aşığırğa

/aʃɯʁɯrʁa/

(v.) hurry, hasten, be in a hurry — What someone hurries to or toward stands in the dative.

aşıqğan suw tengizge jetmez — water that hurries does not reach the sea
siz qayrı aşığasız? — where are you hurrying?
aşıqma, zaman bardı — don't hurry, there is time
ol boluşurğa aşıqdı — they hurried to help
biz üyge aşığabız — we are hurrying home

Conjugation

Common forms

aşığadıhe is hurrying
aşıqdıhe hurried
aşıqğandıhe has hurried
aşığırhe will hurry
aşığırıqdıhe is going to hurry
aşığa edihe was hurrying
aşıqsaif he hurries
aşıq!hurry!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is hurrying	menaşığama	senaşığasa	olaşığadı	bizaşığabız	sizaşığasız	alaaşığadıla
Present (simple & continuous)he is not hurrying	menaşıqmayma	senaşıqmaysa	olaşıqmaydı	bizaşıqmaybız	sizaşıqmaysız	alaaşıqmaydıla
Present (simple & continuous)is he hurrying?	menaşığamıma? aşığamamı?	senaşığamısa?	olaşığamıdı?	bizaşığamıbız? aşığabızmı?	sizaşığamısız?	alaaşığamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he hurrying?	menaşıqmaymıma? aşıqmaymamı?	senaşıqmaymısa?	olaşıqmaymıdı?	bizaşıqmaymıbız? aşıqmaybızmı?	sizaşıqmaymısız?	alaaşıqmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually hurries	menaşığıwçanma	senaşığıwçansa	olaşığıwçandı	bizaşığıwçanbız	sizaşığıwçansız	alaaşığıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually hurry	menaşığıwçan tülme	senaşığıwçan tülse	olaşığıwçan tüldü	bizaşığıwçan tülbüz	sizaşığıwçan tülsüz	alaaşığıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually hurry?	menaşığıwçanmıma? aşığıwçanmamı?	senaşığıwçanmısa?	olaşığıwçanmıdı?	bizaşığıwçanmıbız? aşığıwçanbızmı?	sizaşığıwçanmısız?	alaaşığıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually hurry?	menaşığıwçan tülmüme?	senaşığıwçan tülmüse?	olaşığıwçan tülmüdü?	bizaşığıwçan tülmübüz?	sizaşığıwçan tülmüsüz?	alaaşığıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has hurried and remains so			olaşığıbdı			alaaşığıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he hurried?			olaşığıbmıdı?			alaaşığıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of hurrying	menaşığa turama	senaşığa turasa	olaşığa turadı	bizaşığa turabız	sizaşığa turasız	alaaşığa turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of hurrying	menaşığa turmayma	senaşığa turmaysa	olaşığa turmaydı	bizaşığa turmaybız	sizaşığa turmaysız	alaaşığa turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of hurrying?	menaşığa turamıma? aşığa turamamı?	senaşığa turamısa?	olaşığa turamıdı?	bizaşığa turamıbız? aşığa turabızmı?	sizaşığa turamısız?	alaaşığa turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of hurrying?	menaşığa turmaymıma? aşığa turmaymamı?	senaşığa turmaymısa?	olaşığa turmaymıdı?	bizaşığa turmaymıbız? aşığa turmaybızmı?	sizaşığa turmaymısız?	alaaşığa turmaymıdıla?
Simple past (definite)he hurried	menaşıqdım	senaşıqdıng	olaşıqdı	bizaşıqdıq	sizaşıqdığız	alaaşıqdıla
Simple past (definite)he didn't hurry	menaşıqmadım	senaşıqmadıng	olaşıqmadı	bizaşıqmadıq	sizaşıqmadığız	alaaşıqmadıla
Simple past (definite)did he hurry?	menaşıqdımmı?	senaşıqdıngmı?	olaşıqdımı?	bizaşıqdıqmı?	sizaşıqdığızmı?	alaaşıqdılamı?
Simple past (definite)didn't he hurry?	menaşıqmadımmı?	senaşıqmadıngmı?	olaşıqmadımı?	bizaşıqmadıqmı?	sizaşıqmadığızmı?	alaaşıqmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has hurried	menaşıqğanma	senaşıqğansa	olaşıqğandı	bizaşıqğanbız	sizaşıqğansız	alaaşıqğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't hurried	menaşıqmağanma	senaşıqmağansa	olaşıqmağandı	bizaşıqmağanbız	sizaşıqmağansız	alaaşıqmağandıla
Perfect (past indefinite)has he hurried?	menaşıqğanmıma? aşıqğanmamı?	senaşıqğanmısa?	olaşıqğanmıdı?	bizaşıqğanmıbız? aşıqğanbızmı?	sizaşıqğanmısız?	alaaşıqğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he hurried?	menaşıqmağanmıma? aşıqmağanmamı?	senaşıqmağanmısa?	olaşıqmağanmıdı?	bizaşıqmağanmıbız? aşıqmağanbızmı?	sizaşıqmağanmısız?	alaaşıqmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will hurry	menaşığırma	senaşığırsa	olaşığır	bizaşığırbız	sizaşığırsız	alaaşığırla
Indefinite future (future I)he won't hurry	menaşıqmazma	senaşıqmazsa	olaşıqmaz	bizaşıqmazbız	sizaşıqmazsız	alaaşıqmazla
Indefinite future (future I)will he hurry?	menaşığırmıma? aşığırmamı?	senaşığırmısa?	olaşığırmı?	bizaşığırmıbız? aşığırbızmı?	sizaşığırmısız?	alaaşığırmıla?
