şawşalırğa
/ʃawʃalɯrʁa/
to die down, to ease off, to subside (of pain, of heat, of noise)
- açığanı şawşaldı — the pain has eased off
- issilik şawşaldı — the heat has died down
- jel şawşalğanlay, kün költürüldü — as soon as the wind died down, the sun rose
- kün ayazıydı, şawşaladı boran — the day is clearing and the blizzard is easing off
Conjugation
Common forms
- şawşaladıhe is dying down
- şawşaldıhe died down
- şawşalğandıhe has died down
- şawşalırhe will die down
- şawşallıqdıhe is going to die down
- şawşala edihe was dying down
- şawşalsaif he dies down
- şawşal!die down!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is dying down | menşawşalama | senşawşalasa | olşawşaladı | bizşawşalabız | sizşawşalasız | alaşawşaladıla |
| Present (simple & continuous)he is not dying down | menşawşalmayma | senşawşalmaysa | olşawşalmaydı | bizşawşalmaybız | sizşawşalmaysız | alaşawşalmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he dying down? | menşawşalamıma? şawşalamamı? | senşawşalamısa? | olşawşalamıdı? | bizşawşalamıbız? şawşalabızmı? | sizşawşalamısız? | alaşawşalamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he dying down? | menşawşalmaymıma? şawşalmaymamı? | senşawşalmaymısa? | olşawşalmaymıdı? | bizşawşalmaymıbız? şawşalmaybızmı? | sizşawşalmaymısız? | alaşawşalmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually dies down | menşawşalıwçanma | senşawşalıwçansa | olşawşalıwçandı | bizşawşalıwçanbız | sizşawşalıwçansız | alaşawşalıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually die down | menşawşalıwçan tülme | senşawşalıwçan tülse | olşawşalıwçan tüldü | bizşawşalıwçan tülbüz | sizşawşalıwçan tülsüz | alaşawşalıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually die down? | menşawşalıwçanmıma? şawşalıwçanmamı? | senşawşalıwçanmısa? | olşawşalıwçanmıdı? | bizşawşalıwçanmıbız? şawşalıwçanbızmı? | sizşawşalıwçanmısız? | alaşawşalıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually die down? | menşawşalıwçan tülmüme? | senşawşalıwçan tülmüse? | olşawşalıwçan tülmüdü? | bizşawşalıwçan tülmübüz? | sizşawşalıwçan tülmüsüz? | alaşawşalıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has died down and remains so | olşawşalıbdı | alaşawşalıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he died down? | olşawşalıbmıdı? | alaşawşalıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of dying down | menşawşala turama | senşawşala turasa | olşawşala turadı | bizşawşala turabız | sizşawşala turasız | alaşawşala turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of dying down | menşawşala turmayma | senşawşala turmaysa | olşawşala turmaydı | bizşawşala turmaybız | sizşawşala turmaysız | alaşawşala turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of dying down? | menşawşala turamıma? şawşala turamamı? | senşawşala turamısa? | olşawşala turamıdı? | bizşawşala turamıbız? şawşala turabızmı? | sizşawşala turamısız? | alaşawşala turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of dying down? | menşawşala turmaymıma? şawşala turmaymamı? | senşawşala turmaymısa? | olşawşala turmaymıdı? | bizşawşala turmaymıbız? şawşala turmaybızmı? | sizşawşala turmaymısız? | alaşawşala turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he died down | menşawşaldım | senşawşaldıng | olşawşaldı | bizşawşaldıq | sizşawşaldığız | alaşawşaldıla |
| Simple past (definite)he didn't die down | menşawşalmadım | senşawşalmadıng | olşawşalmadı | bizşawşalmadıq | sizşawşalmadığız | alaşawşalmadıla |
