizqıynalmazlıq bolsaq	sizqıynalmazlıq bolsağız	alaqıynalmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qıynaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be having difficulty	menqıynala bolurma	senqıynala bolursa	olqıynala bolur	bizqıynala bolurbuz	sizqıynala bolursuz	alaqıynala bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be having difficulty	menqıynalmay bolurma	senqıynalmay bolursa	olqıynalmay bolur	bizqıynalmay bolurbuz	sizqıynalmay bolursuz	alaqıynalmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of having difficulty	menqıynala tura bolurma	senqıynala tura bolursa	olqıynala tura bolur	bizqıynala tura bolurbuz	sizqıynala tura bolursuz	alaqıynala tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not having difficulty	menqıynalmay tura bolurma	senqıynalmay tura bolursa	olqıynalmay tura bolur	bizqıynalmay tura bolurbuz	sizqıynalmay tura bolursuz	alaqıynalmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have had difficulty	menqıynalğan bolurma	senqıynalğan bolursa	olqıynalğan bolur	bizqıynalğan bolurbuz	sizqıynalğan bolursuz	alaqıynalğan bolurla
Inference (must have)he must not have had difficulty	menqıynalmağan bolurma	senqıynalmağan bolursa	olqıynalmağan bolur	bizqıynalmağan bolurbuz	sizqıynalmağan bolursuz	alaqıynalmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to have difficulty	menqıynallıq bolurma	senqıynallıq bolursa	olqıynallıq bolur	bizqıynallıq bolurbuz	sizqıynallıq bolursuz	alaqıynallıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to have difficulty	menqıynalmazlıq bolurma	senqıynalmazlıq bolursa	olqıynalmazlıq bolur	bizqıynalmazlıq bolurbuz	sizqıynalmazlıq bolursuz	alaqıynalmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it have difficulty	menqıynalayım	senqıynal!	olqıynalsın	bizqıynalayıq	sizqıynalığız!	alaqıynalsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not have difficulty	menqıynalmayım	senqıynalma!	olqıynalmasın	bizqıynalmayıq	sizqıynalmağız!	alaqıynalmasınla
Commands & suggestionsshould he have difficulty?	menqıynalayımmı?		olqıynalsınmı?	bizqıynalayıqmı?		alaqıynalsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not have difficulty?	menqıynalmayımmı?		olqıynalmasınmı?	bizqıynalmayıqmı?		alaqıynalmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it have difficulty		senqıynalçı²	olqıynalsınçı		sizqıynalçığız	alaqıynalsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not have difficulty		senqıynalmaçı²	olqıynalmasınçı		sizqıynalmaçığız	alaqıynalmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you have difficulty		senqıynalğınqıynalğı
Blessings & curses — may you…may you not have difficulty		senqıynalmağınqıynalmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he had difficulty	menqıynalğay edim qıynalğa edim	senqıynalğay eding qıynalğa eding	olqıynalğay edi qıynalğa edi	bizqıynalğay edik qıynalğa edik	sizqıynalğay edigiz qıynalğa edigiz	alaqıynalğay edile qıynalğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not have difficulty	menqıynalmağay edim qıynalmağa edim	senqıynalmağay eding qıynalmağa eding	olqıynalmağay edi qıynalmağa edi	bizqıynalmağay edik qıynalmağa edik	sizqıynalmağay edigiz qıynalmağa edigiz	alaqıynalmağay edile qıynalmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to have difficulty	menqıynalmağa qoyayımqıynalma qoyayım	senqıynalmağa qoy!qıynalma qoy!	olqıynalmağa qoysunqıynalma qoysun	bizqıynalmağa qoyayıqqıynalma qoyayıq	sizqıynalmağa qoyuğuz!qıynalma qoyuğuz!	alaqıynalmağa qoysunlaqıynalma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to have difficulty	menqıynalmağa qoymayımqıynalma qoymayım	senqıynalmağa qoyma!qıynalma qoyma!	