ayırırğa
/ajɯrɯrʁa/
1. to separate, divide, detach, or pull apart
- malnı sürüwden ayırırğa — to separate an animal from the herd
- tüyüşgenleni ayırdıla — they pulled the fighters apart
- anı qawumdan ayırdıla — they separated him from the group
2. to part people from one another, estrange, or divorce
- bizni bir birden ayırığız — part us from one another
- seni Hasandan ayırlıqdı — he will part you from Hasan
- er bla qatınnı ayırdıla — they divorced the husband and wife
3. to distinguish or tell apart
- tüz bla tersni ayırırğa — to tell right from wrong
- tüznü ötürükden ayırırğa — to distinguish truth from falsehood
- ahşını bla amannı ayırmasa — if he cannot tell good from bad
4. to select, choose, sort out, or elect
- aşhı urluqnu ayırırğa — to sort out fine seed
- urluqnu ayırırğa — to sort seeds
- majalın bir janına ayıradıla — they set the better part aside
- anı tamadağa ayırdıla — they elected him as chief
5. to deprive someone of a person or possession
- meni atamdan ayırdı — he deprived me of my father
- iymandan ayırsaŋ da, ayrandan ayırma — even if you take away faith, do not take away ayran
- bizni quwançdan ayırma — do not deprive us of joy
6. to adjudicate, arbitrate, or decide a dispute
- Qasımnı tarığıwun ayırırğa — to adjudicate Kasym’s complaint
- bu işni ol ayırır — he will decide this matter
- dawlaşnı ayırığız — settle the dispute
7. to tear or rip something into parts
- kitapnı eki ayırdıla — they tore the book in two
- qağıtnı eki ayırdı — he tore the paper in two
- jipni ayırdı — he tore the thread apart
8. to wean a child or young animal
- qızçığın emçekden ayırdı — she weaned her little daughter from the breast
- qozulanı ayıradıla — they wean the lambs
- balanı emçekden ayırama — I am weaning the child from the breast
9. to understand, make out, or decipher
- hatnı ayırırğa — to decipher handwriting
- juq da ayırmaydı — he does not make anything out
- aythanın ayıralmadım — I could not make out what he said
10. to separate two events in time — The subject is the span of time: so many years separate one event from another.
- meni andan on jıl ayıradı — ten years separate me from that
- alanı üç jıl ayıradı — three years separate them
- ekisin altı jıl ayıradı — six years separate the two
11. to set up a child in a separate household — Said of a father who gives a married son property so that he can live apart.
- atası jaşın ayırdı — the father set his son up separately
- ekinçi jaşın da ayırdı — he set up his second son as well
- ullu jaşın bıyıl ayırdıla — they set the eldest son up this year
Expressions
- aqnı, qaranı ayıra bilirge — judge soundly; learn life's ways; tell good from bad
- awuzundan ayırmazğa — consume constantly
- bawurundan ayırırğa — take a child away
- buwun ayırırğa — form stalk nodes
Conjugation
Common forms
- ayıradıhe is separating
- ayırdıhe separated
- ayırğandıhe has separated
- ayırırhe will separate
- ayırlıqdıhe is going to separate
- ayıra edihe was separating
- ayırsaif he separates
- ayır!separate!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menayıramaI am separating | senayırasayou are separating | olayıradıhe is separating | bizayırabızwe are separating | sizayırasızyou all are separating | alaayıradılathey are separating |
| Present (simple & continuous) | menayırmaymaI am not separating | senayırmaysayou are not separating | olayırmaydıhe is not separating | bizayırmaybızwe are not separating | sizayırmaysızyou all are not separating | alaayırmaydılathey are not separating |
| Present (simple & continuous) | menayıramamı? ayıramıma?am I separating? | senayıramısa?are you separating? | olayıramıdı?is he separating? | bizayırabızmı? ayıramıbız?are we separating? | sizayıramısız?are you all separating? | alaayıramıdıla?are they separating? |
| Present (simple & continuous) | menayırmaymamı? ayırmaymıma?aren't I separating? | senayırmaymısa?aren't you separating? | olayırmaymıdı?isn't he separating? | bizayırmaybızmı? ayırmaymıbız?aren't we separating? | sizayırmaymısız?aren't you all separating? | alaayırmaymıdıla?aren't they separating? |
| Habitual (usually, tends to) | menayırıwçanmaI usually separate | senayırıwçansayou usually separate | olayırıwçandıhe usually separates | bizayırıwçanbızwe usually separate | sizayırıwçansızyou all usually separate | alaayırıwçandılathey usually separate |
| Habitual (usually, tends to) | menayırıwçan tülmeI don't usually separate | senayırıwçan tülseyou don't usually separate | olayırıwçan tüldühe doesn't usually separate | bizayırıwçan tülbüzwe don't usually separate | sizayırıwçan tülsüzyou all don't usually separate | alaayırıwçan tüldülethey don't usually separate |
| Habitual (usually, tends to) | menayırıwçanmamı? ayırıwçanmıma?do I usually separate? | senayırıwçanmısa?do you usually separate? | olayırıwçanmıdı?does he usually separate? | bizayırıwçanbızmı? ayırıwçanmıbız?do we usually separate? | sizayırıwçanmısız?do you all usually separate? | alaayırıwçanmıdıla?do they usually separate? |
| Habitual (usually, tends to) | menayırıwçan tülmüme?don't I usually separate? | senayırıwçan tülmüse?don't you usually separate? | olayırıwçan tülmüdü?doesn't he usually separate? | bizayırıwçan tülmübüz?don't we usually separate? | sizayırıwçan tülmüsüz?don't you all usually separate? | alaayırıwçan tülmüdüle?don't they usually separate? |
| Resultative (has become and stays) | olayırıbdıhe has separated and remains so | alaayırıbdılathey have separated and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olayırıbmıdı?has he separated? | alaayırıbmıdıla?have they separated? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Progressive (in the middle of) | menayıra turamaI am in the middle of separating | senayıra turasayou are in the middle of separating | olayıra turadıhe is in the middle of separating | bizayıra turabızwe are in the middle of separating | sizayıra turasızyou all are in the middle of separating | alaayıra turadılathey are in the middle of separating |
| Progressive (in the middle of) | menayıra turmaymaI am not in the middle of separating | senayıra turmaysayou are not in the middle of separating | olayıra turmaydıhe is not in the middle of separating | bizayıra turmaybızwe are not in the middle of separating | sizayıra turmaysızyou all are not in the middle of separating | alaayıra turmaydılathey are not in the middle of separating |
| Progressive (in the middle of) | menayıra turamamı? ayıra turamıma?am I in the middle of separating? | senayıra turamısa?are you in the middle of separating? | olayıra turamıdı?is he in the middle of separating? | bizayıra turabızmı? ayıra turamıbız?are we in the middle of separating? | sizayıra turamısız?are you all in the middle of separating? | alaayıra turamıdıla?are they in the middle of separating? |
| Progressive (in the middle of) | menayıra turmaymamı? ayıra turmaymıma?aren't I in the middle of separating? | senayıra turmaymısa?aren't you in the middle of separating? | olayıra turmaymıdı?isn't he in the middle of separating? | bizayıra turmaybızmı? ayıra turmaymıbız?aren't we in the middle of separating? | sizayıra turmaymısız?aren't you all in the middle of separating? | alaayıra turmaymıdıla?aren't they in the middle of separating? |
| Simple past (definite) | menayırdımI separated | senayırdıŋyou separated | olayırdıhe separated | bizayırdıqwe separated | sizayırdığızyou all separated | alaayırdılathey separated |
| Simple past (definite) | menayırmadımI didn't separate | senayırmadıŋyou didn't separate | olayırmadıhe didn't separate | bizayırmadıqwe didn't separate | sizayırmadığızyou all didn't separate | alaayırmadılathey didn't separate |