Indefinite future (future I)won't he hurry?	menaşıqmazmıma? aşıqmazmamı?	senaşıqmazmısa?	olaşıqmazmı?	bizaşıqmazmıbız? aşıqmazbızmı?	sizaşıqmazmısız?	alaaşıqmazmıla?
Definite future (future II)he is going to hurry	menaşığırıqma	senaşığırıqsa	olaşığırıqdı	bizaşığırıqbız	sizaşığırıqsız	alaaşığırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to hurry	menaşığırıq tülme	senaşığırıq tülse	olaşığırıq tüldü	bizaşığırıq tülbüz	sizaşığırıq tülsüz	alaaşığırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to hurry?	menaşığırıqmıma? aşığırıqmamı?	senaşığırıqmısa?	olaşığırıqmıdı?	bizaşığırıqmıbız? aşığırıqbızmı?	sizaşığırıqmısız?	alaaşığırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to hurry?	menaşığırıq tülmüme?	senaşığırıq tülmüse?	olaşığırıq tülmüdü?	bizaşığırıq tülmübüz?	sizaşığırıq tülmüsüz?	alaaşığırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had hurried	menaşıqğan edimaşıqğanem	senaşıqğan edingaşıqğaneng	olaşıqğan ediaşıqğaned	bizaşıqğan edikaşıqğanek	sizaşıqğan edigizaşıqğanegiz	alaaşıqğan edileaşıqğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't hurried	menaşıqmağan edimaşıqmağanem	senaşıqmağan edingaşıqmağaneng	olaşıqmağan ediaşıqmağaned	bizaşıqmağan edikaşıqmağanek	sizaşıqmağan edigizaşıqmağanegiz	alaaşıqmağan edileaşıqmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was hurrying	menaşığa edimaşığaem	senaşığa edingaşığaeng	olaşığa ediaşığaed	bizaşığa edikaşığaek	sizaşığa edigizaşığaegiz	alaaşığa edileaşığaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't hurrying	menaşıqmay edimaşıqmayem	senaşıqmay edingaşıqmayeng	olaşıqmay ediaşıqmayed	bizaşıqmay edikaşıqmayek	sizaşıqmay edigizaşıqmayegiz	alaaşıqmay edileaşıqmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to hurry	menaşığıwçan edimaşığıwçanem	senaşığıwçan edingaşığıwçaneng	olaşığıwçan ediaşığıwçaned	bizaşığıwçan edikaşığıwçanek	sizaşığıwçan edigizaşığıwçanegiz	alaaşığıwçan edileaşığıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to hurry	menaşığıwçan tül edimaşığıwçan tül em	senaşığıwçan tül edingaşığıwçan tül eng	olaşığıwçan tül ediaşığıwçan tül ed	bizaşığıwçan tül edikaşığıwçan tül ek	sizaşığıwçan tül edigizaşığıwçan tül egiz	alaaşığıwçan tül edileaşığıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had hurried and remained so			olaşığıb edi			alaaşığıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't hurried			olaşığıb tül edi			alaaşığıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of hurrying	menaşığa tura edimaşığa turaem	senaşığa tura edingaşığa turaeng	olaşığa tura ediaşığa turaed	bizaşığa tura edikaşığa turaek	sizaşığa tura edigizaşığa turaegiz	alaaşığa tura edileaşığa turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of hurrying	menaşığa turmay edimaşığa turmayem	senaşığa turmay edingaşığa turmayeng	olaşığa turmay ediaşığa turmayed	bizaşığa turmay edikaşığa turmayek	sizaşığa turmay edigizaşığa turmayegiz	alaaşığa turmay edileaşığa turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would hurry	menaşığır edimaşığır em	senaşığır edingaşığır eng	olaşığır ediaşığır ed	bizaşığır edikaşığır ek	sizaşığır edigizaşığır egiz	alaaşığır edileaşığır elle
Conditional result (would)he wouldn't hurry	menaşıqmaz edimaşıqmaz em	senaşıqmaz edingaşıqmaz eng	olaşıqmaz ediaşıqmaz ed	bizaşıqmaz edikaşıqmaz ek	sizaşıqmaz edigizaşıqmaz egiz	alaaşıqmaz edileaşıqmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have hurried	menaşığırıq edimaşığırıq em	senaşığırıq edingaşığırıq eng	olaşığırıq ediaşığırıq ed	bizaşığırıq edikaşığırıq ek	sizaşığırıq edigizaşığırıq egiz	alaaşığırıq edileaşığırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have hurried	menaşığırıq tül edimaşığırıq tül em	senaşığırıq tül edingaşığırıq tül eng	olaşığırıq tül ediaşığırıq tül ed	bizaşığırıq tül edikaşığırıq tül ek	sizaşığırıq tül edigizaşığırıq tül egiz	alaaşığırıq tül edileaşığırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he hurries	menaşıqsam	senaşıqsang	olaşıqsa	bizaşıqsaq	sizaşıqsağız	alaaşıqsala