| Simple past (definite)did he die down? | menşawşaldımmı? | senşawşaldıngmı? | olşawşaldımı? | bizşawşaldıqmı? | sizşawşaldığızmı? | alaşawşaldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he die down? | menşawşalmadımmı? | senşawşalmadıngmı? | olşawşalmadımı? | bizşawşalmadıqmı? | sizşawşalmadığızmı? | alaşawşalmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has died down | menşawşalğanma | senşawşalğansa | olşawşalğandı | bizşawşalğanbız | sizşawşalğansız | alaşawşalğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't died down | menşawşalmağanma | senşawşalmağansa | olşawşalmağandı | bizşawşalmağanbız | sizşawşalmağansız | alaşawşalmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he died down? | menşawşalğanmıma? şawşalğanmamı? | senşawşalğanmısa? | olşawşalğanmıdı? | bizşawşalğanmıbız? şawşalğanbızmı? | sizşawşalğanmısız? | alaşawşalğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he died down? | menşawşalmağanmıma? şawşalmağanmamı? | senşawşalmağanmısa? | olşawşalmağanmıdı? | bizşawşalmağanmıbız? şawşalmağanbızmı? | sizşawşalmağanmısız? | alaşawşalmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will die down | menşawşalırma | senşawşalırsa | olşawşalır | bizşawşalırbız | sizşawşalırsız | alaşawşalırla |
| Indefinite future (future I)he won't die down | menşawşalmazma | senşawşalmazsa | olşawşalmaz | bizşawşalmazbız | sizşawşalmazsız | alaşawşalmazla |
| Indefinite future (future I)will he die down? | menşawşalırmıma? şawşalırmamı? | senşawşalırmısa? | olşawşalırmı? | bizşawşalırmıbız? şawşalırbızmı? | sizşawşalırmısız? | alaşawşalırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he die down? | menşawşalmazmıma? şawşalmazmamı? | senşawşalmazmısa? | olşawşalmazmı? | bizşawşalmazmıbız? şawşalmazbızmı? | sizşawşalmazmısız? | alaşawşalmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to die down | menşawşallıqma | senşawşallıqsa | olşawşallıqdı | bizşawşallıqbız | sizşawşallıqsız | alaşawşallıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to die down | menşawşallıq tülme | senşawşallıq tülse | olşawşallıq tüldü | bizşawşallıq tülbüz | sizşawşallıq tülsüz | alaşawşallıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to die down? | menşawşallıqmıma? şawşallıqmamı? | senşawşallıqmısa? | olşawşallıqmıdı? | bizşawşallıqmıbız? şawşallıqbızmı? | sizşawşallıqmısız? | alaşawşallıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to die down? | menşawşallıq tülmüme? | senşawşallıq tülmüse? | olşawşallıq tülmüdü? | bizşawşallıq tülmübüz? | sizşawşallıq tülmüsüz? | alaşawşallıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had died down | menşawşalğan edimşawşalğanem | senşawşalğan edingşawşalğaneng | olşawşalğan edişawşalğaned | bizşawşalğan edikşawşalğanek | sizşawşalğan edigizşawşalğanegiz | alaşawşalğan edileşawşalğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't died down | menşawşalmağan edimşawşalmağanem | senşawşalmağan edingşawşalmağaneng | olşawşalmağan edişawşalmağaned | bizşawşalmağan edikşawşalmağanek | sizşawşalmağan edigizşawşalmağanegiz | alaşawşalmağan edileşawşalmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was dying down | menşawşala edimşawşalaem | senşawşala edingşawşalaeng | olşawşala edişawşalaed | bizşawşala edikşawşalaek | sizşawşala edigizşawşalaegiz | alaşawşala edileşawşalaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't dying down | menşawşalmay edimşawşalmayem | senşawşalmay edingşawşalmayeng | olşawşalmay edişawşalmayed | bizşawşalmay edikşawşalmayek | sizşawşalmay edigizşawşalmayegiz | alaşawşalmay edileşawşalmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to die down | menşawşalıwçan edimşawşalıwçanem | senşawşalıwçan edingşawşalıwçaneng | olşawşalıwçan edişawşalıwçaned | bizşawşalıwçan edikşawşalıwçanek | sizşawşalıwçan edigizşawşalıwçanegiz | alaşawşalıwçan edileşawşalıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to