| Simple past (definite) | menayırdımmı?did I separate? | senayırdıŋmı?did you separate? | olayırdımı?did he separate? | bizayırdıqmı?did we separate? | sizayırdığızmı?did you all separate? | alaayırdılamı?did they separate? |
| Simple past (definite) | menayırmadımmı?didn't I separate? | senayırmadıŋmı?didn't you separate? | olayırmadımı?didn't he separate? | bizayırmadıqmı?didn't we separate? | sizayırmadığızmı?didn't you all separate? | alaayırmadılamı?didn't they separate? |
| Perfect (past indefinite) | menayırğanmaI have separated | senayırğansayou have separated | olayırğandıhe has separated | bizayırğanbızwe have separated | sizayırğansızyou all have separated | alaayırğandılathey have separated |
| Perfect (past indefinite) | menayırmağanmaI haven't separated | senayırmağansayou haven't separated | olayırmağandıhe hasn't separated | bizayırmağanbızwe haven't separated | sizayırmağansızyou all haven't separated | alaayırmağandılathey haven't separated |
| Perfect (past indefinite) | menayırğanmamı? ayırğanmıma?have I separated? | senayırğanmısa?have you separated? | olayırğanmıdı?has he separated? | bizayırğanbızmı? ayırğanmıbız?have we separated? | sizayırğanmısız?have you all separated? | alaayırğanmıdıla?have they separated? |
| Perfect (past indefinite) | menayırmağanmamı? ayırmağanmıma?haven't I separated? | senayırmağanmısa?haven't you separated? | olayırmağanmıdı?hasn't he separated? | bizayırmağanbızmı? ayırmağanmıbız?haven't we separated? | sizayırmağanmısız?haven't you all separated? | alaayırmağanmıdıla?haven't they separated? |
| Indefinite future (future I) | menayırırmaI will separate | senayırırsayou will separate | olayırırhe will separate | bizayırırbızwe will separate | sizayırırsızyou all will separate | alaayırırlathey will separate |
| Indefinite future (future I) | menayırmazmaI won't separate | senayırmazsayou won't separate | olayırmazhe won't separate | bizayırmazbızwe won't separate | sizayırmazsızyou all won't separate | alaayırmazlathey won't separate |
| Indefinite future (future I) | menayırırmamı? ayırırmıma?will I separate? | senayırırmısa?will you separate? | olayırırmı?will he separate? | bizayırırbızmı? ayırırmıbız?will we separate? | sizayırırmısız?will you all separate? | alaayırırlamı? ayırırmıla?will they separate? |
| Indefinite future (future I) | menayırmazmamı? ayırmazmıma?won't I separate? | senayırmazmısa?won't you separate? | olayırmazmı?won't he separate? | bizayırmazbızmı? ayırmazmıbız?won't we separate? | sizayırmazmısız?won't you all separate? | alaayırmazlamı? ayırmazmıla?won't they separate? |
| Definite future (future II) | menayırlıqma1ayırrıqmaI am going to separate | senayırlıqsa1ayırrıqsayou are going to separate | olayırlıqdı1ayırrıqdıhe is going to separate | bizayırlıqbız1ayırrıqbızwe are going to separate | sizayırlıqsız1ayırrıqsızyou all are going to separate | alaayırlıqdıla1ayırrıqdılathey are going to separate |
| Definite future (future II) | menayırlıq tülme1ayırrıq tülmeI am not going to separate | senayırlıq tülse1ayırrıq tülseyou are not going to separate | olayırlıq tüldü1ayırrıq tüldühe is not going to separate | bizayırlıq tülbüz1ayırrıq tülbüzwe are not going to separate | sizayırlıq tülsüz1ayırrıq tülsüzyou all are not going to separate | alaayırlıq tüldüle1ayırrıq tüldülethey are not going to separate |
| Definite future (future II) | menayırlıqmamı?1 ayırlıqmıma?ayırrıqmamı?am I going to separate? | senayırlıqmısa?1ayırrıqmısa?are you going to separate? | olayırlıqmıdı?1ayırrıqmıdı?is he going to separate? | bizayırlıqbızmı?1 ayırlıqmıbız?ayırrıqbızmı?are we going to separate? | sizayırlıqmısız?1ayırrıqmısız?are you all going to separate? | alaayırlıqmıdıla?1ayırrıqmıdıla?are they going to separate? |
| Definite future (future II) | menayırlıq tülmüme?1ayırrıq tülmüme?aren't I going to separate? | senayırlıq tülmüse?1ayırrıq tülmüse?aren't you going to separate? | olayırlıq tülmüdü?1ayırrıq tülmüdü?isn't he going to separate? | bizayırlıq tülmübüz?1ayırrıq tülmübüz?aren't we going to separate? | sizayırlıq tülmüsüz?1ayırrıq tülmüsüz?aren't you all going to separate? | alaayırlıq tülmüdüle?1ayırrıq tülmüdüle?aren't they going to separate? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ayırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menayırğan edimayırğanemI had separated | senayırğan ediŋayırğaneŋyou had separated | olayırğan ediayırğanedhe had separated | bizayırğan edikayırğanekwe had separated | sizayırğan edigizayırğanegizyou all had separated | alaayırğan edileayırğanellethey had separated |
| Past perfect (pluperfect) | menayırmağan edimayırmağanemI hadn't separated | senayırmağan ediŋayırmağaneŋyou hadn't separated | olayırmağan ediayırmağanedhe hadn't separated | bizayırmağan edikayırmağanekwe hadn't separated | sizayırmağan edigizayırmağanegizyou all hadn't separated | alaayırmağan edileayırmağanellethey hadn't separated |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menayıra edimayıraemI was separating | senayıra ediŋayıraeŋyou were separating | olayıra ediayıraedhe was separating | bizayıra edikayıraekwe were separating | sizayıra edigizayıraegizyou all were separating | alaayıra edileayıraellethey were separating |
| Past continuous (imperfect) | menayırmay edimayırmayemI wasn't separating | senayırmay ediŋayırmayeŋyou weren't separating | olayırmay ediayırmayedhe wasn't separating | bizayırmay edikayırmayekwe weren't separating | sizayırmay edigizayırmayegizyou all weren't separating | alaayırmay edileayırmayellethey weren't separating |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menayırıwçan edimayırıwçanemI used to separate | senayırıwçan ediŋayırıwçaneŋyou used to separate | olayırıwçan ediayırıwçanedhe used to separate | bizayırıwçan edikayırıwçanekwe used to separate | sizayırıwçan edigizayırıwçanegizyou all used to separate | alaayırıwçan edileayırıwçanellethey used to separate |
| Habitual past (used to) | menayırıwçan tül edimayırıwçan tül emI didn't use to separate | senayırıwçan tül ediŋayırıwçan tül eŋyou didn't use to separate | olayırıwçan tül ediayırıwçan tül edhe didn't use to separate | bizayırıwçan tül edikayırıwçan tül ekwe didn't use to separate | sizayırıwçan tül edigizayırıwçan tül egizyou all didn't use to separate | alaayırıwçan tül edileayırıwçan tül ellethey didn't use to separate |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olayırıb edihe had separated and remained so | alaayırıb edilethey had separated and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olayırıb tül edihe hadn't separated | alaayırıb tül edilethey hadn't separated | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menayıra tura edimayıra turaemI was in the middle of separating | senayıra tura ediŋayıra turaeŋyou were in the middle of separating | olayıra tura ediayıra turaedhe was in the middle of separating | bizayıra tura edikayıra turaekwe were in the middle of separating | sizayıra tura edigizayıra turaegizyou all were in the middle of separating | alaayıra tura edileayıra turaellethey were in the middle of separating |
| Past progressive (was in the middle of) | menayıra turmay edimayıra turmayemI wasn't in the middle of separating | senayıra turmay ediŋayıra turmayeŋyou weren't in the middle of separating | olayıra turmay ediayıra turmayedhe wasn't in the middle of separating | bizayıra turmay edikayıra turmayekwe weren't in the middle of separating | sizayıra turmay edigizayıra turmayegizyou all weren't in the middle of separating | alaayıra turmay edileayıra turmayellethey weren't in the middle of separating |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menayırır edimayırır emI would separate | senayırır ediŋayırır eŋyou would separate | olayırır ediayırır edhe would separate | bizayırır edikayırır ekwe would separate | sizayırır edigizayırır egizyou all would separate | alaayırır edileayırır ellethey would separate |
