ıçhındırırğa
/ɯtʃxɯndɯrɯrʁa/
1. to untie, to unhook, to loose, to let go
- atnı ıçhındırırğa — to untie the horse
- ayağımı ıçhındır — free my foot
- ırğaqnı ıçhındırırğa — to unhook the hook
2. to let slip, to let get away, to miss
- amanlıqçını ıçhındırırğa — to let the criminal get away
- közden ıçhındırma! — do not let it out of your sight!
- qoldan ıçhındırırğa — to let slip out of one's hands
3. to set free, to release, to give freedom to
- türmeden ıçhındırırğa — to release from prison
- itni ıçhındırırğa — to let the dog loose
- qoylanı ıçhındırırğa — to let the sheep out
4. to let something out, to blurt out, to give away, to hint
- söz ıçhındırırğa — to let a word slip
- söleşe kelib ıçhındırıb iydi — he blurted it out in the course of talking
- ol söz ıçhındırmadı — he let no word slip
Conjugation
Common forms
- ıçhındıradıhe is untying
- ıçhındırdıhe untied
- ıçhındırğandıhe has untied
- ıçhındırırhe will untie
- ıçhındırlıqdıhe is going to untie
- ıçhındıra edihe was untying
- ıçhındırsaif he unties
- ıçhındır!untie!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is untying | menıçhındırama | senıçhındırasa | olıçhındıradı | bizıçhındırabız | sizıçhındırasız | alaıçhındıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not untying | menıçhındırmayma | senıçhındırmaysa | olıçhındırmaydı | bizıçhındırmaybız | sizıçhındırmaysız | alaıçhındırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he untying? | menıçhındıramıma? ıçhındıramamı? | senıçhındıramısa? | olıçhındıramıdı? | bizıçhındıramıbız? ıçhındırabızmı? | sizıçhındıramısız? | alaıçhındıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he untying? | menıçhındırmaymıma? ıçhındırmaymamı? | senıçhındırmaymısa? | olıçhındırmaymıdı? | bizıçhındırmaymıbız? ıçhındırmaybızmı? | sizıçhındırmaymısız? | alaıçhındırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually unties | menıçhındırıwçanma | senıçhındırıwçansa | olıçhındırıwçandı | bizıçhındırıwçanbız | sizıçhındırıwçansız | alaıçhındırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually untie | menıçhındırıwçan tülme | senıçhındırıwçan tülse | olıçhındırıwçan tüldü | bizıçhındırıwçan tülbüz | sizıçhındırıwçan tülsüz | alaıçhındırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually untie? | menıçhındırıwçanmıma? ıçhındırıwçanmamı? | senıçhındırıwçanmısa? | olıçhındırıwçanmıdı? | bizıçhındırıwçanmıbız? ıçhındırıwçanbızmı? | sizıçhındırıwçanmısız? | alaıçhındırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually untie? | menıçhındırıwçan tülmüme? | senıçhındırıwçan tülmüse? | olıçhındırıwçan tülmüdü? | bizıçhındırıwçan tülmübüz? | sizıçhındırıwçan tülmüsüz? | alaıçhındırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has untied and remains so | olıçhındırıbdı | alaıçhındırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he untied? | olıçhındırıbmıdı? | alaıçhındırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of untying | menıçhındıra turama | senıçhındıra turasa | olıçhındıra turadı | bizıçhındıra turabız | sizıçhındıra turasız | alaıçhındıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of untying | menıçhındıra turmayma | senıçhındıra turmaysa | olıçhındıra turmaydı | bizıçhındıra turmaybız | sizıçhındıra turmaysız | alaıçhındıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of untying? | menıçhındıra turamıma? ıçhındıra turamamı? | senıçhındıra turamısa? | olıçhındıra turamıdı? | bizıçhındıra turamıbız? ıçhındıra turabızmı? | sizıçhındıra turamısız? | alaıçhındıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of untying? | menıçhındıra turmaymıma? ıçhındıra turmaymamı? | senıçhındıra turmaymısa? | olıçhındıra turmaymıdı? | bizıçhındıra turmaymıbız? ıçhındıra turmaybızmı? | sizıçhındıra turmaymısız? | alaıçhındıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he untied | menıçhındırdım | senıçhındırdıng | olıçhındırdı | bizıçhındırdıq | sizıçhındırdığız | alaıçhındırdıla |