die down | menşawşalıwçan tül edimşawşalıwçan tül em | senşawşalıwçan tül edingşawşalıwçan tül eng | olşawşalıwçan tül edişawşalıwçan tül ed | bizşawşalıwçan tül edikşawşalıwçan tül ek | sizşawşalıwçan tül edigizşawşalıwçan tül egiz | alaşawşalıwçan tül edileşawşalıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had died down and remained so | olşawşalıb edi | alaşawşalıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't died down | olşawşalıb tül edi | alaşawşalıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of dying down | menşawşala tura edimşawşala turaem | senşawşala tura edingşawşala turaeng | olşawşala tura edişawşala turaed | bizşawşala tura edikşawşala turaek | sizşawşala tura edigizşawşala turaegiz | alaşawşala tura edileşawşala turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of dying down | menşawşala turmay edimşawşala turmayem | senşawşala turmay edingşawşala turmayeng | olşawşala turmay edişawşala turmayed | bizşawşala turmay edikşawşala turmayek | sizşawşala turmay edigizşawşala turmayegiz | alaşawşala turmay edileşawşala turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would die down | menşawşalır edimşawşalır em | senşawşalır edingşawşalır eng | olşawşalır edişawşalır ed | bizşawşalır edikşawşalır ek | sizşawşalır edigizşawşalır egiz | alaşawşalır edileşawşalır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't die down | menşawşalmaz edimşawşalmaz em | senşawşalmaz edingşawşalmaz eng | olşawşalmaz edişawşalmaz ed | bizşawşalmaz edikşawşalmaz ek | sizşawşalmaz edigizşawşalmaz egiz | alaşawşalmaz edileşawşalmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have died down | menşawşallıq edimşawşallıq em | senşawşallıq edingşawşallıq eng | olşawşallıq edişawşallıq ed | bizşawşallıq edikşawşallıq ek | sizşawşallıq edigizşawşallıq egiz | alaşawşallıq edileşawşallıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have died down | menşawşallıq tül edimşawşallıq tül em | senşawşallıq tül edingşawşallıq tül eng | olşawşallıq tül edişawşallıq tül ed | bizşawşallıq tül edikşawşallıq tül ek | sizşawşallıq tül edigizşawşallıq tül egiz | alaşawşallıq tül edileşawşallıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he dies down | menşawşalsam | senşawşalsang | olşawşalsa | bizşawşalsaq | sizşawşalsağız | alaşawşalsala |
| Conditionalif he doesn't die down | menşawşalmasam | senşawşalmasang | olşawşalmasa | bizşawşalmasaq | sizşawşalmasağız | alaşawşalmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is dying down | menşawşala esem | senşawşala eseng | olşawşala ese | bizşawşala esek | sizşawşala esegiz | alaşawşala esele |
| Conditional, present realif he is not dying down | menşawşalmay esem | senşawşalmay eseng | olşawşalmay ese | bizşawşalmay esek | sizşawşalmay esegiz | alaşawşalmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he died down | menşawşalsam edişawşalsam ed | senşawşalsang edişawşalsang ed | olşawşalsa edişawşalsaed | bizşawşalsaq edişawşalsaq ed | sizşawşalsağız edişawşalsağız ed | alaşawşalsala edişawşalsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't die down | menşawşalmasam edişawşalmasam ed | senşawşalmasang edişawşalmasang ed | olşawşalmasa edişawşalmasaed | bizşawşalmasaq edişawşalmasaq ed | sizşawşalmasağız edişawşalmasağız ed | alaşawşalmasala edişawşalmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he died down | menşawşaldım esem | senşawşaldıng eseng | olşawşaldı ese | bizşawşaldıq esek | sizşawşaldığız esegiz | alaşawşaldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't die down | menşawşalmadım esem | senşawşalmadıng eseng | olşawşalmadı ese | bizşawşalmadıq esek | sizşawşalmadığız esegiz | alaşawşalmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did die down (indeed) | menşawşalğan esem | senşawşalğan eseng | olşawşalğan ese | bizşawşalğan esek | sizşawşalğan esegiz | alaşawşalğan esele |