Conditionalif he doesn't hurry	menaşıqmasam	senaşıqmasang	olaşıqmasa	bizaşıqmasaq	sizaşıqmasağız	alaaşıqmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is hurrying	menaşığa esem	senaşığa eseng	olaşığa ese	bizaşığa esek	sizaşığa esegiz	alaaşığa esele
Conditional, present realif he is not hurrying	menaşıqmay esem	senaşıqmay eseng	olaşıqmay ese	bizaşıqmay esek	sizaşıqmay esegiz	alaaşıqmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he hurried	menaşıqsam ediaşıqsam ed	senaşıqsang ediaşıqsang ed	olaşıqsa ediaşıqsaed	bizaşıqsaq ediaşıqsaq ed	sizaşıqsağız ediaşıqsağız ed	alaaşıqsala ediaşıqsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't hurry	menaşıqmasam ediaşıqmasam ed	senaşıqmasang ediaşıqmasang ed	olaşıqmasa ediaşıqmasaed	bizaşıqmasaq ediaşıqmasaq ed	sizaşıqmasağız ediaşıqmasağız ed	alaaşıqmasala ediaşıqmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Progressive conditionalif he keeps hurrying	menaşığa tursam	senaşığa tursang	olaşığa tursa	bizaşığa tursaq	sizaşığa tursağız	alaaşığa tursala
Progressive conditionalif he keeps on not hurrying	menaşıqmay tursam	senaşıqmay tursang	olaşıqmay tursa	bizaşıqmay tursaq	sizaşıqmay tursağız	alaaşıqmay tursala
Progressive conditionalno such form
Progressive conditionalno such form
Progressive conditional, present realif he is in the middle of hurrying	menaşığa tura esem	senaşığa tura eseng	olaşığa tura ese	bizaşığa tura esek	sizaşığa tura esegiz	alaaşığa tura esele
Progressive conditional, present realif he keeps on not hurrying	menaşıqmay tura esem	senaşıqmay tura eseng	olaşıqmay tura ese	bizaşıqmay tura esek	sizaşıqmay tura esegiz	alaaşıqmay tura esele
Progressive conditional, present realno such form
Progressive conditional, present realno such form
Conditional, definite past¹if he hurried	menaşıqdım esem	senaşıqdıng eseng	olaşıqdı ese	bizaşıqdıq esek	sizaşıqdığız esegiz	alaaşıqdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't hurry	menaşıqmadım esem	senaşıqmadıng eseng	olaşıqmadı ese	bizaşıqmadıq esek	sizaşıqmadığız esegiz	alaaşıqmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did hurry (indeed)	menaşıqğan esem	senaşıqğan eseng	olaşıqğan ese	bizaşıqğan esek	sizaşıqğan esegiz	alaaşıqğan esele
Conditional, past realif he didn't hurry (indeed)	menaşıqmağan esem	senaşıqmağan eseng	olaşıqmağan ese	bizaşıqmağan esek	sizaşıqmağan esegiz	alaaşıqmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had hurried	menaşıqğan bolsam	senaşıqğan bolsang	olaşıqğan bolsa	bizaşıqğan bolsaq	sizaşıqğan bolsağız	alaaşıqğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't hurried	menaşıqmağan bolsam	senaşıqmağan bolsang	olaşıqmağan bolsa	bizaşıqmağan bolsaq	sizaşıqmağan bolsağız	alaaşıqmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had hurried	menaşıqğan bolsam ediaşıqğan bolsam ed	senaşıqğan bolsang ediaşıqğan bolsang ed	olaşıqğan bolsa ediaşıqğan bolsaed	bizaşıqğan bolsaq ediaşıqğan bolsaq ed	sizaşıqğan bolsağız ediaşıqğan bolsağız ed	alaaşıqğan bolsala ediaşıqğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't hurried	menaşıqmağan bolsam ediaşıqmağan bolsam ed	senaşıqmağan bolsang ediaşıqmağan bolsang ed	olaşıqmağan bolsa ediaşıqmağan bolsaed	bizaşıqmağan bolsaq ediaşıqmağan bolsaq ed	sizaşıqmağan bolsağız ediaşıqmağan bolsağız ed	alaaşıqmağan bolsala ediaşıqmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will hurry	menaşığır esem	senaşığır eseng	olaşığır ese	bizaşığır esek	sizaşığır esegiz	alaaşığır esele
Conditional, aoristif he won't hurry	menaşıqmaz esem	senaşıqmaz eseng	olaşıqmaz ese	bizaşıqmaz esek	sizaşıqmaz esegiz	alaaşıqmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to hurry	menaşığırıq esem	senaşığırıq eseng	olaşığırıq ese	bizaşığırıq esek	sizaşığırıq esegiz	alaaşığırıq esele