| Conditional result (would) | menayırmaz edimayırmaz emI wouldn't separate | senayırmaz ediŋayırmaz eŋyou wouldn't separate | olayırmaz ediayırmaz edhe wouldn't separate | bizayırmaz edikayırmaz ekwe wouldn't separate | sizayırmaz edigizayırmaz egizyou all wouldn't separate | alaayırmaz edileayırmaz ellethey wouldn't separate |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menayırlıq edim2ayırlıq emayırrıq edimI would have separated | senayırlıq ediŋ2ayırlıq eŋayırrıq ediŋyou would have separated | olayırlıq edi2ayırlıq edayırrıq edihe would have separated | bizayırlıq edik2ayırlıq ekayırrıq edikwe would have separated | sizayırlıq edigiz2ayırlıq egizayırrıq edigizyou all would have separated | alaayırlıq edile2ayırlıq elleayırrıq edilethey would have separated |
| Past conditional result (would have) | menayırlıq tül edim2ayırlıq tül emayırrıq tül edimI wouldn't have separated | senayırlıq tül ediŋ2ayırlıq tül eŋayırrıq tül ediŋyou wouldn't have separated | olayırlıq tül edi2ayırlıq tül edayırrıq tül edihe wouldn't have separated | bizayırlıq tül edik2ayırlıq tül ekayırrıq tül edikwe wouldn't have separated | sizayırlıq tül edigiz2ayırlıq tül egizayırrıq tül edigizyou all wouldn't have separated | alaayırlıq tül edile2ayırlıq tül elleayırrıq tül edilethey wouldn't have separated |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ayırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menayırsamif I separate | senayırsaŋif you separate | olayırsaif he separates | bizayırsaqif we separate | sizayırsağızif you all separate | alaayırsalaif they separate |
| Conditional | menayırmasamif I don't separate | senayırmasaŋif you don't separate | olayırmasaif he doesn't separate | bizayırmasaqif we don't separate | sizayırmasağızif you all don't separate | alaayırmasalaif they don't separate |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menayıra esemif I am separating | senayıra eseŋif you are separating | olayıra eseif he is separating | bizayıra esekif we are separating | sizayıra esegizif you all are separating | alaayıra eseleif they are separating |
| Conditional, present real | menayırmay esemif I am not separating | senayırmay eseŋif you are not separating | olayırmay eseif he is not separating | bizayırmay esekif we are not separating | sizayırmay esegizif you all are not separating | alaayırmay eseleif they are not separating |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menayırsam ediayırsam edif only I separated | senayırsaŋ ediayırsaŋ edif only you separated | olayırsa ediayırsaedif only he separated | bizayırsaq ediayırsaq edif only we separated | sizayırsağız ediayırsağız edif only you all separated | alaayırsala ediayırsalaedif only they separated |
| Wish, present/future (if only) | menayırmasam ediayırmasam edif only I didn't separate | senayırmasaŋ ediayırmasaŋ edif only you didn't separate | olayırmasa ediayırmasaedif only he didn't separate | bizayırmasaq ediayırmasaq edif only we didn't separate | sizayırmasağız ediayırmasağız edif only you all didn't separate | alaayırmasala ediayırmasalaedif only they didn't separate |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Progressive conditional | menayıra tursamif I keep separating | senayıra tursaŋif you keep separating | olayıra tursaif he keeps separating | bizayıra tursaqif we keep separating | sizayıra tursağızif you all keep separating | alaayıra tursalaif they keep separating |
| Progressive conditional | menayırmay tursamif I keep on not separating | senayırmay tursaŋif you keep on not separating | olayırmay tursaif he keeps on not separating | bizayırmay tursaqif we keep on not separating | sizayırmay tursağızif you all keep on not separating | alaayırmay tursalaif they keep on not separating |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menayıra tura esemif I am in the middle of separating | senayıra tura eseŋif you are in the middle of separating | olayıra tura eseif he is in the middle of separating | bizayıra tura esekif we are in the middle of separating | sizayıra tura esegizif you all are in the middle of separating | alaayıra tura eseleif they are in the middle of separating |
| Progressive conditional, present real | menayırmay tura esemif I keep on not separating | senayırmay tura eseŋif you keep on not separating | olayırmay tura eseif he keeps on not separating | bizayırmay tura esekif we keep on not separating | sizayırmay tura esegizif you all keep on not separating | alaayırmay tura eseleif they keep on not separating |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | menayırdım esemif I separated | senayırdıŋ eseŋif you separated | olayırdı eseif he separated | bizayırdıq esekif we separated | sizayırdığız esegizif you all separated | alaayırdıla eseleif they separated |
| Conditional, definite past3 | menayırmadım esemif I didn't separate | senayırmadıŋ eseŋif you didn't separate | olayırmadı eseif he didn't separate | bizayırmadıq esekif we didn't separate | sizayırmadığız esegizif you all didn't separate | alaayırmadıla eseleif they didn't separate |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menayırğan esemif I did separate (indeed) | senayırğan eseŋif you did separate (indeed) | olayırğan eseif he did separate (indeed) | bizayırğan esekif we did separate (indeed) | sizayırğan esegizif you all did separate (indeed) | alaayırğan eseleif they did separate (indeed) |
| Conditional, past real | menayırmağan esemif I didn't separate (indeed) | senayırmağan eseŋif you didn't separate (indeed) | olayırmağan eseif he didn't separate (indeed) | bizayırmağan esekif we didn't separate (indeed) | sizayırmağan esegizif you all didn't separate (indeed) | alaayırmağan eseleif they didn't separate (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menayırğan bolsamif I had separated | senayırğan bolsaŋif you had separated | olayırğan bolsaif he had separated | bizayırğan bolsaqif we had separated | sizayırğan bolsağızif you all had separated | alaayırğan bolsalaif they had separated |
| Conditional, counterfactual | menayırmağan bolsamif I hadn't separated | senayırmağan bolsaŋif you hadn't separated | olayırmağan bolsaif he hadn't separated | bizayırmağan bolsaqif we hadn't separated | sizayırmağan bolsağızif you all hadn't separated | alaayırmağan bolsalaif they hadn't separated |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menayırğan bolsam ediayırğan bolsam edif only I had separated | senayırğan bolsaŋ ediayırğan bolsaŋ edif only you had separated | olayırğan bolsa ediayırğan bolsaedif only he had separated | bizayırğan bolsaq ediayırğan bolsaq edif only we had separated | sizayırğan bolsağız ediayırğan bolsağız edif only you all had separated | alaayırğan bolsala ediayırğan bolsalaedif only they had separated |
| Wish, past (if only I had) | menayırmağan bolsam ediayırmağan bolsam edif only I hadn't separated | senayırmağan bolsaŋ ediayırmağan bolsaŋ edif only you hadn't separated | olayırmağan bolsa ediayırmağan bolsaedif only he hadn't separated | bizayırmağan bolsaq ediayırmağan bolsaq edif only we hadn't separated | sizayırmağan bolsağız ediayırmağan bolsağız edif only you all hadn't separated | alaayırmağan bolsala ediayırmağan bolsalaedif only they hadn't separated |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menayırır esemif I will separate | senayırır eseŋif you will separate | olayırır eseif he will separate | bizayırır esekif we will separate | sizayırır esegizif you all will separate | alaayırır eseleif they will separate |