| Conditional, past realif he didn't die down (indeed) | menşawşalmağan esem | senşawşalmağan eseng | olşawşalmağan ese | bizşawşalmağan esek | sizşawşalmağan esegiz | alaşawşalmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had died down | menşawşalğan bolsam | senşawşalğan bolsang | olşawşalğan bolsa | bizşawşalğan bolsaq | sizşawşalğan bolsağız | alaşawşalğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't died down | menşawşalmağan bolsam | senşawşalmağan bolsang | olşawşalmağan bolsa | bizşawşalmağan bolsaq | sizşawşalmağan bolsağız | alaşawşalmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had died down | menşawşalğan bolsam edişawşalğan bolsam ed | senşawşalğan bolsang edişawşalğan bolsang ed | olşawşalğan bolsa edişawşalğan bolsaed | bizşawşalğan bolsaq edişawşalğan bolsaq ed | sizşawşalğan bolsağız edişawşalğan bolsağız ed | alaşawşalğan bolsala edişawşalğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't died down | menşawşalmağan bolsam edişawşalmağan bolsam ed | senşawşalmağan bolsang edişawşalmağan bolsang ed | olşawşalmağan bolsa edişawşalmağan bolsaed | bizşawşalmağan bolsaq edişawşalmağan bolsaq ed | sizşawşalmağan bolsağız edişawşalmağan bolsağız ed | alaşawşalmağan bolsala edişawşalmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will die down | menşawşalır esem | senşawşalır eseng | olşawşalır ese | bizşawşalır esek | sizşawşalır esegiz | alaşawşalır esele |
| Conditional, aoristif he won't die down | menşawşalmaz esem | senşawşalmaz eseng | olşawşalmaz ese | bizşawşalmaz esek | sizşawşalmaz esegiz | alaşawşalmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to die down | menşawşallıq esem | senşawşallıq eseng | olşawşallıq ese | bizşawşallıq esek | sizşawşallıq esegiz | alaşawşallıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to die down | menşawşallıq tül esem | senşawşallıq tül eseng | olşawşallıq tül ese | bizşawşallıq tül esek | sizşawşallıq tül esegiz | alaşawşallıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to die down | menşawşallıq bolsam | senşawşallıq bolsang | olşawşallıq bolsa | bizşawşallıq bolsaq | sizşawşallıq bolsağız | alaşawşallıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to die down | menşawşalmazlıq bolsam | senşawşalmazlıq bolsang | olşawşalmazlıq bolsa | bizşawşalmazlıq bolsaq | sizşawşalmazlıq bolsağız | alaşawşalmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso şawşaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be dying down | menşawşala bolurma | senşawşala bolursa | olşawşala bolur | bizşawşala bolurbuz | sizşawşala bolursuz | alaşawşala bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be dying down | menşawşalmay bolurma | senşawşalmay bolursa | olşawşalmay bolur | bizşawşalmay bolurbuz | sizşawşalmay bolursuz | alaşawşalmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of dying down | menşawşala tura bolurma | senşawşala tura bolursa | olşawşala tura bolur | bizşawşala tura bolurbuz | sizşawşala tura bolursuz | alaşawşala tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not dying down | menşawşalmay tura bolurma | senşawşalmay tura bolursa | olşawşalmay tura bolur | bizşawşalmay tura bolurbuz | sizşawşalmay tura bolursuz | alaşawşalmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have died down | menşawşalğan bolurma | senşawşalğan bolursa | olşawşalğan bolur | bizşawşalğan bolurbuz | sizşawşalğan bolursuz | alaşawşalğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have died down | menşawşalmağan bolurma | senşawşalmağan bolursa | olşawşalmağan bolur | bizşawşalmağan bolurbuz | sizşawşalmağan bolursuz | alaşawşalmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to die down | menşawşallıq bolurma | senşawşallıq bolursa | olşawşallıq bolur | bizşawşallıq bolurbuz | sizşawşallıq bolursuz | alaşawşallıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to die down | menşawşalmazlıq bolurma | senşawşalmazlıq bolursa | olşawşalmazlıq bolur | bizşawşalmazlıq bolurbuz | sizşawşalmazlıq bolursuz | alaşawşalmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it die down | menşawşalayım | senşawşal! | olşawşalsın | bizşawşalayıq | sizşawşalığız! | alaşawşalsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not die down | menşawşalmayım | senşawşalma! | olşawşalmasın | bizşawşalmayıq | sizşawşalmağız! | alaşawşalmasınla |
| Commands & suggestionsshould he die down? | menşawşalayımmı? | olşawşalsınmı? | bizşawşalayıqmı? | alaşawşalsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not die down? | menşawşalmayımmı? | olşawşalmasınmı? | bizşawşalmayıqmı? | alaşawşalmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it die down | senşawşalçı2 | olşawşalsınçı | sizşawşalçığız | alaşawşalsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not die down | senşawşalmaçı2 | olşawşalmasınçı | sizşawşalmaçığız | alaşawşalmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you die down | senşawşalğınşawşalğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not die down | senşawşalmağınşawşalmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he died down | menşawşalğay edim şawşalğa edim | senşawşalğay eding şawşalğa eding | olşawşalğay edi şawşalğa edi | bizşawşalğay edik şawşalğa edik | sizşawşalğay edigiz şawşalğa edigiz | alaşawşalğay edile şawşalğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not die down | menşawşalmağay edim şawşalmağa edim | senşawşalmağay eding şawşalmağa eding | olşawşalmağay edi şawşalmağa edi | bizşawşalmağay edik şawşalmağa edik | sizşawşalmağay edigiz şawşalmağa edigiz | alaşawşalmağay edile şawşalmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to die down | menşawşalmağa qoyayımşawşalma qoyayım | senşawşalmağa qoy!şawşalma qoy! | olşawşalmağa qoysunşawşalma qoysun | bizşawşalmağa qoyayıqşawşalma qoyayıq | sizşawşalmağa qoyuğuz!şawşalma qoyuğuz! | alaşawşalmağa qoysunlaşawşalma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to die down | menşawşalmağa qoymayımşawşalma qoymayım | senşawşalmağa qoyma!şawşalma qoyma! | olşawşalmağa qoymasınşawşalma qoymasın | bizşawşalmağa qoymayıqşawşalma qoymayıq | sizşawşalmağa qoymağız!şawşalma qoymağız! | alaşawşalmağa qoymasınlaşawşalma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to die down? | menşawşalmağa qoyayımmı?şawşalma qoyayımmı? | olşawşalmağa qoysunmu?şawşalma qoysunmu? | bizşawşalmağa qoyayıqmı?şawşalma qoyayıqmı? | alaşawşalmağa qoysunlamı?şawşalma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to die down? | menşawşalmağa qoymayımmı?şawşalma qoymayımmı? | olşawşalmağa qoymasınmı?şawşalma qoymasınmı? | bizşawşalmağa qoymayıqmı?şawşalma qoymayıqmı? | alaşawşalmağa qoymasınlamı?şawşalma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to die down | menşawşalmağa qoyamaşawşalma qoyama | senşawşalmağa qoyasaşawşalma qoyasa | olşawşalmağa qoyadışawşalma qoyadı | bizşawşalmağa qoyabızşawşalma qoyabız | sizşawşalmağa qoyasızşawşalma qoyasız | alaşawşalmağa qoyadılaşawşalma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to die down | menşawşalmağa qoymaymaşawşalma qoymayma | senşawşalmağa qoymaysaşawşalma qoymaysa | olşawşalmağa qoymaydışawşalma qoymaydı | bizşawşalmağa qoymaybızşawşalma qoymaybız | sizşawşalmağa qoymaysızşawşalma qoymaysız | alaşawşalmağa qoymaydılaşawşalma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to die down? | menşawşalmağa qoyamıma?