Conditional, futureif he is not going to hurry	menaşığırıq tül esem	senaşığırıq tül eseng	olaşığırıq tül ese	bizaşığırıq tül esek	sizaşığırıq tül esegiz	alaaşığırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to hurry	menaşığırıq bolsam	senaşığırıq bolsang	olaşığırıq bolsa	bizaşığırıq bolsaq	sizaşığırıq bolsağız	alaaşığırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to hurry	menaşıqmazlıq bolsam	senaşıqmazlıq bolsang	olaşıqmazlıq bolsa	bizaşıqmazlıq bolsaq	sizaşıqmazlıq bolsağız	alaaşıqmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso aşıqdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be hurrying	menaşığa bolurma	senaşığa bolursa	olaşığa bolur	bizaşığa bolurbuz	sizaşığa bolursuz	alaaşığa bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be hurrying	menaşıqmay bolurma	senaşıqmay bolursa	olaşıqmay bolur	bizaşıqmay bolurbuz	sizaşıqmay bolursuz	alaaşıqmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of hurrying	menaşığa tura bolurma	senaşığa tura bolursa	olaşığa tura bolur	bizaşığa tura bolurbuz	sizaşığa tura bolursuz	alaaşığa tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not hurrying	menaşıqmay tura bolurma	senaşıqmay tura bolursa	olaşıqmay tura bolur	bizaşıqmay tura bolurbuz	sizaşıqmay tura bolursuz	alaaşıqmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have hurried	menaşıqğan bolurma	senaşıqğan bolursa	olaşıqğan bolur	bizaşıqğan bolurbuz	sizaşıqğan bolursuz	alaaşıqğan bolurla
Inference (must have)he must not have hurried	menaşıqmağan bolurma	senaşıqmağan bolursa	olaşıqmağan bolur	bizaşıqmağan bolurbuz	sizaşıqmağan bolursuz	alaaşıqmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to hurry	menaşığırıq bolurma	senaşığırıq bolursa	olaşığırıq bolur	bizaşığırıq bolurbuz	sizaşığırıq bolursuz	alaaşığırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to hurry	menaşıqmazlıq bolurma	senaşıqmazlıq bolursa	olaşıqmazlıq bolur	bizaşıqmazlıq bolurbuz	sizaşıqmazlıq bolursuz	alaaşıqmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it hurry	menaşığayım	senaşıq!	olaşıqsın	bizaşığayıq	sizaşığığız!	alaaşıqsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not hurry	menaşıqmayım	senaşıqma!	olaşıqmasın	bizaşıqmayıq	sizaşıqmağız!	alaaşıqmasınla
Commands & suggestionsshould he hurry?	menaşığayımmı?		olaşıqsınmı?	bizaşığayıqmı?		alaaşıqsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not hurry?	menaşıqmayımmı?		olaşıqmasınmı?	bizaşıqmayıqmı?		alaaşıqmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it hurry		senaşıqçı²	olaşıqsınçı		sizaşıqçığız	alaaşıqsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not hurry		senaşıqmaçı²	olaşıqmasınçı		sizaşıqmaçığız	alaaşıqmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you hurry		senaşıqğınaşıqğı
Blessings & curses — may you…may you not hurry		senaşıqmağınaşıqmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he hurried	menaşıqğay edim aşıqğa edim	senaşıqğay eding aşıqğa eding	olaşıqğay edi aşıqğa edi	bizaşıqğay edik aşıqğa edik	sizaşıqğay edigiz aşıqğa edigiz	alaaşıqğay edile aşıqğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not hurry	menaşıqmağay edim aşıqmağa edim	senaşıqmağay eding aşıqmağa eding	olaşıqmağay edi aşıqmağa edi	bizaşıqmağay edik aşıqmağa edik	sizaşıqmağay edigiz aşıqmağa edigiz	alaaşıqmağay edile aşıqmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to hurry	menaşıqmağa qoyayımaşıqma qoyayım	senaşıqmağa qoy!aşıqma qoy!	olaşıqmağa qoysunaşıqma qoysun	bizaşıqmağa qoyayıqaşıqma qoyayıq	sizaşıqmağa qoyuğuz!aşıqma qoyuğuz!	alaaşıqmağa qoysunlaaşıqma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to hurry	menaşıqmağa qoymayımaşıqma qoymayım	senaşıqmağa qoyma!aşıqma qoyma!	olaşıqmağa qoymasınaşıqma qoymasın	bizaşıqmağa qoymayıqaşıqma qoymayıq	sizaşıqmağa qoymağız!aşıqma qoymağız!	alaaşıqmağa qoymasınlaaşıqma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoyayımmı?aşıqma qoyayımmı?		