| Simple past (definite)he didn't untie | menıçhındırmadım | senıçhındırmadıng | olıçhındırmadı | bizıçhındırmadıq | sizıçhındırmadığız | alaıçhındırmadıla |
| Simple past (definite)did he untie? | menıçhındırdımmı? | senıçhındırdıngmı? | olıçhındırdımı? | bizıçhındırdıqmı? | sizıçhındırdığızmı? | alaıçhındırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he untie? | menıçhındırmadımmı? | senıçhındırmadıngmı? | olıçhındırmadımı? | bizıçhındırmadıqmı? | sizıçhındırmadığızmı? | alaıçhındırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has untied | menıçhındırğanma | senıçhındırğansa | olıçhındırğandı | bizıçhındırğanbız | sizıçhındırğansız | alaıçhındırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't untied | menıçhındırmağanma | senıçhındırmağansa | olıçhındırmağandı | bizıçhındırmağanbız | sizıçhındırmağansız | alaıçhındırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he untied? | menıçhındırğanmıma? ıçhındırğanmamı? | senıçhındırğanmısa? | olıçhındırğanmıdı? | bizıçhındırğanmıbız? ıçhındırğanbızmı? | sizıçhındırğanmısız? | alaıçhındırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he untied? | menıçhındırmağanmıma? ıçhındırmağanmamı? | senıçhındırmağanmısa? | olıçhındırmağanmıdı? | bizıçhındırmağanmıbız? ıçhındırmağanbızmı? | sizıçhındırmağanmısız? | alaıçhındırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will untie | menıçhındırırma | senıçhındırırsa | olıçhındırır | bizıçhındırırbız | sizıçhındırırsız | alaıçhındırırla |
| Indefinite future (future I)he won't untie | menıçhındırmazma | senıçhındırmazsa | olıçhındırmaz | bizıçhındırmazbız | sizıçhındırmazsız | alaıçhındırmazla |
| Indefinite future (future I)will he untie? | menıçhındırırmıma? ıçhındırırmamı? | senıçhındırırmısa? | olıçhındırırmı? | bizıçhındırırmıbız? ıçhındırırbızmı? | sizıçhındırırmısız? | alaıçhındırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he untie? | menıçhındırmazmıma? ıçhındırmazmamı? | senıçhındırmazmısa? | olıçhındırmazmı? | bizıçhındırmazmıbız? ıçhındırmazbızmı? | sizıçhındırmazmısız? | alaıçhındırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to untie | menıçhındırlıqma1 | senıçhındırlıqsa1 | olıçhındırlıqdı1 | bizıçhındırlıqbız1 | sizıçhındırlıqsız1 | alaıçhındırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to untie | menıçhındırlıq tülme1 | senıçhındırlıq tülse1 | olıçhındırlıq tüldü1 | bizıçhındırlıq tülbüz1 | sizıçhındırlıq tülsüz1 | alaıçhındırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to untie? | menıçhındırlıqmıma?1 ıçhındırlıqmamı? | senıçhındırlıqmısa?1 | olıçhındırlıqmıdı?1 | bizıçhındırlıqmıbız?1 ıçhındırlıqbızmı? | sizıçhındırlıqmısız?1 | alaıçhındırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to untie? | menıçhındırlıq tülmüme?1 | senıçhındırlıq tülmüse?1 | olıçhındırlıq tülmüdü?1 | bizıçhındırlıq tülmübüz?1 | sizıçhındırlıq tülmüsüz?1 | alaıçhındırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıçhındırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had untied | menıçhındırğan edimıçhındırğanem | senıçhındırğan edingıçhındırğaneng | olıçhındırğan ediıçhındırğaned | bizıçhındırğan edikıçhındırğanek | sizıçhındırğan edigizıçhındırğanegiz | alaıçhındırğan edileıçhındırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't untied | menıçhındırmağan edimıçhındırmağanem | senıçhındırmağan edingıçhındırmağaneng | olıçhındırmağan ediıçhındırmağaned | bizıçhındırmağan edikıçhındırmağanek | sizıçhındırmağan edigizıçhındırmağanegiz | alaıçhındırmağan edileıçhındırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was untying | menıçhındıra edimıçhındıraem | senıçhındıra edingıçhındıraeng | olıçhındıra ediıçhındıraed | bizıçhındıra edikıçhındıraek | sizıçhındıra edigizıçhındıraegiz | alaıçhındıra edileıçhındıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't untying | menıçhındırmay edimıçhındırmayem | senıçhındırmay edingıçhındırmayeng | olıçhındırmay ediıçhındırmayed | bizıçhındırmay edikıçhındırmayek | sizıçhındırmay edigizıçhındırmayegiz | alaıçhındırmay edileıçhındırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to untie | menıçhındırıwçan edimıçhındırıwçanem | senıçhındırıwçan edingıçhındırıwçaneng | olıçhındırıwçan ediıçhındırıwçaned | bizıçhındırıwçan edikıçhındırıwçanek | sizıçhındırıwçan edigizıçhındırıwçanegiz | alaıçhındırıwçan edileıçhındırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to untie | menıçhındırıwçan tül edimıçhındırıwçan tül em | senıçhındırıwçan tül edingıçhındırıwçan tül eng | olıçhındırıwçan tül ediıçhındırıwçan tül ed | bizıçhındırıwçan tül edikıçhındırıwçan tül ek | sizıçhındırıwçan tül edigizıçhındırıwçan tül egiz | alaıçhındırıwçan tül edileıçhındırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had untied and remained so | olıçhındırıb edi | alaıçhındırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't untied | olıçhındırıb tül edi | alaıçhındırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of untying | menıçhındıra tura edimıçhındıra turaem | senıçhındıra tura edingıçhındıra turaeng | olıçhındıra tura ediıçhındıra turaed | bizıçhındıra tura edikıçhındıra turaek | sizıçhındıra tura edigizıçhındıra turaegiz | alaıçhındıra tura edileıçhındıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of untying | menıçhındıra turmay edimıçhındıra turmayem | senıçhındıra turmay edingıçhındıra turmayeng | olıçhındıra turmay ediıçhındıra turmayed | bizıçhındıra turmay edikıçhındıra turmayek | sizıçhındıra turmay edigizıçhındıra turmayegiz | alaıçhındıra turmay edileıçhındıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would untie | menıçhındırır edimıçhındırır em | senıçhındırır edingıçhındırır eng | olıçhındırır ediıçhındırır ed | bizıçhındırır edikıçhındırır ek | sizıçhındırır edigizıçhındırır egiz | alaıçhındırır edileıçhındırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't untie | menıçhındırmaz edimıçhındırmaz em | senıçhındırmaz edingıçhındırmaz eng | olıçhındırmaz ediıçhındırmaz ed | bizıçhındırmaz edikıçhındırmaz ek | sizıçhındırmaz edigizıçhındırmaz egiz | alaıçhındırmaz edileıçhındırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have untied | menıçhındırlıq edim2ıçhındırlıq em | senıçhındırlıq eding2ıçhındırlıq eng | olıçhındırlıq edi2ıçhındırlıq ed | bizıçhındırlıq edik2ıçhındırlıq ek | sizıçhındırlıq edigiz2ıçhındırlıq egiz | alaıçhındırlıq edile2ıçhındırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have untied | menıçhındırlıq tül edim2ıçhındırlıq tül em | senıçhındırlıq tül eding2ıçhındırlıq tül eng | olıçhındırlıq tül edi2ıçhındırlıq tül ed | bizıçhındırlıq tül edik2ıçhındırlıq tül ek | sizıçhındırlıq tül edigiz2ıçhındırlıq tül egiz | alaıçhındırlıq tül edile2ıçhındırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıçhındırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he unties | menıçhındırsam | senıçhındırsang | olıçhındırsa | bizıçhındırsaq | sizıçhındırsağız | alaıçhındırsala |
| Conditionalif he doesn't untie | menıçhındırmasam | senıçhındırmasang | olıçhındırmasa | bizıçhındırmasaq | sizıçhındırmasağız | alaıçhındırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is untying | menıçhındıra esem | senıçhındıra eseng | olıçhındıra ese | bizıçhındıra esek | sizıçhındıra esegiz | alaıçhındıra esele |
| Conditional, present realif he is not untying | menıçhındırmay esem | senıçhındırmay eseng | olıçhındırmay ese | bizıçhındırmay esek | sizıçhındırmay esegiz | alaıçhındırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he untied | menıçhındırsam ediıçhındırsam ed | senıçhındırsang ediıçhındırsang ed | olıçhındırsa ediıçhındırsaed | bizıçhındırsaq ediıçhındırsaq ed | sizıçhındırsağız ediıçhındırsağız ed | alaıçhındırsala ediıçhındırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't untie | menıçhındırmasam ediıçhındırmasam ed | senıçhındırmasang ediıçhındırmasang ed | olıçhındırmasa ediıçhındırmasaed | bizıçhındırmasaq ediıçhındırmasaq ed | sizıçhındırmasağız ediıçhındırmasağız ed | alaıçhındırmasala ediıçhındırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he untied | menıçhındırdım esem | senıçhındırdıng eseng | olıçhındırdı ese | bizıçhındırdıq esek | sizıçhındırdığız esegiz | alaıçhındırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't untie | menıçhındırmadım esem | senıçhındırmadıng eseng | olıçhındırmadı ese | bizıçhındırmadıq esek | sizıçhındırmadığız esegiz | alaıçhındırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did untie (indeed) | menıçhındırğan esem | senıçhındırğan eseng | olıçhındırğan ese | bizıçhındırğan esek | sizıçhındırğan esegiz | alaıçhındırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't untie (indeed) | menıçhındırmağan esem | senıçhındırmağan eseng | olıçhındırmağan ese | bizıçhındırmağan esek | sizıçhındırmağan esegiz | alaıçhındırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had untied | menıçhındırğan bolsam | senıçhındırğan bolsang | olıçhındırğan bolsa | bizıçhındırğan bolsaq | sizıçhındırğan bolsağız | alaıçhındırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't untied | menıçhındırmağan bolsam | senıçhındırmağan bolsang | olıçhındırmağan bolsa | bizıçhındırmağan bolsaq | sizıçhındırmağan bolsağız | alaıçhındırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had untied | menıçhındırğan bolsam ediıçhındırğan bolsam ed | senıçhındırğan bolsang ediıçhındırğan bolsang ed | olıçhındırğan bolsa ediıçhındırğan bolsaed | bizıçhındırğan bolsaq ediıçhındırğan bolsaq ed | sizıçhındırğan bolsağız ediıçhındırğan bolsağız ed | alaıçhındırğan bolsala ediıçhındırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't untied | menıçhındırmağan bolsam ediıçhındırmağan bolsam ed | senıçhındırmağan bolsang ediıçhındırmağan bolsang ed | olıçhındırmağan bolsa ediıçhındırmağan bolsaed | bizıçhındırmağan bolsaq ediıçhındırmağan bolsaq ed | sizıçhındırmağan bolsağız ediıçhındırmağan bolsağız ed | alaıçhındırmağan bolsala ediıçhındırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will untie | menıçhındırır esem | senıçhındırır eseng | olıçhındırır ese | bizıçhındırır esek | sizıçhındırır esegiz | alaıçhındırır esele |
| Conditional, aoristif he won't untie | menıçhındırmaz esem | senıçhındırmaz eseng | olıçhındırmaz ese | bizıçhındırmaz esek | sizıçhındırmaz esegiz | alaıçhındırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to untie | menıçhındırlıq esem4 | senıçhındırlıq eseng4 | olıçhındırlıq ese4 | bizıçhındırlıq esek4 | sizıçhındırlıq esegiz4 | alaıçhındırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to untie | menıçhındırlıq tül esem4 | senıçhındırlıq tül eseng4 | olıçhındırlıq tül ese4 | bizıçhındırlıq tül esek4 | sizıçhındırlıq tül esegiz4 | alaıçhındırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to untie | menıçhındırlıq bolsam5 | senıçhındırlıq bolsang5 | olıçhındırlıq bolsa5 | bizıçhındırlıq bolsaq5 | sizıçhındırlıq bolsağız5 | alaıçhındırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to untie | menıçhındırmazlıq bolsam | senıçhındırmazlıq bolsang | olıçhındırmazlıq bolsa | bizıçhındırmazlıq bolsaq | sizıçhındırmazlıq bolsağız | alaıçhındırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ıçhındırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıçhındırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıçhındırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be untying | menıçhındıra bolurma | senıçhındıra bolursa | olıçhındıra bolur | bizıçhındıra bolurbuz | sizıçhındıra bolursuz | alaıçhındıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be untying | menıçhındırmay bolurma | senıçhındırmay bolursa | olıçhındırmay bolur | bizıçhındırmay bolurbuz | sizıçhındırmay bolursuz | alaıçhındırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of untying | menıçhındıra tura bolurma | senıçhındıra tura bolursa | olıçhındıra tura bolur | bizıçhındıra tura bolurbuz | sizıçhındıra tura bolursuz | alaıçhındıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not untying | menıçhındırmay tura bolurma | senıçhındırmay