şawşalma qoyamıma? | senşawşalmağa qoyamısa?şawşalma qoyamısa? | olşawşalmağa qoyamıdı?şawşalma qoyamıdı? | bizşawşalmağa qoyamıbız?şawşalma qoyamıbız? | sizşawşalmağa qoyamısız?şawşalma qoyamısız? | alaşawşalmağa qoyamıdıla?şawşalma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to die down? | menşawşalmağa qoymaymıma?şawşalma qoymaymıma? | senşawşalmağa qoymaymısa?şawşalma qoymaymısa? | olşawşalmağa qoymaymıdı?şawşalma qoymaymıdı? | bizşawşalmağa qoymaymıbız?şawşalma qoymaymıbız? | sizşawşalmağa qoymaymısız?şawşalma qoymaymısız? | alaşawşalmağa qoymaymıdıla?şawşalma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to die down | menşawşalmağa qoydumşawşalma qoydum | senşawşalmağa qoydungşawşalma qoydung | olşawşalmağa qoyduşawşalma qoydu | bizşawşalmağa qoyduqşawşalma qoyduq | sizşawşalmağa qoyduğuzşawşalma qoyduğuz | alaşawşalmağa qoydulaşawşalma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to die down | menşawşalmağa qoymadımşawşalma qoymadım | senşawşalmağa qoymadıngşawşalma qoymadıng | olşawşalmağa qoymadışawşalma qoymadı | bizşawşalmağa qoymadıqşawşalma qoymadıq | sizşawşalmağa qoymadığızşawşalma qoymadığız | alaşawşalmağa qoymadılaşawşalma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to die down? | menşawşalmağa qoydummu?şawşalma qoydummu? | senşawşalmağa qoydungmu?şawşalma qoydungmu? | olşawşalmağa qoydumu?şawşalma qoydumu? | bizşawşalmağa qoyduqmu?şawşalma qoyduqmu? | sizşawşalmağa qoyduğuzmu?şawşalma qoyduğuzmu? | alaşawşalmağa qoydulamı?şawşalma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to die down? | menşawşalmağa qoymadımmı?şawşalma qoymadımmı? | senşawşalmağa qoymadıngmı?şawşalma qoymadıngmı? | olşawşalmağa qoymadımı?şawşalma qoymadımı? | bizşawşalmağa qoymadıqmı?şawşalma qoymadıqmı? | sizşawşalmağa qoymadığızmı?şawşalma qoymadığızmı? | alaşawşalmağa qoymadılamı?şawşalma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can die down | menşawşalalama | senşawşalalasa | olşawşalaladı | bizşawşalalabız | sizşawşalalasız | alaşawşalaladıla |
| Ability — presenthe can't die down | menşawşalalmayma | senşawşalalmaysa | olşawşalalmaydı | bizşawşalalmaybız | sizşawşalalmaysız | alaşawşalalmaydıla |
| Ability — presentcan he die down? | menşawşalalamıma? şawşalalamamı? | senşawşalalamısa? | olşawşalalamıdı? | bizşawşalalamıbız? şawşalalabızmı? | sizşawşalalamısız? | alaşawşalalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he die down? | menşawşalalmaymıma? şawşalalmaymamı? | senşawşalalmaymısa? | olşawşalalmaymıdı? | bizşawşalalmaymıbız? şawşalalmaybızmı? | sizşawşalalmaymısız? | alaşawşalalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can die down | menşawşalalsam | senşawşalalsang | olşawşalalsa | bizşawşalalsaq | sizşawşalalsağız | alaşawşalalsala |
| Ability — if I can…if he can't die down | menşawşalalmasam | senşawşalalmasang | olşawşalalmasa | bizşawşalalmasaq | sizşawşalalmasağız | alaşawşalalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to die down | menşawşalaldım | senşawşalaldıng | olşawşalaldı | bizşawşalaldıq | sizşawşalaldığız | alaşawşalaldıla |