olaşıqmağa qoysunmu?aşıqma qoysunmu?	bizaşıqmağa qoyayıqmı?aşıqma qoyayıqmı?		alaaşıqmağa qoysunlamı?aşıqma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoymayımmı?aşıqma qoymayımmı?		olaşıqmağa qoymasınmı?aşıqma qoymasınmı?	bizaşıqmağa qoymayıqmı?aşıqma qoymayıqmı?		alaaşıqmağa qoymasınlamı?aşıqma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to hurry	menaşıqmağa qoyamaaşıqma qoyama	senaşıqmağa qoyasaaşıqma qoyasa	olaşıqmağa qoyadıaşıqma qoyadı	bizaşıqmağa qoyabızaşıqma qoyabız	sizaşıqmağa qoyasızaşıqma qoyasız	alaaşıqmağa qoyadılaaşıqma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to hurry	menaşıqmağa qoymaymaaşıqma qoymayma	senaşıqmağa qoymaysaaşıqma qoymaysa	olaşıqmağa qoymaydıaşıqma qoymaydı	bizaşıqmağa qoymaybızaşıqma qoymaybız	sizaşıqmağa qoymaysızaşıqma qoymaysız	alaaşıqmağa qoymaydılaaşıqma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoyamıma?aşıqma qoyamıma?	senaşıqmağa qoyamısa?aşıqma qoyamısa?	olaşıqmağa qoyamıdı?aşıqma qoyamıdı?	bizaşıqmağa qoyamıbız?aşıqma qoyamıbız?	sizaşıqmağa qoyamısız?aşıqma qoyamısız?	alaaşıqmağa qoyamıdıla?aşıqma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoymaymıma?aşıqma qoymaymıma?	senaşıqmağa qoymaymısa?aşıqma qoymaymısa?	olaşıqmağa qoymaymıdı?aşıqma qoymaymıdı?	bizaşıqmağa qoymaymıbız?aşıqma qoymaymıbız?	sizaşıqmağa qoymaymısız?aşıqma qoymaymısız?	alaaşıqmağa qoymaymıdıla?aşıqma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to hurry	menaşıqmağa qoydumaşıqma qoydum	senaşıqmağa qoydungaşıqma qoydung	olaşıqmağa qoyduaşıqma qoydu	bizaşıqmağa qoyduqaşıqma qoyduq	sizaşıqmağa qoyduğuzaşıqma qoyduğuz	alaaşıqmağa qoydulaaşıqma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to hurry	menaşıqmağa qoymadımaşıqma qoymadım	senaşıqmağa qoymadıngaşıqma qoymadıng	olaşıqmağa qoymadıaşıqma qoymadı	bizaşıqmağa qoymadıqaşıqma qoymadıq	sizaşıqmağa qoymadığızaşıqma qoymadığız	alaaşıqmağa qoymadılaaşıqma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoydummu?aşıqma qoydummu?	senaşıqmağa qoydungmu?aşıqma qoydungmu?	olaşıqmağa qoydumu?aşıqma qoydumu?	bizaşıqmağa qoyduqmu?aşıqma qoyduqmu?	sizaşıqmağa qoyduğuzmu?aşıqma qoyduğuzmu?	alaaşıqmağa qoydulamı?aşıqma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to hurry?	menaşıqmağa qoymadımmı?aşıqma qoymadımmı?	senaşıqmağa qoymadıngmı?aşıqma qoymadıngmı?	olaşıqmağa qoymadımı?aşıqma qoymadımı?	bizaşıqmağa qoymadıqmı?aşıqma qoymadıqmı?	sizaşıqmağa qoymadığızmı?aşıqma qoymadığızmı?	alaaşıqmağa qoymadılamı?aşıqma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of aşığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can hurry	menaşığalama	senaşığalasa	olaşığaladı	bizaşığalabız	sizaşığalasız	alaaşığaladıla
Ability — presenthe can't hurry	menaşığalmayma	senaşığalmaysa	olaşığalmaydı	bizaşığalmaybız	sizaşığalmaysız	alaaşığalmaydıla
Ability — presentcan he hurry?	menaşığalamıma? aşığalamamı?	senaşığalamısa?	olaşığalamıdı?	bizaşığalamıbız? aşığalabızmı?	sizaşığalamısız?	alaaşığalamıdıla?
Ability — presentcan't he hurry?	menaşığalmaymıma? aşığalmaymamı?	senaşığalmaymısa?	olaşığalmaymıdı?	bizaşığalmaymıbız? aşığalmaybızmı?	sizaşığalmaymısız?	alaaşığalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can hurry	menaşığalsam	senaşığalsang	olaşığalsa	bizaşığalsaq	sizaşığalsağız	alaaşığalsala
Ability — if I can…if he can't hurry	menaşığalmasam	senaşığalmasang	olaşığalmasa	bizaşığalmasaq	sizaşığalmasağız	alaaşığalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to hurry	menaşığaldım	senaşığaldıng	olaşığaldı	bizaşığaldıq	sizaşığaldığız	alaaşığaldıla
Ability — simple pasthe could not hurry	menaşığalmadım	senaşığalmadıng	olaşığalmadı	bizaşığalmadıq	sizaşığalmadığız	alaaşığalmadıla