tura bolursa | olıçhındırmay tura bolur | bizıçhındırmay tura bolurbuz | sizıçhındırmay tura bolursuz | alaıçhındırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have untied | menıçhındırğan bolurma | senıçhındırğan bolursa | olıçhındırğan bolur | bizıçhındırğan bolurbuz | sizıçhındırğan bolursuz | alaıçhındırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have untied | menıçhındırmağan bolurma | senıçhındırmağan bolursa | olıçhındırmağan bolur | bizıçhındırmağan bolurbuz | sizıçhındırmağan bolursuz | alaıçhındırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to untie | menıçhındırlıq bolurma6 | senıçhındırlıq bolursa6 | olıçhındırlıq bolur6 | bizıçhındırlıq bolurbuz6 | sizıçhındırlıq bolursuz6 | alaıçhındırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to untie | menıçhındırmazlıq bolurma | senıçhındırmazlıq bolursa | olıçhındırmazlıq bolur | bizıçhındırmazlıq bolurbuz | sizıçhındırmazlıq bolursuz | alaıçhındırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıçhındırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it untie | menıçhındırayım | senıçhındır! | olıçhındırsın | bizıçhındırayıq | sizıçhındırığız! | alaıçhındırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not untie | menıçhındırmayım | senıçhındırma! | olıçhındırmasın | bizıçhındırmayıq | sizıçhındırmağız! | alaıçhındırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he untie? | menıçhındırayımmı? | olıçhındırsınmı? | bizıçhındırayıqmı? | alaıçhındırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not untie? | menıçhındırmayımmı? | olıçhındırmasınmı? | bizıçhındırmayıqmı? | alaıçhındırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it untie | senıçhındırçı7 | olıçhındırsınçı | sizıçhındırçığız | alaıçhındırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not untie | senıçhındırmaçı7 | olıçhındırmasınçı | sizıçhındırmaçığız | alaıçhındırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you untie | senıçhındırğınıçhındırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not untie | senıçhındırmağınıçhındırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he untied | menıçhındırğay edim ıçhındırğa edim | senıçhındırğay eding ıçhındırğa eding | olıçhındırğay edi ıçhındırğa edi | bizıçhındırğay edik ıçhındırğa edik | sizıçhındırğay edigiz ıçhındırğa edigiz | alaıçhındırğay edile ıçhındırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not untie | menıçhındırmağay edim ıçhındırmağa edim | senıçhındırmağay eding ıçhındırmağa eding | olıçhındırmağay edi ıçhındırmağa edi | bizıçhındırmağay edik ıçhındırmağa edik | sizıçhındırmağay edigiz ıçhındırmağa edigiz | alaıçhındırmağay edile ıçhındırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to untie | menıçhındırmağa qoyayımıçhındırma qoyayım | senıçhındırmağa qoy!ıçhındırma qoy! | olıçhındırmağa qoysunıçhındırma qoysun | bizıçhındırmağa qoyayıqıçhındırma qoyayıq | sizıçhındırmağa qoyuğuz!ıçhındırma qoyuğuz! | alaıçhındırmağa qoysunlaıçhındırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to untie | menıçhındırmağa qoymayımıçhındırma qoymayım | senıçhındırmağa qoyma!ıçhındırma qoyma! | olıçhındırmağa qoymasınıçhındırma qoymasın | bizıçhındırmağa qoymayıqıçhındırma qoymayıq | sizıçhındırmağa qoymağız!ıçhındırma qoymağız! | alaıçhındırmağa qoymasınlaıçhındırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoyayımmı?ıçhındırma qoyayımmı? | olıçhındırmağa qoysunmu?ıçhındırma qoysunmu? | bizıçhındırmağa qoyayıqmı?ıçhındırma qoyayıqmı? | alaıçhındırmağa qoysunlamı?ıçhındırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoymayımmı?ıçhındırma qoymayımmı? | olıçhındırmağa qoymasınmı?ıçhındırma qoymasınmı? | bizıçhındırmağa qoymayıqmı?ıçhındırma qoymayıqmı? | alaıçhındırmağa qoymasınlamı?ıçhındırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to untie | menıçhındırmağa qoyamaıçhındırma qoyama | senıçhındırmağa qoyasaıçhındırma qoyasa | olıçhındırmağa qoyadııçhındırma qoyadı | bizıçhındırmağa qoyabızıçhındırma qoyabız | sizıçhındırmağa qoyasızıçhındırma qoyasız | alaıçhındırmağa qoyadılaıçhındırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to untie | menıçhındırmağa qoymaymaıçhındırma qoymayma | senıçhındırmağa qoymaysaıçhındırma qoymaysa | olıçhındırmağa qoymaydııçhındırma qoymaydı | bizıçhındırmağa qoymaybızıçhındırma qoymaybız | sizıçhındırmağa qoymaysızıçhındırma qoymaysız | alaıçhındırmağa qoymaydılaıçhındırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoyamıma?ıçhındırma qoyamıma? | senıçhındırmağa qoyamısa?ıçhındırma qoyamısa? | olıçhındırmağa qoyamıdı?ıçhındırma qoyamıdı? | bizıçhındırmağa qoyamıbız?ıçhındırma qoyamıbız? | sizıçhındırmağa qoyamısız?ıçhındırma qoyamısız? | alaıçhındırmağa qoyamıdıla?ıçhındırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoymaymıma?ıçhındırma qoymaymıma? | senıçhındırmağa qoymaymısa?ıçhındırma qoymaymısa? | olıçhındırmağa qoymaymıdı?ıçhındırma qoymaymıdı? | bizıçhındırmağa qoymaymıbız?ıçhındırma qoymaymıbız? | sizıçhındırmağa qoymaymısız?ıçhındırma qoymaymısız? | alaıçhındırmağa qoymaymıdıla?ıçhındırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to untie | menıçhındırmağa qoydumıçhındırma qoydum | senıçhındırmağa qoydungıçhındırma qoydung | olıçhındırmağa qoyduıçhındırma qoydu | bizıçhındırmağa qoyduqıçhındırma qoyduq | sizıçhındırmağa qoyduğuzıçhındırma qoyduğuz | alaıçhındırmağa qoydulaıçhındırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to untie | menıçhındırmağa qoymadımıçhındırma qoymadım | senıçhındırmağa qoymadıngıçhındırma qoymadıng | olıçhındırmağa qoymadııçhındırma qoymadı | bizıçhındırmağa qoymadıqıçhındırma qoymadıq | sizıçhındırmağa qoymadığızıçhındırma qoymadığız | alaıçhındırmağa qoymadılaıçhındırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoydummu?ıçhındırma qoydummu? | senıçhındırmağa qoydungmu?ıçhındırma qoydungmu? | olıçhındırmağa qoydumu?ıçhındırma qoydumu? | bizıçhındırmağa qoyduqmu?ıçhındırma qoyduqmu? | sizıçhındırmağa qoyduğuzmu?ıçhındırma qoyduğuzmu? | alaıçhındırmağa qoydulamı?ıçhındırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to untie? | menıçhındırmağa qoymadımmı?ıçhındırma qoymadımmı? | senıçhındırmağa qoymadıngmı?ıçhındırma qoymadıngmı? | olıçhındırmağa qoymadımı?ıçhındırma qoymadımı? | bizıçhındırmağa qoymadıqmı?ıçhındırma qoymadıqmı? | sizıçhındırmağa qoymadığızmı?ıçhındırma qoymadığızmı? | alaıçhındırmağa qoymadılamı?ıçhındırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can untie | menıçhındıralama | senıçhındıralasa | olıçhındıraladı | bizıçhındıralabız | sizıçhındıralasız | alaıçhındıraladıla |
| Ability — presenthe can't untie | menıçhındıralmayma | senıçhındıralmaysa | olıçhındıralmaydı | bizıçhındıralmaybız | sizıçhındıralmaysız | alaıçhındıralmaydıla |
| Ability — presentcan he untie? | menıçhındıralamıma? ıçhındıralamamı? | senıçhındıralamısa? | olıçhındıralamıdı? | bizıçhındıralamıbız? ıçhındıralabızmı? | sizıçhındıralamısız? | alaıçhındıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he untie? | menıçhındıralmaymıma? ıçhındıralmaymamı? | senıçhındıralmaymısa? | olıçhındıralmaymıdı? | bizıçhındıralmaymıbız? ıçhındıralmaybızmı? | sizıçhındıralmaymısız? | alaıçhındıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can untie | menıçhındıralsam | senıçhındıralsang | olıçhındıralsa | bizıçhındıralsaq | sizıçhındıralsağız | alaıçhındıralsala |
| Ability — if I can…if he can't untie | menıçhındıralmasam | senıçhındıralmasang | olıçhındıralmasa | bizıçhındıralmasaq | sizıçhındıralmasağız | alaıçhındıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to untie | menıçhındıraldım | senıçhındıraldıng | olıçhındıraldı | bizıçhındıraldıq | sizıçhındıraldığız | alaıçhındıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not untie | menıçhındıralmadım | senıçhındıralmadıng | olıçhındıralmadı | bizıçhındıralmadıq | sizıçhındıralmadığız | alaıçhındıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to