| Conditional, aorist | menayırmaz esemif I won't separate | senayırmaz eseŋif you won't separate | olayırmaz eseif he won't separate | bizayırmaz esekif we won't separate | sizayırmaz esegizif you all won't separate | alaayırmaz eseleif they won't separate |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menayırlıq esem4ayırrıq esemif I am going to separate | senayırlıq eseŋ4ayırrıq eseŋif you are going to separate | olayırlıq ese4ayırrıq eseif he is going to separate | bizayırlıq esek4ayırrıq esekif we are going to separate | sizayırlıq esegiz4ayırrıq esegizif you all are going to separate | alaayırlıq esele4ayırrıq eseleif they are going to separate |
| Conditional, future | menayırlıq tül esem4ayırrıq tül esemif I am not going to separate | senayırlıq tül eseŋ4ayırrıq tül eseŋif you are not going to separate | olayırlıq tül ese4ayırrıq tül eseif he is not going to separate | bizayırlıq tül esek4ayırrıq tül esekif we are not going to separate | sizayırlıq tül esegiz4ayırrıq tül esegizif you all are not going to separate | alaayırlıq tül esele4ayırrıq tül eseleif they are not going to separate |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menayırlıq bolsam5ayırrıq bolsamif I were going to separate | senayırlıq bolsaŋ5ayırrıq bolsaŋif you were going to separate | olayırlıq bolsa5ayırrıq bolsaif he were going to separate | bizayırlıq bolsaq5ayırrıq bolsaqif we were going to separate | sizayırlıq bolsağız5ayırrıq bolsağızif you all were going to separate | alaayırlıq bolsala5ayırrıq bolsalaif they were going to separate |
| Conditional, counterfactual future | menayırmazlıq bolsamif I were not going to separate | senayırmazlıq bolsaŋif you were not going to separate | olayırmazlıq bolsaif he were not going to separate | bizayırmazlıq bolsaqif we were not going to separate | sizayırmazlıq bolsağızif you all were not going to separate | alaayırmazlıq bolsalaif they were not going to separate |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ayırdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ayırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ayırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menayıra bolurmaI must be separating | senayıra bolursayou must be separating | olayıra bolurhe must be separating | bizayıra bolurbuzwe must be separating | sizayıra bolursuzyou all must be separating | alaayıra bolurlathey must be separating |
| Inference, present (must be doing) | menayırmay bolurmaI must not be separating | senayırmay bolursayou must not be separating | olayırmay bolurhe must not be separating | bizayırmay bolurbuzwe must not be separating | sizayırmay bolursuzyou all must not be separating | alaayırmay bolurlathey must not be separating |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menayıra tura bolurmaI must be in the middle of separating | senayıra tura bolursayou must be in the middle of separating | olayıra tura bolurhe must be in the middle of separating | bizayıra tura bolurbuzwe must be in the middle of separating | sizayıra tura bolursuzyou all must be in the middle of separating | alaayıra tura bolurlathey must be in the middle of separating |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menayırmay tura bolurmaI must keep on not separating | senayırmay tura bolursayou must keep on not separating | olayırmay tura bolurhe must keep on not separating | bizayırmay tura bolurbuzwe must keep on not separating | sizayırmay tura bolursuzyou all must keep on not separating | alaayırmay tura bolurlathey must keep on not separating |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menayırğan bolurmaI must have separated | senayırğan bolursayou must have separated | olayırğan bolurhe must have separated | bizayırğan bolurbuzwe must have separated | sizayırğan bolursuzyou all must have separated | alaayırğan bolurlathey must have separated |
| Inference (must have) | menayırmağan bolurmaI must not have separated | senayırmağan bolursayou must not have separated | olayırmağan bolurhe must not have separated | bizayırmağan bolurbuzwe must not have separated | sizayırmağan bolursuzyou all must not have separated | alaayırmağan bolurlathey must not have separated |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menayırlıq bolurma6ayırrıq bolurmaI must be going to separate | senayırlıq bolursa6ayırrıq bolursayou must be going to separate | olayırlıq bolur6ayırrıq bolurhe must be going to separate | bizayırlıq bolurbuz6ayırrıq bolurbuzwe must be going to separate | sizayırlıq bolursuz6ayırrıq bolursuzyou all must be going to separate | alaayırlıq bolurla6ayırrıq bolurlathey must be going to separate |
| Inference, future (must be going to) | menayırmazlıq bolurmaI must not be going to separate | senayırmazlıq bolursayou must not be going to separate | olayırmazlıq bolurhe must not be going to separate | bizayırmazlıq bolurbuzwe must not be going to separate | sizayırmazlıq bolursuzyou all must not be going to separate | alaayırmazlıq bolurlathey must not be going to separate |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ayırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menayırayımlet me separate | senayır!separate! | olayırsınlet him separate | bizayırayıqlet's separate | sizayırığız!separate, you all! | alaayırsınlalet them separate |
| Commands & suggestions | menayırmayımlet me not separate | senayırma!don't separate! | olayırmasınlet him not separate | bizayırmayıqlet's not separate | sizayırmağız!don't separate, you all! | alaayırmasınlalet them not separate |
| Commands & suggestions | menayırayımmı?shall I separate? | olayırsınmı?should he separate? | bizayırayıqmı?shall we separate? | alaayırsınlamı?should they separate? | ||
| Commands & suggestions | menayırmayımmı?shall I not separate? | olayırmasınmı?should he not separate? | bizayırmayıqmı?shall we not separate? | alaayırmasınlamı?should they not separate? | ||
| Requests | senayırçı7ayırçınplease separate | olayırsınçıdo let him separate | sizayırçığızplease separate (plural/polite) | alaayırsınlaçıdo let them separate | ||
| Requests | senayırmaçı7ayırmaçınplease don't separate | olayırmasınçıdo let him not separate | sizayırmaçığızplease don't separate (plural/polite) | alaayırmasınlaçıdo let them not separate | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senayırğınayırğımay you separate | |||||
| Blessings & curses — may you… | senayırmağınayırmağımay you not separate | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menayırğay edim ayırğa edimwould that I separated | senayırğay ediŋ ayırğa ediŋwould that you separated | olayırğay edi ayırğa ediwould that he separated | bizayırğay edik ayırğa edikwould that we separated | sizayırğay edigiz ayırğa edigizwould that you all separated | alaayırğay edile ayırğa edilewould that they separated |
| Optative wish (-ğay + edi) | menayırmağay edim ayırmağa edimwould that I did not separate | senayırmağay ediŋ ayırmağa ediŋwould that you did not separate | olayırmağay edi ayırmağa ediwould that he did not separate | bizayırmağay edik ayırmağa edikwould that we did not separate | sizayırmağay edigiz ayırmağa edigizwould that you all did not separate | alaayırmağay edile ayırmağa edilewould that they did not separate |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menayırmağa qoyayımayırma qoyayımlet me allow someone to separate | senayırmağa qoy!ayırma qoy!let someone separate! | olayırmağa qoysunayırma qoysunlet him allow someone to separate | bizayırmağa qoyayıqayırma qoyayıqlet's allow someone to separate | sizayırmağa qoyuğuz!ayırma qoyuğuz!let someone separate, you all! | alaayırmağa qoysunlaayırma qoysunlalet them allow someone to separate |