Ability — simple pastwas he able to hurry?	menaşığaldımmı?	senaşığaldıngmı?	olaşığaldımı?	bizaşığaldıqmı?	sizaşığaldığızmı?	alaaşığaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he hurry?	menaşığalmadımmı?	senaşığalmadıngmı?	olaşığalmadımı?	bizaşığalmadıqmı?	sizaşığalmadığızmı?	alaaşığalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to hurry	menaşığalğanma	senaşığalğansa	olaşığalğandı	bizaşığalğanbız	sizaşığalğansız	alaaşığalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to hurry	menaşığalmağanma	senaşığalmağansa	olaşığalmağandı	bizaşığalmağanbız	sizaşığalmağansız	alaaşığalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to hurry?	menaşığalğanmıma? aşığalğanmamı?	senaşığalğanmısa?	olaşığalğanmıdı?	bizaşığalğanmıbız? aşığalğanbızmı?	sizaşığalğanmısız?	alaaşığalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to hurry?	menaşığalmağanmıma? aşığalmağanmamı?	senaşığalmağanmısa?	olaşığalmağanmıdı?	bizaşığalmağanmıbız? aşığalmağanbızmı?	sizaşığalmağanmısız?	alaaşığalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to hurry	menaşığalğan edimaşığalğanem	senaşığalğan edingaşığalğaneng	olaşığalğan ediaşığalğaned	bizaşığalğan edikaşığalğanek	sizaşığalğan edigizaşığalğanegiz	alaaşığalğan edileaşığalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to hurry	menaşığalmağan edimaşığalmağanem	senaşığalmağan edingaşığalmağaneng	olaşığalmağan ediaşığalmağaned	bizaşığalmağan edikaşığalmağanek	sizaşığalmağan edigizaşığalmağanegiz	alaaşığalmağan edileaşığalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could hurry	menaşığala edimaşığalaem	senaşığala edingaşığalaeng	olaşığala ediaşığalaed	bizaşığala edikaşığalaek	sizaşığala edigizaşığalaegiz	alaaşığala edileaşığalaelle
Ability — past backgroundhe could not hurry	menaşığalmay edimaşığalmayem	senaşığalmay edingaşığalmayeng	olaşığalmay ediaşığalmayed	bizaşığalmay edikaşığalmayek	sizaşığalmay edigizaşığalmayegiz	alaaşığalmay edileaşığalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to hurry	menaşığalırma	senaşığalırsa	olaşığalır	bizaşığalırbız	sizaşığalırsız	alaaşığalırla
Ability — future Ihe won't be able to hurry	menaşığalmazma	senaşığalmazsa	olaşığalmaz	bizaşığalmazbız	sizaşığalmazsız	alaaşığalmazla
Ability — future Iwill he be able to hurry?	menaşığalırmıma? aşığalırmamı?	senaşığalırmısa?	olaşığalırmı?	bizaşığalırmıbız? aşığalırbızmı?	sizaşığalırmısız?	alaaşığalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to hurry?	menaşığalmazmıma? aşığalmazmamı?	senaşığalmazmısa?	olaşığalmazmı?	bizaşığalmazmıbız? aşığalmazbızmı?	sizaşığalmazmısız?	alaaşığalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to hurry	menaşığallıqma	senaşığallıqsa	olaşığallıqdı	bizaşığallıqbız	sizaşığallıqsız	alaaşığallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to hurry	menaşığallıq tülme	senaşığallıq tülse	olaşığallıq tüldü	bizaşığallıq tülbüz	sizaşığallıq tülsüz	alaaşığallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to hurry?	menaşığallıqmıma? aşığallıqmamı?	senaşığallıqmısa?	olaşığallıqmıdı?	bizaşığallıqmıbız? aşığallıqbızmı?	sizaşığallıqmısız?	alaaşığallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to hurry?	menaşığallıq tülmüme?	senaşığallıq tülmüse?	olaşığallıq tülmüdü?	bizaşığallıq tülmübüz?	sizaşığallıq tülmüsüz?	alaaşığallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to hurry	menaşığalır edimaşığalır em	senaşığalır edingaşığalır eng	olaşığalır ediaşığalır ed	bizaşığalır edikaşığalır ek	sizaşığalır edigizaşığalır egiz	alaaşığalır edileaşığalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to hurry	menaşığalmaz edimaşığalmaz em	senaşığalmaz edingaşığalmaz eng	olaşığalmaz ediaşığalmaz ed	bizaşığalmaz edikaşığalmaz ek	sizaşığalmaz edigizaşığalmaz egiz	alaaşığalmaz edileaşığalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to hurry		senaşığalğınaşığalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to hurry		senaşığalmağınaşığalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

With another word

affirmativenegative

With another word — aşığırğa in its dictionary form with a second word carrying the person, across the six persons.