olqıynalmağa qoymasınqıynalma qoymasın	bizqıynalmağa qoymayıqqıynalma qoymayıq	sizqıynalmağa qoymağız!qıynalma qoymağız!	alaqıynalmağa qoymasınlaqıynalma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoyayımmı?qıynalma qoyayımmı?		olqıynalmağa qoysunmu?qıynalma qoysunmu?	bizqıynalmağa qoyayıqmı?qıynalma qoyayıqmı?		alaqıynalmağa qoysunlamı?qıynalma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoymayımmı?qıynalma qoymayımmı?		olqıynalmağa qoymasınmı?qıynalma qoymasınmı?	bizqıynalmağa qoymayıqmı?qıynalma qoymayıqmı?		alaqıynalmağa qoymasınlamı?qıynalma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to have difficulty	menqıynalmağa qoyamaqıynalma qoyama	senqıynalmağa qoyasaqıynalma qoyasa	olqıynalmağa qoyadıqıynalma qoyadı	bizqıynalmağa qoyabızqıynalma qoyabız	sizqıynalmağa qoyasızqıynalma qoyasız	alaqıynalmağa qoyadılaqıynalma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to have difficulty	menqıynalmağa qoymaymaqıynalma qoymayma	senqıynalmağa qoymaysaqıynalma qoymaysa	olqıynalmağa qoymaydıqıynalma qoymaydı	bizqıynalmağa qoymaybızqıynalma qoymaybız	sizqıynalmağa qoymaysızqıynalma qoymaysız	alaqıynalmağa qoymaydılaqıynalma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoyamıma?qıynalma qoyamıma?	senqıynalmağa qoyamısa?qıynalma qoyamısa?	olqıynalmağa qoyamıdı?qıynalma qoyamıdı?	bizqıynalmağa qoyamıbız?qıynalma qoyamıbız?	sizqıynalmağa qoyamısız?qıynalma qoyamısız?	alaqıynalmağa qoyamıdıla?qıynalma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoymaymıma?qıynalma qoymaymıma?	senqıynalmağa qoymaymısa?qıynalma qoymaymısa?	olqıynalmağa qoymaymıdı?qıynalma qoymaymıdı?	bizqıynalmağa qoymaymıbız?qıynalma qoymaymıbız?	sizqıynalmağa qoymaymısız?qıynalma qoymaymısız?	alaqıynalmağa qoymaymıdıla?qıynalma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to have difficulty	menqıynalmağa qoydumqıynalma qoydum	senqıynalmağa qoydungqıynalma qoydung	olqıynalmağa qoyduqıynalma qoydu	bizqıynalmağa qoyduqqıynalma qoyduq	sizqıynalmağa qoyduğuzqıynalma qoyduğuz	alaqıynalmağa qoydulaqıynalma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to have difficulty	menqıynalmağa qoymadımqıynalma qoymadım	senqıynalmağa qoymadıngqıynalma qoymadıng	olqıynalmağa qoymadıqıynalma qoymadı	bizqıynalmağa qoymadıqqıynalma qoymadıq	sizqıynalmağa qoymadığızqıynalma qoymadığız	alaqıynalmağa qoymadılaqıynalma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoydummu?qıynalma qoydummu?	senqıynalmağa qoydungmu?qıynalma qoydungmu?	olqıynalmağa qoydumu?qıynalma qoydumu?	bizqıynalmağa qoyduqmu?qıynalma qoyduqmu?	sizqıynalmağa qoyduğuzmu?qıynalma qoyduğuzmu?	alaqıynalmağa qoydulamı?qıynalma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to have difficulty?	menqıynalmağa qoymadımmı?qıynalma qoymadımmı?	senqıynalmağa qoymadıngmı?qıynalma qoymadıngmı?	olqıynalmağa qoymadımı?qıynalma qoymadımı?	bizqıynalmağa qoymadıqmı?qıynalma qoymadıqmı?	sizqıynalmağa qoymadığızmı?qıynalma qoymadığızmı?	alaqıynalmağa qoymadılamı?qıynalma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qıynalırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can have difficulty	menqıynalalama	senqıynalalasa	olqıynalaladı	bizqıynalalabız	sizqıynalalasız	alaqıynalaladıla
Ability — presenthe can't have difficulty	menqıynalalmayma	senqıynalalmaysa	olqıynalalmaydı	bizqıynalalmaybız	sizqıynalalmaysız	alaqıynalalmaydıla
Ability — presentcan he have difficulty?	menqıynalalamıma? qıynalalamamı?	senqıynalalamısa?	olqıynalalamıdı?	bizqıynalalamıbız? qıynalalabızmı?	sizqıynalalamısız?	alaqıynalalamıdıla?