untie? | menıçhındıraldımmı? | senıçhındıraldıngmı? | olıçhındıraldımı? | bizıçhındıraldıqmı? | sizıçhındıraldığızmı? | alaıçhındıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he untie? | menıçhındıralmadımmı? | senıçhındıralmadıngmı? | olıçhındıralmadımı? | bizıçhındıralmadıqmı? | sizıçhındıralmadığızmı? | alaıçhındıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to untie | menıçhındıralğanma | senıçhındıralğansa | olıçhındıralğandı | bizıçhındıralğanbız | sizıçhındıralğansız | alaıçhındıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to untie | menıçhındıralmağanma | senıçhındıralmağansa | olıçhındıralmağandı | bizıçhındıralmağanbız | sizıçhındıralmağansız | alaıçhındıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to untie? | menıçhındıralğanmıma? ıçhındıralğanmamı? | senıçhındıralğanmısa? | olıçhındıralğanmıdı? | bizıçhındıralğanmıbız? ıçhındıralğanbızmı? | sizıçhındıralğanmısız? | alaıçhındıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to untie? | menıçhındıralmağanmıma? ıçhındıralmağanmamı? | senıçhındıralmağanmısa? | olıçhındıralmağanmıdı? | bizıçhındıralmağanmıbız? ıçhındıralmağanbızmı? | sizıçhındıralmağanmısız? | alaıçhındıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to untie | menıçhındıralğan edimıçhındıralğanem | senıçhındıralğan edingıçhındıralğaneng | olıçhındıralğan ediıçhındıralğaned | bizıçhındıralğan edikıçhındıralğanek | sizıçhındıralğan edigizıçhındıralğanegiz | alaıçhındıralğan edileıçhındıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to untie | menıçhındıralmağan edimıçhındıralmağanem | senıçhındıralmağan edingıçhındıralmağaneng | olıçhındıralmağan ediıçhındıralmağaned | bizıçhındıralmağan edikıçhındıralmağanek | sizıçhındıralmağan edigizıçhındıralmağanegiz | alaıçhındıralmağan edileıçhındıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could untie | menıçhındırala edimıçhındıralaem | senıçhındırala edingıçhındıralaeng | olıçhındırala ediıçhındıralaed | bizıçhındırala edikıçhındıralaek | sizıçhındırala edigizıçhındıralaegiz | alaıçhındırala edileıçhındıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not untie | menıçhındıralmay edimıçhındıralmayem | senıçhındıralmay edingıçhındıralmayeng | olıçhındıralmay ediıçhındıralmayed | bizıçhındıralmay edikıçhındıralmayek | sizıçhındıralmay edigizıçhındıralmayegiz | alaıçhındıralmay edileıçhındıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to untie | menıçhındıralırma | senıçhındıralırsa | olıçhındıralır | bizıçhındıralırbız | sizıçhındıralırsız | alaıçhındıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to untie | menıçhındıralmazma | senıçhındıralmazsa | olıçhındıralmaz | bizıçhındıralmazbız | sizıçhındıralmazsız | alaıçhındıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to untie? | menıçhındıralırmıma? ıçhındıralırmamı? | senıçhındıralırmısa? | olıçhındıralırmı? | bizıçhındıralırmıbız? ıçhındıralırbızmı? | sizıçhındıralırmısız? | alaıçhındıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to untie? | menıçhındıralmazmıma? ıçhındıralmazmamı? | senıçhındıralmazmısa? | olıçhındıralmazmı? | bizıçhındıralmazmıbız? ıçhındıralmazbızmı? | sizıçhındıralmazmısız? | alaıçhındıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to untie | menıçhındırallıqma | senıçhındırallıqsa | olıçhındırallıqdı | bizıçhındırallıqbız | sizıçhındırallıqsız | alaıçhındırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to untie | menıçhındırallıq tülme | senıçhındırallıq tülse | olıçhındırallıq tüldü | bizıçhındırallıq tülbüz | sizıçhındırallıq tülsüz | alaıçhındırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to untie? | menıçhındırallıqmıma? ıçhındırallıqmamı? | senıçhındırallıqmısa? | olıçhındırallıqmıdı? | bizıçhındırallıqmıbız? ıçhındırallıqbızmı? | sizıçhındırallıqmısız? | alaıçhındırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to untie? | menıçhındırallıq tülmüme? | senıçhındırallıq tülmüse? | olıçhındırallıq tülmüdü? | bizıçhındırallıq tülmübüz? | sizıçhındırallıq tülmüsüz? | alaıçhındırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to