Frame	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Wanting and intending
want tohe wants to hurry	menaşığırğa izleyme	senaşığırğa izleyse	olaşığırğa izleydi	bizaşığırğa izleybiz	sizaşığırğa izleysiz	alaaşığırğa izleydile
want tohe does not want to hurry	menaşığırğa izlemeyme	senaşığırğa izlemeyse	olaşığırğa izlemeydi	bizaşığırğa izlemeybiz	sizaşığırğa izlemeysiz	alaaşığırğa izlemeydile
would like tohe would like to hurry	menaşığırğa süeme	senaşığırğa süese	olaşığırğa süedi	bizaşığırğa süebiz	sizaşığırğa süesiz	alaaşığırğa süedile
would like tohe would not like to hurry	menaşığırğa süymeyme	senaşığırğa süymeyse	olaşığırğa süymeydi	bizaşığırğa süymeybiz	sizaşığırğa süymeysiz	alaaşığırğa süymeydile
hope tohe hopes to hurry	menaşığırğa umutlanama	senaşığırğa umutlanasa	olaşığırğa umutlanadı	bizaşığırğa umutlanabız	sizaşığırğa umutlanasız	alaaşığırğa umutlanadıla
hope tohe does not hope to hurry	menaşığırğa umutlanmayma	senaşığırğa umutlanmaysa	olaşığırğa umutlanmaydı	bizaşığırğa umutlanmaybız	sizaşığırğa umutlanmaysız	alaaşığırğa umutlanmaydıla
be about tohe is about to hurry	menaşığırğa deb turama	senaşığırğa deb turasa	olaşığırğa deb turadı	bizaşığırğa deb turabız	sizaşığırğa deb turasız	alaaşığırğa deb turadıla
be about tohe is not about to hurry	menaşığırğa deb turmayma	senaşığırğa deb turmaysa	olaşığırğa deb turmaydı	bizaşığırğa deb turmaybız	sizaşığırğa deb turmaysız	alaaşığırğa deb turmaydıla
Need and obligation
need tohe needs to hurry	menaşığırğa kerekme	senaşığırğa kerekse	olaşığırğa kerekdi	bizaşığırğa kerekbiz	sizaşığırğa kereksiz	alaaşığırğa kerekdile
need tohe does not need to hurry	menaşığırğa kerek tüyülme	senaşığırğa kerek tüyülse	olaşığırğa kerek tüyüldü	bizaşığırğa kerek tüyülbüz	sizaşığırğa kerek tüyülsüz	alaaşığırğa kerek tüyüldüle
have tohe has to hurry	menmennge aşığırğa tüşedi	sensennge aşığırğa tüşedi	olanga aşığırğa tüşedi	bizbizge aşığırğa tüşedi	sizsizge aşığırğa tüşedi	alaalağa aşığırğa tüşedi
have tohe does not have to hurry	menmennge aşığırğa tüşmeydi	sensennge aşığırğa tüşmeydi	olanga aşığırğa tüşmeydi	bizbizge aşığırğa tüşmeydi	sizsizge aşığırğa tüşmeydi	alaalağa aşığırğa tüşmeydi
be obliged tohe is obliged to hurry	menaşığırğa borçluma	senaşığırğa borçlusa	olaşığırğa borçludu	bizaşığırğa borçlubuz	sizaşığırğa borçlusuz	alaaşığırğa borçludula
be obliged tohe is not obliged to hurry	menaşığırğa borçlu tüyülme	senaşığırğa borçlu tüyülse	olaşığırğa borçlu tüyüldü	bizaşığırğa borçlu tüyülbüz	sizaşığırğa borçlu tüyülsüz	alaaşığırğa borçlu tüyüldüle
Possibility and permission
have a way tohe has a way to hurry	menaşığırğa madarım bardı	senaşığırğa madarıng bardı	olaşığırğa madarı bardı	bizaşığırğa madarıbız bardı	sizaşığırğa madarığız bardı	alaaşığırğa madarları bardı
have a way tohe has no way to hurry	menaşığırğa madarım joqdu	senaşığırğa madarıng joqdu	olaşığırğa madarı joqdu	bizaşığırğa madarıbız joqdu	sizaşığırğa madarığız joqdu	alaaşığırğa madarları joqdu
be free tohe is free to hurry	menaşığırğa erkinme	senaşığırğa erkinse	olaşığırğa erkindi	bizaşığırğa erkinbiz	sizaşığırğa erkinsiz	alaaşığırğa erkindile
be free tohe is not free to hurry	menaşığırğa erkin tüyülme	senaşığırğa erkin tüyülse	olaşığırğa erkin tüyüldü	bizaşığırğa erkin tüyülbüz	sizaşığırğa erkin tüyülsüz	alaaşığırğa erkin tüyüldüle
mayhe may hurry	menmennge aşığırğa bolur	sensennge aşığırğa bolur	olanga aşığırğa bolur	bizbizge aşığırğa bolur	sizsizge aşığırğa bolur	alaalağa aşığırğa bolur
mayhe may not hurry	menmennge aşığırğa bolmaz	sensennge aşığırğa bolmaz	olanga aşığırğa bolmaz	bizbizge aşığırğa bolmaz	sizsizge aşığırğa bolmaz	alaalağa aşığırğa bolmaz
be ready tohe is ready to hurry	menaşığırğa hazırma	senaşığırğa hazırsa	olaşığırğa hazırdı	bizaşığırğa hazırbız	sizaşığırğa hazırsız	alaaşığırğa hazırdıla
be ready tohe is not ready to hurry	menaşığırğa hazır tüyülme	senaşığırğa hazır tüyülse	olaşığırğa hazır tüyüldü	bizaşığırğa hazır tüyülbüz	sizaşığırğa hazır tüyülsüz	alaaşığırğa hazır tüyüldüle
Trying, agreeing, hurrying, fearing
try tohe is trying to hurry	menaşığırğa küreşeme	senaşığırğa küreşese	olaşığırğa küreşedi	bizaşığırğa küreşebiz	sizaşığırğa küreşesiz	alaaşığırğa küreşedile