Ability — presentcan't he have difficulty?	menqıynalalmaymıma? qıynalalmaymamı?	senqıynalalmaymısa?	olqıynalalmaymıdı?	bizqıynalalmaymıbız? qıynalalmaybızmı?	sizqıynalalmaymısız?	alaqıynalalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can have difficulty	menqıynalalsam	senqıynalalsang	olqıynalalsa	bizqıynalalsaq	sizqıynalalsağız	alaqıynalalsala
Ability — if I can…if he can't have difficulty	menqıynalalmasam	senqıynalalmasang	olqıynalalmasa	bizqıynalalmasaq	sizqıynalalmasağız	alaqıynalalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to have difficulty	menqıynalaldım	senqıynalaldıng	olqıynalaldı	bizqıynalaldıq	sizqıynalaldığız	alaqıynalaldıla
Ability — simple pasthe could not have difficulty	menqıynalalmadım	senqıynalalmadıng	olqıynalalmadı	bizqıynalalmadıq	sizqıynalalmadığız	alaqıynalalmadıla
Ability — simple pastwas he able to have difficulty?	menqıynalaldımmı?	senqıynalaldıngmı?	olqıynalaldımı?	bizqıynalaldıqmı?	sizqıynalaldığızmı?	alaqıynalaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he have difficulty?	menqıynalalmadımmı?	senqıynalalmadıngmı?	olqıynalalmadımı?	bizqıynalalmadıqmı?	sizqıynalalmadığızmı?	alaqıynalalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to have difficulty	menqıynalalğanma	senqıynalalğansa	olqıynalalğandı	bizqıynalalğanbız	sizqıynalalğansız	alaqıynalalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to have difficulty	menqıynalalmağanma	senqıynalalmağansa	olqıynalalmağandı	bizqıynalalmağanbız	sizqıynalalmağansız	alaqıynalalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to have difficulty?	menqıynalalğanmıma? qıynalalğanmamı?	senqıynalalğanmısa?	olqıynalalğanmıdı?	bizqıynalalğanmıbız? qıynalalğanbızmı?	sizqıynalalğanmısız?	alaqıynalalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to have difficulty?	menqıynalalmağanmıma? qıynalalmağanmamı?	senqıynalalmağanmısa?	olqıynalalmağanmıdı?	bizqıynalalmağanmıbız? qıynalalmağanbızmı?	sizqıynalalmağanmısız?	alaqıynalalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to have difficulty	menqıynalalğan edimqıynalalğanem	senqıynalalğan edingqıynalalğaneng	olqıynalalğan ediqıynalalğaned	bizqıynalalğan edikqıynalalğanek	sizqıynalalğan edigizqıynalalğanegiz	alaqıynalalğan edileqıynalalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to have difficulty	menqıynalalmağan edimqıynalalmağanem	senqıynalalmağan edingqıynalalmağaneng	olqıynalalmağan ediqıynalalmağaned	bizqıynalalmağan edikqıynalalmağanek	sizqıynalalmağan edigizqıynalalmağanegiz	alaqıynalalmağan edileqıynalalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could have difficulty	menqıynalala edimqıynalalaem	senqıynalala edingqıynalalaeng	olqıynalala ediqıynalalaed	bizqıynalala edikqıynalalaek	sizqıynalala edigizqıynalalaegiz	alaqıynalala edileqıynalalaelle
Ability — past backgroundhe could not have difficulty	menqıynalalmay edimqıynalalmayem	senqıynalalmay edingqıynalalmayeng	olqıynalalmay ediqıynalalmayed	bizqıynalalmay edikqıynalalmayek	sizqıynalalmay edigizqıynalalmayegiz	alaqıynalalmay edileqıynalalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to have difficulty	menqıynalalırma	senqıynalalırsa	olqıynalalır	bizqıynalalırbız	sizqıynalalırsız	alaqıynalalırla
Ability — future Ihe won't be able to have difficulty	menqıynalalmazma	senqıynalalmazsa	olqıynalalmaz	bizqıynalalmazbız	sizqıynalalmazsız	alaqıynalalmazla
Ability — future Iwill he be able to have difficulty?	menqıynalalırmıma? qıynalalırmamı?	senqıynalalırmısa?	olqıynalalırmı?	bizqıynalalırmıbız? qıynalalırbızmı?	sizqıynalalırmısız?	alaqıynalalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to have difficulty?	menqıynalalmazmıma? qıynalalmazmamı?	senqıynalalmazmısa?	olqıynalalmazmı?	bizqıynalalmazmıbız? qıynalalmazbızmı?	sizqıynalalmazmısız?	alaqıynalalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to have difficulty	menqıynalallıqma	senqıynalallıqsa	olqıynalallıqdı	bizqıynalallıqbız	sizqıynalallıqsız	alaqıynalallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to have difficulty	menqıynalallıq tülme	senqıynalallıq tülse	olqıynalallıq tüldü	bizqıynalallıq tülbüz	sizqıynalallıq tülsüz	alaqıynalallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to have difficulty?	