| Let someone… (commands) | menayırmağa qoymayımayırma qoymayımlet me not allow someone to separate | senayırmağa qoyma!ayırma qoyma!don't let someone separate! | olayırmağa qoymasınayırma qoymasınlet him not allow someone to separate | bizayırmağa qoymayıqayırma qoymayıqlet's not allow someone to separate | sizayırmağa qoymağız!ayırma qoymağız!don't let someone separate, you all! | alaayırmağa qoymasınlaayırma qoymasınlalet them not allow someone to separate |
| Let someone… (commands) | menayırmağa qoyayımmı?ayırma qoyayımmı?shall I allow someone to separate? | olayırmağa qoysunmu?ayırma qoysunmu?should he allow someone to separate? | bizayırmağa qoyayıqmı?ayırma qoyayıqmı?shall we allow someone to separate? | alaayırmağa qoysunlamı?ayırma qoysunlamı?should they allow someone to separate? | ||
| Let someone… (commands) | menayırmağa qoymayımmı?ayırma qoymayımmı?shall I not allow someone to separate? | olayırmağa qoymasınmı?ayırma qoymasınmı?should he not allow someone to separate? | bizayırmağa qoymayıqmı?ayırma qoymayıqmı?shall we not allow someone to separate? | alaayırmağa qoymasınlamı?ayırma qoymasınlamı?should they not allow someone to separate? | ||
| Let someone… (present) | menayırmağa qoyamaayırma qoyamaI allow someone to separate | senayırmağa qoyasaayırma qoyasayou allow someone to separate | olayırmağa qoyadıayırma qoyadıhe allows someone to separate | bizayırmağa qoyabızayırma qoyabızwe allow someone to separate | sizayırmağa qoyasızayırma qoyasızyou all allow someone to separate | alaayırmağa qoyadılaayırma qoyadılathey allow someone to separate |
| Let someone… (present) | menayırmağa qoymaymaayırma qoymaymaI don't allow someone to separate | senayırmağa qoymaysaayırma qoymaysayou don't allow someone to separate | olayırmağa qoymaydıayırma qoymaydıhe doesn't allow someone to separate | bizayırmağa qoymaybızayırma qoymaybızwe don't allow someone to separate | sizayırmağa qoymaysızayırma qoymaysızyou all don't allow someone to separate | alaayırmağa qoymaydılaayırma qoymaydılathey don't allow someone to separate |
| Let someone… (present) | menayırmağa qoyamamı?ayırma qoyamamı?do I allow someone to separate? | senayırmağa qoyamısa?ayırma qoyamısa?do you allow someone to separate? | olayırmağa qoyamıdı?ayırma qoyamıdı?does he allow someone to separate? | bizayırmağa qoyabızmı?ayırma qoyabızmı?do we allow someone to separate? | sizayırmağa qoyamısız?ayırma qoyamısız?do you all allow someone to separate? | alaayırmağa qoyamıdıla?ayırma qoyamıdıla?do they allow someone to separate? |
| Let someone… (present) | menayırmağa qoymaymamı?ayırma qoymaymamı?don't I allow someone to separate? | senayırmağa qoymaymısa?ayırma qoymaymısa?don't you allow someone to separate? | olayırmağa qoymaymıdı?ayırma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to separate? | bizayırmağa qoymaybızmı?ayırma qoymaybızmı?don't we allow someone to separate? | sizayırmağa qoymaymısız?ayırma qoymaymısız?don't you all allow someone to separate? | alaayırmağa qoymaymıdıla?ayırma qoymaymıdıla?don't they allow someone to separate? |
| Let someone… (past) | menayırmağa qoydumayırma qoydumI allowed someone to separate | senayırmağa qoyduŋayırma qoyduŋyou allowed someone to separate | olayırmağa qoyduayırma qoyduhe allowed someone to separate | bizayırmağa qoyduqayırma qoyduqwe allowed someone to separate | sizayırmağa qoyduğuzayırma qoyduğuzyou all allowed someone to separate | alaayırmağa qoydulaayırma qoydulathey allowed someone to separate |
| Let someone… (past) | menayırmağa qoymadımayırma qoymadımI didn't allow someone to separate | senayırmağa qoymadıŋayırma qoymadıŋyou didn't allow someone to separate | olayırmağa qoymadıayırma qoymadıhe didn't allow someone to separate | bizayırmağa qoymadıqayırma qoymadıqwe didn't allow someone to separate | sizayırmağa qoymadığızayırma qoymadığızyou all didn't allow someone to separate | alaayırmağa qoymadılaayırma qoymadılathey didn't allow someone to separate |
| Let someone… (past) | menayırmağa qoydummu?ayırma qoydummu?did I allow someone to separate? | senayırmağa qoyduŋmu?ayırma qoyduŋmu?did you allow someone to separate? | olayırmağa qoydumu?ayırma qoydumu?did he allow someone to separate? | bizayırmağa qoyduqmu?ayırma qoyduqmu?did we allow someone to separate? | sizayırmağa qoyduğuzmu?ayırma qoyduğuzmu?did you all allow someone to separate? | alaayırmağa qoydulamı?ayırma qoydulamı?did they allow someone to separate? |
| Let someone… (past) | menayırmağa qoymadımmı?ayırma qoymadımmı?didn't I allow someone to separate? | senayırmağa qoymadıŋmı?ayırma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to separate? | olayırmağa qoymadımı?ayırma qoymadımı?didn't he allow someone to separate? | bizayırmağa qoymadıqmı?ayırma qoymadıqmı?didn't we allow someone to separate? | sizayırmağa qoymadığızmı?ayırma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to separate? | alaayırmağa qoymadılamı?ayırma qoymadılamı?didn't they allow someone to separate? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menayıralamaI can separate | senayıralasayou can separate | olayıraladıhe can separate | bizayıralabızwe can separate | sizayıralasızyou all can separate | alaayıraladılathey can separate |
| Ability — present | menayıralmaymaI can't separate | senayıralmaysayou can't separate | olayıralmaydıhe can't separate | bizayıralmaybızwe can't separate | sizayıralmaysızyou all can't separate | alaayıralmaydılathey can't separate |
| Ability — present | menayıralamamı? ayıralamıma?can I separate? | senayıralamısa?can you separate? | olayıralamıdı?can he separate? | bizayıralabızmı? ayıralamıbız?can we separate? | sizayıralamısız?can you all separate? | alaayıralamıdıla?can they separate? |
| Ability — present | menayıralmaymamı? ayıralmaymıma?can't I separate? | senayıralmaymısa?can't you separate? | olayıralmaymıdı?can't he separate? | bizayıralmaybızmı? ayıralmaymıbız?can't we separate? | sizayıralmaymısız?can't you all separate? | alaayıralmaymıdıla?can't they separate? |
| Ability — if I can… | menayıralsamif I can separate | senayıralsaŋif you can separate | olayıralsaif he can separate | bizayıralsaqif we can separate | sizayıralsağızif you all can separate | alaayıralsalaif they can separate |
| Ability — if I can… | menayıralmasamif I can't separate | senayıralmasaŋif you can't separate | olayıralmasaif he can't separate | bizayıralmasaqif we can't separate | sizayıralmasağızif you all can't separate | alaayıralmasalaif they can't separate |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menayıraldımI was able to separate | senayıraldıŋyou were able to separate | olayıraldıhe was able to separate | bizayıraldıqwe were able to separate | sizayıraldığızyou all were able to separate | alaayıraldılathey were able to separate |
| Ability — simple past | menayıralmadımI could not separate | senayıralmadıŋyou could not separate | olayıralmadıhe could not separate | bizayıralmadıqwe could not separate | sizayıralmadığızyou all could not separate | alaayıralmadılathey could not separate |
| Ability — simple past | menayıraldımmı?was I able to separate? | senayıraldıŋmı?were you able to separate? | olayıraldımı?was he able to separate? | bizayıraldıqmı?were we able to separate? | sizayıraldığızmı?were you all able to separate? | alaayıraldılamı?were they able to separate? |