| Ability — simple pasthe could not die down | menşawşalalmadım | senşawşalalmadıng | olşawşalalmadı | bizşawşalalmadıq | sizşawşalalmadığız | alaşawşalalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to die down? | menşawşalaldımmı? | senşawşalaldıngmı? | olşawşalaldımı? | bizşawşalaldıqmı? | sizşawşalaldığızmı? | alaşawşalaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he die down? | menşawşalalmadımmı? | senşawşalalmadıngmı? | olşawşalalmadımı? | bizşawşalalmadıqmı? | sizşawşalalmadığızmı? | alaşawşalalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to die down | menşawşalalğanma | senşawşalalğansa | olşawşalalğandı | bizşawşalalğanbız | sizşawşalalğansız | alaşawşalalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to die down | menşawşalalmağanma | senşawşalalmağansa | olşawşalalmağandı | bizşawşalalmağanbız | sizşawşalalmağansız | alaşawşalalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to die down? | menşawşalalğanmıma? şawşalalğanmamı? | senşawşalalğanmısa? | olşawşalalğanmıdı? | bizşawşalalğanmıbız? şawşalalğanbızmı? | sizşawşalalğanmısız? | alaşawşalalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to die down? | menşawşalalmağanmıma? şawşalalmağanmamı? | senşawşalalmağanmısa? | olşawşalalmağanmıdı? | bizşawşalalmağanmıbız? şawşalalmağanbızmı? | sizşawşalalmağanmısız? | alaşawşalalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to die down | menşawşalalğan edimşawşalalğanem | senşawşalalğan edingşawşalalğaneng | olşawşalalğan edişawşalalğaned | bizşawşalalğan edikşawşalalğanek | sizşawşalalğan edigizşawşalalğanegiz | alaşawşalalğan edileşawşalalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to die down | menşawşalalmağan edimşawşalalmağanem | senşawşalalmağan edingşawşalalmağaneng | olşawşalalmağan edişawşalalmağaned | bizşawşalalmağan edikşawşalalmağanek | sizşawşalalmağan edigizşawşalalmağanegiz | alaşawşalalmağan edileşawşalalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could die down | menşawşalala edimşawşalalaem | senşawşalala edingşawşalalaeng | olşawşalala edişawşalalaed | bizşawşalala edikşawşalalaek | sizşawşalala edigizşawşalalaegiz | alaşawşalala edileşawşalalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not die down | menşawşalalmay edimşawşalalmayem | senşawşalalmay edingşawşalalmayeng | olşawşalalmay edişawşalalmayed | bizşawşalalmay edikşawşalalmayek | sizşawşalalmay edigizşawşalalmayegiz | alaşawşalalmay edileşawşalalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to die down | menşawşalalırma | senşawşalalırsa | olşawşalalır | bizşawşalalırbız | sizşawşalalırsız | alaşawşalalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to die down | menşawşalalmazma | senşawşalalmazsa | olşawşalalmaz | bizşawşalalmazbız | sizşawşalalmazsız | alaşawşalalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to die down? | menşawşalalırmıma? şawşalalırmamı? | senşawşalalırmısa? | olşawşalalırmı? | bizşawşalalırmıbız? şawşalalırbızmı? | sizşawşalalırmısız? | alaşawşalalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to die down? | menşawşalalmazmıma? şawşalalmazmamı? | senşawşalalmazmısa? | olşawşalalmazmı? | bizşawşalalmazmıbız? şawşalalmazbızmı? | sizşawşalalmazmısız? | alaşawşalalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to die down | menşawşalallıqma | senşawşalallıqsa | olşawşalallıqdı | bizşawşalallıqbız | sizşawşalallıqsız | alaşawşalallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to die down | menşawşalallıq tülme | senşawşalallıq tülse | olşawşalallıq tüldü | bizşawşalallıq tülbüz | sizşawşalallıq tülsüz | alaşawşalallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to die down? | menşawşalallıqmıma? şawşalallıqmamı? | senşawşalallıqmısa? | olşawşalallıqmıdı? | bizşawşalallıqmıbız? şawşalallıqbızmı? | sizşawşalallıqmısız? | alaşawşalallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to die down? | menşawşalallıq tülmüme? | senşawşalallıq tülmüse? | olşawşalallıq tülmüdü? | bizşawşalallıq tülmübüz? | sizşawşalallıq tülmüsüz? | alaşawşalallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to die down | menşawşalalır edimşawşalalır em | senşawşalalır edingşawşalalır eng | olşawşalalır