menqıynalallıqmıma? qıynalallıqmamı?	senqıynalallıqmısa?	olqıynalallıqmıdı?	bizqıynalallıqmıbız? qıynalallıqbızmı?	sizqıynalallıqmısız?	alaqıynalallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to have difficulty?	menqıynalallıq tülmüme?	senqıynalallıq tülmüse?	olqıynalallıq tülmüdü?	bizqıynalallıq tülmübüz?	sizqıynalallıq tülmüsüz?	alaqıynalallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to have difficulty	menqıynalalır edimqıynalalır em	senqıynalalır edingqıynalalır eng	olqıynalalır ediqıynalalır ed	bizqıynalalır edikqıynalalır ek	sizqıynalalır edigizqıynalalır egiz	alaqıynalalır edileqıynalalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to have difficulty	menqıynalalmaz edimqıynalalmaz em	senqıynalalmaz edingqıynalalmaz eng	olqıynalalmaz ediqıynalalmaz ed	bizqıynalalmaz edikqıynalalmaz ek	sizqıynalalmaz edigizqıynalalmaz egiz	alaqıynalalmaz edileqıynalalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to have difficulty		senqıynalalğınqıynalalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to have difficulty		senqıynalalmağınqıynalalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qıynalırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be having difficulty	menqıynala bolmazma	senqıynala bolmazsa	olqıynala bolmaz	bizqıynala bolmazbız	sizqıynala bolmazsız	alaqıynala bolmazla
Inference, present — double negationhe must be having difficulty (emphatic)	menqıynalmay bolmazma	senqıynalmay bolmazsa	olqıynalmay bolmaz	bizqıynalmay bolmazbız	sizqıynalmay bolmazsız	alaqıynalmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of having difficulty	menqıynala tura bolmazma	senqıynala tura bolmazsa	olqıynala tura bolmaz	bizqıynala tura bolmazbız	sizqıynala tura bolmazsız	alaqıynala tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not having difficulty (emphatic)	menqıynalmay tura bolmazma	senqıynalmay tura bolmazsa	olqıynalmay tura bolmaz	bizqıynalmay tura bolmazbız	sizqıynalmay tura bolmazsız	alaqıynalmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not having difficulty	menqıynalmay turama	senqıynalmay turasa	olqıynalmay turadı	bizqıynalmay turabız	sizqıynalmay turasız	alaqıynalmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not having difficulty	menqıynalmay turmayma	senqıynalmay turmaysa	olqıynalmay turmaydı	bizqıynalmay turmaybız	sizqıynalmay turmaysız	alaqıynalmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not having difficulty?	menqıynalmay turmaymıma	senqıynalmay turmaymısa	olqıynalmay turmaymıdı	bizqıynalmay turmaymıbız	sizqıynalmay turmaymısız	alaqıynalmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have had difficulty	menqıynalğan bolmazma	senqıynalğan bolmazsa	olqıynalğan bolmaz	bizqıynalğan bolmazbız	sizqıynalğan bolmazsız	alaqıynalğan bolmazla
Inference — double negationhe must have had difficulty (emphatic)	menqıynalmağan bolmazma	senqıynalmağan bolmazsa	olqıynalmağan bolmaz	bizqıynalmağan bolmazbız	sizqıynalmağan bolmazsız	alaqıynalmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had had difficulty	menqıynalğan bolmasam	senqıynalğan bolmasang	olqıynalğan bolmasa	bizqıynalğan bolmasaq	sizqıynalğan bolmasağız	alaqıynalğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't had difficulty	menqıynalmağan bolmasam	senqıynalmağan bolmasang	olqıynalmağan bolmasa	bizqıynalmağan bolmasaq	sizqıynalmağan bolmasağız	alaqıynalmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to have difficulty	menqıynallıq bolmazma	senqıynallıq bolmazsa	olqıynallıq bolmaz	bizqıynallıq bolmazbız	sizqıynallıq bolmazsız	alaqıynallıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to have difficulty (emphatic)	menqıynalmazlıq bolmazma	senqıynalmazlıq bolmazsa	olqıynalmazlıq bolmaz	bizqıynalmazlıq bolmazbız	sizqıynalmazlıq bolmazsız	alaqıynalmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to have difficulty	menqıynallıq bolmasam	senqıynallıq bolmasang	olqıynallıq bolmasa	bizqıynallıq bolmasaq	sizqıynallıq bolmasağız	alaqıynallıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to have difficulty	menqıynalmazlıq bolmasam	senqıynalmazlıq bolmasang	olqıynalmazlıq bolmasa	bizqıynalmazlıq bolmasaq	sizqıynalmazlıq bolmasağız	alaqıynalmazlıq bolmasala