| Ability — simple past | menayıralmadımmı?couldn't I separate? | senayıralmadıŋmı?couldn't you separate? | olayıralmadımı?couldn't he separate? | bizayıralmadıqmı?couldn't we separate? | sizayıralmadığızmı?couldn't you all separate? | alaayıralmadılamı?couldn't they separate? |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıralğanmaI have been able to separate | senayıralğansayou have been able to separate | olayıralğandıhe has been able to separate | bizayıralğanbızwe have been able to separate | sizayıralğansızyou all have been able to separate | alaayıralğandılathey have been able to separate |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıralmağanmaI haven't been able to separate | senayıralmağansayou haven't been able to separate | olayıralmağandıhe hasn't been able to separate | bizayıralmağanbızwe haven't been able to separate | sizayıralmağansızyou all haven't been able to separate | alaayıralmağandılathey haven't been able to separate |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıralğanmamı? ayıralğanmıma?have I been able to separate? | senayıralğanmısa?have you been able to separate? | olayıralğanmıdı?has he been able to separate? | bizayıralğanbızmı? ayıralğanmıbız?have we been able to separate? | sizayıralğanmısız?have you all been able to separate? | alaayıralğanmıdıla?have they been able to separate? |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıralmağanmamı? ayıralmağanmıma?haven't I been able to separate? | senayıralmağanmısa?haven't you been able to separate? | olayıralmağanmıdı?hasn't he been able to separate? | bizayıralmağanbızmı? ayıralmağanmıbız?haven't we been able to separate? | sizayıralmağanmısız?haven't you all been able to separate? | alaayıralmağanmıdıla?haven't they been able to separate? |
| Ability — past perfect | menayıralğan edimayıralğanemI had been able to separate | senayıralğan ediŋayıralğaneŋyou had been able to separate | olayıralğan ediayıralğanedhe had been able to separate | bizayıralğan edikayıralğanekwe had been able to separate | sizayıralğan edigizayıralğanegizyou all had been able to separate | alaayıralğan edileayıralğanellethey had been able to separate |
| Ability — past perfect | menayıralmağan edimayıralmağanemI hadn't been able to separate | senayıralmağan ediŋayıralmağaneŋyou hadn't been able to separate | olayıralmağan ediayıralmağanedhe hadn't been able to separate | bizayıralmağan edikayıralmağanekwe hadn't been able to separate | sizayıralmağan edigizayıralmağanegizyou all hadn't been able to separate | alaayıralmağan edileayıralmağanellethey hadn't been able to separate |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menayırala edimayıralaemI could separate | senayırala ediŋayıralaeŋyou could separate | olayırala ediayıralaedhe could separate | bizayırala edikayıralaekwe could separate | sizayırala edigizayıralaegizyou all could separate | alaayırala edileayıralaellethey could separate |
| Ability — past background | menayıralmay edimayıralmayemI could not separate | senayıralmay ediŋayıralmayeŋyou could not separate | olayıralmay ediayıralmayedhe could not separate | bizayıralmay edikayıralmayekwe could not separate | sizayıralmay edigizayıralmayegizyou all could not separate | alaayıralmay edileayıralmayellethey could not separate |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menayıralırmaI will be able to separate | senayıralırsayou will be able to separate | olayıralırhe will be able to separate | bizayıralırbızwe will be able to separate | sizayıralırsızyou all will be able to separate | alaayıralırlathey will be able to separate |
| Ability — future I | menayıralmazmaI won't be able to separate | senayıralmazsayou won't be able to separate | olayıralmazhe won't be able to separate | bizayıralmazbızwe won't be able to separate | sizayıralmazsızyou all won't be able to separate | alaayıralmazlathey won't be able to separate |
| Ability — future I | menayıralırmamı? ayıralırmıma?will I be able to separate? | senayıralırmısa?will you be able to separate? | olayıralırmı?will he be able to separate? | bizayıralırbızmı? ayıralırmıbız?will we be able to separate? | sizayıralırmısız?will you all be able to separate? | alaayıralırlamı? ayıralırmıla?will they be able to separate? |
| Ability — future I | menayıralmazmamı? ayıralmazmıma?won't I be able to separate? | senayıralmazmısa?won't you be able to separate? | olayıralmazmı?won't he be able to separate? | bizayıralmazbızmı? ayıralmazmıbız?won't we be able to separate? | sizayıralmazmısız?won't you all be able to separate? | alaayıralmazlamı? ayıralmazmıla?won't they be able to separate? |
| Ability — future II | menayırallıqmaI am going to be able to separate | senayırallıqsayou are going to be able to separate | olayırallıqdıhe is going to be able to separate | bizayırallıqbızwe are going to be able to separate | sizayırallıqsızyou all are going to be able to separate | alaayırallıqdılathey are going to be able to separate |
| Ability — future II | menayırallıq tülmeI am not going to be able to separate | senayırallıq tülseyou are not going to be able to separate | olayırallıq tüldühe is not going to be able to separate | bizayırallıq tülbüzwe are not going to be able to separate | sizayırallıq tülsüzyou all are not going to be able to separate | alaayırallıq tüldülethey are not going to be able to separate |
| Ability — future II | menayırallıqmamı? ayırallıqmıma?am I going to be able to separate? | senayırallıqmısa?are you going to be able to separate? | olayırallıqmıdı?is he going to be able to separate? | bizayırallıqbızmı? ayırallıqmıbız?are we going to be able to separate? | sizayırallıqmısız?are you all going to be able to separate? | alaayırallıqmıdıla?are they going to be able to separate? |
| Ability — future II | menayırallıq tülmüme?aren't I going to be able to separate? | senayırallıq tülmüse?aren't you going to be able to separate? | olayırallıq tülmüdü?isn't he going to be able to separate? | bizayırallıq tülmübüz?aren't we going to be able to separate? | sizayırallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to separate? | alaayırallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to separate? |
| Ability — would be able to… | menayıralır edimayıralır emI would be able to separate | senayıralır ediŋayıralır eŋyou would be able to separate | olayıralır ediayıralır edhe would be able to separate | bizayıralır edikayıralır ekwe would be able to separate | sizayıralır edigizayıralır egizyou all would be able to separate | alaayıralır edileayıralır ellethey would be able to separate |
| Ability — would be able to… | menayıralmaz edimayıralmaz emI wouldn't be able to separate | senayıralmaz ediŋayıralmaz eŋyou wouldn't be able to separate | olayıralmaz ediayıralmaz edhe wouldn't be able to separate | bizayıralmaz edikayıralmaz ekwe wouldn't be able to separate | sizayıralmaz edigizayıralmaz egizyou all wouldn't be able to separate | alaayıralmaz edileayıralmaz ellethey wouldn't be able to separate |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senayıralğınayıralğımay you be able to separate | |||||
| Second-person optative — ability | senayıralmağınayıralmağımay you not be able to separate | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menayırırğa izleymeI want to separate | senayırırğa izleyseyou want to separate | olayırırğa izleydihe wants to separate | bizayırırğa izleybizwe want to separate | sizayırırğa izleysizyou all want to separate | alaayırırğa izleydilethey want to separate |
| want to | menayırırğa izlemeymeI do not want to separate | senayırırğa izlemeyseyou do not want to separate | olayırırğa izlemeydihe does not want to separate | bizayırırğa izlemeybizwe do not want to separate | sizayırırğa izlemeysizyou all do not want to separate | alaayırırğa izlemeydilethey do not want to separate |
| would like to | menayırırğa süemeI would like to separate | senayırırğa süeseyou would like to separate | olayırırğa süedihe would like to separate | bizayırırğa süebizwe would like to separate | sizayırırğa süesizyou all would like to separate | alaayırırğa süedilethey would like to separate |