try tohe is not trying to hurry	menaşığırğa küreşmeyme	senaşığırğa küreşmeyse	olaşığırğa küreşmeydi	bizaşığırğa küreşmeybiz	sizaşığırğa küreşmeysiz	alaaşığırğa küreşmeydile
agree tohe agrees to hurry	menaşığırğa unayma	senaşığırğa unaysa	olaşığırğa unaydı	bizaşığırğa unaybız	sizaşığırğa unaysız	alaaşığırğa unaydıla
agree tohe refuses to hurry	menaşığırğa unamayma	senaşığırğa unamaysa	olaşığırğa unamaydı	bizaşığırğa unamaybız	sizaşığırğa unamaysız	alaaşığırğa unamaydıla
hurry tohe is in a hurry to hurry	menaşığırğa aşığama	senaşığırğa aşığasa	olaşığırğa aşığadı	bizaşığırğa aşığabız	sizaşığırğa aşığasız	alaaşığırğa aşığadıla
hurry tohe is in no hurry to hurry	menaşığırğa aşıqmayma	senaşığırğa aşıqmaysa	olaşığırğa aşıqmaydı	bizaşığırğa aşıqmaybız	sizaşığırğa aşıqmaysız	alaaşığırğa aşıqmaydıla
be afraid tohe is afraid to hurry	menaşığırğa qorqama	senaşığırğa qorqasa	olaşığırğa qorqadı	bizaşığırğa qorqabız	sizaşığırğa qorqasız	alaaşığırğa qorqadıla
be afraid tohe is not afraid to hurry	menaşığırğa qorqmayma	senaşığırğa qorqmaysa	olaşığırğa qorqmaydı	bizaşığırğa qorqmaybız	sizaşığırğa qorqmaysız	alaaşığırğa qorqmaydıla

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of aşığırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be hurrying	menaşığa bolmazma	senaşığa bolmazsa	olaşığa bolmaz	bizaşığa bolmazbız	sizaşığa bolmazsız	alaaşığa bolmazla
Inference, present — double negationhe must be hurrying (emphatic)	menaşıqmay bolmazma	senaşıqmay bolmazsa	olaşıqmay bolmaz	bizaşıqmay bolmazbız	sizaşıqmay bolmazsız	alaaşıqmay bolmazla
Progressive conditional — auxiliary negatedif he doesn't keep hurrying	menaşığa turmasam	senaşığa turmasang	olaşığa turmasa	bizaşığa turmasaq	sizaşığa turmasağız	alaaşığa turmasala
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of hurrying	menaşığa tura bolmazma	senaşığa tura bolmazsa	olaşığa tura bolmaz	bizaşığa tura bolmazbız	sizaşığa tura bolmazsız	alaaşığa tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not hurrying (emphatic)	menaşıqmay tura bolmazma	senaşıqmay tura bolmazsa	olaşıqmay tura bolmaz	bizaşıqmay tura bolmazbız	sizaşıqmay tura bolmazsız	alaaşıqmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not hurrying	menaşıqmay turama	senaşıqmay turasa	olaşıqmay turadı	bizaşıqmay turabız	sizaşıqmay turasız	alaaşıqmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not hurrying	menaşıqmay turmayma	senaşıqmay turmaysa	olaşıqmay turmaydı	bizaşıqmay turmaybız	sizaşıqmay turmaysız	alaaşıqmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not hurrying?	menaşıqmay turmaymıma	senaşıqmay turmaymısa	olaşıqmay turmaymıdı	bizaşıqmay turmaymıbız	sizaşıqmay turmaymısız	alaaşıqmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have hurried	menaşıqğan bolmazma	senaşıqğan bolmazsa	olaşıqğan bolmaz	bizaşıqğan bolmazbız	sizaşıqğan bolmazsız	alaaşıqğan bolmazla
Inference — double negationhe must have hurried (emphatic)	menaşıqmağan bolmazma	senaşıqmağan bolmazsa	olaşıqmağan bolmaz	bizaşıqmağan bolmazbız	sizaşıqmağan bolmazsız	alaaşıqmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had hurried	menaşıqğan bolmasam	senaşıqğan bolmasang	olaşıqğan bolmasa	bizaşıqğan bolmasaq	sizaşıqğan bolmasağız	alaaşıqğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't hurried	menaşıqmağan bolmasam	senaşıqmağan bolmasang	olaşıqmağan bolmasa	bizaşıqmağan bolmasaq	sizaşıqmağan bolmasağız	alaaşıqmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to hurry	menaşığırıq bolmazma	senaşığırıq bolmazsa	olaşığırıq bolmaz	bizaşığırıq bolmazbız	sizaşığırıq bolmazsız	alaaşığırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to hurry (emphatic)	menaşıqmazlıq bolmazma	senaşıqmazlıq bolmazsa	olaşıqmazlıq bolmaz	bizaşıqmazlıq bolmazbız	sizaşıqmazlıq bolmazsız	alaaşıqmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to hurry	menaşığırıq bolmasam	senaşığırıq bolmasang	olaşığırıq bolmasa	bizaşığırıq bolmasaq	sizaşığırıq bolmasağız	alaaşığırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to hurry	menaşıqmazlıq bolmasam	senaşıqmazlıq bolmasang	olaşıqmazlıq bolmasa	bizaşıqmazlıq bolmasaq	sizaşıqmazlıq bolmasağız	alaaşıqmazlıq bolmasala