edişawşalalır ed | bizşawşalalır edikşawşalalır ek | sizşawşalalır edigizşawşalalır egiz | alaşawşalalır edileşawşalalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to die down | menşawşalalmaz edimşawşalalmaz em | senşawşalalmaz edingşawşalalmaz eng | olşawşalalmaz edişawşalalmaz ed | bizşawşalalmaz edikşawşalalmaz ek | sizşawşalalmaz edigizşawşalalmaz egiz | alaşawşalalmaz edileşawşalalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to die down | senşawşalalğınşawşalalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to die down | senşawşalalmağınşawşalalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be dying down | menşawşala bolmazma | senşawşala bolmazsa | olşawşala bolmaz | bizşawşala bolmazbız | sizşawşala bolmazsız | alaşawşala bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be dying down (emphatic) | menşawşalmay bolmazma | senşawşalmay bolmazsa | olşawşalmay bolmaz | bizşawşalmay bolmazbız | sizşawşalmay bolmazsız | alaşawşalmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of dying down | menşawşala tura bolmazma | senşawşala tura bolmazsa | olşawşala tura bolmaz | bizşawşala tura bolmazbız | sizşawşala tura bolmazsız | alaşawşala tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not dying down (emphatic) | menşawşalmay tura bolmazma | senşawşalmay tura bolmazsa | olşawşalmay tura bolmaz | bizşawşalmay tura bolmazbız | sizşawşalmay tura bolmazsız | alaşawşalmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not dying down | menşawşalmay turama | senşawşalmay turasa | olşawşalmay turadı | bizşawşalmay turabız | sizşawşalmay turasız | alaşawşalmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not dying down | menşawşalmay turmayma | senşawşalmay turmaysa | olşawşalmay turmaydı | bizşawşalmay turmaybız | sizşawşalmay turmaysız | alaşawşalmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not dying down? | menşawşalmay turmaymıma | senşawşalmay turmaymısa | olşawşalmay turmaymıdı | bizşawşalmay turmaymıbız | sizşawşalmay turmaymısız | alaşawşalmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have died down | menşawşalğan bolmazma | senşawşalğan bolmazsa | olşawşalğan bolmaz | bizşawşalğan bolmazbız | sizşawşalğan bolmazsız | alaşawşalğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have died down (emphatic) | menşawşalmağan bolmazma | senşawşalmağan bolmazsa | olşawşalmağan bolmaz | bizşawşalmağan bolmazbız | sizşawşalmağan bolmazsız | alaşawşalmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had died down | menşawşalğan bolmasam | senşawşalğan bolmasang | olşawşalğan bolmasa | bizşawşalğan bolmasaq | sizşawşalğan bolmasağız | alaşawşalğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't died down | menşawşalmağan bolmasam | senşawşalmağan bolmasang | olşawşalmağan bolmasa | bizşawşalmağan bolmasaq | sizşawşalmağan bolmasağız | alaşawşalmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to die down | menşawşallıq bolmazma | senşawşallıq bolmazsa | olşawşallıq bolmaz | bizşawşallıq bolmazbız | sizşawşallıq bolmazsız | alaşawşallıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to die down (emphatic) | menşawşalmazlıq bolmazma | senşawşalmazlıq bolmazsa | olşawşalmazlıq bolmaz | bizşawşalmazlıq bolmazbız | sizşawşalmazlıq bolmazsız | alaşawşalmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to die down | menşawşallıq bolmasam | senşawşallıq bolmasang | olşawşallıq bolmasa | bizşawşallıq bolmasaq | sizşawşallıq bolmasağız | alaşawşallıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to die down | menşawşalmazlıq bolmasam | senşawşalmazlıq bolmasang | olşawşalmazlıq bolmasa | bizşawşalmazlıq bolmasaq | sizşawşalmazlıq bolmasağız | alaşawşalmazlıq bolmasala |