| would like to | menayırırğa süymeymeI would not like to separate | senayırırğa süymeyseyou would not like to separate | olayırırğa süymeydihe would not like to separate | bizayırırğa süymeybizwe would not like to separate | sizayırırğa süymeysizyou all would not like to separate | alaayırırğa süymeydilethey would not like to separate |
| hope to | menayırırğa umutlanamaI hope to separate | senayırırğa umutlanasayou hope to separate | olayırırğa umutlanadıhe hopes to separate | bizayırırğa umutlanabızwe hope to separate | sizayırırğa umutlanasızyou all hope to separate | alaayırırğa umutlanadılathey hope to separate |
| hope to | menayırırğa umutlanmaymaI do not hope to separate | senayırırğa umutlanmaysayou do not hope to separate | olayırırğa umutlanmaydıhe does not hope to separate | bizayırırğa umutlanmaybızwe do not hope to separate | sizayırırğa umutlanmaysızyou all do not hope to separate | alaayırırğa umutlanmaydılathey do not hope to separate |
| be about to | menayırırğa deb turamaI am about to separate | senayırırğa deb turasayou are about to separate | olayırırğa deb turadıhe is about to separate | bizayırırğa deb turabızwe are about to separate | sizayırırğa deb turasızyou all are about to separate | alaayırırğa deb turadılathey are about to separate |
| be about to | menayırırğa deb turmaymaI am not about to separate | senayırırğa deb turmaysayou are not about to separate | olayırırğa deb turmaydıhe is not about to separate | bizayırırğa deb turmaybızwe are not about to separate | sizayırırğa deb turmaysızyou all are not about to separate | alaayırırğa deb turmaydılathey are not about to separate |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menayırırğa kerekmeI need to separate | senayırırğa kerekseyou need to separate | olayırırğa kerekdihe needs to separate | bizayırırğa kerekbizwe need to separate | sizayırırğa kereksizyou all need to separate | alaayırırğa kerekdilethey need to separate |
| need to | menayırırğa kerek tülmeI do not need to separate | senayırırğa kerek tülseyou do not need to separate | olayırırğa kerek tüldühe does not need to separate | bizayırırğa kerek tülbüzwe do not need to separate | sizayırırğa kerek tülsüzyou all do not need to separate | alaayırırğa kerek tüldülethey do not need to separate |
| have to | menmenŋe ayırırğa tüşediI have to separate | sensenŋe ayırırğa tüşediyou have to separate | olaŋa ayırırğa tüşedihe has to separate | bizbizge ayırırğa tüşediwe have to separate | sizsizge ayırırğa tüşediyou all have to separate | alaalağa ayırırğa tüşedithey have to separate |
| have to | menmenŋe ayırırğa tüşmeydiI do not have to separate | sensenŋe ayırırğa tüşmeydiyou do not have to separate | olaŋa ayırırğa tüşmeydihe does not have to separate | bizbizge ayırırğa tüşmeydiwe do not have to separate | sizsizge ayırırğa tüşmeydiyou all do not have to separate | alaalağa ayırırğa tüşmeydithey do not have to separate |
| be obliged to | menayırırğa borçlumaI am obliged to separate | senayırırğa borçlusayou are obliged to separate | olayırırğa borçluduhe is obliged to separate | bizayırırğa borçlubuzwe are obliged to separate | sizayırırğa borçlusuzyou all are obliged to separate | alaayırırğa borçludulathey are obliged to separate |
| be obliged to | menayırırğa borçlu tülmeI am not obliged to separate | senayırırğa borçlu tülseyou are not obliged to separate | olayırırğa borçlu tüldühe is not obliged to separate | bizayırırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to separate | sizayırırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to separate | alaayırırğa borçlu tüldülethey are not obliged to separate |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menayırırğa madarım bardıI have a way to separate | senayırırğa madarıŋ bardıyou have a way to separate | olayırırğa madarı bardıhe has a way to separate | bizayırırğa madarıbız bardıwe have a way to separate | sizayırırğa madarığız bardıyou all have a way to separate | alaayırırğa madarları bardıthey have a way to separate |
| have a way to | menayırırğa madarım joqduI have no way to separate | senayırırğa madarıŋ joqduyou have no way to separate | olayırırğa madarı joqduhe has no way to separate | bizayırırğa madarıbız joqduwe have no way to separate | sizayırırğa madarığız joqduyou all have no way to separate | alaayırırğa madarları joqduthey have no way to separate |
| be free to | menayırırğa erkinligim bardıI am free to separate | senayırırğa erkinligiŋ bardıyou are free to separate | olayırırğa erkinligi bardıhe is free to separate | bizayırırğa erkinligibiz bardıwe are free to separate | sizayırırğa erkinligigiz bardıyou all are free to separate | alaayırırğa erkinlikleri bardıthey are free to separate |
| be free to | menayırırğa erkinligim joqduI am not free to separate | senayırırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to separate | olayırırğa erkinligi joqduhe is not free to separate | bizayırırğa erkinligibiz joqduwe are not free to separate | sizayırırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to separate | alaayırırğa erkinlikleri joqduthey are not free to separate |
| be possible to | menmenŋe ayırırğa bolluqduit is possible for me to separate | sensenŋe ayırırğa bolluqduit is possible for you to separate | olaŋa ayırırğa bolluqduit is possible for him to separate | bizbizge ayırırğa bolluqduit is possible for us to separate | sizsizge ayırırğa bolluqduit is possible for you all to separate | alaalağa ayırırğa bolluqduit is possible for them to separate |
| be possible to | menmenŋe ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for me to separate | sensenŋe ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for you to separate | olaŋa ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for him to separate | bizbizge ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for us to separate | sizsizge ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to separate | alaalağa ayırırğa bolluq tüldüit is not possible for them to separate |
| be ready to | menayırırğa hazırmaI am ready to separate | senayırırğa hazırsayou are ready to separate | olayırırğa hazırdıhe is ready to separate | bizayırırğa hazırbızwe are ready to separate | sizayırırğa hazırsızyou all are ready to separate | alaayırırğa hazırdılathey are ready to separate |
| be ready to | menayırırğa hazır tülmeI am not ready to separate | senayırırğa hazır tülseyou are not ready to separate | olayırırğa hazır tüldühe is not ready to separate | bizayırırğa hazır tülbüzwe are not ready to separate | sizayırırğa hazır tülsüzyou all are not ready to separate | alaayırırğa hazır tüldülethey are not ready to separate |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menayırırğa küreşemeI am trying to separate | senayırırğa küreşeseyou are trying to separate | olayırırğa küreşedihe is trying to separate | bizayırırğa küreşebizwe are trying to separate | sizayırırğa küreşesizyou all are trying to separate | alaayırırğa küreşedilethey are trying to separate |
| try to | menayırırğa küreşmeymeI am not trying to separate | senayırırğa küreşmeyseyou are not trying to separate | olayırırğa küreşmeydihe is not trying to separate | bizayırırğa küreşmeybizwe are not trying to separate | sizayırırğa küreşmeysizyou all are not trying to separate | alaayırırğa küreşmeydilethey are not trying to separate |
| agree to | menayırırğa unaymaI agree to separate | senayırırğa unaysayou agree to separate | olayırırğa unaydıhe agrees to separate | bizayırırğa unaybızwe agree to separate | sizayırırğa unaysızyou all agree to separate | alaayırırğa unaydılathey agree to separate |
| agree to | menayırırğa unamaymaI refuse to separate | senayırırğa unamaysayou refuse to separate | olayırırğa unamaydıhe refuses to separate | bizayırırğa unamaybızwe refuse to separate | sizayırırğa unamaysızyou all refuse to separate | alaayırırğa unamaydılathey refuse to separate |