untie | menıçhındıralır edimıçhındıralır em | senıçhındıralır edingıçhındıralır eng | olıçhındıralır ediıçhındıralır ed | bizıçhındıralır edikıçhındıralır ek | sizıçhındıralır edigizıçhındıralır egiz | alaıçhındıralır edileıçhındıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to untie | menıçhındıralmaz edimıçhındıralmaz em | senıçhındıralmaz edingıçhındıralmaz eng | olıçhındıralmaz ediıçhındıralmaz ed | bizıçhındıralmaz edikıçhındıralmaz ek | sizıçhındıralmaz edigizıçhındıralmaz egiz | alaıçhındıralmaz edileıçhındıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to untie | senıçhındıralğınıçhındıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to untie | senıçhındıralmağınıçhındıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be untying | menıçhındıra bolmazma | senıçhındıra bolmazsa | olıçhındıra bolmaz | bizıçhındıra bolmazbız | sizıçhındıra bolmazsız | alaıçhındıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be untying (emphatic) | menıçhındırmay bolmazma | senıçhındırmay bolmazsa | olıçhındırmay bolmaz | bizıçhındırmay bolmazbız | sizıçhındırmay bolmazsız | alaıçhındırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of untying | menıçhındıra tura bolmazma | senıçhındıra tura bolmazsa | olıçhındıra tura bolmaz | bizıçhındıra tura bolmazbız | sizıçhındıra tura bolmazsız | alaıçhındıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not untying (emphatic) | menıçhındırmay tura bolmazma | senıçhındırmay tura bolmazsa | olıçhındırmay tura bolmaz | bizıçhındırmay tura bolmazbız | sizıçhındırmay tura bolmazsız | alaıçhındırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not untying | menıçhındırmay turama | senıçhındırmay turasa | olıçhındırmay turadı | bizıçhındırmay turabız | sizıçhındırmay turasız | alaıçhındırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not untying | menıçhındırmay turmayma | senıçhındırmay turmaysa | olıçhındırmay turmaydı | bizıçhındırmay turmaybız | sizıçhındırmay turmaysız | alaıçhındırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not untying? | menıçhındırmay turmaymıma | senıçhındırmay turmaymısa | olıçhındırmay turmaymıdı | bizıçhındırmay turmaymıbız | sizıçhındırmay turmaymısız | alaıçhındırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have untied | menıçhındırğan bolmazma | senıçhındırğan bolmazsa | olıçhındırğan bolmaz | bizıçhındırğan bolmazbız | sizıçhındırğan bolmazsız | alaıçhındırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have untied (emphatic) | menıçhındırmağan bolmazma | senıçhındırmağan bolmazsa | olıçhındırmağan bolmaz | bizıçhındırmağan bolmazbız | sizıçhındırmağan bolmazsız | alaıçhındırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had untied | menıçhındırğan bolmasam | senıçhındırğan bolmasang | olıçhındırğan bolmasa | bizıçhındırğan bolmasaq | sizıçhındırğan bolmasağız | alaıçhındırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't untied | menıçhındırmağan bolmasam | senıçhındırmağan bolmasang | olıçhındırmağan bolmasa | bizıçhındırmağan bolmasaq | sizıçhındırmağan bolmasağız | alaıçhındırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to untie | menıçhındırlıq bolmazma | senıçhındırlıq bolmazsa | olıçhındırlıq bolmaz | bizıçhındırlıq bolmazbız | sizıçhındırlıq bolmazsız | alaıçhındırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to untie (emphatic) | menıçhındırmazlıq bolmazma | senıçhındırmazlıq bolmazsa | olıçhındırmazlıq bolmaz | bizıçhındırmazlıq bolmazbız | sizıçhındırmazlıq bolmazsız | alaıçhındırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to untie | menıçhındırlıq bolmasam | senıçhındırlıq bolmasang | olıçhındırlıq bolmasa | bizıçhındırlıq bolmasaq | sizıçhındırlıq bolmasağız | alaıçhındırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to untie | menıçhındırmazlıq bolmasam | senıçhındırmazlıq bolmasang | olıçhındırmazlıq bolmasa | bizıçhındırmazlıq bolmasaq | sizıçhındırmazlıq bolmasağız | alaıçhındırmazlıq bolmasala |