| hurry to | menayırırğa aşığamaI am in a hurry to separate | senayırırğa aşığasayou are in a hurry to separate | olayırırğa aşığadıhe is in a hurry to separate | bizayırırğa aşığabızwe are in a hurry to separate | sizayırırğa aşığasızyou all are in a hurry to separate | alaayırırğa aşığadılathey are in a hurry to separate |
| hurry to | menayırırğa aşıqmaymaI am in no hurry to separate | senayırırğa aşıqmaysayou are in no hurry to separate | olayırırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to separate | bizayırırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to separate | sizayırırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to separate | alaayırırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to separate |
| be afraid to | menayırırğa qorqamaI am afraid to separate | senayırırğa qorqasayou are afraid to separate | olayırırğa qorqadıhe is afraid to separate | bizayırırğa qorqabızwe are afraid to separate | sizayırırğa qorqasızyou all are afraid to separate | alaayırırğa qorqadılathey are afraid to separate |
| be afraid to | menayırırğa qorqmaymaI am not afraid to separate | senayırırğa qorqmaysayou are not afraid to separate | olayırırğa qorqmaydıhe is not afraid to separate | bizayırırğa qorqmaybızwe are not afraid to separate | sizayırırğa qorqmaysızyou all are not afraid to separate | alaayırırğa qorqmaydılathey are not afraid to separate |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menayıra bolmazmaI can't be separating | senayıra bolmazsayou can't be separating | olayıra bolmazhe can't be separating | bizayıra bolmazbızwe can't be separating | sizayıra bolmazsızyou all can't be separating | alaayıra bolmazlathey can't be separating |
| Inference, present — double negation | menayırmay bolmazmaI must be separating (emphatic) | senayırmay bolmazsayou must be separating (emphatic) | olayırmay bolmazhe must be separating (emphatic) | bizayırmay bolmazbızwe must be separating (emphatic) | sizayırmay bolmazsızyou all must be separating (emphatic) | alaayırmay bolmazlathey must be separating (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menayıra turmasamif I don't keep separating | senayıra turmasaŋif you don't keep separating | olayıra turmasaif he doesn't keep separating | bizayıra turmasaqif we don't keep separating | sizayıra turmasağızif you all don't keep separating | alaayıra turmasalaif they don't keep separating |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menayıra tura bolmazmaI can't be in the middle of separating | senayıra tura bolmazsayou can't be in the middle of separating | olayıra tura bolmazhe can't be in the middle of separating | bizayıra tura bolmazbızwe can't be in the middle of separating | sizayıra tura bolmazsızyou all can't be in the middle of separating | alaayıra tura bolmazlathey can't be in the middle of separating |
| Inference, progressive — double negation | menayırmay tura bolmazmaI must keep on not separating (emphatic) | senayırmay tura bolmazsayou must keep on not separating (emphatic) | olayırmay tura bolmazhe must keep on not separating (emphatic) | bizayırmay tura bolmazbızwe must keep on not separating (emphatic) | sizayırmay tura bolmazsızyou all must keep on not separating (emphatic) | alaayırmay tura bolmazlathey must keep on not separating (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menayırmay turamaI keep on not separating | senayırmay turasayou keep on not separating | olayırmay turadıhe keeps on not separating | bizayırmay turabızwe keep on not separating | sizayırmay turasızyou all keep on not separating | alaayırmay turadılathey keep on not separating |
| Progressive — double negation | menayırmay turmaymaI am not keeping on not separating | senayırmay turmaysayou are not keeping on not separating | olayırmay turmaydıhe is not keeping on not separating | bizayırmay turmaybızwe are not keeping on not separating | sizayırmay turmaysızyou all are not keeping on not separating | alaayırmay turmaydılathey are not keeping on not separating |
| Progressive — double negation | menayırmay turmaymımaaren't I keeping on not separating? | senayırmay turmaymısaaren't you keeping on not separating? | olayırmay turmaymıdıisn't he keeping on not separating? | bizayırmay turmaymıbızaren't we keeping on not separating? | sizayırmay turmaymısızaren't you all keeping on not separating? | alaayırmay turmaymıdılaaren't they keeping on not separating? |
| Inference — auxiliary negated | menayırğan bolmazmaI can't have separated | senayırğan bolmazsayou can't have separated | olayırğan bolmazhe can't have separated | bizayırğan bolmazbızwe can't have separated | sizayırğan bolmazsızyou all can't have separated | alaayırğan bolmazlathey can't have separated |
| Inference — double negation | menayırmağan bolmazmaI must have separated (emphatic) | senayırmağan bolmazsayou must have separated (emphatic) | olayırmağan bolmazhe must have separated (emphatic) | bizayırmağan bolmazbızwe must have separated (emphatic) | sizayırmağan bolmazsızyou all must have separated (emphatic) | alaayırmağan bolmazlathey must have separated (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menayırğan bolmasamif it weren't that I had separated | senayırğan bolmasaŋif it weren't that you had separated | olayırğan bolmasaif it weren't that he had separated | bizayırğan bolmasaqif it weren't that we had separated | sizayırğan bolmasağızif it weren't that you all had separated | alaayırğan bolmasalaif it weren't that they had separated |
| Counterfactual — double negation | menayırmağan bolmasamif it weren't that I hadn't separated | senayırmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't separated | olayırmağan bolmasaif it weren't that he hadn't separated | bizayırmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't separated | sizayırmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't separated | alaayırmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't separated |
| Inference, future — auxiliary negated | menayırlıq bolmazmaI can't be going to separate | senayırlıq bolmazsayou can't be going to separate | olayırlıq bolmazhe can't be going to separate | bizayırlıq bolmazbızwe can't be going to separate | sizayırlıq bolmazsızyou all can't be going to separate | alaayırlıq bolmazlathey can't be going to separate |
| Inference, future — double negation | menayırmazlıq bolmazmaI must be going to separate (emphatic) | senayırmazlıq bolmazsayou must be going to separate (emphatic) | olayırmazlıq bolmazhe must be going to separate (emphatic) | bizayırmazlıq bolmazbızwe must be going to separate (emphatic) | sizayırmazlıq bolmazsızyou all must be going to separate (emphatic) | alaayırmazlıq bolmazlathey must be going to separate (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menayırlıq bolmasamif it weren't that I were going to separate | senayırlıq bolmasaŋif it weren't that you were going to separate | olayırlıq bolmasaif it weren't that he were going to separate | bizayırlıq bolmasaqif it weren't that we were going to separate | sizayırlıq bolmasağızif it weren't that you all were going to separate | alaayırlıq bolmasalaif it weren't that they were going to separate |
| Counterfactual future — double negation | menayırmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to separate | senayırmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to separate | olayırmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to separate | bizayırmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to separate | sizayırmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to separate | alaayırmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to separate |